I SA/Łd 188/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zabezpieczenia wierzytelności podatkowych z powodu wadliwego uzasadnienia kwoty zabezpieczenia.
Skarżąca B. K. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie skargi na czynność zabezpieczającą. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając naruszenie przepisów dotyczących uzasadnienia i zasady przekonywania. Głównym zarzutem było nieprawidłowe określenie kwoty zabezpieczenia, która była wyższa niż wynikało to z decyzji wymiarowej, a organ nie wyjaśnił tej rozbieżności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczące skargi na czynność zabezpieczającą. Sprawa dotyczyła zabezpieczenia wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym oraz należności w podatku od towarów i usług. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 124 § 2 i art. 11) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 18). Kluczowym problemem było wadliwe uzasadnienie kwoty zabezpieczenia. Skarżąca podnosiła, że kwota wskazana w zawiadomieniu o zajęciu zabezpieczającym (148.986,00 zł) była wyższa niż wynikała z decyzji wymiarowej (139.814,00 zł), a organ nie wyjaśnił tej rozbieżności. Sąd podkreślił, że uzasadnienie powinno zawierać jasne wyjaśnienie przesłanek faktycznych i prawnych, a zasada przekonywania wymaga odniesienia się do wszystkich zarzutów strony. Wskazano na wcześniejszy wyrok WSA w tej samej sprawie (I SA/Łd 96/22), który również kwestionował oderwanie czynności zabezpieczającej od decyzji wymiarowej. Sąd stwierdził, że organ nie rozpoznał sprawy co do jej istoty, ponieważ nie wyjaśnił prawidłowo kwoty zabezpieczenia, co uniemożliwiło kontrolę sądową. W związku z tym sprawę przekazano do ponownego rozpoznania organowi, który ma obowiązek wykazać zasadność przyjętej kwoty zabezpieczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ naruszył przepisy dotyczące uzasadnienia i zasady przekonywania, nie wyjaśniając rozbieżności między kwotą zabezpieczenia a kwotą zobowiązania wynikającą z decyzji wymiarowej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów skarżącej dotyczących rozbieżności kwot, co narusza wymogi uzasadnienia postanowienia i zasadę przekonywania. Brak jasnego wyjaśnienia kwoty zabezpieczenia uniemożliwia kontrolę sądową.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
k.p.a. art. 124 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeśli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, aby doprowadzić do wykonania decyzji bez przymusu.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy k.p.a. (w tym dotyczące uzasadnienia i zasady przekonywania) mają odpowiednie zastosowanie do rozstrzygnięć w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 54 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 166b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 164 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 164 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 17 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 17 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe uzasadnienie kwoty zabezpieczenia, która była wyższa niż wynikała z decyzji wymiarowej. Organ nie wyjaśnił rozbieżności między kwotą zabezpieczenia a kwotą zobowiązania podatkowego. Czynność zabezpieczająca była oderwana od wydanej decyzji wymiarowej.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy nie uznał zarzutów skarżącej za zasadne w całości.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu dokonanie, przez jeden i ten sam organ, czynności zabezpieczającej w całkowitym oderwaniu od wydanej przez niego pierwszoinstancyjnej decyzji wymiarowej budzić może uzasadnione wątpliwości nie jest rolą sądu administracyjnego poszukiwanie motywów przyjętego przez organ rozstrzygnięcia, a tym bardziej ustalenie prawidłowego przedmiotu rozstrzygnięcia aktu administracyjnego
Skład orzekający
Ewa Cisowska-Sakrajda
sprawozdawca
Paweł Kowalski
przewodniczący
Tomasz Furmanek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wadliwość uzasadnienia postanowień w sprawach zabezpieczenia i egzekucji administracyjnej, obowiązek zgodności zabezpieczenia z decyzją wymiarową."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności kwot między zabezpieczeniem a decyzją wymiarową oraz wadliwego uzasadnienia organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji organów administracji, szczególnie w kontekście zabezpieczeń finansowych. Pokazuje też, jak sądy administracyjne kontrolują te działania.
“Błąd w kwocie zabezpieczenia podatkowego: Sąd uchyla decyzję organu!”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 188/23 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2023-04-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Ewa Cisowska-Sakrajda /sprawozdawca/ Paweł Kowalski /przewodniczący/ Tomasz Furmanek Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 124 par. 2, art. 11 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 479 art. 18 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 145 par. 1 pkt 1c, art. 205 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Asesor WSA Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 30 grudnia 2022 r. nr 1001-IEE-1.711.168.2022.2.DE w przedmiocie skargi na czynność zabezpieczającą 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z dnia 15 listopada 2022 r., znak sprawy 1026-SEE.711.774.33075470.110JWB.2022, w przedmiocie skargi B K. na czynność zabezpieczającą dokonaną zawiadomieniem z dnia 21 kwietnia 2021r. Nr [...] o zajęciu zabezpieczającym wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym w Urzędzie Skarbowym w Zgierzu. W postanowieniu tym Naczelnik, po pierwsze, uznał skargę za uzasadnioną w części dotyczącej nieprawidłowego zajęcia zabezpieczającego wierzytelności pieniężnych z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym w Urzędzie Skarbowym w Zgierzu dokonanego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], obejmujących należności w podatku od towarów i usług za [...], [....], [...], [...],[...] i uchylił zaskarżoną czynność w tym zakresie; a po drugie, w pozostałej części uznał skargę za nieuzasadnioną. W uzasadnieniu tego postanowienia Dyrektor podniósł, że Naczelnik w dniu 31 października 2019r. wystawił na skarżącą zarządzenia zabezpieczenia o numerach od [...] do[...], które obejmują należności w podatku od towarów i usług za miesiące: od października 2015 r. do kwietnia 2016 r. oraz za czerwiec i lipiec 2016 r. Podstawę wystawienia zarządzeń zabezpieczenia stanowiła decyzja Naczelnika z dnia 4 października 2019r. Nr 1026-SEW.4253.33.2018.98253 w sprawie zabezpieczenia na majątku skarżącej przybliżonych kwot zobowiązania podatkowego. Jednakże decyzją z dnia 1 stycznia 2021r. Nr 1001-IEW-2.4253.38.2019.21.U26.RŁ Dyrektor umorzył postępowanie odwoławcze. Decyzja zabezpieczająca wygasła w związku z wydaniem przez Naczelnika decyzji z dnia 28 grudnia 2020r. Nr 1026-SPV.4103.63.2020.3.MK, którą, po pierwsze, określił w podatku od towarów i usług: a) nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za październik 2015 rok; b) zobowiązanie podatkowe za listopad 2015 roku; c) nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za luty 2016 roku; d) zobowiązanie podatkowe za marzec 2016 roku; a po drugie, orzekł obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług za: październik 2015 r., listopad 2015 r., luty 2016 r., marzec 2016 r.; po trzecie, umorzył postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za grudzień 2015 r., styczeń 2016 r., od kwietnia do lipca 2016 r. W oparciu o te zarządzenia zabezpieczenia Naczelnik skierował m.in. do Banku A., B Banku Polskiego S.A., C Bank Polska S.A. i D Bank Polska S.A. zawiadomienia z dnia 18 listopada 2019r. o zabezpieczeniu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zawiadomienia te wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia doręczono skarżącej 5 grudnia 2019r. Dłużnicy zajętych wierzytelności (tj. Bank A S.A., C Bank Polska S.A. i D Bank Polska S.A.) w odpowiedzi na skierowane zajęcia, pismami z dnia 18 i 25 listopada 2019r. poinformowali organ egzekucyjny o przeszkodach w realizacji zajęcia w postaci braku środków pieniężnych na rachunku bankowym prowadzonym na rzecz skarżącej, zaś B Bank Polski S.A. w piśmie z 19 listopada 2019r. wskazała, że zajęcie zabezpieczające zostało przyjęte do obsługi. Zawiadomieniem z dnia 21 kwietnia 2021r. Nr 1026-DOE.712.33075470. 2021.1.ANKUR1 Naczelnik dokonał zabezpieczenia nadpłaty skarżącej w podatku dochodowym w Urzędzie Skarbowym w Zgierzu. Pismem z dnia 4 maja 2021r. skarżąca złożyła skargę na tę czynność zabezpieczającą, którą postanowieniem z dnia 8 lipca 2021 r. Naczelnik oddalił jako nieuzasadnioną, a postanowieniem z dnia 16 listopada 2021 r. Dyrektor utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie, które następnie zostało uchylone prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 11 maja 2022 r., I SA/Łd 96/22. Wobec tego postanowieniem z dnia 9 września 2022 r. Dyrektor uchylił w całości postanowienie NUS z dnia 8 lipca 2021 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 29 września 2022r. Naczelnik umorzył postępowanie zabezpieczające prowadzone na podstawie zarządzeń zabezpieczenia o numerach:[...], [...], [...], [...], [...], obejmujących należności w podatku od towarów i usług za[...], [...], [...], [...],[...] w kwocie należności głównej 185.141 zł. Natomiast zajęcia zabezpieczające dokonane na podstawie zarządzeń zabezpieczenia o numerach:[...], [...],[...]i [...] (w tym sporne zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty z dnia 21 kwietnia 2021 r.) przekształciły się w zajęcie egzekucyjne w wyniku wystawienia w dniu 9 lutego 2022 r. tytułów wykonawczych obejmujących należności w podatku od towarów i usług za [...], [...],[...] i[...]. Następnie Naczelnik wydał rozstrzygnięcie z dnia 15 listopada 2022r., które zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 grudnia 2022 r. zostało utrzymane w mocy. Dyrektor wyjaśnił również, że wiedząc o wydanej decyzji wymiarowej organ egzekucyjny powinien dokonać czynności zabezpieczającej tak, aby pominąć zarządzenia zabezpieczenia obejmujące okresy rozliczeniowe, co do których umorzono postępowanie podatkowe. Zajęcie zabezpieczające dokonane przez Naczelnika obejmowało kwotę znacznie wyższą niż wynikało to z wcześniej wydanej decyzji wymiarowej. W związku z tym organ I instancji prawidłowo uwzględnił skargę w części dotyczącej nieprawidłowego zajęcia zabezpieczającego wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym w Urzędzie Skarbowym w Zgierzu, dokonanego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia o numerach:[...], [...], [...],[...] oraz[...], obejmujących należności w podatku od towarów i usług za[...], [...], [...], [...],[...] i w tym zakresie uchylił zaskarżone zajęcie zabezpieczające. Mając na uwadze wskazany wyrok WSA w Łodzi, Naczelnik prawidłowo uwzględnił wyłącznie okresy rozliczeniowe z tytułu podatku od towarów i usług za 10/2015, 11/2015, 02/2016 oraz 03/2016, a zaskarżone zajęcie zabezpieczające odzwierciedla tym samym wymiar podatku określony w decyzji NUS z 28 grudnia 2020r., gdyż obejmuje wyłącznie zarządzenia zabezpieczenia o numerach:[...], [...],[...]oraz[...]. Kwota należności pieniężnych, wynikająca z tych zarządzeń, bez uwzględnienia odsetek, wynosi w sumie 148.986,00 zł i taką kwotę wskazał Naczelnik w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Obowiązek zapłaty tej kwoty, która jest sumą należności w podatku od towarów i usług za okresy 10/2015, 11/2015, 02/2016 i 03/2016, wynika także z części dyspozytywnej decyzji wymiarowej z dnia 28 grudnia 2020 r. Dyrektor również zauważył, że 9 lutego 2022 r. powyższe zajęcie zabezpieczające przekształciło się w zajęcie egzekucyjne, kiedy wystawiono tytuły wykonawcze o numerach:[...], [...],[...]i[...], obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług za 10/2015,11/2015,02/2016 oraz 03/2016. Końcowo organ wyjaśnił, że dokonał oceny zastosowania środka egzekucyjnego i nie uznał go za zbyt uciążliwy dla skarżącej. W skardze na to postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 54 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art.166b; art. 164 § 1 pkt 1 i § 4 w zw. z art. 89 § 1; art. 17 § 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.), zwanej u.p.e.a., oraz art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 107 § 3, art. 124 § 2, art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), zwanej k.p.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i uchylenie czynności zabezpieczających w całości. W uzasadnieniu skarżąca argumentuje, że organ zabezpieczający nie miał podstaw do dokonania zabezpieczenia wskazanych kwot. Organ I instancji w postanowieniu wskazał z jednej strony na uchylenie zaskarżonych zajęć zabezpieczających w zakresie dotyczącym umorzonej kwoty zobowiązań - zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA, zaś z drugiej strony ponownie wskazał zawyżoną kwotę zabezpieczenia - nie wyjaśniając przyczyn, dla których zabezpieczenie ma obejmować kwotę 148.986,00 zł, podczas gdy wartość określonych przez organ zobowiązań wynosiła 139.814,00 zł. Organ odwoławczy nie odniósł się do tego, dlaczego w zarządzeniach zabezpieczenia oraz późniejszych. zawiadomieniach o zajęciu organy wskazują kwoty wyższe, niż wynikające z decyzji wymiarowej. Nawet gdyby w zarządzeniu zabezpieczenia wskazano kwotę wyższą, to w zawiadomieniu o zajęciu organ powinien wskazać kwotę właściwą podlegającą zabezpieczeniu na moment wystawienia zawiadomienia. Ponadto zajęcie zabezpieczające ma charakter zbyt uciążliwy dla skarżącej, ponieważ doprowadzi do zobowiązania dłużnika zajętej wierzytelności do przekazywania organowi dokonującemu zabezpieczenia kwot do większego limitu niż wysokość spornej należności. W odpowiedzi na tę skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022r. poz. 329), zwanej p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy; 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania; 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Na mocy art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Rozpoznając w trybie uproszczonym w tak zakreślonej kognicji skargę - Sąd stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie, organ odwoławczy naruszył bowiem art. 124 § 2 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Stosownie do art. 124 § 2 k.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie – tak jak w przypadku zaskarżonego postanowienia - zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Zgodnie zaś do art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Przepisy te na mocy art. 18 u.p.e.a. mają odpowiednie zastosowanie do rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym w oparciu o przepisy ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Na tle przepisu art. 124 § 2 k.p.a., a także analogicznego art. 107 § 3 k.p.a., oraz art. 11 k.p.a. judykatura przyjmuje, że "uzasadnienie stanowi integralną część decyzji (w tej sprawie postanowienia – dopisek WSA w Łodzi) i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy" (tak wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 marca 2023 r., II SA/Łd 959/22, LEX nr 3508139). Co więcej w judykaturze przyjmuje się, że "treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Dotyczy to rozstrzygnięć organów obu instancji, przy czym uzasadnienie rozstrzygnięcia organu odwoławczego winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w środku odwoławczym. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd" (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2023 r., III SA/Kr 1571/22, LEX nr 3503616). "Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 k.p.a. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji/postanowienia w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji" (tak wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 września 2022 r., I SA/Łd 390/22, LEX nr 3405139). W tym kontekście podkreślenia wymaga, że "konsekwencją wynikającej z art. 11 k.p.a. zasady przekonywania jest ciążący na organie obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Treść uzasadnienia danego rozstrzygnięcia powinna odzwierciedlać szczegółowy tok rozumowania organu, który doprowadził do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, którymi kierował się organ podejmując decyzję. Zasada przekonywania nabiera szczególnie istotnego znaczenia w przypadku podejmowania przez organy negatywnych z punktu widzenia strony rozstrzygnięć. Takie decyzje powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, gdyż uzasadnienie stanowi integralną część każdej decyzji i jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego" (tak np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 5 stycznia 2023 r., II SA/Lu 665/22, LEX nr 3502721). "Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane" (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2022 r., III SA/Gl 274/22, LEX nr 3478401). Zważywszy na powyższą regulację prawną – Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie zawiera wymaganego prawem uzasadniania w zakresie przyjętej kwoty zabezpieczenia, pomimo wskazywania przez skarżącą w zażaleniu na rozbieżności kwot w decyzji wymiarowej i zawiadomieniu o zabezpieczeniu. Co więcej nawet w odpowiedzi na skargę Dyrektor nie odniósł się do tej kwestii, w lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zaś zdawkowo i lakonicznie stwierdził, że kwota zabezpieczenia wynika z dyspozytywnej części decyzji wymiarowej. Tymczasem w sytuacji wydania decyzji wymiarowej kwota zobowiązania podatkowego jest już określona, chociaż do uostatecznienia tej decyzji jej wysokość nie jest jeszcze określona w sposób definitywny. Zestawienie dwu kwot, a mianowicie kwoty zabezpieczenia oraz kwoty zobowiązania w decyzji wymiarowej wskazuje, że są one różne. Pierwsze wynosi 148.986,00 zł, druga 139.814,00 zł. Rozbieżność ta nie jest do zaakceptowania tym bardziej, że w podjętym w tej sprawie wyroku WSA w Łodzi z dnia 11 maja 2022 r., I SA/Łd 96/22, Sąd – uchylając poprzednio podjęte w tej sprawie postanowienie w przedmiocie skargi na czynność zabezpieczająca dokonaną w dniu 21 kwietnia 2021 r. – jednoznacznie stwierdził, że "(...) dokonanie, przez jeden i ten sam organ, czynności zabezpieczającej w całkowitym oderwaniu od wydanej przez niego pierwszoinstancyjnej decyzji wymiarowej budzić może uzasadnione wątpliwości". Jak bowiem wywodził Sąd w tym wyroku "NUS decyzję wymiarową (na kwotę ok. 140 tyś. zł) wydał w dniu 28 grudnia 2020 r., zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym (na kwotę ok. 360 tyś. zł) zostało dokonane w dniu 21 kwietnia 2021 r., a dopiero dzień później, tj. w dniu 22 kwietnia 2021 r. organ dokonał analizy przesłanek do nadania decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konkluzji odstąpił od jego nadania. (...) organ odwoławczy, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, nie wziął pod uwagę, że w okolicznościach niniejszej sprawy było możliwe przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne poprzez nadanie decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności w taki sposób, aby prowadzone postępowanie, już wtedy egzekucyjne, odzwierciedlało wymiar podatku określony w decyzji, skoro sam NUS w aktach (k. 22 verte) wskazał, że wystąpiła przesłanka z art. 239b § 2 o.p. Alternatywnie organ, wiedząc o wydanej decyzji wymiarowej, mógł dokonać czynności zabezpieczającej tak, by pominąć w niej zarządzenia zabezpieczeń obejmujące okresy rozliczeniowe, co do których sam umorzył postępowanie". Wyrok ten na mocy art. 135 p.p.s.a. wiąże w tej sprawie, bowiem nie zaistniały okoliczności fatyczne i prawne uzasadniającego do odstąpienia od oceny tegoż wyroku. Nie zmienia tego fakt, iż pierwotnie organ dokonał zabezpieczenia na kwotę 360.000 zł, na co wskazał w wyroku tym WSA w Łodzi, podczas gdy obecnie kwota ta - co nie jest sporne między stronami – uległa zmniejszeniu, skoro organ umorzył postępowanie obejmujące okresy: 12/2015, 01/2016, 4/2016, 6/2016 i 7/2016 w kwocie należności głównej 185.141,00 zł. Niemniej nie jest jednakże jasna wskazana w zawiadomieniu o zajęciu kwota 149.986,00 zł, zamiast wskazywanej przez skarżącą jako prawidłowej kwoty 139.814,00 zł, co z kolei stanowi jedyne źródło sporu między stronami na obecnym etapie postępowania. To zaś oznacza, że organ nie odniósł się do zasadniczej kwestii istotnej dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy. W konsekwencji kwota zabezpieczenia mogła zostać w wadliwy sposób wskazana w zawiadomieniu, przy tym organ na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, w tym w odpowiedzi na skargę, nie ustosunkował się do tej rozbieżności. Ta zaś stanowiła przedmiot najpierw zażalenia, a obecnie także skargi. Tym samym przyjąć należało, że organ nie rozpoznał sprawy co do jej istoty rozumianej jako określenie przedmiotu rozstrzygnięcia, co bez wątpienia – poza naruszeniem art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - narusza również art. 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 k.p.a. w zakresie rozstrzygnięcia, które w tej sprawie z uwagi na wątpliwości co do prawidłowości wskazania kwoty zabezpieczenia nie może być uznane za prawidłowo. Brak ten uniemożliwia Sądowi orzekającemu w tej sprawie ocenę prawidłowości przyjętego rozstrzygnięcia sprawy co do wysokości kwoty zabezpieczenia, zwłaszcza, że w rzekomej dyspozytywnej części decyzji wymiarowej nie ma wprost wskazanej kwoty zobowiązania, a jej ustalenie w gruncie rzeczy wymaga dokonania stosownych wyliczeń, nie wspominając o odsetkach za zwłokę. Nie jest jednakże rolą sądu administracyjnego poszukiwanie motywów przyjętego przez organ rozstrzygnięcia, a tym bardziej ustalenie prawidłowego przedmiotu rozstrzygnięcia aktu administracyjnego – wysokości zobowiązania podatkowego. Sąd administracyjny – stosownie do wskazanej na wstępnie kognicji – jedynie kontroluje prawidłowość działania organu administracji publicznej, nie jest natomiast, poza nielicznymi wyjątkowymi sytuacjami, ściśle interpretowanymi, które w tej sprawie nie zachodzą, uprawniony do "ustalenia" prawidłowego przedmiotu rozstrzygnięcia. Nie może on bowiem zastępować organu administracji publicznej w realizowaniu jego ustawowej roli jako organu władzy wykonawczej. To jest bowiem – zgodnie z zasadą podziału władzy - domeną administracji publicznej jako organów władzy wykonawczej. Dostrzegając wadliwość w zakresie przedmiotu rozstrzygnięcia, które w drodze prostej dedukcji nie mogą być, jak w tej sprawie, rozstrzygnięte, sąd administracyjny zobligowany jest do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę organ obowiązany jest do wykazania zasadności przyjętej wysokości kwoty zabezpieczenia oraz – wobec zgłaszanych przez skarżąca zarzutów w tym zakresie – zaprezentować w ponownym rozstrzygnięciu szczegółowe motywy przyjętej kwoty zabezpieczenia, zwłaszcza gdy nadal kwota ta będzie wyższa niż podawana przez skarżącą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uwzględnił skargę. O kosztach postępowania, obejmujących wynagrodzenie w kwocie 480 zł, opłatę skarbową w wysokości 17 zł oraz uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzekł zaś na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 pk1 ppkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz. U. z 2015 r. poz. 1800. dch
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI