I SA/Łd 187/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2024-05-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacja oświatowafinanse publicznesamorząd terytorialnyustawa o finansowaniu zadań oświatowychsąd administracyjnykognicja sąduwysokość dotacjiaktualizacja dotacji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki A sp. z o.o. na czynność Zarządu Powiatu Tomaszowskiego dotyczącą wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za styczeń 2024 r.

Spółka A sp. z o.o. zaskarżyła czynność Zarządu Powiatu Tomaszowskiego w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za styczeń 2024 r. dla prowadzonych przez nią szkół. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, twierdząc, że dotacja powinna zostać wypłacona w pełnej wysokości. Organ obrony wskazał, że wypłata dotacji ma charakter rachunkowo-księgowy i nie podlega kognicji sądów administracyjnych, a także że ustalenie wysokości dotacji było zgodne z prawem. Sąd uznał, że czynność wypłaty dotacji, w tym jej zaniżona wysokość, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego, jednakże uznał, że organ prawidłowo wyliczył wysokość dotacji zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Spółka A sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na czynność Zarządu Powiatu Tomaszowskiego dotyczącą wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za styczeń 2024 r. dla szkół prowadzonych przez spółkę. Pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, twierdząc, że organ dotujący nie przekazał dotacji w pełnej wysokości, mimo spełnienia przesłanek. Podkreślono, że czynności organu dotującego stanowią czynności z zakresu administracji publicznej podlegające kognicji sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę, Zarząd Powiatu Tomaszowskiego wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, argumentując, że wypłata dotacji ma charakter rachunkowo-księgowy i nie podlega kontroli sądu administracyjnego, a właściwą drogą dochodzenia roszczeń jest droga cywilna. Organ wskazał również, że ustalenie wysokości dotacji było zgodne z przepisami prawa i metryczką subwencji oświatowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po analizie przepisów, uznał, że czynność wypłaty dotacji, w tym jej ustalenie i przekazanie, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że dotychczasowy spór dotyczący charakteru prawnego dotacji i drogi sądowej został rozstrzygnięty na korzyść sądów administracyjnych. Analizując meritum sprawy, Sąd uznał, że wysokość miesięcznej stawki dotacji na jednego ucznia w styczniu 2024 r. została wyliczona zgodnie z obowiązującymi regulacjami, uwzględniając metryczkę subwencji oświatowej na 2023 r. oraz dane o liczbie słuchaczy. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, czynność wypłaty dotacji, w tym ustalenie jej wysokości i przekazanie, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na art. 47 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz utrwaloną judykaturę, stwierdził, że wypłata dotacji nie jest wyłącznie czynnością techniczną, ale zawiera element władczego ustalenia normy prawnej, co uzasadnia kontrolę sądowoadministracyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.f.z.o. art. 26 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 34 § ust. 1-2

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 43 § ust. 4-5

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 47

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Czynności organu dotującego dotyczące ustalenia wysokości lub przekazania dotacji stanowią czynności z zakresu administracji publicznej podlegające kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje czynności z zakresu administracji publicznej inne niż określone w pkt 1-3, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Pomocnicze

u.s.p. art. 8 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 34 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 38 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa z dnia 16 stycznia 2024 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2024 art. 29

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez wypłatę zaniżonej dotacji.

Godne uwagi sformułowania

Wypłata dotacji nie jest wyłącznie czynnością techniczną fizycznego przekazania środków finansowych, ale jest rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu, na podstawie konkretnych regulacji. Czynności te zawierają element konkretyzacji normy prawnej dokonywane w sposób władczy i jednostronny, a zatem podlegają kontroli sądu administracyjnego.

Skład orzekający

Cezary Koziński

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Cisowska-Sakrajda

członek

Tomasz Furmanek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli czynności wypłaty dotacji oświatowych oraz prawidłowości ich wyliczania zgodnie z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i ich interpretacji w kontekście konkretnego roku budżetowego oraz zmian wprowadzonych ustawą budżetową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia jurysdykcji sądów administracyjnych w kontekście dotacji oświatowych, co jest istotne dla placówek edukacyjnych i organów samorządowych. Wyjaśnia, że wypłata dotacji nie jest tylko czynnością techniczną.

Czy wypłata dotacji oświatowej to tylko przelew? Sąd administracyjny rozstrzyga!

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 187/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Cisowska-Sakrajda
Tomasz Furmanek
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 17
art. 26 ust. 2, art. 34 ust. 1-2, art. 43 ust. 4-5, art. 47
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych.
Dz.U. 2022 poz 1526
art. 8 ust. 2, art. 34 ust. 1, art. 38 ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Asesor WSA Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na czynność Zarządu Powiatu Tomaszowskiego w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za styczeń 2024 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
A. sp. z o.o. w Ł. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność dokonaną przez Zarząd Powiatu Tomaszowskiego w postaci wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za styczeń 2024 r. dla:
– B. w T. na kwotę 3.729,02 zł;
– C. w T. na kwotę 3.444,77 zł;
– D. w T. na kwotę 2.321,05 zł.
Zdaniem pełnomocnika Zarząd Powiatu naruszył art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 17; dalej: u.f.z.o.), ponieważ nie przekazał za wskazany okres dotacji w pełnej wysokości, to jest wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego na ilość słuchaczy wskazanych przez szkoły, w terminie do 20 stycznia 2024 r. na rachunki bankowe szkół, mimo że zostały spełnione wymagane przepisami prawa przesłanki do otrzymania dotacji.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał przede wszystkim, że czynności podejmowane przez organ dotujący, dotyczące ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, które stosownie do treści art. 47 u.f.z.o., podlegają kognicji sądów administracyjnych.
Odnosząc się do meritum pełnomocnik przede wszystkim przytoczył unormowania zawarte art. 26 ust. 2, art. 34 ust. 1 i art. 38 u.f.z.o. oraz stwierdził, że szkoły prowadzone przez stronę skarżącą przekazały we właściwym czasie informacje o liczbie słuchaczy, na których powinna zostać przekazana dotacja. W tej sytuacji organ dotujący nie mógł dowolnie decydować o wypłacie dotacji, ale musiał wypłacić ją w pełnej wysokości, tak jak tego wymagają przepisy prawa. Wypłacenie dotacji w zaniżonej kwocie, bez wcześniejszego wskazania z jakich powodów do takiego zaniżenia doszło, pozbawiło stronę możliwości złożenia jakichkolwiek wyjaśnień oraz ustosunkowania się do zarzutów organu administracji. W ocenie strony, powiat nie może też samodzielnie, bez wydania decyzji, dokonać potrącenia z kolejnej transzy dotacji. Zwrot dotacji następuje w drodze decyzji, a przesłanką jej wydania jest stwierdzenie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Decyzja o zwrocie musi zawierać wyraźne ustalenia w przedmiocie tych przesłanek.
Powołując się na powyższe okoliczności pełnomocnik wniósł o stwierdzenie bezskuteczności wypłaty zaniżonej dotacji oświatowej w styczniu 2024 r. oraz uznanie obowiązku wypłaty przez organ na rzecz skarżącej dotacji we właściwej kwocie, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Powiatu Tomaszowskiego wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie — oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał po pierwsze, że wypłata dotacji ma charakter rachunkowo-księgowy i nie jest podejmowana w celu władczego ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, lecz stanowi jedynie jej techniczną realizację. Jako taka została zatem nieprawidłowo zaskarżona do sądu administracyjnego, gdyż właściwą drogą dochodzenia roszczenia związanego z wypłatą dotacji, będącego w istocie roszczeniem o zapłatę, jest droga postępowania cywilnego. Po drugie podniósł, że skarga została złożona za pośrednictwem niewłaściwego organu. Organem dotującym jest wobec treści art. 47 u.f.z.o., jednostka samorządu terytorialnego tj. w tym przypadku Powiat Tomaszowski, który — zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym — jest reprezentowany przez starostę. Starosta kieruje również bieżącymi sprawami powiatu, a ponadto jest adresatem wniosku o udzielenie dotacji oświatowej. Przechodząc do meritum organ wskazał, że ustalenie wysokości należnej dotacji oświatowej nastąpiło zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym w szczególności zgodnie z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych, a także ustawą z dnia 16 stycznia 2024 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2024 (Dz.U. z 2024 r. poz. 123). Zastosowane stawki (kwoty) dotacji były również całkowicie zgodne z metryczką subwencji oświatowej na 2023 r. dla Powiatu Tomaszowskiego, obowiązującej również w przypadku dotacji wypłacanej w styczniu 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl natomiast art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd bierze zatem pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze — w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu lub czynności.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest czynność Zarządu Powiatu Tomaszowskiego z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 735 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15–21, art. 25, art. 26, art. 28–32 i art. 40–41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28–32, art. 40–41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W judykaturze istniał spór dotyczący charakteru prawnego dotacji przyznawanych niepublicznych placówkom oświatowym, co rzutowało na ocenę możliwości kontroli sądowoadministracyjnej czynności polegającej na wypłacie dotacji, czy też w zakresie możliwości orzekania w tym zakresie przez sądy powszechne z powództw wytaczanych o wypłatę dotacji. Do 31 grudnia 2017 r. zasady finansowania szkół i placówek publicznych oraz niepublicznych prowadzonych przez osoby fizyczne i prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego były uregulowane w przepisach ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Podczas jej obowiązywania spory o dotacje oświatowe podlegały rozpoznawaniu przez sądy powszechne i dominowało stanowisko, zarówno Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego o niedopuszczalności drogi sądowej przed sądem administracyjnym (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z 14 lipca 2017 r. II CSK 773/16 LEX nr 2417586; z 11 maja 2018 r. II CSK 477/17 LEX nr 2486821; z 3 stycznia 2007 r. IV CSK 312/06 LEX nr 2486821 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2004 r., OW 53/04 LEX nr 174021, a także dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl — w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA, postanowienia NSA o sygn. akt II GPS 7/08, II GSK 98/10, I GSK 453/19 i wyrok I GSK 629/20).
Omawiane zagadnienie było przedmiotem szczegółowej analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 19 marca 2021 r. I GSK 1713/20 (CBOSA), w którym wskazano, że czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje bowiem, że zwroty "o których mowa w art. 15–21, art. 25, art. 26, art. 28–32 i art. 40–41a" odnoszą się do określenia organów dotujących oraz rodzajów dotacji, a nie do opisania rodzajów czynności. Tak więc czynności organu dotującego polegające na ustaleniu wysokości dotacji, jak i jej przekazaniu, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako takie poddane są kognicji sądów administracyjnych (tak też wypowiada się NSA w licznych orzeczeniach, np. w wyrokach o sygn. akt I GSK 650/21, I GSK 427/21 oraz I GSK 1168/21).
Z utrwalonego poglądu judykatury wynika zatem, że wypłata dotacji nie jest wyłącznie czynnością techniczną fizycznego przekazania środków finansowych (który to pogląd był wyrażany we wcześniejszych orzeczeniach NSA), ale jest rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu, na podstawie konkretnych regulacji. Czynności te zawierają element konkretyzacji normy prawnej dokonywane w sposób władczy i jednostronny, a zatem podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W granicach pojęcia "przekazanie dotacji" mieści się m.in. przekazanie dotacji w zaniżonej wysokości, a także dokonanie aktualizacji dotacji. Aktualny stan prawny (art. 47 u.f.z.o.) nie pozostawia zatem wątpliwości, że czynności dokonywane w celu ustalenia wysokości, w tym po aktualizacji, lub przekazania dotacji oświatowej, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, które kontrolowane są przez sądy administracyjne.
Skoro czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest przyznanie dotacji, to w zakres działań organu z tym związanych wchodzi ustalenie jej wysokości i przekazanie dotacji (z uzasadnienia postanowienia o sygn. akt I GSK 1414/20 dostępny w CBOSA). Przepis art. 47 u.f.z.o. nie stanowi, że czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. są wyłącznie te, które realizowane są na podstawie przepisów w nim enumeratywnie wymienionych, a zatem nie można doszukiwać się braku wymienienia czynności z art. 35 u.f.z.o. w art. 47 u.f.z.o. jako podstawy do wyłączenia kognicji sądów administracyjnych (por.: wyrok o sygn. akt I GSK 1713/20).
Odnosząc się do podniesionej w odpowiedzi na skargę kwestii prawidłowości złożenia skargi za pośrednictwem zarządu powiatu, nie zaś starosty, wskazać należy, że w świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 107 ze zm.; dalej: u.s.p.) organami powiatu są: rada powiatu oraz zarząd powiatu (art. 8 ust. 2 u.s.p.). Poza wskazanymi podmiotami ustawodawca wyodrębnił jako jednostkę organizacyjną powiatu — starostę, bez określenia charakteru tego podmiotu, któremu na podstawie przepisów ustaw powierzono wykonywanie pewnych kompetencji. Jest on przewodniczącym zarządu powiatu, organizuje jego pracę oraz pracę starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu i reprezentuje powiat na zewnątrz (art. 34 ust. 1 u.s.p.). W indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości powiatu decyzje wydaje starosta, chyba że przepisy szczególne przewidują wydawanie decyzji przez zarząd powiatu (art. 38 ust. 1 u.s.p.). Za organ jednostki samorządu terytorialnego starostę uznaje natomiast art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. Staroście nie można przypisać przymiotu organu wykonawczego powiatu; starosta, choć nie jest ustrojowym organem powiatu, to jest organem powiatowym (działającym na szczeblu powiatu) w znaczeniu funkcjonalnym (por. uchwała NSA z 16 lutego 2016 r., I OPS 2/15, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest wypłata dotacji oświatowej przez Powiat Tomaszowski, którego organem wykonawczym jest niewątpliwie zarząd powiatu. Powołanie w skardze Zarządu Powiatu Tomaszowskiego, czyli organu wykonawczego powiatu, nie może zatem naruszać przepisów ustawy o samorządzie powiatowym.
Przechodząc do meritum wskazać należy, że skarżąca kwestionowała czynność organu polegającą na ustaleniu miesięcznej stawki dotacji za styczeń 2024 r., zarzucając naruszenie art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Istota sporu sprowadza się zatem do oceny prawidłowości ustalania i aktualizacji wysokości dotacji wypłaconej przez organ.
Zgodnie z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.
Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 1 u.f.z.o. dotacje, o których mowa m. in. w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., są przekazywane na rachunek bankowy szkoły w 12 częściach, w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego.
Przepis art. 34 ust. 2 u.f.z.o. przewiduje, że dotacje, o których mowa m. in. w art. 26 ust. 2 u.f.z.o., są przekazywane na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, będącego w danym miesiącu roku budżetowego odpowiednio dzieckiem objętym wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniem, wychowankiem, uczestnikiem zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego odpowiednio w placówce wychowywania przedszkolnego, szkole lub placówce, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy Prawo oświatowe.
W myśl art. 34 ust. 3 u.f.z.o. jeżeli faktyczna liczba uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, jest inna niż liczba uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, część dotacji na następny miesiąc jest przekazywana na liczbę uczniów skorygowaną o różnicę między liczbą uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, a faktyczną liczbą uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty.
Zasady aktualizacji kwoty dotacji oświatowej zostały określone w art. 43 i art. 45 u.f.z.o. Z pierwszego przepisu wynika termin aktualizacji (w roku 2024 jest to kwiecień) oraz datę od kiedy obowiązuje zaktualizowana kwota dotacji (w roku 2024 od dnia 1 maja). Art. 45 określa zasady przekazywania dotacji w danym roku budżetowym (z uwzględnieniem roku bazowego czyli poprzedniego do miesiąca aktualizacji włącznie oraz z uwzględnieniem roku budżetowego — bieżącego od pierwszego dnia miesiąca następującego po aktualizacji). Z kolei art. 43 ust. 4 określa sposób wyliczenia zaktualizowanej stawki dotacji. Dotacja wypłacana jest zatem w 12 częściach od początku roku budżetowego, gdzie w pierwszych miesiącach (w 2024 r. w miesiącach styczeń–kwiecień) dotacja na ucznia przekazywana jest według stawek z poprzedniego roku (z uwzględnieniem metryczki subwencji oświatowej na 2023 r.). Organ zasadnie przyjął, że zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami należy tak ustalić wysokość przyszłych części dotacji, aby suma wszystkich części dotacji wyniosła tyle, ile wynosi ostateczna kwota dotacji (dotacji na jednego słuchacza). Od aktualnej wysokości dotacji należy odjąć sumę części dotacji przekazanej na ucznia do miesiąca aktualizacji włącznie. Tak uzyskaną różnicę należy wypłacić w pozostałych do końca roku budżetowego częściach dotacji (w 2024 r. w miesiącach maj–grudzień). Dodatkowo przepis art. 43 ust. 5 przewiduje, że w przypadku wyrównywania kwoty dotacji, średnia arytmetyczna kolejnych przekazywanych części dotacji na ucznia, może ulec zwiększeniu maksymalnie o 50% albo zmniejszeniu maksymalnie o 25% średniej arytmetycznej części dotacji przekazanych na ucznia od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji. Rozwiązania zawartego w art. 43 ust. 5 u.f.z.o. nie stosuje się jednak w roku 2024 do dotacji, o których mowa w art. 26 ust. 1, 2 i 8 u.f.z.o., o czym stanowi art. 29 ustawy z dnia 16 stycznia 2024 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2024 (Dz.U. z 2024 r. poz. 123). W efekcie, niestosowanie w 2023 r. do dotacji dla niepublicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych, niepublicznej branżowej szkoły II stopnia oraz niepublicznej szkoły policealnej przepisu art. 43 ust. 5 u.f.z.o., oznacza, że w przypadku zmniejszenia wysokości dotacji w 2023 r. w wyniku aktualizacji kwoty dotacji, nie obowiązuje ograniczenie, wedle którego średnia arytmetyczna kolejnych przekazywanych części dotacji na ucznia niepublicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych, niepublicznej branżowej szkole II stopnia oraz niepublicznej szkole policealnej, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, może zwiększyć się maksymalnie o 50% albo zmniejszyć się maksymalnie o 25% średniej arytmetycznej części dotacji przekazanych na ucznia od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji.
W ocenie Sądu wysokość miesięcznej stawki dotacji na jednego ucznia w styczniu 2024 r., określona dla Powiatu Tomaszowskiego w szkołach policealnych spółki "[...]" w T., została wyliczona zgodnie z powyższymi regulacjami. Ostateczna kwota wypłaconej dotacji uwzględniała metryczkę subwencji oświatowej na 2023 r., znajdującą zastosowanie w tym okresie oraz informacje o liczbie słuchaczy pochodzące od szkół prowadzonych stronę skarżącą.
Odnośnie zarzutu, że organ nie może samodzielnie, bez wydania decyzji, dokonać potrącenia z kolejnej transzy dotacji, Sąd uznaje go za niezadany. Czynności organów polegające na wypłacie dotacji czy aktualizacji jej wysokości, są czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o czym już była mowa powyżej. Udzielanie zatem dotacji oświatowej i aktualizacje dotacji nie następują w formie decyzji administracyjnych, a jedynie stanowią czynność organu, która zawiera element konkretyzacji normy prawnej, dokonywaną w sposób władczy i jednostronny (por.: wyrok WSA sygn. akt I SA/Bd 444/19; CBOSA). Ratio legis uregulowania prawnego rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1–3 p.p.s.a. związane jest z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej w sytuacji, gdy odnoszący się do nich akt lub czynność posiada cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por.: postanowienie NSA sygn. akt I GSK 452/19; CBOSA).
Mając na względzie powyższe Sąd skargę oddalił, w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
AKE.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI