I SA/Łd 1867/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-09-27
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek od towarów i usługksięgi podatkowenierzetelność ksiągoszacowanie przychodupostępowanie dowodowedowód z opinii biegłegoOrdynacja podatkowakontrola podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za luty 1999 r., stwierdzając nierzetelność ksiąg podatkowych i konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym VAT za luty 1999 r. Podatniczka kwestionowała prawidłowość oszacowania przychodu z tytułu niezaewidencjonowanej sprzedaży przędzy, wskazując na błędy organów podatkowych w postępowaniu dowodowym. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie przeprowadziły samodzielnego postępowania dowodowego i oparły się na materiale z innej, już uchylonej sprawy dotyczącej podatku dochodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym VAT za luty 1999 r. Organ podatkowy ustalił, że podatniczka nie zaewidencjonowała sprzedaży 516,15 kg przędzy, co skutkowało oszacowaniem niezaewidencjonowanego przychodu. Podatniczka zarzuciła naruszenie przepisów ustaw o VAT i Ordynacji podatkowej, wskazując, że prawidłowe ustalenie podatku VAT jest uwarunkowane prawidłowym ustaleniem zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, a organy nie przeprowadziły we własnym zakresie postępowania dowodowego. Sąd uznał skargę za zasadną, podkreślając, że ocena prawna musi być spójna z wcześniejszym wyrokiem WSA w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 1573/03), który uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego za 1999 r. Sąd stwierdził, że organy podatkowe nie przeprowadziły samodzielnego postępowania dowodowego, opierając się na materiale z innej sprawy, a miały obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w celu zweryfikowania wyjaśnień podatniczki dotyczących ubytków naturalnych w przędzy. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie przeprowadził we własnym zakresie postępowania dowodowego i oparł się na materiale z innej, uchylonej sprawy, co narusza zasady postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy podatkowe nie przeprowadziły samodzielnego postępowania dowodowego, a jedynie wykorzystały materiał z postępowania dotyczącego podatku dochodowego, które zostało już uchylone przez WSA. Ponadto, organy miały obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w celu wyjaśnienia przyczyn ubytków towaru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 197 § § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.t.u.i p.a. art. 2 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u.i p.a. art. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

o.p. art. 23 § § 1, 2 i 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 125 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u.i p.a. art. 27 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

rozp. M.F. art. 10 § § 10

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

o.p. art. 123 § §

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 125 § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 181 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 1 pkt 2, 4, 6

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie przeprowadziły we własnym zakresie postępowania dowodowego, opierając się na materiale z innej, uchylonej sprawy. Organy miały obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w celu wyjaśnienia przyczyn ubytków towaru.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może odstąpić od przyjętej wcześniej przez inny skład orzekający i odnoszącej się do t e g o s a m e g o z e s p o ł u f a k t ó w oceny prawnej. Rezygnacji z przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego nie może usprawiedliwiać użyte w art. 197 Ordynacji podatkowej słowo "może". Granice tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej.

Skład orzekający

Z. Kmieciak

przewodniczący sprawozdawca

W. Jarzębowski

sędzia

B. Klimowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przez organy podatkowe zasad postępowania dowodowego, w szczególności brak przeprowadzenia samodzielnego postępowania dowodowego i konieczność powołania biegłego w sprawach wymagających wiedzy specjalistycznej."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organy podatkowe opierają się na materiale dowodowym z innych postępowań lub rezygnują z dowodu z opinii biegłego mimo jego konieczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego przez organy podatkowe i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli fakty wydają się oczywiste.

Błędy proceduralne organów podatkowych: dlaczego sąd uchylił decyzję VAT mimo niezaewidencjonowanej sprzedaży?

Dane finansowe

WPS: 1270 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 1867/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogusław Klimowicz
Wiktor Jarzębowski
Zbigniew Kmieciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Z. Kmieciak (spr.), Sędziowie NSA W. Jarzębowski, B. Klimowicz, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 1999 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 70 zł (siedemdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i nakazuje zwrócić skarżącej, S. W. z Funduszu Skarbu Państwa kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt zł) tytułem nadpłaty wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [..] nr [...] Urząd Skarbowy Ł. – P. określił S. W. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc luty 1999r. do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 1.270 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, że podatniczka prowadząc działalność gospodarczą – firmę handlową "A" nie zaewidencjonowała w podatkowej księdze przychodów i rozchodów sprzedaży 516,15 kg przędzy. Mając na uwadze stwierdzone uchybienia organ podatkowy w oparciu o procentowy udział ilości sprzedaży w poszczególnych cenach jednostkowych dokonał oszacowania wartości niezaewidencjonowanego przychodu osiągniętego w 1999 roku na kwotę 5.739,70 zł netto. Wartość zaś niezaewidencjonowanego przychodu netto w miesiącu styczniu 1999 roku ustalono na podstawie stosunku udziału procentowego przychodu netto w miesiącu do przychodu rocznego netto, który stanowił 3,28%.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka podnosząc zarzut naruszenia art. 2 ust. l i art. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz art. 23 § l, 2 i3, art. 120, art. 121 § l, art. 122, art. 125 § l, art. 180 § l, art. 187 § l i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wskazała, że zaskarżona decyzja jest następstwem decyzji Urzędu Skarbowego Ł. – P. z dnia [...] nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, od której zostało wniesione odwołanie. Prawidłowe określenie kwoty podatku naliczonego do przeniesienia na następny miesiąc jest zdaniem skarżącej
uwarunkowane prawidłowym ustaleniem zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Rozpoznanie zatem odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok warunkuje prawidłowe obliczenie należnego podatku od towarów i usług. Skarżąca podkreśliła, iż w chwili obecnej nie istnieje możliwość ustalenia zgodnie z treścią art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wartości faktycznej sprzedaży. Wskazana zaś przez Urząd Skarbowy w zaskarżonej decyzji sprzedaż nie miała miejsca, ponieważ nie nastąpiło wydanie towaru z magazynu, a wszelkie różnice w ilościach sprzedaży wynikają z przyjęcia przez organ kontroli za wagę netto wagi handlowej towaru, co obrazuje wyłącznie pozorne straty na ubytku wilgotności towaru nie udowadniając istnienia niezaewidencjonowanych przychodów.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że podejmując zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Skarbowej uwzględnił decyzję Urzędu Skarbowego Ł.- P. z dnia [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, utrzymaną następnie w mocy przez decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne wskazano, że zgodnie z treścią art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnicy podatku od towarów i usług obowiązani są do prowadzenia ewidencji zawierającej:
kwoty określone w art. 20, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. W rozpoznawanej sprawie z
rozliczenia ilościowego przędzy zakupionej i sprzedanej wynika, że podatniczka nie zaewidencjonowała w podatkowej księdze przychodów i rozchodów sprzedaży 516,16 kg przędzy, co w konsekwencji spowodowało uznanie księgi za nierzetelną i dokonanie oszacowania wartości netto niezaewidencjonowanego przychodu. Ponadto podniesiono, że oszacowany przychód netto w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu dokonanej sprzedaży przędzy jest również obrotem netto w podatku od towarów i usług. Stwierdzenie zatem, że podatkowa księga przychodów i rozchodów prowadzona była w sposób nierzetelny, a czynności opodatkowane podatkiem dochodowym były tożsame z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług powoduje, że wykazany w ewidencji sprzedaży obrót netto, będący podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług również nie został wykazany w prawidłowej wysokości.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 27 ust. 4 i art. 27 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, art. 120, art. 123 §, art. 124, art. 125 § l i 2 i art. 180 § l, art. 181 § l, art. 187 § l i 2, art. 200 § l i art. 210 § l pkt 2, 4, 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazała, że rozpoznając sprawę organy podatkowe nie przeprowadziły we własnym zakresie postępowania dowodowego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało w całości oparte na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przeprowadzonym w zakresie należności powstałych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych małżonków S. i W. W. za 1999 rok. Ponadto powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśliła, że brak było podstaw do zajęcia stanowiska przez organy podatkowe o wadliwości i nierzetelności ksiąg podatkowych oraz konieczności szacunkowego określenia podstawy opodatkowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna. Okolicznością o rozstrzygającym znaczeniu dla oceny prawnej dokonanej w niniejszej sprawie jest fakt, iż o treści zakwestionowanej decyzji przesądził wynik postępowania w sprawie zależnej, tj. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. Prawidłowość poczynionych w tej materii ustaleń organów podatkowych stała się już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 9 listopada 2004r. u c h y l i ł decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...].
Jak trafnie zaznaczono w skardze, rozpoznające sprawę organy podatkowe "nie przeprowadziły we własnym zakresie postępowania dowodowego". Oparły się one w całości na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. Skoro zatem poczynione w tym zakresie ustalenia zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznane za naruszające prawo, ocena ta musi być podtrzymana w niniejszej sprawie. Mówiąc inaczej, Sąd nie może odstąpić od przyjętej wcześniej przez inny skład orzekający i odnoszącej się do t e g o s a m e g o z e s p o ł u f a k t ó w oceny prawnej. We wspomnianym wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 180 § l, art. 187 § l w związku z art. 122 i art. 197 § l Ordynacji podatkowej. Jak podniesiono w uzasadnieniu zapadłego orzeczenia, w
kontekście zebranych w toku postępowania podatkowego dowodów oraz przy uwzględnieniu wyjaśnień podatników dotyczących niedoborów przędzy (zbieżnych z wyjaśnieniami złożonymi w sprawie podatku od towarów i usług), organ podatkowy "miał obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego". Rezygnacji z przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego nie może usprawiedliwiać użyte w art. 197 Ordynacji podatkowej słowo "może". Regulacja ta pozostawia wprawdzie organowi swobodę w korzystaniu z tego środka dowodowego, jednak granice tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej. Z niej bowiem wypływa – jak przyjął Sąd – obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zarówno w sprawie podatku dochodowego, jak i w zależnej od niej sprawie podatku od towarów i usług, podatnik przedstawił rzeczową i logiczną argumentację w przedmiocie możliwych przyczyn powstania ubytków naturalnych w przędzy bawełnianej. Zweryfikowanie jej wymagało wiedzy specjalistycznej oraz wszechstronnego rozpatrzenia całości zebranego materiału dowodowego, w tym pełnego odniesienia się do złożonych przez podatnika wyjaśnień. Odzwierciedleniem tego powinno być uzasadnienie decyzji, zawierające analizę zasadniczych dla rozstrzygnięcia sprawy elementów jej stanu faktycznego. Niedopełnienie tych wymagań jest równoznaczne z uchybieniem przepisom art. 122, art. 187 § l, art. 190 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W tej sytuacji. Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 tej ustawy. W rozstrzygniętej sprawie zachowują w pełni aktualność wskazania zamieszczone w uzasadnieniu powołanego uprzednio wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 listopada 2004r., sygn. akt I SA/Łd 1573/03.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI