III SA/Wa 3484/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego, uznając, że toczące się postępowanie sądowe nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wznowieniowego.
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego VAT, powołując się na nowe okoliczności. Organ odmówił wznowienia, uznając, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego wyklucza taką możliwość. WSA uchylił decyzję organu, stwierdzając, że toczące się postępowanie sądowe nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania wznowieniowego, choć może skutkować jego zawieszeniem.
Spółka M. sp. z o.o. wniosła o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego podatku VAT za okres od stycznia do maja 2012 r., powołując się na nowe okoliczności faktyczne i dowody, które wyszły na jaw po wydaniu ostatecznej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wznowienia, argumentując, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję, której wznowienia domaga się strona, wyklucza możliwość wszczęcia postępowania wznowieniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał jednak, że rację należy przyznać skarżącej. Sąd podkreślił, że przepisy Ordynacji podatkowej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają jednoznacznego zakazu wszczęcia postępowania wznowieniowego w sytuacji, gdy toczy się postępowanie sądowe dotyczące zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że choć istnieje zakaz dwutorowości postępowania, to postępowanie nadzwyczajne może być wszczęte, a następnie zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 240 § 1 pkt 5, poprzez odmowę wznowienia postępowania bez zbadania jego merytorycznych podstaw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, toczące się postępowanie sądowe nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania wznowieniowego, choć może skutkować jego zawieszeniem.
Uzasadnienie
Przepisy nie zawierają jednoznacznego zakazu wszczęcia postępowania wznowieniowego w sytuacji, gdy toczy się postępowanie sądowe dotyczące zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, że postępowanie nadzwyczajne może być wszczęte, a następnie zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 240 § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
Wskazuje na możliwość wznowienia postępowania w przypadku wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu, gdy narusza ona przepisy postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Pomocnicze
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania zgodnie z prawem.
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej (obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego).
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę, chyba że okoliczności faktyczne zostały już dostatecznie wyjaśnione.
Dz.U. 2015 poz 613
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Tekst jednolity Ordynacji podatkowej.
p.p.s.a. art. 54 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje sytuację, gdy po wszczęciu postępowania administracyjnego lub wznowienia postępowania, zostanie wniesiona skarga do sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 56
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy sytuacji, gdy po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu lub wznowienia postępowania, zostanie wniesiona skarga do sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 201 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zawieszenia postępowania.
O.p. art. 243 § § 1 - § 3
Ordynacja podatkowa
Reguluje wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania.
O.p. art. 245 § § 1 pkt 1, pkt 2 lub pkt 3
Ordynacja podatkowa
Rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania wznowieniowego. Organ podatkowy jest zobowiązany do zbadania wniosku o wznowienie postępowania co do istoty, nawet jeśli toczy się postępowanie sądowe. Przepisy Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają zakazu wszczęcia postępowania wznowieniowego w trakcie postępowania sądowego.
Odrzucone argumenty
Wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania wznowieniowego. Organ podatkowy prawidłowo odmówił wznowienia postępowania z przyczyn formalnych.
Godne uwagi sformułowania
Możliwość wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym w toku postępowania sądowoadministracyjnego [...] nie jest jednolicie postrzegana w orzecznictwie sądów administracyjnych. Każda ingerencja organu administracji w sprawę, w której wszczęto postępowanie sądowoadministracyjne, a wykraczająca poza dyspozycję art. 54 § 3 p.p.s.a., jest jego zdaniem niedopuszczalna jako godząca w określoną w art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP zasadę prawa do sądu. Przy braku jednoznacznych wskazań ze strony ustawodawcy co do pierwszeństwa jednego z tych dwóch rodzajów postępowań [...] należałoby jako kierunkową dyrektywę interpretacyjną zastosować wybór tej drogi, która zapewnia jak najszybsze, skuteczne, a przez to efektywne przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Sąd akcentuje potrzebę rozróżnienia przez strony postępowania kwestii dopuszczalności wznowienia postępowania podatkowego od zagadnienia celowości i dopuszczalności wydania w trybie nadzoru decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Nie zawsze zawisłość prawna sprawy przed sądem administracyjnym wyklucza możliwość uruchomienia trybu nadzwyczajnego. Prowadzenie równolegle dwóch postępowań w jednej sprawie przez sąd i organ administracyjny jest niedopuszczalne.
Skład orzekający
Barbara Kołodziejczak-Osetek
przewodniczący sprawozdawca
Aneta Lemiesz
sędzia
Ewa Radziszewska-Krupa
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wszczęcia postępowania wznowieniowego w trakcie toczącego się postępowania sądowego, z możliwością jego późniejszego zawieszenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania został złożony po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, ale przed jego prawomocnym rozstrzygnięciem. Interpretacja może być różnie stosowana w zależności od konkretnych przepisów i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, które może mieć znaczenie dla wielu podatników – czy można dochodzić swoich praw w postępowaniu wznowieniowym, gdy sprawa jest już w sądzie. Wyjaśnia relację między postępowaniem administracyjnym a sądowym.
“Czy toczące się postępowanie sądowe blokuje możliwość wznowienia postępowania podatkowego?”
Dane finansowe
WPS: 457 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Wa 3484/15 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2017-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-12-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Aneta Lemiesz Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący sprawozdawca/ Ewa Radziszewska-Krupa Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I FSK 860/17 - Wyrok NSA z 2019-06-07 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2015 poz 613 art. 120, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Aneta Lemiesz, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Katarzyna Nartanowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do maja 2012 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz M. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. (dalej jako "DUKS"), decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] określił Skarżącej "M. " Sp. z o.o., zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do maja 2012r. Wskazał, iż zakwestionowano prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej jako "DIS"), po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2014r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję DUKS. Na decyzję DIS pełnomocnik Spółki wniósł skargę z 9 grudnia 2014 r. na decyzję z [...] listopada 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Następnie w wnioskiem z 23 czerwca 2015r. zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją DIS z dnia [...] listopada 2014r., z uwagi na przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613, z późn. zm., dalej jako "O.p."), tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. DIS, decyzją z dnia [...] lipca 2015r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania. Uznał, że w dniu 11 grudnia 2014r. do Izby Skarbowej w W. wpłynęła skarga pełnomocnika Strony z dnia 9 grudnia 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję DIS z dnia [...] listopada 2014r., nr [...] w tym samym przedmiocie. Postępowanie sądowoadministarcyjne do dnia wydania skarżonej decyzji nie zostało zakończone. Natomiast zaskarżona do Sadu decyzja zakończyła postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do maja 2012r., którego wznowienia żądała Strona we wniosku z dnia 23 czerwca 2015r. Stąd wniosek, że postępowanie sądowoadministracyjne jest nadal w toku, a zaskarżona decyzja jest nadal poddana ocenie sądu administracyjnego. Skarżąca, w odwołaniu z 14 sierpnia 2015r. zarzuciła naruszenie: 1) art. 120 i art. 121 § 1 O.p., poprzez niezbadanie sprawy co do istoty w następstwie wytworzenia przesłanki formalnej warunkującej wznowienie postępowania podatkowego; 2) art. 122, art. 187 § 1 i art. 188 O.p., poprzez zaniechanie przez organ zgromadzenia oraz rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także nieprzeprowadzenie dowodów, o których przeprowadzenie wnioskowała Strona; 3) art. 240 § 1 pkt 5 O.p., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy organ powinien był wznowić postępowanie w oparciu o ww. przepis. Jej zdaniem organ uniemożliwił skorzystania z nadzwyczajnego środka rewizji decyzji w sposób niezgodny z prawem. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości skarżonej decyzji i na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. orzeczenie co do istoty sprawy. DIS, zaskarżoną decyzją z [...] października 2015 r., na odstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jego zdaniem, stosownie do regulacji zawartych w art. 243 § 1 - § 3 O.p., w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzania przez właściwy organ postępowania, co do przesłanek wznowienia oraz rozstrzygnięcia meritum sprawy. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie w przypadku stwierdzenia niedopuszczalności wznowienia postępowania. W ocenie DIS, dwa konkurencyjne wobec siebie tryby weryfikacji decyzji ostatecznych: wewnątrzadministracyjny i sądowoadministracyjny wzajemnie się wykluczają i nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w tym również wznowienie postępowania po wniesieniu skargi w tej samej sprawie do sądu administracyjnego Stąd wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Do dnia wydania zakwestionowanej decyzji postępowanie sądowe było nadal w toku, nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem, a skarżona decyzja nadal poddana jest pod ocenę sądu administracyjnego. DIS uznał, że rozpatrzenie przez sąd administracyjny skargi na decyzję ostateczną nie stanowi wstępnego stadium poprzedzającego wydanie decyzji kończącej wznowienie postępowania. Konkurencyjność postępowań uniemożliwia organowi administracji orzeczenie niezależnie od orzeczenia sądu. Jednakże, w wyniku zapadłego wyroku może dojść do uchylenia decyzji wydanej w drugiej instancji. Dlatego, w ocenie DIS, słusznie postąpił organ pierwszej instancji odmawiając wznowienia postępowania podatkowego, ponieważ mając na względzie stan faktyczny sprawy niedopuszczalne jest jego wznowienie w sytuacji, gdy z powodu wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego toczy się postępowanie sądowoadministracyjne. Zdaniem DIS, nie miało miejsca naruszenie art. 120, 121 § 1, 122, 187 § 1 i art. 188 O.p. poprzez niezbadanie sprawy co do istoty, ponieważ w pierwszej kolejności właściwy w sprawie wznowienia postępowania organ jest zobowiązany zbadać czy zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania. Nie miało miejsca naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., poprzez jego niezastosowanie, ponieważ, z uwagi na stan stan faktyczny sprawy oraz fakt, że wniosek o wznowienie postępowania podatkowego wpłynął już w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego w tej samej sprawie, to organ pierwszej instancji z przyczyn formalnych nie mógł wznowić postępowania podatkowego. Do dnia wydania skarżonej decyzji postępowanie sądowe ze skargi Skarżącą wniesionej w dniu 9 grudnia 2014r. nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Skarżąca w skardze do Sądu wniosła o uchylenie w całości zakwestionowanej decyzji DIS oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 188 O.p. poprzez zaniechanie przez organ zgromadzenia oraz rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także nieprzeprowadzenie dowodów, o których przeprowadzenie wnioskowała Skarżącą; 2. naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy organ powinien był wznowić postępowanie w oparciu o ww. przepis; 3. naruszenie art. 120 i art. 121 § 1 O.p. poprzez niezbadanie sprawy co do istoty w następstwie wytworzenia przez organ przesłanki formalnej warunkującej wznowienie postępowania podatkowego. W uzasadnieniu wskazała, że w 2015 r., w związku ze zmianami właścicielskimi w Skarżącej spółce, ujawniono nowe okoliczności i dowody, takie jak przeprowadzanie przez Skarżącą spółkę międzynarodowych transakcji handlowych, mających kluczowe znaczenie dla wartości zobowiązań spółki w podatku VAT w okresie, którego dotyczyła decyzja. W ocenie Skarżącej, w przedmiotowej sprawie organ zobowiązany jest do wszczęcia postępowania i w jego toku zbadania przedstawionych przez Skarżącą nowych faktów i dowodów, jednak organ nie przeprowadził postępowania dowodowego. Wbrew twierdzeniom organu, nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego wnioskowanego przed sądem administracyjnym, ponieważ nie umożliwia tego art. 106 § 3 P.p.s.a. Skoro art. 240 § 1 O.p. jest jedynym przepisem ustanawiającym przesłanki wznowienia postępowania, to organ badając wniosek powinien zbadać, czy wniosek wskazuje, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące. W ocenie Skarżącej, DIS, wydając decyzję odmawiającą wznowienia postępowania organ nie działał na podstawie przepisów prawa, zaś swoją decyzję zorientowaną na zamknięcie sprawy bez jej merytorycznego badania motywował mniejszościowymi poglądami doktryny oraz wyselekcjonowanym orzecznictwem. W szczególności, organ powinien działać w granicach prawa, tj. zachować się zgodnie z dyspozycją art. 240 § 1 O.p., a po drugie jedynie wspierając się doktryną i orzecznictwem powinien posługiwać się nimi w sposób obiektywny – czego nie dopełnił. DIS, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skargę należało uwzględnić. 2. Sporna w sprawie jest zasadność (i zgodność z prawem) odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją (ostateczną) DIS z [...] listopada 2014 r. o określeniu zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do maja 2012 r. w sytuacji, ,kiedy Skarżąca spółka złożyła uprzednio skargę na decyzję, w stosunku do której żąda wznowienia postępowania. 3. Skarżąca twierdzi, że wobec przedstawienia przez nią nowych faktów i dowodów, organ podatkowy jest zobowiązany – przynajmniej – do wszczęcia postępowania, zbadania okoliczności i, ewentualnie, do zawieszenia następnie postępowania. Niedokonanie tych działań skutkuje koniecznością stwierdzenia naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zdaniem DIS natomiast, niedopuszczalne jest wznowienie postępowania podatkowego w sytuacji, kiedy w wyniku wniesienia skargi do sądu administracyjnego toczy się postępowanie sądowoadministracyjne o sygnaturze III SA/Wa 59/15 (obecnie przed NSA, sygn. I FSK 1700/16), którego przedmiotem jest zgodność z prawem decyzji DIS, której wznowienia domaga się Skarżąca (z [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2012 r). 4. Rację w tym sporze, z uwagi na ramy faktyczne i prawne sporu, należy przyznać Skarżącej. 5. Możliwość wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym w toku postępowania sądowoadministracyjnego, którego przedmiotem jest kontrola legalności decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, nie jest jednolicie postrzegana w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 8 lutego 2012 r., II FSK 2292/10, Naczelny Sąd Administracyjny Administracyjny uznał za niedopuszczalne wszczęcie przez organ podatkowy postępowania wznowieniowego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji podatkowej, w sytuacji, gdy wszczęto postępowanie sądowej kontroli tej decyzji. Każda ingerencja organu administracji w sprawę, w której wszczęto postępowanie sądowoadministracyjne, a wykraczająca poza dyspozycję art. 54 § 3 p.p.s.a., jest jego zdaniem niedopuszczalna jako godząca w określoną w art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP zasadę prawa do sądu. W wyroku z dnia 9 października 2013 r., II FSK 2497/13, przyjął natomiast, że przy braku jednoznacznych wskazań ze strony ustawodawcy co do pierwszeństwa jednego z tych dwóch rodzajów postępowań, tj. administracyjnego w trybie nadzwyczajnym i sądowoadministracyjnego, jeżeli administracyjne wszczynane jest jako drugie, należałoby jako kierunkową dyrektywę interpretacyjną zastosować wybór tej drogi, która zapewnia jak najszybsze, skuteczne, a przez to efektywne przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Mając na uwadze czas trwania dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego, tą bardziej efektywną drogą jest niewątpliwie wznowienie postępowania administracyjnego (podatkowego). Sąd zauważył, że ustawodawca ograniczył się jedynie do uregulowania sytuacji, gdy po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu lub wznowienia postępowania, zostanie wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Pierwszeństwo przyznał wówczas postępowaniu administracyjnemu, nakazując zawieszenie postępowania przed sądem administracyjnym (art. 56 p.p.s.a.). Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3017/16 zauważył, że w odniesieniu do wznowienia postępowania nie ma w O.p. przepisu, nakazującego odmowę wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania z uwagi na wydane wcześniej orzeczenie sądu administracyjnego oddalającego skargę na decyzję. Taki nakaz sformułowano jedynie w przypadku postępowania dotyczącego nieważności decyzji (art. 249 § 1 pkt 2 O.p.). Tym samym uznać należy, że ustawodawca uznał za możliwe wszczęcie postępowania administracyjnego w celu wznowienia postępowania zakończonego decyzją, w odniesieniu do której trwa kontrola sądowoadministracyjna. (pod. Wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 stycznia 2016 I SA/Kr 1509/15), 6. Orzeczenia powołane przez DIS na s. 5 zaskarżonej decyzji, stanowiące jednak wyłącznie rozstrzygnięcia skarg wniesionych w indywidualnych sprawach, nie zapadły w tożsamym stanie faktycznym i prawnym. Przykładowo sprawa o sygnaturze I FSK 485/09 dotyczy sposobu stosowania art. 56 ustawy z 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). NSA wskazuje zarazem, że art. 56 p.p.s.a. nie normuje natomiast tego, czy dopuszczalne jest po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchyleniu lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu lub wznowienia postępowania. Natomiast poglądu wyrażonego w wyroku z 2 października 2007 r. I FSK 974/07 (CBOSA), w drodze braku wskazania przez ten Sąd konkretnych podstaw prawnych wprost uzasadniających, w konsekwencji, ograniczenie przyznanego stronie na mocy art. 45 Konstytucji RP prawa do Sądu, Sąd w niniejszym postępowaniu nie podziela, z przyczyn podanych niżej. Wyjątków bowiem, w tym art. 54 § 3 p.p.s.a., nie można rozumieć w sposób rozszerzający ich zakres stosowania. Sądy są powołane bowiem do wykładni i stosowania prawa, a nie do ustanawiania, choćby w drodze wykładni, norm prawnych ograniczających konstytucyjne uprawnienia obywateli. 7. Sąd akcentuje potrzebę rozróżnienia przez strony postępowania kwestii dopuszczalności wznowienia postępowania podatkowego od zagadnienia celowości i dopuszczalności wydania w trybie nadzoru decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. 8. Jeżeli zatem w przepisach O.p. oraz w przepisach p.p.s.a. brak jest wskazania jako przesłanki odmowy wznowienia postępowania, faktu wniesienia skargi do Sądu na decyzję, której wznowienia domaga się strona, to błędem jest wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wtedy, gdy we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego można jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją podstawy wznowienia. Decyzja taka może być wydana wtedy, gdy w podaniu o wznowienie postępowania w żaden sposób nie wskazuje się podstawy wznowienia. Jeżeli natomiast są jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę i występuje potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje (wyrok NSA z dnia 8 lipca 1997 r., SA/Rz 606/96, "Samorząd Terytorialny" 1997, nr 11, poz. 62, z glosą Z. Czarnika i R. Sawuły). 9. Nie zawsze zawisłość prawna sprawy przed sądem administracyjnym wyklucza możliwość uruchomienia trybu nadzwyczajnego. Możliwość taką trzeba dopuścić m.in. w sytuacjach, gdy okoliczności będącej podstawą eliminacji decyzji z obrotu w trybie nadzwyczajnym sąd rozpoznający sprawę ze skargi na decyzję nie może wziąć pod uwagę z urzędu. Będzie tak z całą pewnością w przypadku takim, kiedy Skarżąca jako podstawę wznowienia podała wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Dlatego, zdaniem Sądu, organ powinien przyjąć, że możliwe jest uruchomienie postępowania podatkowego w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, mimo uprzedniego wniesienia skargi do sądu na tę decyzję (tak np. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 21 września 2007 r., I SA/Łd 744/07, OSP 2008, nr 12, poz. 134, wyrok NSA z 22 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3017/16, wyrok NSA z dnia 9 października 2013 r., II FSK 2497/13). Analogiczny pogląd Sąd wyraził już zresztą w prawomocnym wyroku z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3911/14 (CBOSA) i nie widzi powodów, by od niego odstąpić. 10. Nie ulega jednak wątpliwości dla Sądu rozpatrującego niniejszą skargę istnienie zakazu dwutorowości postępowania. Dlatego postępowanie nadzwyczajne może (efektywnie) toczyć się dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego, co w sprawie z uwagi na zawisłość niniejszej sprawy przed NSA (sygn. I FSK 1700/16), nie ma jeszcze miejsca. Prowadzenie równolegle dwóch postępowań w jednej sprawie przez sąd i organ administracyjny jest niedopuszczalne (por. wyrok z 24 stycznia 2008 r., I FSK 153/07, na tle postępowania o stwierdzenie nieważności, CBOSA). Z tego powodu, w opinii Sądu, toczące się postępowanie sądowe mające na celu zbadanie legalności określonej decyzji (przed WSA -III SA/Wa 59/15, obecnie przed NSA - I FSK 1700/16) nie stoi na przeszkodzie uruchomieniu postępowania mającego na celu wznowienie postępowania w sprawie zakończonej kontrolowaną przez sąd decyzją z zastrzeżeniem, po dokonaniu wstępnych czynności dowodowych i analitycznych, rozważenia zawieszenia postępowania nadzwyczajnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Prowadzenie postępowania sądowego nie uniemożliwia zgromadzenie i zbadanie materiału dowodowego w granicach zakreślonych wnioskiem o wznowienie. 11. Sąd zauważa też, że ograniczenie prawa strony w tym względzie mogłoby prowadzić, do nieuzasadnionego pozbawienia strony prawa skorzystania z instytucji procesowej umożliwiającej wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, w związku z zaistnieniem przesłanki wznowieniowej (upływu terminu), której sąd nie mógłby usunąć (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. I GSK 513/13, CBOSA). Sąd wyraża pogląd, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego może skutkować, po wstępnym zbadaniu podstaw wznowienia, wszczęciem postępowania wznowieniowego i zawieszeniem go na zasadzie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. do czasu wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia (wyrok z 15 lipca 2014 r., I GSK 543/13 (por. CBOSA). W szczególności, samo złożenie wniosku o wznowienie postępowania wszczyna wstępne postępowanie, prowadząc do oceny dopuszczalności wznowienia na zasadzie art. 243 § 1 lub 3 O.p. i w dalszej dopiero kolejności - w razie stwierdzenia, że wniosek oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia - do rozstrzygnięcia na zasadzie art. 245 § 1 pkt 1, pkt 2 lub pkt 3 O.p. 12. Dlatego Sąd nie podziela poglądu wyrażanego niekiedy w orzecznictwie, zgodnie z którym skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji (por. wyroki NSA: z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt I FSK 974/07, z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt I FSK 485/09, postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 185/11, z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I GSK 210/12, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl.Jak wskazano powyżej, nie uzasadnia tego konieczność wyeliminowania niekorzystnego zbiegu uprawnień do weryfikacji ostatecznych decyzji w trybie postępowania sądowego oraz w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego. 13. Z tych powodów Sąd stwierdził naruszenie art. 120, art. 122, art. 187 § 1 i art. 188 O.p. W konsekwencji organ podatkowy naruszył również art. 240 § 1 pkt 5 O.p., ponieważ nie przeprowadził, pomimo złożenia wniosku, postępowania o wznowienie dotyczącego tej przesłanki. 14. Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI