I SA/Łd 179/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-06-05
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościnadpłatastwierdzenie nadpłatydecyzja wymiarowaprzedawnieniewady prawnepostępowanie administracyjneprawo podatkowesądy administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki domagającej się stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r., uznając, że wadliwa decyzja wymiarowa nie została wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu przedawnienia.

Spółka domagała się stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r., powołując się na wadliwość decyzji wymiarowej, która została stwierdzona przez SKO, ale nie unieważniona z powodu przedawnienia. WSA w Łodzi oddalił skargę, uznając, że dopóki wadliwa decyzja istnieje w obrocie prawnym, nie można stwierdzić nadpłaty, a prawo do wniosku o nadpłatę wygasło z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił poprzedni wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę ponownej analizy kwestii doręczenia decyzji i umocowania pełnomocników.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki E. sp. z o.o. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie ponad 183 tys. zł. Spółka argumentowała, że wadliwość decyzji wymiarowej, stwierdzona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Skierniewicach, skutkuje powstaniem nadpłaty. SKO, mimo stwierdzenia wadliwości decyzji Wójta Gminy Krzyżanów z 2016 r. (dotyczącej podatku za 2013 r.) na podstawie art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odmówiło jej unieważnienia z powodu upływu terminu przedawnienia. W konsekwencji, organ pierwszej instancji oraz SKO utrzymały w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty, uznając, że wadliwa decyzja nadal obowiązuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi początkowo oddalił skargę spółki, jednak Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zwracając uwagę na potrzebę zbadania kwestii prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej oraz umocowania pełnomocników. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Łodzi ponownie oddalił skargę. Sąd uznał, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. jest związany wykładnią NSA, który potwierdził, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji z powodu przedawnienia nie eliminuje jej z obrotu prawnego. Sąd podkreślił, że dopóki decyzja wymiarowa obowiązuje, nie można stwierdzić nadpłaty, a prawo do wniosku o nadpłatę wygasło z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 79 § 2 O.p.). Analiza akt sprawy wykazała, że pełnomocnictwo dla reprezentantów spółki zostało złożone i decyzja została prawidłowo doręczona, co potwierdziło umocowanie pełnomocników do działania w imieniu spółki. Sąd uznał również, że doręczenie decyzji w tradycyjny sposób było prawidłowe, a brak adresu elektronicznego w pełnomocnictwie nie stanowił przeszkody. Ostatecznie, WSA w Łodzi oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, dopóki wadliwa decyzja wymiarowa istnieje w obrocie prawnym, nie można stwierdzić nadpłaty, a prawo do wniosku o nadpłatę wygasa z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni NSA, zgodnie z którą odmowa stwierdzenia nieważności decyzji z powodu przedawnienia nie eliminuje jej z obrotu prawnego. Podkreślono, że nadpłata jest nierozerwalnie związana z wysokością zobowiązania podatkowego, a prawo do wniosku o jej stwierdzenie wygasa wraz z przedawnieniem zobowiązania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 247 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 72 § 1-2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 79 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 260

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 144 § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 138e § 1-4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 137 § 1-3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1 § 1-2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 417 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 77

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwa decyzja wymiarowa, mimo stwierdzenia jej wadliwości, nie została wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu przedawnienia, co uniemożliwia stwierdzenie nadpłaty. Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Pełnomocnictwo dla reprezentantów spółki zostało złożone, a decyzja wymiarowa została prawidłowo doręczona.

Odrzucone argumenty

Stwierdzenie wadliwości decyzji wymiarowej skutkuje powstaniem nadpłaty, która powinna zostać zwrócona wraz z odsetkami. Decyzja wymiarowa nie weszła do obrotu prawnego z powodu jej nieprawidłowego doręczenia.

Godne uwagi sformułowania

Dopóki decyzja taka funkcjonuje w obrocie prawnym, nie jest możliwe wydanie na żądanie podatnika decyzji stwierdzającej nadpłatę. Nadpłata jest nierozerwalnie związana z wysokością zobowiązania podatkowego – jej nieistnienie wynika wprost z decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Odstąpienie od stwierdzenia nieważności decyzji i ograniczenie się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa oznacza pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji, co ostatecznie prowadzi do utrzymania skutków prawnych, które decyzja ta wywołała. Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Skład orzekający

Agnieszka Gortych-Ratajczyk

sprawozdawca

Cezary Koziński

członek

Wiktor Jarzębowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nadpłaty w sytuacji wadliwej decyzji wymiarowej, która nie została unieważniona z powodu przedawnienia, a także kwestie związane z doręczeniem decyzji i umocowaniem pełnomocników w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, związanej z podatkiem od nieruchomości i przedawnieniem zobowiązań podatkowych. Wykładnia NSA jest wiążąca dla WSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowania podatkowego, gdzie wadliwość decyzji nie zawsze prowadzi do jej unieważnienia, a przedawnienie odgrywa kluczową rolę. Pokazuje również, jak ważne jest prawidłowe doręczenie i umocowanie pełnomocników.

Wadliwa decyzja podatkowa nie zawsze oznacza zwrot pieniędzy – kluczowe jest przedawnienie i obrót prawny.

Dane finansowe

WPS: 150 077 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 179/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk /sprawozdawca/
Cezary Koziński
Wiktor Jarzębowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 72 par. 1-2, art. 81b, art. 79 par. 2, art. 128, art. 247 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Asesor WSA Agnieszka Gortych – Ratajczyk (spr.) Protokolant: specjalista Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 20 grudnia 2021 r. nr KO.4117.241.2021 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Krzyżanów z dnia 29 września 2021 r., odmawiającą A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem złożonym w dniu 23 lipca 2021 r. strona, reprezentowana przez doradcę podatkowego, zwróciła się do Wójta Gminy Krzyżanów o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie 150.077 zł wraz z nadpłaconymi odsetkami za zwłokę w kwocie 15.602 zł i nadpłaconą opłatą prolongacyjną w kwocie 17.436,77 zł, co łącznie stanowi kwotę 183.115,77 zł.
Uzasadniając żądanie pełnomocnik Spółki wskazał na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 22 czerwca 2021 r., mocą której orzeczono o wadliwości decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2013 r. z powodu wystąpienia wad kwalifikowanych stanowiących przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z jednoczesną odmową stwierdzenia jej nieważności, gdyż wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Zdaniem pełnomocnika strony przywołane rozstrzygnięcie spowodowało wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji wymiarowej, co w ocenie strony skutkuje powstaniem nadpłaty, która powinna zostać zwrócona przez organ wraz z odsetkami, co uzasadnia wniosek. Powołując się na art. 260 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) dalej także: O.p. wnioskodawca alternatywnie wskazał, że nawet jeśliby uznać, że nadpłata nie powstała, albowiem nadpłacone zobowiązanie uległo przedawnieniu, to sam fakt uiszczenia zobowiązania w kwocie wyższej od należnej doprowadziło do bezpodstawnego wzbogacenia organu kosztem podatnika, co otwiera drogę do uruchomienia ewentualnego postępowania odszkodowawczego.
Decyzją z dnia 29 września 2021 r. Wójt Gminy Krzyżanów, działając na podstawie art. 75 § 4a w związku z art. 207, art. 210 O.p. odmówił podatnikowi stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2013 r. w łącznej kwocie 183.115,77 zł.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przedstawił stan faktyczny sprawy opisując przebieg zwykłego postępowania podatkowego a także postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w wyniku złożonego przez podatnika wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2013 r. oraz zacytował przepisy prawa będące podstawą wydania decyzji. Przedstawiając swoje stanowisko organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że prowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 23 lutego 2017 r., utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy Krzyżanów z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013r. prowadzone na wniosek Spółki, zostało ostatecznie zakończone decyzją z dnia 22 czerwca 2021 r.
W podjętym rozstrzygnięciu organ nadzoru stwierdził, że decyzja organu drugiej instancji oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2013 r. zawiera wady określone w art. 247 § 1 pkt 1 O.p., jednakże odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, gdyż wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy tj. ustalającej ponownie wysokość zobowiązania podatkowego za 2013 r. nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 1 O.p. Odmawiając stwierdzenia nadpłaty organ pierwszej instancji wskazał, że skutkiem podjętego rozstrzygnięcia nie jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wymiarowej za 2013 r., wobec tego, pomimo wskazanych wad w dalszym ciągu istnieje w obrocie prawnym i wiąże podatnika decyzja Wójta Gminy Krzyżanów z dnia 21 marca 2016 r. Kolegium w podjętym rozstrzygnięciu pomimo wskazania, że przedmiotowa decyzja zawiera wady kwalifikowane nie stwierdziło jej nieważności. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 5 października 2021 r.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach, wnosząc o wydanie decyzji reformatoryjnej, uwzględniającej wniosek strony lub alternatywnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach decyzją z dnia 20 grudnia 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium podzieliło argumentację zaprezentowaną w toku postępowania w poprzedniej instancji, zgodnie z którą w podatku od nieruchomości za 2013 r. zapłaconym przez Spółkę nie zaistniała nadpłata, ponieważ decyzja określająca, pomimo stwierdzenia jej wadliwości, nie została wyeliminowana z obrotu i nadal obowiązuje, stanowi więc dalej podstawę zobowiązania podatkowego Spółki w podatku od nieruchomości za 2013 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik Spółki, zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z dnia 20 grudnia 2021 r. zarzucił naruszenie:
- art. 72 § 1-2 i art. 75 § 1 w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 247 § 1 pkt 1 i art. 247 § 3 O.p. art. 417 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (w zw. z art. 260 O.p., art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - poprzez utrzymanie w mocy wcześniejszej decyzji pierwszej instancji, odmawiającej stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2013 r. z uwagi na niewyeliminowanie z obrotu decyzji określającej z dnia 21 marca 2016 r., w wykonaniu której Spółka wpłaciła podatek od nieruchomości za 2013 r. w wysokości wskazanej w treści wniosku jako nadpłata, podczas gdy uwzględniwszy ww. przepisy organ powinien był dojść do konstatacji, że z uwagi na uchylenie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 czerwca 2021 r., decyzji tegoż SKO z dnia 30 grudnia 2019 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji określającej i stwierdzenie w treści decyzji uchylającej, że decyzja określająca zawiera wady kwalifikowane określone w art. 247 § 1 pkt 1 O.p., co stanowi bezwzględną przesłankę stwierdzenia jej nieważności, przesądzone zostało, że wymiar podatku od nieruchomości wobec Spółki dokonany został w decyzji określającej z rażącym naruszeniem prawa, a co za tym idzie - podatek uiszczony przez Spółkę w wykonaniu takiej, rażąco wadliwej decyzji określającej, spełnia kryteria uznania za nadpłatę i podlega zwrotowi na rzecz Spółki i w zw. z tym decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca stwierdzenia i zwrotu ww. nadpłaty jest wadliwa i podlega uchyleniu. Utrzymawszy w mocy decyzję organu pierwszej instancji organ przyczynił się zatem do naruszenia ww. przepisów.
W związku z powyższym skarżąca Spółka wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z nakazaniem organowi uwzględnienia decyzji uchylającej na okoliczność zaistnienia nadpłaty spółki w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie 183.115,77 zł;
2) zasądzenie na rzecz strony od organu zwrotu niezbędnych kosztów postępowania w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.
Pismem procesowym z dnia 20 maja 2022 r. skarżąca Spółka uzupełniła skargę podnosząc, że decyzja określająca nie weszła do obrotu prawnego z uwagi na jej nieprawidłowe doręczenie.
Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 190/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 20 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r.
Sąd zaznaczył, że stwierdzenie nadpłaty podatku nie może nastąpić w przypadku, gdy wydano już decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Dopóki decyzja taka funkcjonuje w obrocie prawnym, nie jest możliwe wydanie na żądanie podatnika decyzji stwierdzającej nadpłatę. Nadpłata jest nierozerwalnie związana z wysokością zobowiązania podatkowego – jej nieistnienie wynika wprost z decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Ewentualne pozytywne rozpatrzenie wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty prowadziłoby do współistnienia sprzecznych ze sobą decyzji: jednej, stwierdzającej nadpłatę i drugiej, wcześniej wydanej, w której w stosunku do tego samego podatnika i za ten sam okres określono zobowiązanie podatkowe. Podkreślił również, że dopuszczenie możliwości stwierdzenia nadpłaty w takiej sytuacji stanowiłoby również naruszenie jednej z naczelnych zasad procedury podatkowej, jaką jest zasada trwałości decyzji ostatecznej.
W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaznaczył, że skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z dnia 21 marca 2016 r., ale postępowanie w tym zakresie zostało ostatecznie zakończone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 22 czerwca 2021 r. Co ważne, Spółka od tej decyzji nie wniosła skargi do sądu administracyjnego i decyzja ta stała się nie tylko ostateczna, ale i prawomocna. Sąd stwierdził przy tym, że odstąpienie od stwierdzenia nieważności decyzji i ograniczenie się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa oznacza pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji, co ostatecznie prowadzi do utrzymania skutków prawnych, które decyzja ta wywołała.
Ponadto, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, z okoliczności sprawy w żaden sposób nie da się wywieść wniosku o naruszeniu gwarancji procesowych poprzez naruszenie przez organ przepisów o doręczeniach. Sąd wskazał, że akt wiąże organ niezależnie od ewentualnych uchybień w sferze jego doręczenia, uznając, w ślad za przywołanym orzecznictwem, że wadliwie doręczony akt wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne, jeżeli wadliwość w sferze doręczeń nie doprowadziła do ujemnych skutków procesowych dla zainteresowanej strony. W ocenie Sądu kwestia, czy naruszenie przepisów regulujących doręczenie miało wpływ na wynik sprawy, zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Jeżeli mimo nieprawidłowości w procesie doręczenia decyzji następuje wniesienie odwołania, wspomniana wadliwość, jakkolwiek zaistniała, nie może być uznana za wpływającą na wynik sprawy, jak również na ograniczenie bądź wyłączenie uprawnień procesowych podatnika.
Skarżąca Spółka składając skargę kasacyjną wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 czerwca 2022 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi, zasądzenie zwrotu niezbędnych kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach nie skorzystało z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Pismem z dnia 5 września 2022 r. skarżąca Spółka rozszerzyła zarzut nieważności o dodatkowe zagadnienie odnoszące się do kwestii sprzeczności składu wydającego wyrok z przepisami prawa (z uwagi na udział w składzie orzekającym asesora sądowego niebędącego sędzią w znaczeniu konstytucyjnym, o którym mowa w art. 178 Konstytucji RP).
Wyrokiem z dnia 29 października 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, pod sygnaturą akt III FSK 1254/22, uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 190/22, wydany w przedmiotowej sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 20 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. i przekazał sprawę tutejszemu sądowi do ponownego rozpoznania.
Wymienione wyroki, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono zasad postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przechodząc do rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji istotne jest, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi kasacyjnej strony skarżącej, uchylił zaskarżony wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 czerwca 2022 r. (sygn. akt I SA/Łd 190/22) w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi (sygn. akt III FSK 1254/22).
Z uwagi na powyższe konieczne jest wskazanie na regulację przepisu art. 190 p.p.s.a. zgodnie, z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z unormowania tego wynika, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, gdyż jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia, zmienił się stan prawny (zob. H. Knysiak-Molczyk w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd.LexisNexis, Warszawa 2005, s. 577).
Nadto, nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W niniejszej sprawie istotne jest, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wielokrotnie już przywoływanego wyroku z dnia 29 października 2024 r. podzielił ocenę prezentowaną przez organy, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, że przesądzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach na mocy art. 247 § 2 i 3 O.p. wadliwości decyzji wobec jej wydania z naruszenie przepisów o właściwości, stanowiące wadę kwalifikowaną tego aktu, z jednoczesną odmową stwierdzenia jego nieważności, nie prowadzi do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wymiarowej Wójta Gminy Krzyżanów z dnia 21 marca 2016 r., sygn. Fn.3120.71.6.2016, co z punktu widzenia sytuacji prawnej Spółki oznacza brak możliwości powrotu do rozliczeń z pierwotnej deklaracji DN-1. NSA wskazał, że niezbędne do pozbawienia decyzji podatkowej bytu prawnego i niewywoływania skutków w sferze prawnej jej adresata jest spełnienie wymogów którejś z przesłanek przewidzianych w trybach nadzwyczajnych wzruszania decyzji organów podatkowych (art. 240 § 1, art. 247 § 1 i art. 253 § 1 O.p.), przy jednoczesnym braku występowania – w przypadku wady kwalifikowanej nieważności - przesłanki negatywnej z art. 247 § 2 O.p., uniemożliwiającej stwierdzenie takiej wadliwości.
Stwierdzenie nadpłaty podatku nie może nastąpić w przypadku, gdy wydano już decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Decyzja taka funkcjonuje w obrocie prawnym, nie jest zatem możliwe wydanie na żądanie podatnika decyzji stwierdzającej nadpłatę. Nadpłata jest nierozerwalnie związana z wysokością zobowiązania podatkowego – jej nieistnienie wynika wprost z decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Ewentualne pozytywne rozpatrzenie wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty prowadziłoby do współistnienia sprzecznych ze sobą decyzji: jednej, stwierdzającej nadpłatę i drugiej, wcześniej wydanej, w której w stosunku do tego samego podatnika i za ten sam okres określono zobowiązanie podatkowe.
NSA przyczyn, które doprowadziły do uchylenia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, upatruje w uchybieniu, jakiego dopuścił się Sąd w zakresie badania prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej z dnia 21 marca 2016 r. w kontekście umocowań pełnomocników, na co zwrócił uwagę pełnomocnik Spółki w piśmie z dnia 20 maja 2022 r. NSA w powyższym zakresie, jako zasadny ocenił zarzut skargi kasacyjnej co do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze ponownie analizując akta administracyjne niniejszej sprawy należy dostrzec, że owszem w pierwotnie przekazanych do WSA w Łodzi aktach sprawy przesłanych wraz z odpowiedzią organu na skargę A. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 20 grudnia 2021 r. nie zostało załączone pełnomocnictwo dla A. P. i T. S. do działania w imieniu Spółki w sprawie podatku od nieruchomości za 2013 r. Jednakże, uzupełniając akt administracyjnych sprawy, mając na uwadze stanowisko strony skarżącej zaprezentowane w piśmie z dnia 20 maja 2022 r., organ przedłożył oryginały druków zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu z dnia 21 marca 2016 r. Wynika z nich, że przedmiotowa decyzja została doręczona Spółce za pośrednictwem operatora pocztowego na adres jej siedziby w W., ul. [...], [...-...] W., której odbiór został potwierdzony w dniu 25 marca 2016 r. oraz na adres do korespondencji pełnomocników Spółki B. sp. z o. ul. [...], [...-...] Ł., której odbiór został potwierdzony w dniu 4 kwietnia 2016 r. (kserokopie zwrotnych potwierdzeń odbioru w aktach sądowych k. 107, oryginały załączone do akt administracyjnych). Wskazani pełnomocnicy w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy Krzyżanów potwierdzili odbiór decyzji organu I instancji w dniu 4 kwietnia 2016 r.
Co więcej, jak wynika z uzupełnionych akt, dokument pełnomocnictwa udzielonego A. P. i T. S. został dołączony przez pełnomocników na etapie postępowania podatkowego prowadzonego przez organ I instancji przy piśmie z dnia 25 kwietnia 2014 r. w formie e-maila. Jak wynika z przedłożonych akt, w ramach postępowania odwoławczego od decyzji Wójta Gminy Krzyżanów A. P. i T. S. zostali wezwani do okazania oryginału dokumentu pełnomocnictwa lub poświadczonej za zgodność kopii. W odpowiedzi pełnomocnicy wyjaśnili, że pełnomocnictwo zostało udzielone A. P. i T. S., że pełnomocnicy zostali upoważnienia do samodzielnej reprezentacji oraz samodzielnego działania. Dodatkowo, że z treści pisma z dnia 25 kwietnia 2014 r. nie wynika, aby przesłane pełnomocnictwo było kopią, bądź kopią potwierdzoną za zgodność. Następnie, przy piśmie z dnia 13 października 2016 r., pełnomocnik T. S. przedłożył uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa od Spółki (do akt sądowych zostały załączone kserokopie wszystkich opisanych dokumentów, dokumenty przesłane przez organ załączono do akt administracyjnych).
Wobec powyższego nie sposób zgodzić się ze stroną, że decyzja Wójta Gminy Krzyżanów z dnia 21 marca 2016 r. nie weszła do obrotu prawnego, ponieważ została doręczona pełnomocnikom, podczas gdy w aktach brak było dokumentów wskazujących na umocowanie do reprezentowania strony. Jak wynika z uzupełnionych akt administracyjnych dokument pełnomocnictwa został przedłożony do sprawy. Owszem w pierwotnie przedłożonych przy odpowiedzi na skargę aktach brak było tych dowodów, albowiem sprawa została zainicjowana skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 20 grudnia 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r. Sąd zgadza się z organem, że z uwagi na zakres skargi nie było potrzeby pierwotnie przedkładania tych dokumentów. Tym bardziej, że strona zarzuty w tym kierunku sformułowała dopiero na etapie pisma procesowego z dnia 20 maja 2022 r., wcześniej kwestia ta nie była przez stronę poruszana, także w ramach zainicjowanego przez stronę postępowania z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Krzyżanów z dnia 21 marca 2016 r. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przedłożone dowody potwierdzają umocowanie ww pełnomocników w sprawie zakończonej wydaniem decyzji Wójta Gminy Krzyżanów określającej podatek od nieruchomości za 2013 rok. Wobec powyższego nie sposób zgodzić się ze stroną, że w aktach sprawy w przedmiocie określenia zobowiązania skarżącej Spółki w podatku od nieruchomości za 2013 rok brak było dokumentu pełnomocnictwa, a decyzja nie została doręczona.
Odnotować trzeba, że z przedłożonego dokumentu wynika umocowanie dla A. P. i T. S. do samodzielnego reprezentowania oraz samodzielnego podejmowania działań faktycznych i prawnych, w imieniu na rzecz A. Sp. z o.o. przed Wójtem Gminy Krzyżanów w zakresie: czynności sprawdzających dotyczących podatku od nieruchomości oraz postępowania podatkowego dotyczącego podatku od nieruchomości, a także do samodzielnego reprezentowania oraz samodzielnego podejmowania działań faktycznych i prawnych, w imieniu na rzecz A. Sp. z o.o. w trakcie postępowania odwoławczego od decyzji Wójta Gminy Krzyżanów. Dalej wynika z omawianego dokumentu, że wskazani pełnomocnicy umocowani są m.in. do odbioru korespondencji.
Wobec powyższego Sąd, jako bezpodstawne ocenia podniesione w uzupełnieniu skargi rozważania strony nakierowane na wykazanie naruszenia przepisów art. 138e § 1-4 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2016 roku oraz art. 137 § 1-3 O.p. w brzmieniu sprzed 2016 r. Do wywołania skutku procesowego konieczne jest złożenie pełnomocnictwa do akt sprawy, w konkretnym postępowaniu prowadzonym przed organem podatkowym, co w sprawie miało miejsce.
Dodatkowo, jak wyjaśnił m.in. NSA w wyroku z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt III FSK 2551/21, należy odmówić słuszności stanowisku jakoby przepisy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r., a dokładniej w zakresie formy pełnomocnictwa szczególnego od 1 lipca 2016 r., przewidywały bezwzględny wymóg wnoszenia pełnomocnictwa szczególnego w formie pisemnej na formularzu urzędowym określonym w przepisach wykonawczych wydanych do art. 138j § 1 pkt 2 O.p. Wykładnia gramatyczna normy prawnej zawartej w art. 138e § 3 O.p., w odniesieniu do użytego sformułowania "według wzoru", nie pozwala wyprowadzić twierdzenia, jakoby wolą ustawodawcy było zobowiązanie stron i profesjonalnych pełnomocników do składania do akt spraw podatkowych pełnomocnictw szczególnych na wzorze przewidzianym w rozporządzeniu.
Kolejną kwestią, nad którą wedle wskazań NSA ponownie rozpoznając sprawę Sąd obowiązany jest się pochylić to sposób doręczenia decyzji Wójta Gminy z dnia 21 marca 2016 r. w kontekście przepisu art. 144 § 5 O.p. w brzemieniu obowiązującym w 2016 roku. Zdaniem strony decyzja winna zostać doręczona za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego, tym bardziej, że z akt sprawy nie wynika, aby wystąpił wyjątek o jakim mowa w art. 144 § 3 O.p.
W ocenie Sądu brak adresu elektronicznego w pełnomocnictwie udzielonym profesjonalnemu pełnomocnikowi nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania. Wymóg wskazania w pełnomocnictwie adresu elektronicznego nie dotyczy bowiem istoty stosunku prawnego pełnomocnictwa, lecz wiąże się z przewidzianą w art. 144 § 5 O.p. zasadą doręczania pism pełnomocnikom profesjonalnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu art. 168 O.p., dlatego też art. 169 § 1 O.p. a przez to wezwanie do usunięcia braków podania, nie mógł mieć zastosowania. W następstwie doręczenie przedmiotowej decyzji organu I instancji w tradycyjny sposób należy ocenić jako prawidłowy.
Powracając do istoty sprawy wynikającej z zaskarżenia decyzji o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 rok przypomnieć należy, iż strona skarżąca zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty upatruje w wydaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 22 czerwca 2021 r. Mocą wspomnianej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach stwierdziło, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 23 lutego 2017 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy Krzyżanów z dnia 21 marca 2016 r. zawiera wadę określoną w art. 247 § 1 pkt 1 O.p. i odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji, gdyż wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Zdaniem pełnomocnika strony przywołane rozstrzygnięcie spowodowało wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji wymiarowej, co w ocenie strony skutkuje powstaniem nadpłaty, która powinna zostać zwrócona przez organ wraz z odsetkami, co uzasadnia wniosek z dnia 23 lipca 2021 r. Stanowisko wywiedzione przez stronę, na co wcześniej Sąd wskazał, nie znalazło oparcia w ocenie NSA. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd dostrzega dodatkowo konieczność zwrócenia uwagi na zapis art. 79 § 2 O.p. zgodnie, z którym prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku. Dotychczas kwestia ta nie była przedmiotem analizy a przecież upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w trakcie postępowania podatkowego musi być uwzględniony z urzędu przez organ podatkowy, przed którym postępowanie się toczy. Tym bardziej, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 22 czerwca 2021 r., którą organ odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, gdyż wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Nadto jak czytamy w uzasadnieniu prawomocnego wyroku tutejszego Sądu z dnia 9 października 2020 r. (sygn. akt I SA/Łd 261/20) przedawnienie zobowiązania podatkowego skarżącej w podatku od nieruchomości za 2013 r. nastąpiło – jak słusznie przyjął organ - 19 marca 2020 r., bowiem w kwietniu 2017 r. doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z wydaniem przez Wójta decyzji w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2013 r. Złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty po upływie terminu określonego w art. 79 § 2 O.p. powoduje wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty i bezprzedmiotowość postępowania. Jednakże w ocenie Sądu, decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty nie zmienia sytuacji prawnej strony skarżącej i nie stanowi naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów, nie dopatrując się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, jak również innych naruszeń, które sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił ją jako bezzasadną.
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI