I SA/Łd 173/09

I SA/Łd 173/09 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2009-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogdan Lubiński /przewodniczący sprawozdawca/
Bogusław Klimowicz
Paweł Kowalski
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 67b par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 29 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz,, Sędzia WSA Paweł Kowalski, Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2009 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku od nieruchomości za miesiąc lipiec 2008 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Z akt sprawy wynika , że "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy A 135, powołując się na art. 67 a §1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 roku , nr 8 , póz. 60 ze zm.) w dniu 30 lipca 2008 roku wystąpiła do Burmistrza Ż. z wnioskiem o udzielenie pomocy de minimis i umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za czerwiec i lipiec 2008 roku w kwocie po 47.208 zł wraz z należnymi odsetkami. W jego uzasadnieniu Spółka podniosła, że zakupiona w 2007 roku w Z. nieruchomość wymaga olbrzymich nakładów finansowych, aby można było rozpocząć działalność gospodarczą oraz umożliwić działalność innym firmom. Nakłady finansowe w ocenie podatnika zwiększyłyby także poprawę bezpieczeństwa zatrudnionych ludzi. Dodała, że szybkie przeprowadzenie prac remontowych leży nie tylko w interesie Spółki ale także w interesie Gminy. Zaznaczyła, iż przeprowadzenie prac remontowych, które zostaną powierzone okolicznym firmom sprzyja rozwojowi gospodarczemu regionu. Jednocześnie oświadczyła, że nie korzystała z innej pomocy de minimis, innej od tej jaka została udzielona w 2008 roku przez Burmistrz Ż. Pomoc ta wyniosła 241.611 zł, co stanowiło 77 346,26 EUR i nie przekraczała wymaganego w okresie trzech lat limitu 200 000 EUR. Spółka zaznaczyła, że uzyskana wcześniej pomoc pozwoliła na rozpoczęcie remontu zakupionego obiektu , na który wydatki przekroczyły 205.000 zł. Na zakończenie dodała, iż umorzenie podatku od nieruchomości pozwoli jej na dalsze prowadzenie prac remontowych i stworzenie miejsc pracy. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...]roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Ż. z dnia [...] roku umarzającą zaległy podatek od nieruchomości za czerwiec 2009 roku w kwocie 47 208 zł wraz z odsetkami oraz odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej wraz z zaległymi odsetkami za lipiec 2008 roku . W jej obszernym uzasadnieniu, przytaczając m.in. treść art. 67 a § 1 pkt 3, art. 67 b § 1 Ordynacji podatkowej oraz zasady postępowania w sprawach dotyczących pomocy publicznej państwa określone w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 roku o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2007r. Nr 59, póz. 404 ze zm.) wskazano na przyczyny odmowy przyznania ulgi podatkowej.
Podtrzymując argumentację organu pierwszej instancji, organ odwoławczy w szczególności zwrócił uwagę, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która nie może być stosowana w sposób powszechny, gdyż zasadą jest płacenie podatków. Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych. Zdaniem organu podatkowego nie bez znaczenia jest także przyczyna powstania zaległości podatkowej, oraz fakt, czy podatnik wywiązuje się z innych zobowiązań. Interes publiczny oznacza natomiast dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, to dbałość o interes Skarbu Państwa lub gminy, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów, a więc i możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych oraz zapewnienia potrzeb społeczności lokalnej. W interesie publicznym leży też, by podatnicy przestrzegali przepisy podatkowe, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości opodatkowania. Powołując się na bilans finansowy za 2007 rok SKO stwierdziło, że rok ten zakończył się osiągnięciem zysku w wysokości 769.257, 60 zł, a dochód do opodatkowania wyniósł 1.120.097,23 zł. Zwrócono także uwagę , że w miesiącu lipcu 2008 roku Spółka wydzierżawiła lokale o powierzchni 3 700 m2 i przychodzie z tego tytułu w wysokości 87.846,93 zł zadłużeniu dzierżawców w wysokości 40.252,98 zł. Jednocześnie organ podatkowy podniósł, iż poniesione nakłady finansowe na inwestycje przyniosą w przyszłości pozytywne efekty dla Spółki i dla Gminy poprzez wpływy z podatków i stworzenie nowych miejsc pracy Natomiast finansowanie inwestycji nie może odbywać się kosztem budżetu gminy.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze Spółka wnosząc o uchylenia zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 67 b pkt 2 w związku z art. 67 a pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji odmówienie umorzenia zaległości podatkowej.
Opisując dotychczasowy przebieg postępowania, Spółka podniosła, że organy podatkowe powinny uwzględnić, iż była ona jedynym podmiotem, który zamierzał kupić i kupił nieruchomość. Przed zakupem nieruchomość ta wchodziła w skład masy upadłości i żaden inny podmiot nie był zainteresowany jej zakupem, nie wspominając o modernizacji znajdujących się tam budynków czy tez próbie inwestowania w inny sposób. W ocenie strony skarżącej dzięki zakupowi, Syndyk masy upadłości miał środki finansowe na zaspokojenie wierzycieli a Gminie Ż. przybył nowy inwestor, który niezwłocznie przystąpił do renowacji budynków.
Zdaniem Spółki, wskazując na wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2008 roku, Sygn.akt l SA/GD 909/07 oraz WSA w Lublinie z dnia 14 grudnia 2007 roku Sygn.akt l SA/Lu 595/07 ważny interes podatnika w rozumieniu art. 67 a §1 Ordynacji podatkowej nie tylko należy rozumieć poprzez sytuacje nadzwyczajne, ale także trzeba mieć na uwadze normalną sytuację ekonomiczną, w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków.
Spółka dodała, że w chwili obecnej zatrudnia 20 pracowników, w tym mieszkańców z Ż.. Obiekt jest chroniony przez firmę z Ż., a po dokonaniu remontu zapewni powstanie nowych miejsc pracy i tym samym przyczyni się do poprawy sytuacji na tamtejszym rynku pracy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. powołując się na argumentację prawną zawartą w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a).
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego, co upoważniałoby Sąd do uchylenia badanej decyzji w całości albo w części w oparciu o powołany powyżej przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60 z póżn. zm.), zwanej dalej o.p., w myśl którego organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 o.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Z przepisu art. 67a o.p. wynika, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ podatkowy może, ale nie musi wydać decyzji pozytywnej, czyli zastosowanie ustanowionej w nim ulgi podatkowej jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych. W konsekwencji, jeżeli nawet zaistnieją przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć należnych kwot (por. S. Presnarowicz [w:] C. Kosikowskr et al., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 255; Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1995, s. 270 i 271).
Uznanie administracyjne nie oznacza wprawdzie zupełnej dowolności sposobu rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek, jednak kontrola legalności tego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny jest w tym wypadku ograniczona. Kontrola Sądu sprowadza się w istocie do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo-wyjaśniającego i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2001 roku, l S.A./Ka 498/00, PP z 2001 r. Nr 45, s. 14; tak też R. Mastalski [w:] B. Adamiak et. al., Ordynacja podatkowa. Komentarz 2005, Wrocław 2005, s. 308).
Jeżeli więc organ podatkowy, dokonując koniecznych ustaleń w sprawie, nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego, i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych oraz jeżeli dokonanej ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności, to wyprowadzenie z takiej oceny wniosku czy należy umorzyć zaległości podatkowe, jest zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli Sądu administracyjnego sprawującego tylko kontrolę legalności, czyli zgodności decyzji organów administracyjnych z prawem.
Zauważyć przy tym należy, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną skoro zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 1991 roku, SA/Gd 295/91, Przegląd Orzecznictwa Podatkowego z 1994 r. Nr 1, póz. 7). Z tego względu ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej (B. Dauter [w:] S. Babiarz et. al., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2005, teza 10 do komentarza do art. 67 Ordynacji podatkowej, Lex Polonica Maxima w wersji na październik 2006 rok). Przeciwnie, przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika i że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2004 roku, l SA/Wr 735/02, LEX nr 129659; zob. też P. Roksisz, Uznanie administracyjne w ramach instytucji umorzenia zaległości podatkowych, Dor. Podatk. z 2004 r. Nr 1, s. 37). Natomiast pojęcie "interesu publicznego", o jakim mowa w art. 67a § 1 o.p., powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości. (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2006 r., III SA/Wa 1964/05, niepublik.).
Istotne jest przy tym, że to po stronie podatnika, który ubiega się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, jako tego, kto występuje o określone uprawnienie, leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1999 r., III SA 7580/98, Lex Polonica Maxima w wersji na październik 2006 r). Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że organ odwoławczy, podejmując zaskarżoną decyzję, nie wykroczył poza granice przyznanego mu uznania administracyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpatrzeniu przez organ odwoławczy wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W utrwalającej się linii orzeczniczej NSA podkreśla się, iż nie jest on organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej; sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy zaległość podatkowa ma być umorzona. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych.
Analizując, czy zachodzi w sprawie ważny interes podatnika lub interes publiczny, organy podatkowe prawidłowo uznały, że okoliczności wskazane przez skarżącego we wniosku i w odwołaniu, są niewystarczające do przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej, albowiem nie są okolicznościami wyróżniającymi sytuację skarżącego od sytuacji innych podatników.
Reasumując, mając na uwadze stanowisko podatnika wyrażone we wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, w odwołaniu od decyzji l instancji jaki i w skardze można stwierdzić, że wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, przyznanie ulgi podatkowej nie może stanowić "nagrody" dla podatnika z tytułu zakupu nieruchomości w celu prowadzenia działalności gospodarczej, nawet w sytuacji gdy podmiot ten był jedynym zainteresowanym oraz zakup ten był korzystny dla wierzycieli Syndyka i w konsekwencji dla Gminy. Działalność gospodarcza ma na celu uzyskanie korzyści materialnych - zysku. Natomiast, jeżeli Spółka miała zamiar ponieść nakłady inwestycyjne związane z modernizacją i remontem obiektów, które w przyszłości miały zaowocować zwiększeniem przychodów jak również zwiększeniem zatrudnienia, co wiązałoby się korzyściami także dla Gminy - zmniejszenie bezrobocia i zwiększenie przychodów podatkowych, to środki finansowe niezbędne na te cele nie mogły pochodzić ze środków publicznych, bowiem za takie należy uznać pochodzące z tytułu przyznania ulg podatkowych.
W takiej sytuacji, na jaką wskazała Spółka, to w celu zabezpieczenia środków finansowych na roboty inwestycyjne i remonty, podatnik ma możliwość wystąpić o źródło kredytowania, nie do Burmistrz Ż. lecz do jednego z podmiotów trudniących się udzielaniem kredytów.
Na zakończenie można dodać, iż przy tak ustalonym w tej sprawie stanie faktycznym, który nie został przez podatnika zakwestionowany, wskazane w skardze przez stronę skarżącą wyroki WSA w Gdańsku i WSA w Lublinie nie mogły mieć znaczenia.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
M.Ko.