I SA/Łd 165/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku VAT, kwestionując ustalenia organu co do braku dowodów eksportu i nieprawidłowości u kontrahentów.
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy 2013-2014. Organ zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur od podmiotów, które rzekomo nie prowadziły faktycznej działalności, oraz prawo do zastosowania stawki 0% dla eksportu towarów do Ukrainy i Rosji, uznając transakcje za fikcyjne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na niekonsekwencję organu i wadliwe ustalenie stanu faktycznego, zwłaszcza w kontekście posiadanych przez stronę komunikatów IE-599 potwierdzających wywóz towarów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która kwestionowała prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego oraz zastosowania stawki 0% dla eksportu towarów. Organ podatkowy I instancji oraz organ odwoławczy uznały, że faktury zakupu od wskazanych spółek nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a wykazany eksport towarów do Ukrainy i Rosji był fikcyjny z powodu braku dowodów na rzeczywisty wywóz i odmiennych danych kontrahentów w zagranicznych bazach celnych. Sąd I instancji, analizując sprawę, zwrócił uwagę na niekonsekwencję organu odwoławczego, który jednocześnie przyznał, że towar mógł opuścić terytorium UE, ale dowody przedstawione przez stronę były niewystarczające. Sąd podkreślił, że komunikat IE-599 jest dokumentem urzędowym potwierdzającym wywóz towaru poza UE i nie może być obalony przez ustalenia organów spoza UE. Wskazał również na orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym udowodnienie wywozu towarów poza UE jest wystarczające dla uznania eksportu, nawet jeśli ustalenia dotyczące nabywców są niejasne, chyba że udowodniono oszustwo podatkowe, o którym podatnik wiedział. Sąd uznał, że stan faktyczny nie został ustalony prawidłowo, naruszając przepisy Ordynacji podatkowej, i nakazał ponowne postępowanie, uwzględniając wytyczne sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podatnik dochował należytej staranności, a transakcje zostały udokumentowane.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na orzecznictwo TSUE, które podkreśla, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie powinno być automatycznie odmawiane z powodu nieprawidłowości u dostawców, jeśli podatnik działał w dobrej wierze i dochował należytej staranności. Kluczowe jest udowodnienie, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o oszustwie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podstawowe prawo do odliczenia podatku naliczonego.
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Wyłączenie prawa do odliczenia podatku naliczonego.
ustawa o VAT art. 41 § ust. 4-6a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Zastosowanie stawki 0% dla eksportu towarów.
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa przypadki, w których obniżenie podatku należnego jest wyłączone, np. gdy faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
ustawa o VAT art. 41 § ust. 4-6a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy zastosowania stawki 0% dla eksportu towarów.
ustawa o VAT art. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług
Definiuje zakres opodatkowania podatkiem VAT.
ustawa o VAT art. 108
Ustawa o podatku od towarów i usług
Dotyczy konsekwencji wystawienia faktury, gdy nie miała miejsca sprzedaż.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Swobodna ocena dowodów.
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
O.p. art. 70 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przerwanie biegu terminu przedawnienia.
O.p. art. 194 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dokument urzędowy.
O.p. art. 194 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Możliwość przeprowadzenia kontrdowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu.
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
O.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 192
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Skutki naruszenia przepisów postępowania.
ustawa o VAT art. 2 § punkt 8 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Definicja eksportu towarów.
t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Komunikat IE-599 jest dokumentem urzędowym potwierdzającym wywóz towaru poza UE. Ustalenia organów spoza UE nie są wystarczające do obalenia mocy dowodowej komunikatu IE-599. Prawo do odliczenia podatku naliczonego nie może być automatycznie odmawiane z powodu nieprawidłowości u dostawców, jeśli podatnik dochował należytej staranności. Naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, w szczególności art. 122 i 191 O.p.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów podatkowych o braku rzeczywistych transakcji i fikcyjnym eksporcie, które nie zostały wystarczająco udowodnione w świetle dowodów przedstawionych przez stronę.
Godne uwagi sformułowania
Stanowisko organu odwoławczego razi niekonsekwencją. Komunikat IE-599 przesłany eksporterowi przez urząd celno-skarbowy wywozu jest dokumentem potwierdzającym wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej (także dla celów podatkowych). Jest rzeczą oczywistą, że art. 194 § 3 O.p. dopuszcza możliwość przeprowadzenia kontrdowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Jednak z całą pewnością nie są takimi przeciwdowodami ustalenia organów administracji podatkowej krajów spoza UE (Ukrainy i Rosji), wskazujące na odmienność stron transakcji dostawy towarów opatrzonych komunikatami IE-599. Dopóki w obrocie funkcjonuje ważny komunikat IE-599, dopóty stanowi dowód wywozu towaru poza granice UE, zaś twierdzenia organów o udziale w oszustwie podatkowym strony są jedynie gołosłownymi przypuszczeniami.
Skład orzekający
Paweł Janicki
przewodniczący sprawozdawca
Bożena Kasprzak
sędzia
Tomasz Furmanek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie znaczenia dokumentów urzędowych (komunikat IE-599) w postępowaniu podatkowym, interpretacja zasad odliczenia VAT i eksportu towarów w kontekście orzecznictwa TSUE, a także krytyka niekonsekwencji organów podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów VAT oraz Ordynacji podatkowej w kontekście dowodów wywozu towarów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe gromadzenie i ocena dowodów w postępowaniu podatkowym, a także jak sądy interpretują przepisy w kontekście orzecznictwa unijnego, szczególnie w sprawach dotyczących eksportu i potencjalnych oszustw podatkowych.
“Sąd: Komunikat IE-599 to dowód eksportu, a nie tylko ustalenia z zagranicy!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 165/25 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-06-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-03-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Bożena Kasprzak Paweł Janicki /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Furmanek Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 122, art. 191. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Dnia 12 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant : Asystent sędziego Katarzyna Nadolska-Góra, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi D. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 stycznia 2025 roku, nr 1001-IOV3.4103.49.2018.69.U26.MP w przedmiocie podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2013 i 2014 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 13.384 (trzynaście tysięcy trzysta osiemdziesiąt cztery) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 27 stycznia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z dnia 25 czerwca 2018 r. w części dotyczącej rozliczenia wobec D. P. podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń - czerwiec 2013 r. oraz marzec 2014 r. i jednocześnie w tej części: za styczeń 2013 r. umorzył postępowanie w sprawie, za luty 2013 r. określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 81.019 zł, za marzec 2013 r. określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 59.100 zł, za kwiecień 2013 r. określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 71.592 zł, w tym: do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w wysokości 27.028 zł, do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 44.564 zł, za maj 2013 r. określił kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 13.001 zł, za czerwiec 2013 r. określił kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości 2.722 zł, za marzec 2014 r. określił kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości 35.885 zł; natomiast w pozostałej części utrzymał ww. decyzję organu I instancji w mocy. Powyższa decyzja zapadła w oparciu o poczynione poniżej ustalenia faktyczne sprawy. W okresie od 10 grudnia 1991 r. do 19 maja 2014 r. strona prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą P. D. PPHU "P.", której głównym przedmiotem była produkcja dzianin metrażowych. W wyniku przeprowadzonych kontroli podatkowych w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za okresy: styczeń 2013 r. - marzec 2014 r. ustalono, że: - w grudniu 2013 r. strona dokonała odliczenia wydatku związanego z przeprowadzeniem okresowego badania technicznego samochodu ciężarowego marki Renault Master o numerze rejestracyjnym [...], na podstawie faktury nr [...] z dnia 6 grudnia 2013 r. (data sprzedaży usługi jest tożsama z datą wystawienia faktury) o wartości netto 79,67 zł, podatek VAT 18,33 zł, czym naruszyła przepis art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) dalej: ustawa o VAT, gdyż w dniu nabycia usługi dotyczącej badania okresowego strona nie posiadała tytułu prawnego do wyżej wymienionego pojazdu. Ustalono, że pojazd o numerach rejestracyjnych [...] został sprzedany przez stronę firmie M. – M. M., z siedzibą w A., NIP [...], na podstawie faktury VAT nr [...] w dniu 5 grudnia 2013 r., - strona dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tj: za miesiące: luty, kwiecień, sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 2013 r. oraz styczeń, luty i marzec 2014 r. o podatek naliczony określony w fakturach VAT wystawionych przez niżej wymienione podmioty: - B. Sp. z o.o., tytułem sprzedaży rajstop - 3 faktury, - B.1 Sp. z o.o., tytułem sprzedaży rajstop - 5 faktur, - B. 2 Sp. z o.o., tytułem sprzedaży rajstop - 8 faktur, - S. Sp. z o.o., tytułem sprzedaży rajstop - 3 faktury, - T. Sp. z o.o., tytułem sprzedaży rajstop - 4 faktury, - P.1 Sp. z o.o., tytułem sprzedaży rajstop - 3 faktury, - M. Sp. z o.o., tytułem sprzedaży rajstop i pończoch - 14 faktur, - V. Sp. z o.o., tytułem sprzedaży rajstop i pończoch- 5 faktur, - V.1 Sp. z o.o., tytułem sprzedaży rajstop - 4 faktury, - E. Sp. z o.o., tytułem sprzedaży rajstop - 1 faktura, - J. Sp. z o.o., tytułem sprzedaży rajstop - 5 faktur. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji uznał, że strona dokonała rozliczenia podatkowego za ww. okres z naruszeniem przepisu art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, bowiem pomniejszyła kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur, na których jako wystawcy widnieją wyżej wymienione podmioty, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych rodzących obowiązek podatkowy u ich wystawcy. Jak wykazało prowadzone postępowanie firmy: B. Sp. z o.o., B.1 Sp. z o.o., B.2 Sp. z o.o., S. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., P.1 Sp. z o.o., M. Sp. z o.o., V. Sp. z o.o., V.1 Sp. z o.o., E. Sp. z o.o. oraz J. Sp. z o.o., wystawiały nierzetelne faktury VAT, które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji sprzedaży towarów na rzecz strony, a współpraca pomiędzy tymi podmiotami miała na celu jedynie zaewidencjonowanie faktur przez stronę i odliczenie wykazanego w nich podatku VAT. Po drugie organ stwierdził, że w rozliczeniu podatku od towarów i usług za miesiące: luty, październik, listopad i grudzień 2013 r. oraz luty i marzec 2014 r. strona wykazała eksport towarów (rajstop) na rzecz następujących podmiotów : 1) W. A., O., [...], Ukraina - 7 faktur, 2) D. Z., M., [...], Rosja - 1 faktura, 3) J. K., C., [...], Ukraina - 4 faktury, 4) I. D., O., [...], Ukraina - 3 faktury, 5) A. T., K., [...], Ukraina - 3 faktury, 6) W. Ł., O., [...], Ukraina - 1 faktura, 7) A. C., C., [...], Ukraina - 5 faktur, 8) I. K., O., [...], Ukraina - 3 faktury, 9) P. S., D., [...], Ukraina - 2 faktury, 10) I. S., O., [...], Ukraina - 2 faktury, 11) P. D. Ł., [...], Ukraina - 1 faktura, 12) I. S.1, C.1, [...], Ukraina - 1 faktura, 13) I. S.2, D.1, [...], Ukraina - 2 faktury, 14) A. S., K.1, [...], Ukraina - 2 faktury, 15) P. R., O., [...], Ukraina - 1 faktura, 16) O. C., K., [...], Ukraina - 1 faktura. Łącznie podatnik wystawił 39 faktur w okresie: luty, październik, listopad i grudzień 2013 r. oraz luty i marzec 2014 r. na łączną kwotę 1.941.980,65 zł. Jak ustalono, przedmiotem wykazanej sprzedaży były rajstopy. Na fakturach wystawionych w lutym, październiku, listopadzie i grudniu 2013 r. oraz lutym i marcu 2014 r. widnieją formy płatności cyt.: "Gotówka — zapłacono". Do faktur eksportowych strona załączyła: komunikaty IE-529 - potwierdzające rozpoczęcie procedury wywozu towarów, dokumenty wywozowe towarzyszące według nr MRN, komunikaty IE-599 - potwierdzające wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej oraz cztery faktury z 27 i 28 marca 2014 r. Strona dołączyła specyfikację towaru, w której wskazała nazwę towaru, wagę netto towaru i rodzaj opakowania w które zostały zapakowane towary. Na każdej specyfikacji widnieje data wystawienia dokumentu, która tożsama jest z datą wystawienia faktury, nr faktury której dotyczy oraz pieczęć strony wraz z nieczytelnym podpisem. Strona zastosowała do wyżej wymienionego eksportu towarów stawkę podatku w wysokości 0%. W celu weryfikacji okazanych przez stronę dokumentów dotyczących eksportu towarów organ podatkowy I instancji zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej w Łodzi o potwierdzenie faktu wywozu towarów zadeklarowanych przez stronę jako eksport (według numerów MRN) poza obszar celny Wspólnoty Europejskiej oraz o udzielenie informacji na temat okoliczności towarzyszących tym transakcjom. Pismem z dnia 22 grudnia 2014 r. DIAS przekazał informacje otrzymane od węgierskich organów celnych, z których wynika, że przesyłki zostały wprowadzone do rejestrów eksportowych w lokalnym granicznym Urzędzie Celnym Zahony (Węgry) i zostały w sposób prawidłowy wyprowadzone z terytorium Unii Europejskiej na Ukrainę. Na potwierdzenie zakończenia operacji wywozu dla przedmiotowych zgłoszeń celnych węgierskie władze celne przekazały kopie dokumentów CMR, MRN oraz wydruki z rejestru eksportów. Z przekazanych przez węgierską administrację celną dokumentów, w tym listów przewozowych CMR wynika, że przesyłki o numerach MRN, które widnieją na okazanych przez stronę dokumentach eksportowych, mają innych nadawców i odbiorców niż strona i wskazani na fakturach kontrahenci. Strona nie potrafiła wyjaśnić sytuacji związanej ze zmianą nadawców i odbiorców, jak też i tego, dlaczego sporne towary opuściły terytorium Unii Europejskiej przez węgierskie przejście graniczne, chociaż pierwotnie urzędem celnym wyprowadzenia - zgodnie z dokumentami przedłożonymi przez Stronę - miał być polski urząd celny Na podstawie informacji od administracji podatkowych Rosji i Ukrainy, przesyłki o numerach wskazanych przez skarżącego mają innych nadawców niż skarżący i innych odbiorców. Zdaniem organu, eksport towarów na rzecz ww. podmiotów w rzeczywistości nie miał miejsca, a zagraniczne służby celne potwierdziły, że zarówno strona, jak i wskazani na fakturach kontrahenci nie figurują w tamtejszych bazach danych jako strony odpraw celnych. Również służbom celnym ukraińskim i rosyjskim nie udało się zidentyfikować i potwierdzić istnienia rzekomych kontrahentów wskazanych na zakwestionowanych fakturach eksportowych. Ponadto wielokrotnie okazywało się, że adresy zamieszkania tych osób nie istnieją, mieszkają pod nimi zupełnie inni ludzie, a osoby do których udało się dotrzeć zaprzeczyły, aby dokonywały ze stroną jakichkolwiek transakcji. Mając na uwadze powyższe organ I instancji uznał, że nie jest możliwe uznanie tych transakcji za transakcje eksportowe towarów, dla których zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy o VAT zastosowanie znajdzie stawka podatku VAT w wysokości 0%. Jednocześnie organ ten stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło przemieszenie towarów poza granice kraju do ww. kontrahentów, a skoro strona towarem tym dysponowała, to należało uznać, że sprzedaż towarów odbyła się na terenie kraju i w konsekwencji podlega opodatkowaniu według stawki krajowej. Uwzględniając powyższe, decyzją z dnia 25 czerwca 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu określił wobec strony w podatku od towarów i usług: - zobowiązanie podatkowe za styczeń 2013 r. w wysokości 14.622 zł, - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za luty 2013 r. w wysokości 18.592 zł, zobowiązanie podatkowe za marzec 2013 r. w wysokości 3.327 zł, - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za kwiecień 2013 r. w wysokości 12.492 zł, zobowiązanie podatkowe za maj 2013 r. w wysokości 31.563 zł, - zobowiązanie podatkowe za czerwiec 2013 r. w wysokości 15.723 zł, - zobowiązanie podatkowe za lipiec 2013 r. w wysokości 685 zł, - zobowiązanie podatkowe za sierpień 2013 r. w wysokości 5.101 zł, - zobowiązanie podatkowe za wrzesień 2013 r. w wysokości 19.560 zł, - zobowiązanie podatkowe za październik 2013 r. w wysokości 55.131 zł, - zobowiązanie podatkowe za listopad 2013 r. w wysokości 30.356 zl, - zobowiązanie podatkowe za grudzień 2013 r. w wysokości 65.140 zł, - zobowiązanie podatkowe za styczeń 2014 r. w wysokości 7.099 zł, - zobowiązanie podatkowe za luty 2014 r. w wysokości 34.922 zł, - zobowiązanie podatkowe za marzec 2014 r. w wysokości 57.311 zł. Od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła odwołanie. Na wstępie pisemnych motywów rozstrzygnięcia, organ odwoławczy odniósł się do kwestii dotyczącej przedawnienia i wskazał, że termin przedawnienia zobowiązań podatkowych dotyczących rozliczenia w zakresie podatku VAT za okres od stycznia 2013 r. do listopada 2013 r., który przypadał na dzień 31 grudnia 2018 r. oraz termin przedawnienia zobowiązań za grudzień 2013 r. oraz styczeń - marzec 2014 r., który przypadał na dzień 31 grudnia 2019 r., został skutecznie zawieszony z dniem 22 października 2018 r. W dniu 22 października 2018 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi wydał bowiem postanowienie o wszczęciu dochodzenia wobec skarżącego w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające m.in. na tym, że w okresie od stycznia 2013 r. do marca 2014 r. podał on nieprawdę w deklaracjach VAT-7 składanych za ww. okresy do Urzędu Skarbowego w Zgierzu. Ponadto pismem z dnia 29 października 2018 r., doręczonym skutecznie pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 listopada 2018 r., pismem z dnia 29 października 2018 r. doręczonym stronie w trybie zastępczym w dniu 19 listopada 2018 r. oraz pismem z dnia 30 listopada 2018 r., doręczonym skutecznie stronie w dniu 4 grudnia 2018 r., organ podatkowy I instancji na podstawie art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) dalej: O.p., zawiadomił stronę i jej pełnomocnika, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2013 r. do marca 2014 r. został zawieszony z dniem 22 października 2018 r., na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Przechodząc do meritum organ stwierdził, że za nieodzwierciedlające rzeczywistości uznać należy wykazane transakcje pomiędzy stroną, a spółkami z o.o.: B., B.1, B.2, S., T., P.1, M., V., E. oraz J. w przedmiotowym okresie, jak i za niewiarygodne informacje wynikające z zeznań złożonych przez skarżącego, w szczególności w konfrontacji z pozostałym materiałem dowodowym, w tym z informacjami oraz dowodami pozyskanymi przez organ I instancji od innych (właściwych miejscowo dla tych podmiotów) organów podatkowych. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, właściwe miejscowo organy podatkowe lub organy skarbowe przeprowadziły wobec wyżej wymienionych podmiotów kontrole podatkowe, a następnie postępowania podatkowe lub postępowania kontrolne, które zakończyły się wydaniem przez te organy decyzji wymiarowych, tj.: - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piasecznie wydał decyzje dla: B. Spółka z o.o., B.2 Spółka z o.o., S. Spółka z o.o., T. Spółka z o.o., P.1 Spółka z o.o., M. Spółka z o.o. oraz B.1 Spółka z o.o., - Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Rzeszowie wydał decyzję dla V. Spółka z o.o., - Naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie wydał decyzje dla: E. Spółka z o.o., oraz J. Spółka z o.o. Z treści zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że podmioty: B. Spółka z o.o., B.1 Spółka z o.o., S. Spółka z o.o., T. Spółka z o.o., P.1 Spółka z o.o., M. Spółka z o.o., B.1 Spółka z o.o., V. Spółka z o.o., E. Spółka z o.o., oraz J. Spółka z o.o nie prowadziły faktycznej działalności gospodarczej, nie posiadają dowodów potwierdzających zakup towarów, rzekomo sprzedawanych następnie takim odbiorcom jak strona, nie ponosiły kosztów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej takich jak rzetelnie działający na rynku przedsiębiorcy, jak również nie posiadały zaplecza magazynowego, technicznego i pracowniczego pozwalającego na prowadzenie działalności gospodarczej na tak szeroką skalę jaka wynika z deklarowanych - wielomilionowych - kwot obrotów. Reasumując, właściwe organy podatkowe dla wskazanych powyżej podmiotów na podstawie zgromadzonych dowodów oraz stanów faktycznych jakie zastały w siedzibach powyższych podmiotów wyprowadziły tezy, że faktury VAT wystawione przez te podmioty, w tym na rzecz strony, nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, które dokumentowały transakcje, a które w rzeczywistości nie miały miejsca. W ocenie DIAS, organ podatkowy I instancji słusznie wskazał na brak ostrożności strony, jaką powinna się ona kierować zamierzając zawrzeć transakcje handlowe z wyżej wymienionymi podmiotami. Zdaniem organu odwoławczego strona powinna była wiedzieć, że faktury VAT wystawione na jej rzecz w poszczególnych okresach 2013 i 2014 r. przez firmy: B. Sp. z o.o., B.1 Sp. z o.o., B.2 Sp. z o.o., S. Sp. z o.o., T. Sp. z o.o., P.1 Sp. z o.o., M. Sp. z o.o., V. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o. oraz J. Sp. z o.o., tj. firmy rzekomo działające w dużych centrach handlowych w W. i N., nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wskazaną przez stronę samą weryfikację tych podmiotów na podstawie internetowej bazy Krajowego Rejestru Sądowego przez pracowników biura rachunkowego, które prowadzi księgi podatkowe strony, w świetle logiki oraz doświadczenia życiowego, organ uznał za dalece niewystarczające do potwierdzenia legalnego i rzetelnego działania tych firm. Podzielił przy tym stanowisko organu I instancji, że informacja ta potwierdza jedynie, iż firma, która została wymieniona na fakturze jako sprzedawca, została wpisana do KRS i nie została z niego wykreślona na dzień sprawdzenia. Taka weryfikacja kontrahenta na podstawie takiej bazy w żadnym razie nie potwierdza, że firma faktycznie istniała w danym momencie i nie świadczy o tym, że firma była faktycznym dostawcą towarów na rzecz strony, a także że inne dane wymienione na otrzymanej fakturze są prawdziwe. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z treści zeznań strony wprost wynika, że nie podejmowała ona żadnych działań o charakterze weryfikacyjnym na etapie zawierania transakcji, czy dokonywania płatności gotówkowej (o ile ta czynność miała miejsce) za otrzymany towar. Nadto, w świadomości społecznej w 2013 r. i 2014 r. były już znane powiązania centra handlowego mieszczącego się w W. z działaniami o charakterze przestępczym, czy prowadzoną przez te firmy działalnością w tak zwanej "szarej strefie". W związku z powyższym, w ocenie organu, całkowicie zrozumiała i wręcz oczekiwana, w świetle doświadczenia życiowego, celem zabezpieczenia swoich interesów, byłaby weryfikacja rzetelności kontrahentów mających siedziby, czy stoiska na terenie centrum handlowego w W.. Jednak jak sama strona podczas przesłuchania w dniach 17 kwietnia 2014 r. i 20 maja 2014 r. zeznała, interesowała ją w zasadzie wyłącznie cena nabywanego towaru. Zdaniem organu odwoławczego, o tym, że strona świadomie "nabywała" jakiś towar od podmiotów fikcyjnych, których dane zostały uwidocznione na spornych fakturach, świadczą: - brak dowodów sporządzonych przez stronę na okoliczność przeprowadzenia weryfikacji wyżej wymienionych spółek oraz związane z tym nieprawidłowości, tj. z jednej strony D. P. w swoich zeznaniach oświadczył, że nie żądał takich dokumentów od swoich kontrahentów, a wszystkie transakcje sprawdzane były przez biuro rachunkowe, które prowadziło jego księgi rachunkowe, zarówno w KRS, jak i we właściwych miejscowo organach podatkowych pod właściwość których podlegają jego kontrahenci, natomiast z drugiej strony w złożonym w dniu 18 kwietnia 2014 r. oświadczeniu M. P., prowadząca Kancelarię Doradztwa Podatkowego w Z., z którą strona zawarła umowę na prowadzenie ksiąg podatkowych oświadczyła, że weryfikacji współpracujących ze stroną firm dokonywała korzystając jedynie z serwisu internetowego KRS, bezpłatnie udostępnionego na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, strona nie potrafiła wskazać przedstawicieli z ramienia spółek, z którymi - jak wynika z faktur - zawierała transakcje handlowe, nie wiedziała z kim "de facto" prowadziła rozmowy handlowe, strona nigdy nie była i nie dokonywała zakupu towarów od tych firm pod adresami wskazanymi na wystawionych fakturach, co istotne w miejscach tych wskazane podmioty nie mogły prowadzić działalności gospodarczej/sprzedawać towarów, bowiem albo były to tak zwane "wirtualne biura", albo do lokali tych (boksów) podmioty te nie miały tytułu prawnego, albo po prostu były to lokale, gdzie nie było żadnych oznak prowadzenia działalności gospodarczej (co istotne ustalenia takie opierają się na czynnościach podejmowanych przez organy podatkowe już w 2014 r.), jednorodny sposób w jaki dokonywane były przez stronę płatności na rzecz niżej wymienionych kontrahentów, zawsze w formie gotówkowej przy odbiorze towarów, brak dokumentów (oprócz faktur VAT oraz nielicznych dowodów KP) mogących potwierdzić fakt nabycia towarów od wyżej wymienionych spółek oraz dokumentów potwierdzających rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych, np. umów określających zasad współpracy pomiędzy podmiotami, transport towarów czy ubezpieczenia towaru, utrata możliwości złożenia reklamacji w sytuacji stwierdzenia przez stronę wadliwości zakupionego od wyżej wymienionych podmiotów towaru, rozbieżności w zeznaniach strony w konfrontacji ze złożonym oświadczeniem przez M. P. w dniu 18 kwietnia 2014 r. Odnośnie zakwestionowania prawa do zastosowania 0% stawki VAT w odniesieniu do wykazanego eksportu towarów na rzecz ukraińskich i rosyjskich podmiotów, organ odwoławczy zgodził się z oceną organu I instancji, że brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających przebieg transakcji eksportu towarów w okresie od stycznia 2013 r. do marca 2014 r., w okolicznościach takich jakie zostały wskazane na wystawionych przez stronę fakturach VAT, które zostały użyte i rozliczne zostały dla celów podatkowych. Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie podważył okoliczność dokonania przez stronę jakichkolwiek dostaw, w wyniku których doszłoby do przemieszczenia towarów na terytorium państwa trzeciego. Tym samym organ odwoławczy uznał, że strona nie dokonała żadnego eksportu towarów, a zatem towar ten był przedmiotem dostaw na terytorium kraju. Zgłoszenia eksportowe, na których jako dostawcy widnieją inne podmioty, jak i pozostałe ujawnione okoliczności, tj. związane z zastosowaną procedurą F. oraz całkowity brak wiedzy strony na temat okoliczności wywozu towarów, jednoznacznie podważają materialną stronę eksportu, tj. przemieszczenie na terytorium kraju trzeciego, w wykonaniu dostawy towarów przez stronę, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że towar ten był przedmiotem obrotu na terytorium kraju. W ocenie organów, w sprawie zaistniał szereg przesłanek i okoliczności , które świadczą o tym, że strona miała świadomość udziału w fikcyjnych transakcjach. Strona nie dysponuje żadnymi wiarygodnymi dokumentami potwierdzającymi przebieg transakcji w sposób taki, jak opisany na kwestionowanych fakturach. Okazane przez stronę zaproszenia i wnioski o wydanie wiz dla kontrahentów to wydruki komputerowe, niezawierające podpisów ani stempli odpowiednich osób czy instytucji, nie wynika z nich czy zostały złożone do właściwych urzędów lub odebrane przez kontrahentów. Do protokołu przesłuchania z dnia 17 kwietnia 2014 r. strona zeznała, że nie zawierała z zagranicznymi kontrahentami umów o współpracy handlowej, nie dokonywała weryfikacji ich wiarygodności i rzadko sprawdzała ich tożsamość. Z klientami strona spotykała się w hotelach na Ukrainie i tam omawiała warunki handlowe. Strona nie była w siedzibie żadnego z zagranicznych kontrahentów i nie wie czy prowadzili oni działalność gospodarczą. Wszystkich rozliczeń strona dokonywała w gotówce i nie wystawiała na tę okoliczność dowodów KP. Ponadto do protokołu przesłuchania z dnia 20 maja 2014 r. strona zeznała, że towar dowoziła do agencji celnej w Ł.1 przy ul. [...], a czasem do granicy Polski w P.. Dalej wywozem towaru zajmowali się kontrahenci, a strona nie interesowała się tym co dzieje się ze sprzedanym towarem, ani do kogo faktycznie on trafiał. Podatnik nie potrafił racjonalnie wyjaśnić, dlaczego po drodze następowała zmiana urzędu celnego na węgierski, ani dlaczego eksport odbywał się na warunkach F.. W ocenie organu odwoławczego przy zawieraniu spornych transakcji stronę interesowało wyłącznie otrzymanie zapłaty za towar i dopełnienie podstawowych formalności uprawniających do zastosowania stawki podatku 0%. Strona nie weryfikowała w żaden sposób wiarygodności osób wpisanych na fakturach jako nabywcy, nie wiedziała nawet czy podawane przez nich dane osobowe są prawdziwe. Zgodnie z opisem zdarzeń po otrzymaniu gotówki strona miała przekazywać kontrahentom towar, jechać do agencji celnej w Ł.1 i nie interesowała się jego dalszą drogą. Na podstawie automatycznych wydruków z systemu informatycznego obsługującego zgłoszenia celne strona deklarowała przedmiotowe dostawy jako eksport towarów i opodatkowywała je stawką 0%. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że wystawione przez stronę faktury eksportowe w okresie od stycznia 2013 r. do marca 2014 r. nie potwierdzały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, gdyż dokumentowały one sprzedaż towarów na rzecz podmiotów nieistniejących, a w szczególności dokumenty (zgłoszenia eksportowe), które miały potwierdzać przemieszczenie towarów w rzeczywistości zostały zgłoszone przez inne podmioty. W ocenie organu, strona ewidencjonując transakcje z wykazanymi na fakturach ukraińskimi oraz rosyjskimi podmiotami była świadomym uczestnikiem oszustwa podatkowego, poprzez wystawianie oraz ewidencjonowanie w swoich rejestrach VAT spornych faktur, tj. strona wiedziała lub co najmniej winna była wiedzieć, że wystawione przez nią faktury na rzecz wyżej wymienionych kontrahentów nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych, jak i musiała mieć wiedzę, że towar ten tak naprawdę nie opuścił kraju, bowiem w przypadku reguły F. to sprzedający musi przeprowadzić wszelkie procedury czy formalności związane z eksportem towaru - a przede wszystkim musi dokonać odprawy eksportowej towaru. To oznacza, że strona musiała wskazać na dokumentach eksportowych przejście graniczne wyprowadzenia, tj. miejscowość Z.1 na W., o czym podobno nie miała wiedzy zeznając w trakcie przesłuchania. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że towar mający być przedmiotem dostawy eksportowej przez stronę do krajów trzecich nie opuścił w ramach tej transakcji terytorium kraju, a przynajmniej nie ma na to żadnych wiarygodnych dowodów. Żaden z opisanych na fakturach odbiorców strony nie znalazł potwierdzenia w rzeczywistości, zaś wyjaśnienia strony nie znalazły potwierdzenia w informacjach zebranych przez polskie jak i zagraniczne instytucje, np. Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej we L., W., Ł. czy C.2, które potwierdziły, że większość z osób, o które zapytał organ I instancji nie ubiegała się o wizy wjazdowe do Polski lub odnalezienie ich pod wskazanymi adresami było niemożliwe albo adresy te w ogóle nie istniały. Zdaniem DIAS, organ I instancji słusznie zauważył, że wystawione przez stronę faktury uznane za eksportowe nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Niejasne okoliczności wywozu eksportowanych towarów przez stronę, które kolidują z informacjami zawartymi w komunikatach IE-529, IE-599 i przesłanych przez celną administrację węgierską dokumentach, tj. listach przewozowych CMR, w których z kolei widnieją numery przesyłek MRN pod którymi występują zupełnie inne podmioty, świadczą o tym, że towar w wyniku dostaw strony nie opuścił terytorium kraju. Za bezpodstawny organ II instancji uznał zarzut odwołania dotyczący prowadzenia postępowania z naruszeniem zasad wynikających z art.120, art. 122, art. 123 § 1 oraz art. 191 O.p. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że w dniu 2 października 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi - w związku z wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 12 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 487/19 (prawomocnym od 16 kwietnia 2024 r.) uchylającym decyzję organu odwoławczego z 9 maja 2019 r. wydał decyzję, którą uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z dnia 8 czerwca 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: marzec - grudzień 2012 r. i umorzył postępowanie w sprawie. Konsekwencją powyższego jest zmiana nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za grudzień 2012 r. z kwoty 0 zł (wynikającej z ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu) na kwotę 77.049 zł (wynikającej z deklaracji VAT-7 złożonej przez stronę za ten okres). W związku z tym, organ odwoławczy postanowił uchylić zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z dnia 25 czerwca 2018 r. w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń - czerwiec 2013 r. oraz marzec 2014 r. i umorzyć postępowanie w sprawie za styczeń 2013 r. (brak innych ustaleń w sprawie), a za pozostałe miesiące określić te zobowiązania w wysokościach wskazanych jak na wstępie niniejszego uzasadnienia. Ponadto, organ II instancji uznał, że zgromadzony materiał dowodowy jest niewystarczający do zakwestionowania podatku naliczonego wynikającego z czterech faktur wystawionych przez V.1 Sp. z o.o. w marcu 2014 r. i zmienił rozliczenie za ten miesiąc Na decyzję DIAS z dnia 25 stycznia 2025 r. D. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając jej : 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 1, art. 167, art. 168, art. 169 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, poprzez błędną wykładnię i naruszenie zasady neutralności podatku od wartości dodanej oraz poprzez niezastosowanie ww. przepisów polegające na odmowie podatnikowi prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony ze względu na występujące, zdaniem organu, nieprawidłowości u dostawców z W., - art. 86 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że podatnik nie był uprawniony do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur zakupu wystawionych przez kontrahentów, którzy zdaniem organu, dopuścili się nieprawidłowości na wcześniejszym etapie obrotu, - art. 41 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 4-6a ustawy o VAT, poprzez niewłaściwe zastosowanie stawki 23% do eksportu towarów, który spełniał wszystkie wymogi z art. 41 ust. 6 i 6a ww. ustawy, - art. 5 w związku z art. 41 ust. 1 w związku z art. 108 ustawy o VAT, poprzez niewłaściwe zastosowanie 23% stawki podatku do eksportu towaru, który zdaniem organu, nie miał miejsca, co powoduje, że organ w zależności od tego co jest korzystniejsze fiskalnie raz uznaje faktury za puste, a innym razem za opodatkowane stawką 23%, mimo że przyjęcie jednego stanowiska całkowicie wyklucza drugie, 2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 121 w związku z art. 120 O.p., poprzez powoływanie się na nieaktualne orzecznictwo oraz całkowite pominięcie aktualnego orzecznictwa, w tym w szczególności postanowienia TSUE C-33/13 i wyroku C-277/14, - art. 121 O.p., poprzez naruszenie zasady budzenia zaufania do organów podatkowych, przez prowadzenie postępowania w sposób mający jedynie udowodnić brak prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, - art. 122 w związku z art. 187 O.p., poprzez uchybienie obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz posługiwanie się możliwie najprostszymi środkami, które w ocenie organu miały doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o podjętą na początku postępowania tezę jakoby podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, - art. 120 O.p., poprzez dokonanie rozszerzającej wykładni prawa podatkowego, polegającej na tworzeniu przez organ nowych warunków i wymogów dokumentacyjnych ograniczających prawo do odliczenia podatku naliczonego oraz zastosowania stawki 0% w eksporcie towarów, sprzecznych z przepisami prawa, postanowieniem TSUE C-33/13 i wyrokiem C-277/14, - art. 191 O.p., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w danej sprawie na podstawie części materiału dowodowego, w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oraz z pominięciem okoliczności faktycznych przemawiających na korzyść strony skarżącej, - art. 210 § 4 O.p., poprzez brak należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonej decyzji, która w przeważającej mierze ma charakter wyłącznie sprawozdawczy i zmierzający do potwierdzenia słuszności zastosowania przepisów stanowiących podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, - art. 120 w związku z art. 121 oraz w związku z art. 191 O.p., poprzez powoływanie się przez organ na ustalenia z innych postępowań, które nie zostały włączone do akt tego postępowania, - art. 123 w związku z art. 192 O.p., poprzez przyznanie domniemania prawidłowości decyzji wydanej wobec kontrahenta, doręczonej w trybie zastępczym, której ustalenia nigdy nie były przez nikogo weryfikowane i uniemożliwienie stronie składania wniosków dowodowych podważających ustalenia tej decyzji. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie decyzji DIAS oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a., uchylenie decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia 5 czerwca 2025 r. skarżący wniósł uzupełnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Stanowisko organu odwoławczego razi niekonsekwencją. W zaskarżonej decyzji wyrażono pogląd, iż "brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających przebieg transakcji eksportu towarów, tj. przemieszczenia towarów do krajów trzecich (Rosja i Ukraina) ( ....... ) w okolicznościach takich, jak wskazane zostały na wystawionych przez Stronę fakturach VAT, które użyte i rozliczone zostały do celów podatkowych. ( ....... ) W konsekwencji uznać należało, że zebrany materiał dowodowy skutecznie podważył materialna stronę transakcji tj. fakt przemieszczenia towarów na terytorium Rosji i Ukrainy w wyniku transakcji (dostawy) dokonanych przez Stronę" (s. 61 uzasadnienia decyzji organu II instancji). Zapis powyższy w ocenie sądu I instancji należy rozumieć w ten sposób, że organ przyjmuje, iż przedmiotowy towar opuścił wprawdzie terytorium UE, lecz nie dokumentują tego dowody przedstawione przez skarżącego, w związku z czym nie ma podstaw do zastosowania stawki 0% podatku VAT do dokumentowanych transakcji. Przedstawiona wyżej interpretacja cytowanego zapisu zaskarżonej decyzji jest uzasadniona ustaleniami poczynionymi w toku postępowania dowodowego. I tak ustalono, że skarżący dołączył do faktur eksportowych komunikaty IE-529 potwierdzające rozpoczęcie procedury wywozu towarów, komunikaty IE-599 potwierdzające wywóz towarów poza granice UE, dokumenty wywozowe według nr MRN oraz specyfikację towarów, tj. nazwę, wagę netto oraz rodzaj opakowania. Dotyczy to wyszczególnionych przez organ (w ślad za organem I instancji) przesyłek oznaczonych unikalnymi nr MRN. Jak dalej ustalił organ, przesyłki zawierające przedmiotowe towary zostały wprowadzone do rejestrów eksportowych w Urzędzie Celnym Zahony (Węgry) i w prawidłowy sposób wyprowadzone z terytorium UE na Ukrainę (s. 52-53 zaskarżonej decyzji). Faktem jest, że jak ustalono na podstawie informacji od administracji podatkowych Rosji i Ukrainy, przesyłki o numerach wskazanych przez skarżącego mają innych nadawców niż skarżący i innych odbiorców (k. 53-60). Zdaniem sądu nie przekreśla to jednak mocy dowodowej komunikatów IE-599 przedstawionych przez skarżącego. W stanie prawnym obowiązującym w okresach rozliczeniowych będących przedmiotem decyzji wydanych w rozpoznawanej sprawie, we wszystkich polskich urzędach celnych wdrożony został drugi etap pierwszej fazy ECS – Systemu Kontroli Eksportu (ang. Export Control System), polegający na elektronicznej obsłudze zgłoszeń wywozowych składanych przez polskich eksporterów. Export Control System to system informatyczny zastępujący we wszystkich krajach Unii Europejskiej procedury wywozu realizowane dotąd na podstawie dokumentu SAD. Dzięki niemu nastąpiła pełna komputeryzacja procedury wywozu w urzędach celnych (obecnie zaś w urzędach celno-skarbowych). Od momentu złożenia zgłoszenia celnego aż do potwierdzenia wyprowadzenia towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej, cała procedura jest przetwarzana i monitorowana przez ECS. W ECS zgłoszenia wywozowe, wszelkie komunikaty przekazywane pomiędzy urzędami celnymi (na obszarze Unii Europejskiej), czy komunikaty przekazywane eksporterom będą miały postać sformalizowanych elektronicznych plików XML. Elektroniczny komunikat IE-599 przesłany eksporterowi przez urząd celno-skarbowy wywozu jest dokumentem potwierdzającym wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej (także dla celów podatkowych) - A. Bartosiewicz VAT, Komentarz, wyd. XVIII, WKP 2024. W ocenie sądu, omawiany komunikat ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. stwierdzający ponad wszelką wątpliwość opuszczenie terytorium UE przez towar opatrzony tym komunikatem. Jest rzeczą oczywistą, że art. 194 § 3 O.p. dopuszcza możliwość przeprowadzenia kontrdowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Jednak z całą pewnością nie są takimi przeciwdowodami ustalenia organów administracji podatkowej krajów spoza UE (Ukrainy i Rosji), wskazujące na odmienność stron transakcji dostawy towarów opatrzonych komunikatami IE-599. Innymi słowy, dopóki w obrocie funkcjonuje ważny komunikat IE-599, dopóty stanowi dowód wywozu towaru poza granice UE, zaś twierdzenia organów o udziale w oszustwie podatkowym strony (s. 62) są jedynie gołosłownymi przypuszczeniami. Niekonsekwencja organu, o której wyżej dotyczy zaś tego, że w opozycji do sformułowania przytoczonego na wstępie niniejszych motywów i potwierdzonego posiadaniem przez skarżącego komunikatów IE-599, organ w dalszej części uzasadnienia decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę formułuje tezę, iż przedmiotowe towary nie opuściły granic kraju, wobec czego podlegały sprzedaży krajowej, co uzasadnia zastosowanie stawki krajowej (s. 61-63 decyzji i s. 31 odpowiedzi na skargę). Owa niekonsekwencja rodzi doniosłe skutki. I tak w świetle powyższych rozważań nie sposób uznać, że stan faktyczny został ustalony bezbłędnie, co narusza art. 122 i art. 191 O.p. i to w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Zadaniem organu podatkowego jest ustalić z uwzględnieniem wszystkich dopuszczalnych dowodów, rzeczywisty stan faktów - to jest odpowiedzieć wprost na pytanie, czy towar opuścił granice UE. Temu zadaniu nie sprostano w ocenianym postępowaniu. Jeśli zaś brak będzie podstaw do obalenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego, tj. komunikatu IE-599 to przyjąć należy, że doszło do eksportu w rozumieniu art. 2 punkt 8 lit. a ustawy o VAT. W tym przypadku, jak również w przypadku odmiennych ustaleń konieczne okaże się także odniesienie się do wskazanego przez stronę skarżącą wyroku TSUE z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt C – 653/18. Zgodnie z przywołanym orzeczeniem, jeżeli zostanie udowodnione, iż towary zostały sprzedane, wysłane i fizycznie opuściły terytorium Unii Europejskiej, to dostawa towarów w ramach eksportu miała miejsce, niezależnie od okoliczności ustalenia faktycznych nabywców tych towarów. TSUE wskazał też, że nie przysługuje stawka 0%, gdy w ramach eksportu dojdzie do popełnienia oszustwa podatkowego, o którym podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć. Zatem TSUE wskazał, że poza dokumentami potwierdzającymi wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej, podatnicy powinni również dochować należytej staranności w kontaktach ze swoimi kontrahentami. Oznacza to, że jeżeli po stronie eksportera pojawią się wątpliwości co do uczciwości swoich kontrahentów, to powinien on zachować szczególną ostrożność w relacjach biznesowych z nimi. Ponadto, TSUE wskazał, że jeżeli organy podatkowe nawet udowodnią, iż eksport nie miał miejsca, to organy podatkowe nie są uprawnione do automatycznego zakwalifikowania takich dostaw jako krajowych, stosując stawkę krajową VAT. W ocenie TSUE, w takim przypadku transakcja powinna być uznana za niepodlegającą opodatkowaniu VAT, co oznacza również brak prawa do odliczenia podatku naliczonego w stosunku do towaru będącego przedmiotem obrotu. Przenosząc powyższe stanowisko na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić wypada, że ustalenie, iż doszło do eksportu towarów spowoduje konieczność przyjęcia stawki 0% VAT, zaś wykazanie, że do eksportu nie doszło zrodzi obowiązek przyjęcia, że transakcje nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. Konsekwencją tego będzie pozbawienie skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie przedmiotowych towarów. Rodzi to jeszcze jeden skutek. Koniecznym bowiem stanie się w takiej sytuacji ustalenie, czy występuje tożsamość między towarem, od zakupu którego skarżący został pozbawiony zaskarżoną decyzją prawa do odliczenia podatku VAT i towarem będącym przedmiotem kwestionowanego eksportu, co sugeruje w skardze strona skarżąca. Jeśli bowiem okaże się, że jest to ten sam towar, to zastosowanie się do cytowanego wyżej wyroku TSUE spowoduje konieczność wydania odmiennego aktu rozstrzygającego sprawę po myśli tego orzeczenia. W dotychczasowym postępowaniu okoliczność ta nie została ustalona, co również narusza art. 191 O.p. W tej sytuacji ocena zasadności zarzutów skargi dotyczących rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podatku naliczonego jest na obecnym etapie postępowania przedwczesna. W toku ponowionego postępowania organ będzie zobowiązany uwzględnić jako wiążące powyższe wywody. Rozpatrując zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. niniejszą sprawę w jej granicach sąd I instancji nie dopatrzył się nieprawidłowości w przyjęciu, że zaistniały okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia spornych zobowiązań (art. 70 § 6 punkt 1 O.p.), a co do części z nich także przerywające ten bieg (art. 70§ 4 O.p.). Potwierdzeniem tego stanowiska może być okoliczność, że strona skarżąca nie kwestionowała zatamowania biegu przedawnienia w skardze. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c i art. 200 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji. mko
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI