I SA/Łd 1574/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że korekta podatku VAT z tytułu tzw. "ulgi na złe długi" jest możliwa tylko w przypadku wierzytelności udokumentowanych jako nieściągalne, a nie jedynie uprawdopodobnionych.
Spółka A złożyła korektę podatku VAT, powołując się na art. 89a ustawy o VAT, w związku z wierzytelnościami wobec firmy B, której ogłoszono upadłość. Organy podatkowe uznały, że spółka nie spełniła warunków do skorzystania z ulgi, ponieważ wierzytelności te nie zostały udokumentowane jako nieściągalne zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a jedynie uprawdopodobnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik 2008 r. Spółka dokonała korekty podatku należnego w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności na podstawie art. 89a ustawy o VAT, powołując się na postanowienie o ogłoszeniu upadłości dłużnika B Sp. z o.o. Organy podatkowe uznały, że spółka naruszyła art. 89a ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ wierzytelności te nie mogły być uznane za nieściągalne w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia była interpretacja przepisów dotyczących tzw. "ulgi na złe długi". Sąd administracyjny, analizując powiązania między ustawą o VAT a ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, stwierdził, że art. 89a ustawy o VAT odnosi się do wierzytelności odpisanych jako nieściągalne i udokumentowanych zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o PDOP, a nie jedynie uprawdopodobnionych zgodnie z art. 16 ust. 2a. Sąd podkreślił, że pojęcia "uprawdopodobnienie" i "udokumentowanie" nieściągalności wierzytelności są odrębne, a dla skorzystania z ulgi VAT wymagane jest udokumentowanie. W związku z tym, sąd oddalił skargę, akceptując stanowisko organów podatkowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, korekta podatku VAT z tytułu tzw. "ulgi na złe długi" jest możliwa tylko w przypadku wierzytelności udokumentowanych jako nieściągalne zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o PDOP, a nie jedynie uprawdopodobnionych zgodnie z art. 16 ust. 2a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 89a ustawy o VAT odwołuje się do wierzytelności odpisanych jako nieściągalne i udokumentowanych w sposób określony w art. 16 ust. 2 ustawy o PDOP. Podkreślono różnicę między "udokumentowaniem" a "uprawdopodobnieniem" nieściągalności wierzytelności, wskazując, że dla ulgi VAT wymagane jest udokumentowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.p.t.u. art. 89a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 25a
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 26a
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 2a pkt 1 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Korekta podatku VAT z tytułu "ulgi na złe długi" wymaga udokumentowania nieściągalności wierzytelności zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o PDOP, a nie jedynie jej uprawdopodobnienia. Art. 89a ustawy o VAT odnosi się do wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, a nie do odpisów aktualizujących wartość należności, których nieściągalność została uprawdopodobniona.
Odrzucone argumenty
Spółka argumentowała, że zaliczenie w koszty uzyskania przychodu odpisów aktualizacyjnych wierzytelności uprawdopodobnionych jako nieściągalne (art. 16 ust. 2a u.p.d.o.p.) uprawnia do korekty podatku VAT na podstawie art. 89a ustawy o VAT.
Godne uwagi sformułowania
"Wierzytelności odpisane jako nieściągalne" stanowiące koszty uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym. Różnica między "uprawdopodobnieniem" a "udokumentowaniem" nieściągalności wierzytelności. Przepisy o ulgach należy zawsze stosować ściśle.
Skład orzekający
Tomasz Adamczyk
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Janicki
sędzia
Cezary Koziński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 89a ustawy o VAT w kontekście \"ulgi na złe długi\" i rozróżnienie między wierzytelnościami udokumentowanymi jako nieściągalne a jedynie uprawdopodobnionymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 30 listopada 2008 r. Zmiana przepisów od 1 grudnia 2008 r. wprowadziła odmienną definicję uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności na potrzeby ulgi VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe rozróżnienie w prawie podatkowym między udokumentowaniem a uprawdopodobnieniem nieściągalności wierzytelności, co ma bezpośrednie przełożenie na możliwość skorzystania z popularnej "ulgi na złe długi" w VAT. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Ulga na złe długi w VAT: Czy wystarczy uprawdopodobnienie, czy potrzebne jest udokumentowanie?”
Dane finansowe
WPS: 569 187 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 1574/11 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2012-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-12-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Cezary Koziński Paweł Janicki Tomasz Adamczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 54 poz 535 art. 89a Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz.U. 2000 nr 54 poz 654 art. 16 ust. 2 i 2a Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A T. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2008 r. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. określającą "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2008 r. w wysokości 569.187 zł. Organ odwoławczy wskazał, że wraz z deklaracją podatkową VAT-7 dla podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2008 r. Spółka "A" złożyła zawiadomienie w trybie art. 89a ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej: ustawa o podatku od towarów i usług, w którym poinformowała o dokonaniu w ww. deklaracji korekty podatku należnego w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności na kwotę 24.621,78 zł, która to kwota wynika z nieuregulowanych faktur VAT wystawionych na rzecz firmy B Sp. z o. o. z siedzibą w K.. W związku ze złożonym rozliczeniem organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził w Spółce "A" czynności kontrolne w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za okres 01-31.10.2008 r. W wyniku przeprowadzonej kontroli uznano, że Spółka dokonując korekty podatku należnego w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności naruszyła przepis art. 89a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ ww. wierzytelności nie mogą być uznane w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych za wierzytelności nieściągalne. Mając na uwadze powyższe ustalenia Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. decyzją z dnia [...]r. określił Stronie prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2008 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego, Spółka dopełniła wszystkich warunków formalnych określonych w art. 89a ust. 2-7 ustawy o podatku od towarów i usług, jednakże, jak wynika z treści art. 89a ust. 1 powoływanej ustawy, przepis ten odnosi się bezpośrednio do regulacji zawartych w innym akcie prawnym, tj. wskazuje, że wierzytelności odpisane jako nieściągalne mają być uznane za koszty uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym. Przepis ten koreluje bezpośrednio z art. 16 ust. 1 pkt 25a i ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), dalej: u.p.d.o.p. Czytając łącznie oba przepisy otrzymamy zapis, że skorygować można podatek należny w przypadku wierzytelności odpisanych jako nieściągalne (ustawa o podatku od towarów i usług), za które uważa się wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana w sposób wskazany w art. 16 ust. 2 (ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych). Organ odwoławczy podniósł, że żaden ze wskazanych przepisów nie odnosi się nawet pośrednio do wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, a jedynie do wierzytelności nieściągalnych co udokumentowane może być wskazanymi w art. 16 ust. 2 postanowieniami lub protokołem. Zauważył ponadto, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 26a i art. 16 ust. 2a pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć odpisy aktualizujące wartość należności, których nieściągalność uznaje się za uprawdopodobnioną w szczególności jeżeli: a) dłużnik zmarł, został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, postawiony w stan likwidacji lub została ogłoszona jego upadłość obejmująca likwidację majątku, albo b) zostało wszczęte postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu w rozumieniu przepisów prawa upadłościowego i naprawczego lub na wniosek dłużnika zostało wszczęte postępowanie ugodowe w rozumieniu przepisów o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków, albo c) wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, albo d) wierzytelność jest kwestionowana przez dłużnika na drodze powództwa sądowego. Oba rodzaje wierzytelności - przy spełnieniu odpowiednich warunków - stanowią koszty uzyskania przychodów (w myśl ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych), ale tylko jedna z nich - udokumentowana wierzytelność nieściągalna - może być podstawą do skorzystania przez Podatnika z tzw. "ulgi na złe długi", gdyż tylko taka znajduje odniesienie w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług. Nieściągalność wierzytelności może być udokumentowana jednym z dowodów enumeratywnie wymienionych w art. 16 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wskazany przepis zawiera bowiem zamknięty katalog dowodów, które mogą stanowić o nieściągalności wierzytelności - żaden inny dokument (spoza wymienionych) nie może być podstawą do uznania wierzytelności za nieściągalną. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że Spółka "A" nie przedstawiła w toku postępowania podatkowego żadnego z dokumentów wymienionych we wskazanym przepisie. W przedmiotowej sprawie znajduje się jedynie postanowienie Sądu Rejonowego dla K. – Ś. z dnia [...] r., sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości dłużnika B spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. obejmującej likwidację majątku dłużnika. Postanowienie takie nie jest jednak dowodem wskazanym w art. 16 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, i jako takie nie może stanowić dowodu na nieściągalność wierzytelności. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego Strona wniosła o jego uchylenie w całości oraz orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: 1) art. 89a ustawy o podatku od towarów i usług poprzez przyjęcie, że podmiot dokonując zaliczenia w koszty uzyskania przychodu odpisów aktualizacyjnych wierzytelności uprawdopodobnionych jako nieściągalne, zgodnie z treścią art. 16 ust. 2a u.p.d.o.p. nie ma prawa do dokonania odpisu, gdyż posiada taką możliwość jedynie w sytuacji zaliczenia w koszty uzyskania przychodu wierzytelności odpisanych jako nieściągalne zgodnie z treścią art. 16 ust. 2 ww. ustawy; 2) art. 16 ust. 2a w związku z art. 16 ust 1 pkt 26a u.p.d.o.p. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Nie ma sporu pomiędzy stronami co do okoliczności faktycznych , natomiast sprowadza się on do odmiennej wykładni przepisów prawa materialnego powołanych w podstawie prawnej rozstrzygnięcia organów podatkowych i wskazywanych przez stronę, a mianowicie art. 89a ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. ( Dz. Nr 54 poz. 535 ze zm. – dalej w skrócie ustawy o VAT ) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30.11.2008 r. oraz z nimi powiązanymi - art. 16 ust 1 pkt 25 i pkt 26 a oraz ust 2 i ust 2 a) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Zagadnieniem , które legło u podstaw odmiennych stanowisk stron jest przewidziana przez ustawodawcę możliwość dokonania korekty podatku należnego z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług na tle regulacji art. 89a ustawy o VAT w przypadku wierzytelności odpisanych jako nieściągalne , stanowiących koszty uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych a w szczególności czy instytucja ta obejmuje swoim zakresem tylko sytuacje opisane w art. 16 ust 1 pkt 25 lit a w powiązaniu z ust. 2 tego przepisu czy też jak twierdzi strona wskazane w art. 16 ust 1 pkt 26 a) w zw. z ust 2a tej normy prawnej. Innymi słowy chodzi o uzyskanie odpowiedzi na pytanie czy tzw. ulga za złe długi powszechnie określana w odniesieniu do tej regulacji, ma zastosowanie tylko wówczas gdy w podatku dochodowym nieściągalność wierzytelności została udokumentowana i wierzytelność ta została zaliczona do kosztów podatkowych , czy też wówczas , gdy nieściągalność takiej wierzytelności została jedynie uprawdopodobniona a zaliczony do kosztów podatkowych został odpis aktualizujący utworzony na tą nieściągalną wierzytelność. W sporze tym racje przyznać należy organom podatkowym. Z bezspornego stanu faktycznego wynika ,że Spółka dokonała w złożonej deklaracji za październik 2008 r. korekty podatku należnego z tytułu dostaw na rzecz B Sp. z o.o. za lata 2006 i 2007, powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego dla K. – Ś. z dnia [...] r. sygn. akt [...]o ogłoszeniu upadłości tego podmiotu , obejmującej likwidację majątku dłużnika. Przy czym nie budzi zastrzeżeń zdaniem organów to ,że skarżąca wypełniła wszystkie warunki wymagane przepisem art. 89a ust 2-7 ustawy o VAT. W jej ocenie z tego zdarzenia jakim jest ogłoszenie upadłości wynika dla niej uprawnienie do skorzystania z prawa do dokonania korekty VAT albowiem znajdzie tu zastosowanie przepis art. 89a tej ustawy , który traktuje o wierzytelnościach odpisanych jako nieściągalne , stanowiących koszty uzyskania przychodów, nie różnicujący czy chodzi tu wierzytelności nieściągalne oraz wierzytelności uprawdopodobnione jako nieściągalne. Dla prawidłowego odczytanie tej normy prawnej konieczna jest jej analiza prawna w powiązaniu z regulacją, do której odsyła – ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych . Jak wynika z art. 89 a ustawy o VAT traktując o wierzytelnościach odpisanych jako nieściągalne prawodawca nakazuje poszukiwać zakresu pojęciowego tego zwrotu w przepisach o podatkach dochodowych. W rozpoznawanej sprawie podatku dochodowym od osób prawnych. Powyższe oznacza ,że ustawa o VAT definicji tego pojęcia nie zawiera. W ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych przepisy dotyczące zagadnienia nieściągalności wierzytelności pomieszczono w dwóch miejscach, o czym wskazano już wcześniej, a mianowicie w art. 16 ust 1 pkt 25 oraz w art. 16 ust 26a . Z pierwszego z tych przepisów wynika ( ust 1 pkt 25 lit a ), że nie są kosztami podatkowymi wierzytelności odpisane jako nieściągalne , poza wyjątkiem dopuszczającym możliwość zaliczenia ich do kosztów podatkowych , po spełnieniu warunków określonych w ust 2 art. 16, pozwalających na uznanie ,że ich nieściągalność ( tych wierzytelności ) została udokumentowana. Z kolei z art. 16 ust 26a u.p.d.o.p. wynika, że nie są kosztami podatkowymi odpisy aktualizujące za wyjątkiem odpisów aktualizujących wartość należności ( wierzytelności ) , których nieściągalność została uprawdopodobniona w sposób określony w art. 16 ust 2a pkt 1 tej ustawy. Z tej ostatniej normy wynika zatem wprost ,że kosztem podatkowym może być odpis aktualizujący utworzony na nieściągalną wierzytelność , a nie sama wierzytelność. Wykładnia językowa tych przepisów wskazuje , że dla uznania za koszt podatkowy nieściągalnej wierzytelności, na którą utworzono odpis aktualizujący koniecznym jest ażeby została uprawdopodobniona w określony w przepisach sposób, w przeciwieństwie do udokumentowania co jest warunkiem zaliczenia do kosztów podatkowych samej wierzytelności na podstawie pkt 25 lit a art. 16 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Na tle tych rozważań słusznym jest odnotowanie stanowiska wyrażonego przez Mariusz Pogońskiego w glosie do cytowanego przez organy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroku WSA w Szczecinie z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 628/08 ( Opublikowanej w LEX/el. 2010 ) , w której stwierdza on ,że na gruncie podatku dochodowego mamy do czynienia z dwiema instytucjami: a) odpisami aktualizującymi wartość należności ( wierzytelności ), których nieściągalność została uprawdopodobniona w sposób określony w pkt 26 a art. 16 ust 1, i chodzi tu o nieściągalność tych wierzytelności , na które utworzono odpis aktualizujący, oraz b) wierzytelnościami odpisanymi jako nieściągalne , których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony w pkt 25 cytowanego przepisu u.p.d.o.p. . Jak stwierdza glosator mimo podobnego brzmienia są to dwie niezależne od siebie kategorie kosztowe , które – choć ściśle ze sobą powiązane , to mają jednak zupełnie odrębne podstawy prawne. Zgodzić się trzeba także z poglądem różnicującym pojęcia " uprawdopodobnienie " oraz " udokumentowanie " nieściągalności wierzytelności. Jak twierdzi autor glosy pierwsze z tych pojęć odnosi się wyłącznie do odpisu aktualizującego i wyraża stan faktyczny, w którym nie jest jeszcze pewne , że wierzytelność, na którą utworzono odpis jest definitywnie nieściągalna. Pomimo ,że jest nieściągalna , to jednak w stopniu mniejszym niż w przypadku gdy jej nieściągalność została udokumentowana. Stan ten wyraża tymczasowość kosztu podatkowego z tytułu odpisu aktualizującego gdyż uprawdopodobnienie nie zakłada pewności , a jedynie pewną szansę. Natomiast udokumentowanie jest silniejsze od uprawdopodobnienia , gdyż wyraża stałość faktu , iż wierzytelność jest nieściągalna - potwierdzają to odpowiednie dokumenty. Dysponując przedstawionymi wyżej rozważaniami na gruncie ustawy o podatku dochodowym odnieść je należy do sformułowania zawartego w ustawie o VAT zawartego w art. 89 a ust 1 mówiącego o wierzytelności odpisanej jako nieściągalna stanowiącej koszt uzyskania przychodu. Jak zostało wcześniej wyjaśnione zarówno wierzytelność nieściągalna jak i odpis aktualizujący na nieściągalną wierzytelność są kategoriami kosztów podatkowych. Jednak z treści art. 89a ust 1 ustawy o VAT wynika ,że odwołuje się on do jednej z tych kategorii a mianowicie wierzytelności i to odpisanych jako nieściągalne , kwalifikowanych poprzez ich udokumentowanie, w sposób ściśle określony, katalogiem zamkniętym przesłanek opisanych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych ( art. 16 ust 2 tej ustawy ). Nie mówi więc o ich uprawdopodobnieniu jako przesłance wystarczającej dla skorzystania z ulgi za złe długi , jak twierdzi strona skarżąca. Gdyby wolą prawodawcy miało być kwalifikowanie do kosztu podatkowego z tytułu odpisu aktualizującego wierzytelność, jak chce skarżąca Spółka z konsekwencją możliwości dokonania korekty podatku należnego , to wprost użyłby takiego sformułowania w art. 89a, poprzez określenie np. " w przypadku wierzytelności , na które utworzono odpisy aktualizujące stanowiące koszty uzyskania przychodów" bądź wręcz nawiązałby do dwóch tych kategorii . W sytuacji zatem gdy przepis ten w brzmieniu nadanym mu w okresie dokonanej przez Spółkę korekty odnosił się do " wierzytelności", to w ocenie sądu nie ulega wątpliwości ,że chodzić w nim może tylko o wierzytelność , która może być kosztem podatkowym zgodnie z art. 16 ust 1 pkt 25 lit a) dopiero po udokumentowaniu jej nieściągalności ( art. 16 ust 2 ), a nie uprawdopodobnieniu ( art. 16 ust 2a) . Ponadto, argumentem przemawiającym za tą konstatacją jest także i to , że obie ustawy podatkowe – ustawa o VAT oraz podatku dochodowym od osób prawnych posługują się tą samą terminologią , nawiązując do treści wyrażającej się sformułowaniem " wierzytelności odpisanych jako nieściągalne." Na tą istotną okoliczność słusznie zwraca uwagę organ odwoławczy. Na tle przedłożonych rozważań o tyle racje ma strona , że obie te formy - wierzytelności odpisane jako nieściągalne i odpisy aktualizujące wartość należności , których nieściągalność została uprawdopodobniona , przy spełnieniu określonych warunków stanowią koszty uzyskania przychodów , lecz nie sposób jednocześnie nie dostrzec , na co zwraca uwagę administracja podatkowa ,że chodzi tu o dwie różne instytucje , nawiązując do stanowiska wyrażonego w orzecznictwie sądowym cytowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i piśmiennictwie - poglądów podzielanych przez sąd rozpoznający niniejszą sprawę. W ocenie sądu z woli ustawodawcy tylko te pierwsze wierzytelności stanowią dla podatnika podstawę dokonania korekty , udokumentowanych jako nieściągalne ( art. 16 ust 2 u.o.p.d.p. ). Tym samym wobec nie wymienienia w tym przepisie jako przesłanki udokumentowania nieściągalności wierzytelności w postaci postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości dłużnika (A Sp. z o.o. ), na którą to okoliczność powołuje się strona , nie można tym samym uznać na gruncie ustawy o VAT, iż doszło do spełnienia kryterium pozwalającego na skorygowanie podatku należnego z tytułu dostaw na rzecz wskazanego w skardze podmiotu. W tym zakresie sąd akceptuje stanowisko organów podatkowych . Sąd nie podziela także zarzutu skarżącego , w którym zwraca uwagę na konieczność odwołania się przy interpretacji zastosowanych przepisów do wykładni celowościowej , pomijanej przez organy , nie dostrzegającej celu regulacji o uldze za złe długi. W tej kwestii zdaniem sądu odwołać należy się do poglądów zawartych w piśmiennictwie ( por. prof. B.Brzeziński , Podstawy wykładni prawa podatkowego, ODDK, Gdańsk 2008 r.) podzielanych przez sąd wskazujących, że podstawowym rodzajem wykładni jest zawsze wykładnia językowa, zastosowanie natomiast innych jej rodzajów jest możliwe dopiero wówczas gdy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznie przekonywujących wniosków. Na gruncie przedmiotowej sprawy oznacza to tyle , że możliwe byłoby odwołanie się do innych rodzajów wykładni wówczas , gdyby treść przepisu art. 89a ustawy o VAT prowadziłaby do wniosków np. sprzecznych z logiką. Tak jednak nie jest albowiem wątpliwości jakie pojawiają się na tle redakcji tego przepisu dają się rozwiać po analizie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych , co zastało zaprezentowane wcześniej. Warto odnotować także ,że wyrazem niezadowolenia z tej regulacji prawnej była jej krytyka ( zob. K. Kłoskowski , "Nowa " ulga za złe długi – wybrane problemy, Doradca Podatnika 2009 nr 3 ) , która stała się również przyczynkiem do zmiany tych przepisów , i która weszła w życie 1 grudnia 2008 r. ( ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. nr 209 poz. 1320 ) poprzez samodzielne uregulowanie instytucji nieściągalności wierzytelności w ustawie o VAT w art. 89a ust 1 i ust 1a , która zostaje teraz wyłącznie uprawdopodobniana, na potrzeby tzw. ulgi za złe długi, co jawi się jako dodatkowy argument przemawiający za tym ,że stan prawny przed nowelizacją był inny. Przepis ten obecnie stanowi autonomiczną definicję uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności , przyjmując ,że przypadek taki ma miejsce wówczas gdy wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub fakturze. A więc jest to zupełnie inne uprawdopodobnienie niż to jakie zawierało uregulowanie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych , odwołujące się od tej daty ( 1.12.2008 r. ) wyłącznie do kryterium upływu czasu. Porównując te uregulowania uznać należy , wobec znacznego zliberalizowania kryteriów uznania wierzytelności za nieściągalne na potrzeby dokonania korekty podatku należnego w ramach rozwiązania art. 89 a ustawy o VAT przyjąć należy ,że dotychczasowe przepisy ( obowiązujące do 1 grudnia 2008 r.) miały na celu ograniczenie przypadków pozwalających na skorzystanie z tej ulgi , co oznacza , iż w taki właśnie sposób winny być interpretowane . Ponieważ przepisy o ulgach należy zawsze stosować ściśle nie sposób zaakceptować stanowiska skargi rozszerzającego zakres możliwości skorzystania z ulgi w dacie dokonanej przez niego korekty, w oparciu o uregulowanie odnoszone do odpisów aktualizujących wartość należności , poprzez uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w odniesieniu do przedstawionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego a także mając na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. nr 153 poz 1270 ze zm. ) dalej w skrócie "p.p.s.a." sąd nie stwierdził ażeby w sprawie doszło do naruszenia tak prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy jak i prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji jest wyczerpujące, spełniające kryteria o jakich mowa w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej Organy wytłumaczyły się z przyjętego rozstrzygnięcia w sposób nie nasuwający żadnych wątpliwości. Z przytoczonych wyżej powodów sąd uznał za właściwą dokonaną przez organy podatkowe interpretacje powołanych przepisów prawa skutkującą prawidłowym ich zastosowaniem w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku. P.Z-C.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI