I SA/Łd 1554/05

I SA/Łd 1554/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /sprawozdawca/
Paweł Janicki /przewodniczący/
Piotr Kiss
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.), Sędzia NSA Piotr Kiss, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne 1.uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego P. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego .
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...], Nr [...], wydanym na podstawie art. 27 § 1 pkt 9 w związku z art. 33 pkt 1 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. oddalił zarzuty wniesione przez P. S. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia zarzutów.
W uzasadnieniu organ egzekucyjny podał, że pismem z dnia [...] zobowiązany wniósł zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wyżej wymienionego tytułu wykonawczego obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. Tytuł ten został wystawiony w dniu [...], a w dniu [...] przyjęto go do egzekucji. W dniu [...] dokonano zajęć rachunków zobowiązanego (szt. 30) i przydzielono powyższy tytuł do służby poborcy skarbowemu, lecz zobowiązany odmówił odebrania od poborcy skarbowego kopii tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu kont bankowych na okoliczność, czego spisano notatkę służbową. Z tego też względu zawiadomienia o zajęciach prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunków bankowych wysłano listami poleconymi. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. przytaczając treść art. 47 § 1 i 2 k.p.a. podniósł także, iż odmowa przyjęcia odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu kont bankowych wywołuje skutek prawny określony w art. 47 § 1 k.p.a. Tym samym, nie uznał za uzasadnione stanowiska strony, że doręczenie przedmiotowego tytułu wykonawczego i zawiadomień miało miejsce w siedzibie organu, gdyż według niego zdarzenie to miało miejsce w dniu 23 grudnia 2004 r. Wkładka tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego zostały natomiast przekazane zobowiązanemu na jego żądanie, a ich wydanie nie jest równoznaczne z doręczeniem. W konkluzji organ egzekucyjny stwierdził, że bezspornym jest, iż zobowiązany uchybił terminowi, o jakim mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie P. S. zarzucając naruszenie art. 6, 7, 8, 42, 47 § 1 i 124 k.p.a. zakwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych organu I instancji odnośnie tego, że tytuł wykonawczy oraz zawiadomienia zostały mu skutecznie doręczone w dniu 23 grudnia 2004r. podnosząc, iż otrzymał je dopiero w dniu 24 stycznia 2005 r. w siedzibie organu, co pokwitował własnoręcznym podpisem, a oryginały w/w dokumentów posiada do dnia dzisiejszego. Zobowiązany zaprzeczył również ustaleniu, iż w dniu 23 grudnia 2004 r. próbowano mu je doręczyć powołując się przy tym na okoliczność umieszczenia w rubryce potwierdzenia odbioru przedmiotowego tytułu wykonawczego wzmianki o jego wysłaniu listem poleconym w dniu 23 grudnia 2004 r. oraz brak adnotacji o odmowie przyjęcia w/w pisma doręczanego za pośrednictwem poczty. Kwestionując dowód w postaci notatki służbowej, na którą powołał się Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zobowiązany podniósł, iż nie zawiera ona daty sporządzenia, oświadczenia poborcy o odmowie przyjęcia tytułu wykonawczego lub zawiadomień o zajęciu, a z jej treści nie wynika, że poborca usiłował doręczyć mu jakiekolwiek dokumenty. Zobowiązany przyznał również, iż poborca skarbowy zaczepił go wprawdzie na ul. A pod wieczór, gdy było już prawie ciemno, lecz nie przedstawił się z imienia i nazwiska, nie okazał legitymacji służbowej, nie usiłował doręczyć mu jakichkolwiek dokumentów ani też nie podjął żadnej próby ustalenia jego tożsamości, co spowodowało, że po zasięgnięciu telefonicznej konsultacji odjechał. Nadto P. S. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu brak uzasadnienia prawnego oraz powołanie niewłaściwej podstawy prawnej – art. 27 § 1 pkt 9 oraz art. 33 pkt 1 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postanowieniem z dnia [...], Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji, iż wszczęcie postępowania wobec P. S. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] o nr [...] w trybie art. 47 § 1 k.p.a. miało miejsce w dniu 23 grudnia 2004r. w związku z czym zarzuty na prowadzone na jego podstawie postępowania egzekucyjne zostały wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu, który upłynął w dniu 30 grudnia 2004 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie P. S. wniósł o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według obowiązujących przepisów.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów zażalenia i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie,
2. art. 42 – 44 oraz art. 47 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie skutków doręczenia zastępczego tytułu wykonawczego i zawiadomień o zajęciu przez organ egzekucyjny mimo braku prawnych i faktycznych przesłanek dokonania takiego doręczenia oraz wbrew dowodom potwierdzającym dokonanie doręczenia w inny sposób,
3. art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez bezprawne uznanie, iż uchybił terminowi do wniesienia zarzutów co do prowadzonej egzekucji administracyjnej,
4. art. 33 pkt 1 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji oddalającego zarzuty, co do prowadzonej egzekucji administracyjnej mimo jej niedopuszczalności,
5. art. 59 § 1 pkt 9 w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia pomimo przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne uznanie, że nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia wobec przyjęcia, że został zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego,
6. art. 24 k.c. poprzez naruszenie dóbr osobistych strony mające istotny wpływ na wynik sprawy,
7. art. 6, 8 oraz 9 k.p.a. poprzez działania opisane w/w punktach.
W uzasadnieniu skarżący ponownie podniósł zarzuty i argumenty zgłoszone w zażaleniu na postanowienie organu I instancji.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Jednym z istotnych warunków dopuszczalności każdego środka zaskarżenia jest zachowanie terminu do jego wniesienia. Regulacja dotycząca terminu do wniesienia zarzutów zawarta jest w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Jest to dość nietypowe rozwiązanie albowiem przepis ten dotyczy treści tytułu wykonawczego, a nieomawianego środka zaskarżenia. Powyższe unormowanie stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera między innymi pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zatem ustawodawca określił termin do wniesienia zarzutów, nie wskazując jednak precyzyjnie początku biegu tego terminu. Wobec tego, że zgodnie z art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony należy uznać, że początek biegu terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest data rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zarzutów, albowiem rozbieżności zachodzą w zakresie daty doręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego. Zdaniem organu egzekucyjnego tytuł został doręczony w dniu [...], gdyż zobowiązany w tym dniu odmówił odbioru tego dokumentu. Odmiennego zdania jest zobowiązany, który kwestionuje fakt doręczenia tytułu wykonawczego. W sporze tym racje należy przyznać skarżącemu.
Ponieważ doręczenie odpisu tytułu wykonawczego ma niezwykle istotne znaczenie dla biegu terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, bardzo ważne jest udokumentowanie przez organ egzekucyjny tej czynności. W niniejszej sprawie próba doręczenia tytułu wykonawczego w dniu [...] została stwierdzona jedynie notatką służbową. Z treści tego pisma nie wynika zresztą, czy poborca skarbowy chciał doręczyć tytuł wykonawczy, a zobowiązany odmówił jego przyjęcia. Z kolei w tytule wykonawczym w części dotyczącej doręczenia odpisu tytułu wykonawczego znajduje się wzmianka o doręczeniu w dniu [...], zaś w rubryce nr 70 "czytelny podpis otrzymującego", jest wzmianka o wysłaniu listem poleconym. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 53 § 1 u.p.e.a. zasadą jest, że egzekutor sporządza protokół z czynności egzekucyjnych. Protokół taki powinien zawierać: oznaczenie miejsca, czasu i rodzaju czynności; imiona i nazwiska osób uczestniczących w czynności; sprawozdanie z przebiegu czynności; zgłoszone przez obecnych wnioski i oświadczenia; podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów; podpis egzekutora. Stosownie zaś do treści art. 53 § 2 u.p.e.a. odpis protokołu, doręcza się niezwłocznie zobowiązanemu. W niniejszej sprawie takiego protokołu z czynności dokonywanych w dniu [...], nie sporządzono. Notatka służbowa zaś nie spełnia wymogów określonych w powyższym przepisie. Zważywszy zaś na sprzeczność twierdzeń organu egzekucyjnego z treścią tytułu wykonawczego, z którego wynika, że tytuł wykonawczy wysłano listem poleconym, należy uznać, że w dniu [...] nie doszło do skutecznej próby doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Tym samym w tym dniu nie rozpoczął biec termin do wniesienia zarzutów.
Powyższy wniosek nie przesądza o tym, że zarzuty zostały wniesione w ustawowym siedmiodniowym terminie. Zobowiązany wniósł bowiem swój środek zaskarżenia w dniu 24 stycznia 2005 r. Z akt sprawy wynika zaś, że odpis tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu listem poleconym wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego. Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że przesyłka ta została zwrócona jako nie odebrana w dniu 13 stycznia 2005 r. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest w stanie dokonać oceny prawidłowości tego doręczenia zastępczego. W aktach sprawy znajduje się bowiem bardzo niewyraźna kserokopia dowodu doręczenia. W celu wyjaśnienia tych wątpliwości odroczono termin publikacji wyroku, gdyż pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej zobowiązał się złożyć w terminie 7 dniu oryginał dowodu doręczenia przesyłki. Powyższy termin upłynął bezskutecznie. W związku z powyższym należy uznać, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepis art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Skarbowej dokona ustaleń faktycznych w zakresie prawidłowości dokonanego doręczenia zastępczego. Po ustaleniu daty doręczenia przesyłki organ stwierdzi, czy wniesiono zarzuty w ustawowym terminie. Przy czym należy podkreślić, że skutkiem wniesienia zarzutów po upływie ustawowego terminu jest bezskuteczność tej czynności. Jest to bowiem termin zawity, tak jak w przypadku każdego środka zaskarżenia. Organ egzekucyjny powinien wówczas wydać postanowienie, w którym stwierdzi uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą prawną takiego orzeczenia będzie art. 134 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Natomiast w razie ustalenia, że zobowiązany wniósł zarzuty w przepisanym terminie, należy zarzuty rozpoznać merytorycznie.
Z tych względów orzeczono jak w wyroku