I SA/Łd 1512/06
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając, że faktury dokumentujące zakup paliwa od firmy, która nie dokonała faktycznej sprzedaży, nie uprawniają do odliczenia podatku naliczonego.
Podatnik K. P. odwołał się od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia VAT z faktur wystawionych przez firmę "B", ponieważ ustalono, że firma ta nie dokonała faktycznej sprzedaży paliwa, a jedynie wystawiała "puste" faktury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i że faktury dokumentujące fikcyjne transakcje nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego.
Sprawa dotyczyła skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. określającą K. P. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za październik 2002 r. w wysokości 4.635,00 zł. Organy podatkowe zakwestionowały prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT nr 13/B/02 oraz nr 100/B/10/02, dokumentujących zakup paliwa od firmy "B" S. Z. Ustalono, że firma "B" nie była podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie sprzedaży paliw, a wystawione przez nią faktury nie dokumentowały rzeczywistej sprzedaży. W związku z tym, organy uznały, że skarżący nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ zakwestionowane faktury dokumentowały fikcyjne transakcje. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania podatkowego i twierdził, że paliwo zostało dostarczone, a opłata uiszczona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. Sąd stwierdził, że firma "B" nie dokonała faktycznej sprzedaży paliwa, a zatem nie spełniła przesłanki bycia podatnikiem VAT. Faktury dokumentujące fikcyjne transakcje nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego, zgodnie z § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, braku podstawy prawnej rozporządzenia oraz stosowania orzecznictwa ETS do zdarzeń sprzed akcesji Polski do UE.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż firma "B" nie dokonała faktycznej sprzedaży paliwa. Faktury wystawione przez taki podmiot, dokumentujące fikcyjne transakcje, nie mogą być podstawą do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.t.u. art. 10 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 19 § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 21 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 23 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 27 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 32 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
rozp. MF art. 48 § ust. 4 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
rozp. MF art. 48 § ust. 4 pkt 5 lit. a
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Pomocnicze
Ord.pod. art. 207
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 21 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 21 § § 3a
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 63 § § 1
Ordynacja podatkowa
rozp. MF art. 35 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
Ord.pod. art. 193 § § 1 i 2
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 3 § pkt 4
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Firma "B" nie była faktycznym sprzedawcą paliwa, a jedynie wystawiała fikcyjne faktury. Faktury dokumentujące transakcje, które nie zostały dokonane, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów dotyczące przypadków wyłączających prawo do odliczenia VAT zostały wydane na podstawie upoważnienia ustawowego.
Odrzucone argumenty
Podatnik spełnił warunki do odliczenia VAT, ponieważ posiadał towar i fakturę potwierdzającą jego nabycie. Negatywne skutki czynności nieważnych ponosi tylko podatnik świadomy obejścia prawa (powołanie na orzecznictwo ETS). Organy podatkowe oparły się jedynie na zeznaniach przedstawicieli firmy "B", wobec których toczyło się postępowanie karne. Niejasności powinny być interpretowane na korzyść podatnika. Postępowanie podatkowe powinno być zawieszone do czasu zakończenia postępowania karnego. Przepis § 48 ust. 4 pkt 1 lit. 1 rozporządzenia z dnia 22 marca 2002 roku został wydany bez wyraźnego upoważnienia ustawowego.
Godne uwagi sformułowania
firma "B" nie była podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie sprzedaży paliw wystawione faktury, z wykazanym w nich podatkiem, które nie dokumentowały rzeczywistej sprzedaży nie stwarzały obowiązku zapłaty wykazanego podatku firma "B" dokonywała faktycznego obrotu jedynie "pustymi" fakturami, zaś obrót paliwami był fikcją zakwestionowane faktury dokumentujące zakup przez skarżącego paliwa stwierdzają fikcyjne transakcje, czyli są fałszywymi dokumentami obrotu gospodarczego "B" w obrocie gospodarczym występowało jedynie jako firma, za pośrednictwem której wyłącznie dokumentowano sprzedaż nielegalnych paliw płynnych rzeczywistym sprzedawcą zakupionego przez skarżącego towaru z całą pewnością nie było "B", ale inny, bliżej nieokreślony podmiot faktura, aby potwierdzała określony obrót powinna spełniać wymogi formalne, z których podstawowym jest wskazanie sprzedawcy podatnik spełnił dwa warunki konieczne do odliczenia podatku naliczonego, to jest posiadał towar i fakturę potwierdzającą jego nabycie negatywne skutki czynności nieważnych ze względu na ich sprzeczność z przepisami może ponosić tylko taki podatnik, który był świadomy, że obchodzi prawo wszelkie niejasności powinny być interpretowane na korzyść podatnika sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo "B" kwestionowane faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane podatek od towarów i usług jest podatkiem wysoce sformalizowanym samoobliczanie tego podatku weryfikowane jest na podstawie faktur, które muszą spełniać warunki przewidziane w przepisach wykonawczych do ustawy o podatku od towarów i usług jednym z podstawowych warunków jest to, aby faktura odzwierciedlała rzeczywiste zdarzenie gospodarcze prawo organu podatkowego nie ogranicza się wyłącznie do kontroli sposobu sporządzenia faktury. Rozciąga się także na kontrolę zgodności zawartych w tym dokumencie zapisów ze stanem rzeczywistym
Skład orzekający
Arkadiusz Cudak
przewodniczący
Paweł Janicki
członek
Paweł Kowalski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących odliczenia VAT od faktur dokumentujących fikcyjne transakcje, nawet w sytuacji, gdy podatnik zapłacił i otrzymał towar."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, jednak zasady dotyczące fikcyjnych transakcji i wymogów formalnych faktur są nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od faktur, które okazały się być fikcyjne. Pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie kontrahentów i rzeczywistego przebiegu transakcji.
“Fikcyjne faktury VAT: Czy zapłata i odbiór towaru wystarczą do odliczenia podatku?”
Dane finansowe
WPS: 4635 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Łd 1512/06 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2006-12-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-08-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Arkadiusz Cudak /przewodniczący/ Paweł Janicki Paweł Kowalski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Dnia 12 grudnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Protokolant asystent sędziego Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 roku sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc październik 2002 roku oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., działając na podstawie art. 207, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3a, art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 10 ust. 2 pkt 1, art. 19 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 4, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a i § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz. 268 ze zm.), określił K. P. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc październik 2002 r. w wysokości 4.635,00 zł, w tym kwotę do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 4.635,00 zł. W uzasadnieniu organ podatkowy wyjaśnił, że po przeprowadzonych czynnościach kontrolnych u skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHU "A" w zakresie zakupu i sprzedaży paliw oraz artykułów spożywczych i przemysłowych na stacji paliw w miejscowości C. 142B, zakwestionował faktury VAT nr 13/B/02 oraz nr 100/B/10/02 dokumentujące zakup paliwa od firmy "B" S. Z. Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Dyrektora Urzędu Skarbowego w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. ustalono, iż firma "B" nie była podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie sprzedaży paliw, a wystawione faktury, z wykazanym w nich podatkiem, które nie dokumentowały rzeczywistej sprzedaży nie stwarzały obowiązku zapłaty wykazanego podatku. W związku z powyższym organ podatkowy I instancji stwierdził, że skarżący nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego z wskazanych powyżej faktur wystawionych przez firmę "B". Organ przytaczając ustalenia poczynione w trakcie kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w R. stwierdził, iż firma "B" dokonywała faktycznego obrotu jedynie "pustymi" fakturami, zaś obrót paliwami był fikcją. W związku z czym zakwestionowane faktury dokumentujące zakup przez skarżącego paliwa stwierdzają fikcyjne transakcje, czyli są fałszywymi dokumentami obrotu gospodarczego, nie mogły zatem stanowić podstaw do odliczenia podatku naliczonego. W odwołaniu od powyższej decyzji K. P. stwierdził, iż paliwo, którego sprzedaż udokumentowana została zakwestionowanymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, zostało dostarczone do należącej do niego stacji paliw w C. Za zakupiony towar została uiszczona opłata, w związku z czym nie może zgodzić się z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu organu I instancji, iż sprzedaż paliwa nie następowała. Nie zgodził się ponadto z twierdzeniem zawartym w decyzji, iż zapłata należności została dokonana na rzecz firmy, która nie posiadała paliwa. Wskazał na okoliczność, zgodnie z którą zakupione przez niego paliwo zostało dostarczone do należącej do niego stacji benzynowej. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3a Ordynacji podatkowej oraz art. 10 ust. 2 pkt 1, art. 19 ust. 1 i ust. 2, art. 21 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 1, art. 27 ust. 4, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i § 35 ust. 1, § 48 ust. 4 pkt 1 lit a i § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...]. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji rozstrzygając niniejszą sprawę oprócz prowadzonego postępowania we własnym zakresie wykorzystał również obszerny materiał dowodowy z kontroli skarbowej przeprowadzonej w Przedsiębiorstwie "B" przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że "B" w obrocie gospodarczym występowało jedynie jako firma, za pośrednictwem której wyłącznie dokumentowano sprzedaż nielegalnych paliw płynnych. Zakwestionowane zatem faktury VAT nie mogły dokumentować żadnej zgodnej z obowiązującym prawem transakcji, gdyż ich wystawca ( "B") nie był legalnym posiadaczem nabytego przez skarżącego towaru. Organ odwoławczy stwierdził, iż oceny organów podatkowych nie mogło zmienić twierdzenie K. P., że uregulował on należność za przedmiotowy towar oraz fizycznie wszedł w jego posiadanie. Dyrektor wyjaśnił, iż fakty te nie były negowane przez organy podatkowe, jednakże w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że rzeczywistym sprzedawcą zakupionego przez skarżącego towaru z całą pewnością nie było "B", ale inny, bliżej nieokreślony podmiot. Przytaczając treść § 48 ust. 4 pkt 5 oraz § 35 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym dyrektor wyjaśnił, iż faktura, aby potwierdzała określony obrót powinna spełniać wymogi formalne, z których podstawowym jest wskazanie sprzedawcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik K. P. zarzucił Dyrektorowi Izby Skarbowej naruszenie przepisów postępowania podatkowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż organy podatkowe, przed wydaniem decyzji powinny przeprowadzić dowód wskazujący, że nabycie paliwa rzeczywiście nie nastąpiło od wskazanego w treści faktur podmiotu. W jego ocenie bowiem podatnik spełnił dwa warunki konieczne do odliczenia podatku naliczonego, to jest posiadał towar i fakturę potwierdzającą jego nabycie. Przytaczając wybrane orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości postawił tezę, zgodnie z którą negatywne skutki czynności nieważnych ze względu na ich sprzeczność z przepisami może ponosić tylko taki podatnik, który był świadomy, że obchodzi prawo. Stwierdził ponadto, iż organy podatkowe wydając kwestionowane decyzje opierały się jedynie na zeznaniach przedstawicieli jednej ze stron transakcji, w stosunku do których toczyło się postępowanie karne. Przy czym w uzasadnieniu decyzji organy nie wskazały, dlaczego oparły się wyłącznie na tych zeznaniach. Wskazał na orzeczenia sądów administracyjnych, zgodnie z którymi wszelkie niejasności powinny być interpretowane na korzyść podatnika. Wyjaśnił, iż w stosunku do kontrahentów skarżącego toczy się postępowanie karne, a zatem postępowanie podatkowe powinno być zawieszone do czasu zakończenia postępowania karnego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik K. P. stwierdził ponadto, że decyzje organów podatkowych wydane zostały na podstawie § 48 ust. 4 pkt 1 lit. 1 rozporządzenia z dnia 22 marca 2002 roku, który wydany został bez wyraźnego upoważnienia ustawowego i tym samymi nie może być obowiązującym źródłem prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy przytoczył argumenty tożsame z zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wniesionej do Sądu Administracyjnego stwierdził, iż z uwagi na okoliczność, że paliwo zakupione zostało przez skarżącego od bliżej nieokreślonego podmiotu nie było podstaw do przesłuchania świadków na okoliczność jego magazynowania. Dodatkowo Dyrektor wskazał, iż skarżący na etapie postępowania przed organami podatkowymi nie występował o przeprowadzenie togo rodzaju dowodu. Wskazał, ponadto na okoliczność, że kwestionowane transakcje miały miejsce przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, a zatem nie można w stosunku do nich stosować orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Odnośnie zarzutu niekonstytucyjności § 48 ust. 4 pkt 1 lit a i ust. 4 pkt 5 lit. a wyjaśnił, iż przepis ten wydany został na podstawie delegacji zawartej w ustawie z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) – dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, albowiem nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja administracyjna i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały prawo materialne lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący wpłynąć na wynik sprawy. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo "B". Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Z przepisu tego wynika jedynie uprawnienie a nie obowiązek do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. W art. 19 ust. 2 tej ustawy kwotę podatku naliczonego zdefiniowano jako sumę kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, z uwzględnieniem rabatów, a w przypadku importu jako sumę kwot podatku wynikającą z dokumentu celnego. W myśl art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy, do wystawiania faktury zobowiązani są podatnicy dokonujący czynności opodatkowanych na podstawie art. 2 ustawy. Przepis ten określa także minimalne wymogi co do formy i informacji jakie powinny znaleźć się na fakturze, miedzy innymi na fakturze powinny znajdować się dane dotyczące sprzedawcy (podatnika) i nabywcy. W związku z tym należy stwierdzić, iż nabywca towaru ma prawo obniżyć należny podatek od towarów i usług o podatek naliczony określony w fakturach dokumentujących nabycie towarów wystawionych przez podatnika podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, podatnikiem są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonywały we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegały na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe udowodniły, iż firma "B" nie dokonała żadnej sprzedaży oleju napędowego, w związku z czym nie spełniła jednej z przesłanek bycia podatnikiem podatku o towarów i usług, to jest do dokonania czynności opodatkowanej na własny rachunek. Na mocy delegacji zawartej w art. 23 pkt 1 ustawy o VAT, Minister Finansów w § 48 ust. 4 rozporządzenia z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.) określił przypadki, w których faktura nie stanowi podstawy do odliczenia podatku VAT. Z zapisu § 48 ust. 4 pkt 1 lit. a) ww. rozporządzenia wynika, iż podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym lub zwrotu podatku naliczonego w przypadku, gdy podatek naliczony wynika z dokumentów wystawionych przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur VAT lub faktur korygujących. Mówiąc o podmiocie nieuprawnionym należy mieć na uwadze podmiot, który zarówno generalnie nie jest uprawniony do wystawiania jakichkolwiek faktur, jak i podmiot, który nie dokonuje konkretnej sprzedaży, pomimo, że jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Na gruncie prawa podatkowego, w którym podstawowe znaczenie dowodowe mają księgi podatkowe, pod warunkiem rzetelnego, tzn. zgodnego ze stanem rzeczywistym ich prowadzenia (art. 193 § 1 i 2 w zw. z art. 3 pkt 4 Ordynacji podatkowej) nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że faktura sprzedaży dokumentująca transakcję, która rzeczywiście się nie odbyła, może być dowodem uprawniającym do obniżenia podatku należnego. Także § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a) w/w rozporządzenia jednoznacznie stanowi, iż w przypadku, gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane - faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca, nie przedstawiła żadnych innych dokumentów, oprócz faktur, które potwierdziłyby rzeczywistą dostawę towarów od kontrahenta. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik K. P. zarzucił Dyrektorowi Izby Skarbowej naruszenie przepisów postępowania podatkowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. W sprawie organ podatkowy w wyniku przeprowadzonego postępowania zakwestionował prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez "B", twierdząc że transakcje zawarte z tym podmiotem gospodarczym w rzeczywistości nie zostały dokonane. Organ podatkowy oprócz prowadzonego we własnym zakresie postępowania, wykorzystał również obszerny materiał dowodowy z kontroli skarbowej przeprowadzonej w "B" przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w W. W powyżej wskazanym protokole stwierdzono, iż "B" zostało utworzone przez osoby trzecie w celu legalizowania obrotu paliwem. Faktyczny natomiast obrót tym towarem nigdy nie miał miejsca. Z protokołu wynika, iż odbiorcom paliwa źródło jego pochodzenia nie było znane. Taki stan rzeczy został potwierdzony w protokołach przesłuchania w charakterze strony bądź świadka przez S. Z. występującego jako właściciel "B" i pełnomocnika tejże firmy J. C. Z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż "B" w obrocie gospodarczym występowało jako firma, za pośrednictwem której wyłącznie dokumentowano sprzedaż nielegalnych paliw płynnych. Zakwestionowane faktury VAT nie mogły dokumentować żadnej zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa transakcji, gdyż ich wystawca, "B" nie był w legalnym posiadaniu towaru (paliw płynnych), nie był prawnym jego właścicielem. Faktury te nie odzwierciedlały faktycznie przeprowadzonych transakcji, albowiem dokumentują sprzedaż towaru, którym w rzeczywistości sprzedawca nie dysponował. Wystawione zatem przez niego dowody sprzedaży nie są zgodne ze stanem faktycznym. W takiej sytuacji uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przeniesienie własności towaru na następnego w kolejności kontrahenta, gdyż fikcyjny sprzedawca paliw nie był w ich posiadaniu (nie występuje zakup i sprzedaż). Faktury, na podstawie których odwołujący się dokonał odliczenia podatku naliczonego, stwierdzają sprzedaż towarów w imieniu i na rachunek "B". W rzeczywistości sprzedaż opisana w zakwestionowanych fakturach nie była dokonywana na rachunek S. Z. W przedmiotowej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności, czy też dowody wskazujące na fakt sprzedaży paliw na rzecz odwołującego się, przez S. Z., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "B ", we własnym imieniu i na własny rachunek. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy podatkowe w zakresie swych czynności zebrały, wbrew zarzutom autora skargi, obszerny materiał dowodowy, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Zresztą sam skarżący nie wskazuje w swym środku zaskarżenia, jakich okoliczności faktycznych organy podatkowe nie ustaliły, czy też których dowodów w toku postępowania podatkowego nie przeprowadzono. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie przekracza również granic swobodnej oceny dowodów, zakreślonych przez przepis art. 191 Ordynacji podatkowej. W skardze pełnomocnik spółki wskazuje, że nastąpił obrót paliwem, za które podatnik zapłacił i które to paliwo otrzymał. Trzeba jednak podkreślić, że podstawą zakwestionowania odliczenia z tych faktur nie był brak ich kopii u wystawcy, czy też drobne nieprawidłowości sprzedawcy, polegające na nie prowadzeniu ewidencji sprzedaży VAT. Organ odwoławczy swoje rozstrzygnięcia oparł na ustaleniu, że sporne faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane (§ 48 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia wykonawczego). Tego zaś wniosku, w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie sposób podważyć. Zeznania S. Z. oraz jego pełnomocnika J. C. w całokształcie okoliczności ustalonych przez organy podatkowe są wiarygodne. Dlatego też stanowisko organów w zakresie fikcyjności czynności jest zasadne. Powyższej oceny nie mogą zmienić twierdzenia podatnika, nie kwestionowane przez organy podatkowe, że zapłacił za przedmiotowy towar i fizycznie wszedł w jego posiadanie. Nie negując tych faktów należy stwierdzić, że podatnik zakupił olej napędowy, lecz sprzedawcą na pewno nie był "B", ale inny, bliżej nieokreślony podmiot. Zatem nie prawdziwe są dane określone w tych fakturach. Z przepisu § 48 ust. 4 pkt 5 lit a) rozporządzenia wykonawczego nie wynika, że wystarczy, aby faktura potwierdzała jakikolwiek obrót. Przepis § 35 powyższego rozporządzenia wyraźnie określa warunki, jakie powinna spełniać faktura. Jednym z podstawowych jest wskazanie sprzedawcy. Zatem przedmiotowe faktury, wskazujące jako sprzedawcę "B", niewątpliwie stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane. Tenże podmiot nie zawierał bowiem żadnej umowy sprzedaży. Ponadto należy podkreślić, że podatek od towarów i usług jest podatkiem wysoce sformalizowanym. Samoobliczanie tego podatku weryfikowane jest na podstawie faktur, które muszą spełniać warunki przewidziane w przepisach wykonawczych do ustawy o podatku od towarów i usług. Jednym z podstawowych warunków jest to, aby faktura odzwierciedlała rzeczywiste zdarzenie gospodarcze. W judykaturze powszechnie przyjmuje się, że prawo organu podatkowego nie ogranicza się wyłącznie do kontroli sposobu sporządzenia faktury. Rozciąga się także na kontrolę zgodności zawartych w tym dokumencie zapisów ze stanem rzeczywistym, co oznacza też prawo do ustalenia, ze wszystkimi stąd płynącymi konsekwencjami, że wskazany w fakturze podmiot zdarzenia gospodarczego, którego dowód dotyczy, jest podmiotem nieistniejącym w sferze stosunków gospodarczych, a ustalenia tego organ ten może dokonać w oparciu o całokształt okoliczności faktycznych ujawnionych w postępowaniu podatkowym oraz ich swobodną ocenę (zob. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 r., I S.A./Gd 551/98). Całkowicie chybiony jest również zarzut braku podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Autor skargi uzasadnia ten zarzut tym, że paragraf 48 ust.4 pkt.1 lit.a i ust,4 pkt.5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 roku wydany został z naruszeniem zakresu delegacji ustawowej. Otóż zgodnie z przepisem art.23 ust,1 pkt.1 analizowanej ustawy Minister Finansów został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia listy towarów i usług lub przypadków, w których nabycie towarów lub usług nie uprawnia do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku. Niewątpliwie, więc kwestionowane przepisy rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej przez organ upoważniony. Minister Finansów nie przekroczył przy tym zakresu delegacji, co wynika wprost z treści zacytowanego art.23 ust.1 ustawy z 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym oraz analizy regulacji prawnej zawartej w paragrafie 48 rozporządzenia z dnia 22 marca 2002 roku. Niewątpliwie w tej sprawie zdarzenia podlegające ocenie z punktu widzenia prawa podatkowego nastąpiły przed datą akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Ocena ta dokonana została na podstawie obowiązujących wówczas przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym i rozporządzenia Finansów z dnia 22 marca 2002 roku. Skoro tak, to brak jest podstaw do przyjęcia, aby te zdarzenia oceniać w kontekście orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, gdyż zarówno stan faktyczny jak i prawo obowiązujące wówczas dotyczy okresy sprzed akcesji Polski do Unii Europejskiej. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd zawarty w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 czerwca 2006 roku w sprawie I S.A./Ol 172/06. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.), należało skargę oddalić.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę