I SA/Łd 1449/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2007-05-24
NSApodatkoweŚredniawsa
opłata targowanadpłatazwrot podatkupostępowanie podatkowebezprzedmiotowość postępowaniawykładnia prawaOrdynacja podatkowaustawa o podatkach i opłatach lokalnychWSASKO

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu opłaty targowej, uznając je za bezprzedmiotowe, podczas gdy powinno być rozpatrzone merytorycznie.

Spółka A złożyła wniosek o zwrot nadpłaty opłaty targowej. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając sprzedaż za podlegającą opłacie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i umorzyło postępowanie, twierdząc, że nie ma podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty pobranej przez inkasenta. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe i powinno być rozpatrzone merytorycznie, a nie umorzone.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki A o zwrot nadpłaty w opłacie targowej, która miała być nienależnie pobrana. Organ pierwszej instancji (Burmistrz R.) odmówił stwierdzenia nadpłaty, argumentując, że sprzedaż odbywała się na targowisku w rozumieniu przepisów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, powołując się na brak normy prawnej pozwalającej na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty pobranej przez inkasenta, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i stosowanie niedozwolonej wykładni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe, ponieważ istniał przedmiot postępowania w postaci żądania zwrotu nadpłaty. WSA podkreślił, że w przypadku, gdy strona domaga się zwrotu nadpłaty, nawet jeśli nie przysługuje jej prawo do zwrotu, organ powinien odmówić uwzględnienia wniosku, a nie umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe. Sąd uchylił decyzję SKO, wskazując, że organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie. Sąd nie oceniał zasadności samego żądania zwrotu nadpłaty, gdyż brak było akt sprawy do merytorycznej oceny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie nie może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe w takiej sytuacji. Organ powinien rozpoznać wniosek merytorycznie i albo stwierdzić nadpłatę, albo odmówić jej zwrotu.

Uzasadnienie

Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy lub brak przedmiotu postępowania. Jeśli strona domaga się zwrotu nadpłaty, nawet jeśli nie przysługuje jej prawo do zwrotu, organ powinien odmówić uwzględnienia wniosku, a nie umarzać postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 15 § 2

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych

o.p. art. 72 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty nie było bezprzedmiotowe, a organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę merytorycznie, zamiast ją umarzać.

Godne uwagi sformułowania

Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe oznacza, że żądanie zawarte we wniosku podatnika nie może zostać rozstrzygnięte merytorycznie. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. W przypadku, gdy strona domaga się nawet nieprzysługującego jej prawa, czy wręcz nieprzewidzianego w przepisach prawa do zwrotu nadpłaty - to trzeba odmówić uwzględnienia wniosku, a nie umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Skład orzekający

Bogdan Lubiński

przewodniczący sprawozdawca

Wiktor Jarzębowski

członek

Ewa Cisowska-Sakrajda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w kontekście wniosków o zwrot nadpłat podatkowych oraz obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ."

Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzygnęło merytorycznie kwestii opłaty targowej z powodu braku akt sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedur administracyjnych i unikanie formalnych umorzeń, gdy istnieje potrzeba merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.

Organ umorzył sprawę o zwrot opłaty targowej, sąd: 'Nie tędy droga!'

Dane finansowe

WPS: 12 774,8 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 1449/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogdan Lubiński /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Cisowska-Sakrajda
Wiktor Jarzębowski
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Dnia 24 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 roku przy udziale - sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz A Spółki Akcyjnej w Ł. kwotę 2800 (dwa tysiące osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 12 stycznia 2006 roku "A" Spółka Akcyjna złożyła wniosek o zwrot niesłusznie pobranej opłaty targowej w wysokości 12.774 ,80 zł wraz z odsetkami .
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Burmistrz R. odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za okres od lutego 2004 roku do grudnia 2005 roku. W uzasadnieniu organ administracji podniósł ,że obowiązek podatkowy w opłacie targowej wynika z art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych . W ocenie organu zasadny jest pobór opłaty targowej , gdy sprzedaż prowadzona jest w budynku, (w jego częściach), który jest jednocześnie targowiskiem pod dachem lub halą używaną do targów aukcji i wystaw. Zdaniem organu podatkowego wnioskodawca w okresie objętym decyzją dokonywał sprzedaży na stoisku handlowym nr [...];C oraz na stoisku handlowym nr [...] na terenie hali, która używana jest do targów , a zatem stanowi targowisko w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów art. 72 Ordynacja podatkowa oraz art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej wskutek zastosowania niedozwolonej w prawie podatkowym rozszerzającej i nieobiektywnej wykładni pojęcia " targowisko" .
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Burmistrza R. z dnia [...] znak [...] i umorzyło postępowanie w sprawie .
W uzasadnieniu organ wskazał ,że w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa nie ma normy, która pozwala na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty pobranej przez inkasenta. Wobec powyższego postępowanie było od początku bezprzedmiotowe, zatem należało je umorzyć.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła spółka "A" , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu strona skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu oraz wskazała ,że stanowisko organu odwoławczego stwarza dla podatnika sytuację "bez wyjścia", co sprzeczne jest z normami art. 120 oraz 121 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna .
Sprawa będąca przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia została wszczęta na żądanie strony z dnia 12 stycznia 2006 roku .Przedmiotem tego żądania był zwrot nadpłaty podatku z tytułu nienależnie , zdaniem strony, pobranej opłaty targowej przez Urząd Gminy R. Nie ulega zatem wątpliwości, że istniał przedmiot postępowania, jakim był zwrot nadpłaty . Kwestia ta także nie budziła żadnych wątpliwości ze strony organu podatkowego , bowiem umarzając postępowanie wskazano na przepis art. 72 § l Ordynacji podatkowej dotyczący nadpłaty. Art. 233 § l pkt 2 lit. a zdanie drugie stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji, obejmuje przypadki, w których organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie . O umorzeniu postępowania decyduje organ podatkowy, jeżeli stwierdzi że jest ono lub stało się bezprzedmiotowe .Z kolei bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas , gdy w sposób oczywisty organ podatkowy stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oczywistość bezprzedmiotowości może wynikać m.in. z tego , że żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ. Zwrócić należy także uwagę, iż w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość oznacza, że żądanie zawarte we wniosku podatnika nie może zostać rozstrzygnięte merytorycznie. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i nie może być utożsamiana z brakiem przesłanek do uwzględnienia wniosku strony.
W przypadku, gdy strona domaga się nawet nieprzysługującego jej prawa, czy wręcz nieprzewidzianego w przepisach prawa do zwrotu nadpłaty - a co w tym przypadku miało miejsce - to trzeba odmówić uwzględnienia wniosku, a nie umarzać postępowania jako bezprzedmiotowego.
A zatem, jeżeli istniał przedmiot postępowania tj. zwrot nadpłaty, to organ podatkowy powinien wniosek ten rozpoznać merytorycznie .W sytuacji gdy uznał, że nadpłata nie przysługuje, powinien odmówić jego zwrotu, a nie umarzać postępowanie . Mając na uwadze powyższe należało uchylić decyzję organu odwoławczego .
Z kolei zasadność zarzutów skargi jak i żądania strony o zwrot nadpłaty nie mogła stanowić przedmiotu oceny Sądu . Stosownie bowiem do art. 133 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz 1270 ze zm.) Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy .Brak akt sprawy z kolei uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku strony i w konsekwencji uznanie , że w sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 15 ust 2a - in fine - ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 roku , Nr 9, poz 84 ze zm.) wskazujące , że sprzedaż dokonywana w hali, w której nie są organizowane imprezy w postaci targów, aukcji i wystawnie nie podlega opłacie targowej , a co wynika ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zajętego m.in. w wyroku z dnia l lutego 2007 roku, sygn. akt IIFSK/06. A zatem nie przesądzając o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy, gdyż decyzja organu pierwszej instancji i zasadność żądania strony będzie przedmiotem powtórnej oceny przez organ odwoławczy, na podstawie art. 145 § l pkt l lit.c ,art 152 i art. 200 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI