I SA/Łd 133/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-09-14
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyryczałtsprzedaż prasykolportaż prasyrabatprowizjaewidencja przychodówstawka podatkowaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od sprzedaży prasy, uznając, że błędnie potraktowano rabat jako prowizję i nie wykazano możliwości rozdzielenia przychodów.

Sprawa dotyczyła zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Podatniczka prowadziła sprzedaż artykułów spożywczych, przemysłowych i gazet, opodatkowując przychody z działalności handlowej stawką 3% i z kolportażu prasy stawką 8,5%. Organy podatkowe uznały, że rabat od sprzedaży prasy stanowił prowizję i zastosowały stawkę 8,5% do całości przychodów z prasy, a także zarzuciły nieprawidłowe prowadzenie ewidencji. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że rabat nie jest prowizją, a organy nie wykazały, że rozdzielenie przychodów było niemożliwe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę B.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. określającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2002 r. Podatniczka prowadziła działalność gospodarczą, w tym sprzedaż prasy, opodatkowaną różnymi stawkami ryczałtu. Organy podatkowe uznały, że rabat od sprzedaży prasy stanowił prowizję, a nie marżę handlową, i zastosowały stawkę 8,5% do całości przychodów z prasy, powołując się na art. 12 ust. 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, który nakazuje stosowanie wyższej stawki, gdy ewidencja nie pozwala na rozdzielenie przychodów. Skarżąca zarzuciła błędne zakwalifikowanie rabatu jako prowizji oraz naruszenie prawa przez potraktowanie detalicznej sprzedaży gazet jako kolportażu prasy. Sąd uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że choć rabat od sprzedaży prasy w istocie odpowiada warunkom wynagrodzenia prowizyjnego, to organy podatkowe nie wykazały, że określenie przychodów z obu rodzajów działalności było niemożliwe na podstawie prowadzonej ewidencji. Sąd podkreślił, że przyjęty przez skarżącą sposób wyliczenia podatku nie prowadził do zaniżenia należności, a wręcz mógł skutkować zawyżeniem podatku. W związku z naruszeniem art. 12 ust. 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, rabat od sprzedaży prasy nie jest tożsamy z prowizją. Choć warunki umów mogą odpowiadać wynagrodzeniu prowizyjnemu, organy podatkowe nie wykazały, że rabat jest prowizją w rozumieniu przepisów podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zakwalifikowały rabat od sprzedaży prasy jako prowizję. Podkreślono różnicę między rabatem a prowizją i wskazano, że organy nie udowodniły, iż skarżąca nie mogła rozdzielić przychodów z różnych rodzajów działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.z.p.d. art. 12 § 1

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Stawka 8,5% dotyczy prowizji uzyskanej przez kolportera prasy na podstawie umowy o kolportaż prasy.

u.z.p.d. art. 12 § 3

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Warunkiem zastosowania 8,5% ryczałtu do całości przychodów jest nieprowadzenie ewidencji w sposób zapewniający ustalenie przychodów dla każdego rodzaju działalności.

Pomocnicze

rozp. MF art. 2 § 7

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Dotyczy wykazywania w ewidencji przychodów kwoty netto sprzedaży po przekroczeniu limitu VAT.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rabat od sprzedaży prasy nie jest prowizją. Organy podatkowe nie wykazały, że rozdzielenie przychodów z różnych rodzajów działalności było niemożliwe. Przyjęty sposób wyliczenia podatku nie prowadził do zaniżenia należności.

Odrzucone argumenty

Sprzedaż prasy w kiosku jest kolportażem prasy. Przychody z działalności handlowej i kolportażu prasy były opodatkowane różnymi stawkami.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie 'rabat' nie jest tożsame z pojęciem 'prowizja'. Przez kolportaż prasy należy więc rozumieć rozpowszechnianie czasopism, książek itp. za pomocą prenumeraty, sprzedaży lub bezpłatnego rozdawnictwa. W wyniku wydania zaskarżonej decyzji podatniczka ponosi niejako konsekwencje tego, że dokonała wyliczenia podatku w zawyżonej wysokości.

Skład orzekający

Bogusław Klimowicz

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Kiss

członek

Wiktor Jarzębowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć rabatu i prowizji w kontekście zryczałtowanego podatku dochodowego od sprzedaży prasy oraz wymogi dowodowe organów podatkowych w zakresie rozdzielenia przychodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży prasy i rozróżnienia rabatu od prowizji w ramach zryczałtowanego podatku dochodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia rabatu od prowizji w podatkach, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców prowadzących sprzedaż towarów.

Rabat czy prowizja? Jak rozróżnić te pojęcia w podatkach i uniknąć błędów.

Dane finansowe

WPS: 474,2 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 133/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-09-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogusław Klimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Kiss
Wiktor Jarzębowski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Sygn. powiązane
II FSK 145/05 - Wyrok NSA z 2006-02-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Klimowicz (spr.), Sędziowie NSA P. Kiss, W. Jarzębowski, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004r. sprawy ze skargi B.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. określił B.M. wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2002 r. w kwocie 474,20 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania podatniczki decyzja z dnia [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że B.M. od 23 listopada 2002 r. prowadziła działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży artykułów spożywczych, przemysłowych i gazet w G. Przychody z tej działalności były opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Podatniczka przychody z działalności handlowej oraz kolportażu prasy ewidencjonowała łącznie, według 3% stawki w podatku zryczałtowanym, bez ich rozdzielenia i wykazania w ewidencji w poszczególnych stawkach podatku zryczałtowanego. W kontrolowanym roku wystapiły przychody opodatkowane różnymi stawkami ryczałtu tj. 3,0% z działalności handlowej i 8,5% z tytułu prowizji uzyskanej za kolportaż prasy. Sprzedaż wydawnictw prasowych była prowadzona w oparciu o umowy zawarte z wydawnictwem A oraz z B S. A. w W. Spis z natury na dzień rozpoczęcia działalności został wpisany do ewidencji jedną kwotą bez sporządzenia odrębnego zestawienia poszczególnych jego składników. Ewidencja przychodów za 2002 r. nie była prowadzona w sposób zapewniający ustalenie przychodów dla każdego rodzaju działalności, stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2000 r. Nr 104, poz. 1104). Ponadto podatniczka w dniu 23 grudnia 2002 r. przekroczyła kwotę 4.063,88 zł, co spowodowało, że stała się podatnikiem podatku VAT, więc nadwyżka sprzedaży ponad tę kwotę w wysokości 2.269,23 zł wina być opodatkowana podatkiem od towarów i usług i w ewidencji przychodów winna być wykazana w kwocie netto, co wynika z przepisu § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 161, poz. 1078 ze zm.).
Przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne nie definiuje pojęcia "kolportaż prasy" podobnie jak i kodeks cywilny. Przez kolportaż pracy należy więc rozumieć rozpowszechnianie czasopism, książek itp. za pomocą prenumeraty, sprzedaży lub bezpłatnego rozdawnictwa (definicja słownikowa). Prowadzoną przez B. M. sprzedaż prasy należy uznać za kolportaż prasy. Przychodem z kolportażu prasy stanowiącym podstawę zastosowania ryczałtu w stawce 8,5% jest prowizja uzyskana przez kolportera. Zgodnie z zawartymi umowami przychodem z kolportażu prasy był rabat udzielony przez B S.A. w wysokości 14% oraz marża udzielona przez wydawnictwo A w wysokości 15% cen sprzedaży netto.
B.M. prowadziła działalność, z której przychody opodatkowane były różnymi stawkami ryczałtu. Prowadzona ewidencja uniemożliwiła określenie przychodów z każdego rodzaju działalności co uzasadniało zastosowanie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w stawce 8,5%z mocy art. 12 ust. 3 cyt. Ustawy z dnia 20 listopada 1998 r.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję B.M. podniosła zarzut naruszenia prawa przez potraktowanie detalicznej sprzedaży gazet i czasopism prowadzonej w kiosku B jako kolportażu prasy wymienionego w art. 12 ust. 1 pkt 1 lut. D ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym )...).
Skarżąca wskazuje, że sprzedaż gazet i czasopism prowadzona w punktach sprzedaży detalicznej (kiosk B, sklepy spożywcze itp.) jest dokonywana na podstawie umowy współpracy z dostawcą, którym najczęściej jest kolporter tj. firma pośrednicząca między wydawca a sprzedawcą detalicznym (jak podatniczka). Z tytułu zawartej umowy współpracy skarżąca otrzymuje rabat udzielony w cenie sprzedaży, który niesłusznie potraktowano jako prowizję podczas gdy stanowi on marżę handlową sprzedawcy. Przedmiotem rozliczeń finansowych z dostawcą prasy jest należność określona w fakturze dostawcy, pomniejszona o udzielony rabat, a nie kwota prowizji. Pojęcie ":rabat" nie jest tożsame z pojęciem "prowizja". Prowizję wypłaca zleceniodawca (np. dostawca prasy) na podstawie wystawionego przez sprzedawcę rachunku lub faktury a rabat jest pomniejszeniem należności dla dostawcy do zapłaty przez sprzedawcę prasy. Organy podatkowe niesłusznie traktują sprzedaż gazet u czasopism prowadzona przez osoby fizyczne opodatkowane zryczałtowanym podatkiem jako sprzedaż dokonywaną za wynagrodzeniem prowizyjnym, podczas gdy ta sama sprzedaż prowadzona przez osoby fizyczne opodatkowana na zasadach ogólnych traktowana jest jako sprzedaż każdych innych towarów handlowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 8,5% prowizji uzyskanej przez kolportera prasy na podstawie umowy o kolportaż prasy. Przepisy prawa podatkowego jak i kodeksu cywilnego nie zawierają definicji pojęcia "kolportaż prasy". Organy podatkowe trafnie więc przyjęły za definicję słownikową, że kolportaż to rozpowszechnianie czasopism. Książek itp. za pomocą prenumeraty, sprzedaży lub bezpłatnego rozdawnictwa (zob. Słownik Wyrazów Obcych, PWN, Warszawa 1980 r. str. 368).
Skarżąca w zakresie rozpowszechniania wydawnictw prasowych zawarła dwie umowy – z właścicielem Oficyny Wydawniczej A oraz ze spółką akcyjną B w W. Wprawdzie między postanowieniami tych umów występują wyraźne różnice, co nie zostało zauważone przez organy podatkowe to jednak w obu wypadkach istniały podstawy do stwierdzenia, że skarżąca zajmowała się sprzedażą wydawnictw prasowych a więc kolportażem prasy. Postanowienia zawartych umów stanowią, że B.M. otrzymuje marżę czy też rabat liczony od cen sprzedaży netto ale w istocie odpowiada to warunkom wynagrodzenia prowizyjnego liczonego od wartości dokonanej sprzedaży.
Prawidłowe jest więc stanowisko, iż skarżąca uzyskiwała dochody z działalności podlegające opodatkowaniu różnymi stawkami ryczałtowymi (3% i 8,5%), Jednakże zgodnie z art.12 ust. 3 cyt. Ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne warunkiem zastosowania 8,5% ryczałtu do całości przychodów jest nieprowadzenie ewidencji w sposób zapewniający ustalenie przychodów dla każdego rodzaju działalności. Spełnienie tej przesłanki nie zostało wykazane w decyzjach organów obu instancji. Z decyzji podatkowych wynika natomiast, iż organy podatkowe nie miały większych trudności z określeniem zarówno wysokości sprzedaży gazet jak i wysokości uzyskanej prowizji (przychodu do opodatkowania). Jeżeli określenie przychodów z obu rodzajów działalności opodatkowanej różnymi stawkami było możliwe w oparciu o prowadzoną przez skarżącą ewidencję to nie zachodziły podstawy do zastosowania przepisu art. 12 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 20 listopada 1998 r.
Dodatkowo zauważyć należy, że przyjęty przez skarżącą sposób wyliczenia wysokości zryczałtowanego podatku nie prowadził do zaniżenia należności podatkowych. Zryczałtowany podatek od przychodów ze sprzedaży gazet liczony według stawki 3% od całości sprzedaży byłby niewątpliwie wyższy od podatku według stawki 8,5% liczonego jedynie od wielkości uzyskanej prowizji. W wyniku wydania zaskarżonej decyzji podatniczka ponosi niejako konsekwencje tego, iż dokonała wyliczenia podatku w zawyżonej wysokości.
Z powyższych przyczyn, wobec naruszenia przepisu art. 12 ust. 3 cyt. Ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku.
Jz/