I SA/Łd 1326/15

I SA/Łd 1326/15 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2015-12-30
Data wpływu
2015-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Małgorzata Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I FSK 1289/16 - Wyrok NSA z 2018-06-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Przyznano prawo pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 243 par.1, art. 245 par. 1 i 3,  art 246 par. 2 pkt 1 i 2 oraz par. 3, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 30 grudnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 1.000 zł (tysiąc złotych); 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. mko
Uzasadnienie
W dniu 16 października 2015 roku A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 roku. W skardze zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego B. Z. .
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie robót budowlanych. We wniosku o prawo pomocy, wskazała, że swoją statutową działalność zakończyła w połowie 2014 roku, bowiem w wyniku działań organów kontroli skarbowej utraciła płynność finansową i zdolność do wykonywania robót. Spółka oświadczyła także, że rok 2014 zakończyła strata w wysokości 127.338 zł, na dowód czego przedstawiła rachunek zysków i strat oraz bilans za 2014 rok. Skarżąca wskazała ponadto, że wartość jej kapitału zakładowego wynosi 100.000 zł zaś wartość środków trwałych na koniec 2014 roku wynosił 69.577 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała korektę deklaracji CIT-8 za 2014 rok z której wynika, że w roku tym spółka uzyskała dochód w wysokości 260.231 zł. Kopie deklaracji podatkowych VAT-7 za miesiące od kwietnia do października 2015 roku wskazują, że spółka w tym okresie poza miesiącami maj i czerwiec br. nie prowadziła działalności gospodarczej, natomiast w maju i czerwcu br uzyskiwała przychody z tytułu dostawy towarów i usług w łącznej wysokości 19.000 zł. Skarżąca ma zajęte rachunki bankowe. Zgodnie z oświadczeniem Prezesa jej zarządu spółka zamroziła swoja działalność nie posiada pracowników ani osób współpracujących. Zobowiązania skarżącej z tytułu umowy kredytu oraz leasingu samochodu osobowego są pokrywane przez jej większościowego wspólnika i prezesa zarządu co miesięczne raty z tytułu spłaty kredytu wynoszą 13.500 zł plus odsetki.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek jest częściowo zasadny.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r.,poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane, gdy spółka wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenie prawa pomocy.
Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o prawo pomocy, spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy i dodatkowych informacji udzielonych przez spółkę wynika, że spółka ma trudności finansowe bowiem w związku z toczącym się wobec niej postepowaniem podatkowym i zabezpieczającym ma zajęte rachunki bankowe dlatego zamroziła swoją działalność, nie posiada pracowników, ani osób współpracujących. Z nadesłanej korekty deklaracji CIT-8 za 2014 rok wynika, że w roku tym spółka uzyskała dochód w wysokości 260.231 zł. Kopie deklaracji podatkowych VAT-7 za miesiące od kwietnia do października 2015 roku wskazują, że spółka w tym okresie poza miesiącami maj i czerwiec br. nie prowadziła działalności gospodarczej, natomiast w maju i czerwcu br uzyskiwała przychody z tytułu dostawy towarów i usług w łącznej wysokości 19.000 zł. Zobowiązania spółki z tytułu umowy kredytowej i leasingu są pokrywane przez jej prezesa i większościowego udziałowca miesięczna rata kredytu zamyka się kwotą 13.500 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu sądowego w sprawie niniejszej (2.768 zł) stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 1.000 zł, stanowiącej ułamek należnego wpisu od skargi i zarazem jedyne obciążenie finansowe w zainicjowanym przez spółkę procesie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za niezasadny. Wbrew twierdzeniom spółki uzyskała ona w tym roku przychody na poziomie 19.000 zł oraz reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu umowy kredytowej i leasingu w wysokości wielokrotnie przewyższającej należności sądowe, co uzasadnia jej częściową partycypację w kosztach procesu .
Odnośnie wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu wskazać należy, że w ramach prawa pomocy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Prawo pomocy nie dopuszcza instytucji podstawienia (por. J.P. Tarno Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012 wyd. 5, str. 621). Skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego w osobie B. Z.. Tymczasem w aktach sprawy niniejszej znajduje się pełnomocnictwo z dnia 19 lutego 2014 roku udzielone przez skarżącą temu pełnomocnikowi do prowadzenia jej sprawy w toku postępowania przed Urzędem Kontroli Skarbowej w Ł., Izbą Skarbową, Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnikowi temu w dniu 25 września 2015 roku doręczona została zaskarżona decyzja. Skoro skarżąca pozostaje w stosunku prawnym z radcą prawnym pochodzącym z wyboru, jej wniosek o ustanowienie tego samego pełnomocnika w ramach prawa pomocy uznać należy za niedopuszczalny stosownie do art. 246 § 3 p.p.s.a.. Referendarz sądowy w pełni podziela ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym pozostawanie przez wnioskującego w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, o ile nie został on ustanowiony w ramach prawa pomocy, jest każdorazowo negatywną przesłanką przyznania stronie z urzędu profesjonalnego pełnomocnika. Przesłanka ta uniemożliwia uwzględnienie wniosku we wskazanym zakresie w każdej sytuacji - również wtedy, gdy zatrudniający profesjonalnego pełnomocnika czyni to dla celów innych postępowań, czy wyłącznie dla dokonania poszczególnych czynności obwarowanych przymusem adwokacko-radcowskim (por. postanowienie NSA z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt I FZ 168/05, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 456/07; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, s. 699-700).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i § 3 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
mko