I SA/Łd 1262/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-06-01
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpostępowanie podatkoweumorzenie postępowaniafakturyfikcyjność transakcjidowodynaruszenie przepisów proceduralnychistotny wpływ na wynik sprawyrozliczenie podatku

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję umarzającą postępowanie podatkowe, uznając, że mimo naruszeń proceduralnych, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy.

Podatnik zaskarżył decyzję umarzającą postępowanie podatkowe w sprawie VAT, kwestionując ustalenia organów skarbowych o fikcyjności transakcji sprzedaży przędzy. Sąd uznał, że choć organy naruszyły przepisy proceduralne, nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ umorzenie postępowania było korzystne dla podatnika i nie wpływało na rozliczenie podatku. Stwierdzenia o fikcyjności transakcji nie mają znaczenia w innych postępowaniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A.W. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. umarzającą postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług za okres od lutego 1998 r. do marca 2000 r. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że stwierdzone nieprawidłowości nie wpłynęły na rozliczenie podatku VAT, mimo że faktury sprzedaży przędzy dla Spółki A, PPH B i FHU C nie uwzględniały faktycznych transakcji z powodu braku wydania towaru. Podatnik w odwołaniu kwestionował ustalenia o fikcyjności transakcji. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy, opierając się na zeznaniach świadków. W skardze podatnik zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 122, 187 § 1, 191 i 127, dotyczące wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów. Podkreślił, że choć rozstrzygnięcie o umorzeniu było korzystne, to ustalenia o fikcyjności transakcji są kwestionowane. Sąd uznał, że strona skarżąca nie kwestionuje samego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania, a jedynie stwierdzenia zawarte w uzasadnieniach decyzji obu instancji dotyczące fikcyjności transakcji. Sąd stwierdził, że naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ postępowanie zostało umorzone, a wielkości podatku wyliczone przez podatnika zostały przyjęte. Sąd zaznaczył, że stwierdzenia o fikcyjności transakcji nie mają znaczenia w innych postępowaniach, w tym karnych, gdzie muszą być udowodnione zgodnie z obowiązującymi tam regułami. Na tej podstawie skarga została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów proceduralnych nie uzasadnia uchylenia decyzji, jeśli nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo naruszeń przepisów proceduralnych przez organy skarbowe, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ postępowanie zostało umorzone, a wielkości podatku wyliczone przez podatnika zostały przyjęte. Kwestia fikcyjności transakcji nie wpłynęła na rozliczenie podatku VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

PPSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego) tylko wtedy powoduje uwzględnienie skargi na decyzję, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

Pomocnicze

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

OP art. 122

Ordynacja podatkowa

OP art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 191

Ordynacja podatkowa

OP art. 127

Ordynacja podatkowa

OP art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji utrwalającej lub zmieniającej decyzję powinno zawierać m.in. przyczyny rozstrzygnięcia, przytoczone dowody, ocenę prawną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenia przepisów proceduralnych przez organy podatkowe nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ postępowanie zostało umorzone, a rozliczenie podatku VAT przez podatnika zostało przyjęte.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 122, 187 § 1, 191, poprzez niepodjęcie działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonanie dowolnej oceny dowodów. Organy podatkowe nie odniosły się do wszystkich dowodów zebranych w sprawie, w tym protokołów kontroli i zeznań świadka P.C. Ustalenia o fikcyjności transakcji są arbitralne i nie znajdują oparcia w materiale dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie przepisów postępowania (...) tylko wtedy powoduje uwzględnienie skargi (...) jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy chociaż organy skarbowe dopuściły się naruszenia szeregu przepisów proceduralnych (...) to naruszenia te nie uzasadniają uchylenia zaskarżonej decyzji zawarte w uzasadnieniach decyzji obu instancji stwierdzenia o fikcyjności omawianych transakcji nie mogą mieć żadnego znaczenia w innych postępowaniach

Skład orzekający

Juliusz Antosik

sprawozdawca

Wiktor Jarzębowski

przewodniczący

Zbigniew Kmieciak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego naruszenia proceduralne, nawet jeśli miały miejsce, nie prowadzą do uchylenia decyzji, jeśli nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza gdy postępowanie zostało umorzone na korzyść strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania podatkowego i oceny wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym, a mianowicie oceny wpływu naruszeń przepisów na wynik sprawy, co jest istotne dla praktyków.

Naruszenia proceduralne w postępowaniu podatkowym – kiedy nie prowadzą do uchylenia decyzji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 1262/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-06-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Juliusz Antosik /sprawozdawca/
Wiktor Jarzębowski /przewodniczący/
Zbigniew Kmieciak
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: W. Jarzębowski, Sędziowie NSA: Z. Kmieciak, J. Antosik (spr.), Protokolant K. Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi A.W. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 1998 r. do marca 2000 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. – po ponownym rozpatrzeniu sprawy (na skutek uchylenia przez Izbę Skarbową decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej dotyczącej podatku od towarów i usług A.W. za okres luty 1998 r. - marzec 2000 r.) – umorzył postępowanie podatkowe w przedmiocie wymienionego podatku. Organ kontroli skarbowej uznał, że stwierdzone u podatnika nieprawidłowości nie miały wpływu na rozliczenie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu podano m.in., że podatnik ujął w ewidencji sprzedaży i zadeklarował obroty i podatek należny wynikający z faktur sprzedaży (przędzy) wystawionych dla Spółki z o.o. A, PPH B i FHU C oraz że faktury te nie uwzględniały faktycznych transakcji, ponieważ nie towarzyszyło im wydanie towaru, co wynika z zeznań świadków (J.K., M.M.L., P.H.). W wyniku rozliczenia ilościowego przędzy ustalono, że przędza ujęta w powyższych fakturach została faktycznie rozdysponowana, a należny podatek z tych dokumentów został przez podatnika zadeklarowany i rozliczony w deklaracjach VAT-7 złożonych do urzędu skarbowego. Wobec tego, ujęcie w rejestrach sprzedaży i deklaracjach pełnego obrotu wynikającego z powyższych faktur, który to obrót jest zgodny z rozliczeniem ilościowym przędzy przeznaczonej do sprzedaży - chociaż faktury te nie dokumentują rzeczywistej sprzedaży - nie powoduje zmian w wielkościach zadeklarowanych przez podatnika w deklaracjach VAT-7.
W odwołaniu pełnomocnik podatnika wniósł o zmianę wymienionej decyzji przez usunięcie z jej uzasadnienia sformułowania stwierdzającego fikcyjność transakcji podatnika z firmami: Spółka z o.o. A, PPHU B i FHU C. Podniósł, że dla tego rodzaju sformułowań brak jest jakichkolwiek podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym. Ustalenie, że wymienione faktury nie uwzględniały faktycznych transakcji kupna-sprzedaży, zostało przedstawione w postaci arbitralnego stwierdzenia, któremu nie towarzyszy konkretne i jasne odniesienie się do dowodów zebranych w sprawie. Dyrektor UKS nie wykazał w sposób szczegółowy i logiczny, dlaczego dał wiarę zeznaniom J.K., M.M.L. i P.H.
Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy decyzję I instancji. W ocenie Izby zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie, gdyż fikcyjność transakcji wynika z zeznań wymienionych świadków. Zeznania te w sposób jednoznaczny wskazywały, że firma D (pod taką nazwą A.W. prowadził działalność gospodarczą) wystawiała faktury sprzedaży bez pokrycia towarowego na rzecz Sp. z o.o. A, PPHU B i FHU C, tj. wystawiała faktury, za którymi nigdy nie przekazywano wymienionego w nich towaru (przędzy). Wobec tego, brak jest podstaw do wyeliminowania z akt sprawy i uzasadnienia decyzji treści zeznań świadków.
W skardze pełnomocnik podatnika wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, art. 191 Ordynacji – przez dokonanie rażąco dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, art. 127 Ordynacji – przez nieprzeprowadzenie kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia organu I instancji oraz przez nieprzeprowadzenie niezależnego od organu I instancji postępowania wyjaśniającego, którego rezultatem byłoby ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Podkreślił, że, jakkolwiek rozstrzygnięcie zawarte w części operacyjnej decyzji Dyrektora UKS umarzającej postępowanie w sprawie jest korzystne dla podatnika, to jednak rzeczą niepozbawioną znaczenia pozostają ustalenia faktyczne (opisane w uzasadnieniu decyzji) stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego. Ustalenia te – sprowadzające się m.in. do tego, że podatnik wystawiał faktury VAT bez pokrycia towarowego – są przez stronę skarżącą kwestionowane. W skardze podniesiono, że z uzasadnienia decyzji I instancji nie wynika, które konkretnie fragmenty zeznań świadków wskazują na fikcyjny charakter dokonywanych transakcji. W procesie ustalania stanu faktycznego w sprawie zostały pominięte protokoły kontroli przeprowadzonych przez właściwy urząd skarbowy w przedsiębiorstwie skarżącego w 1999 r., w których znajdowały się ustalenia dotyczące transakcji z firmami A i C (potwierdzają one, że w toku kontroli nie zakwestionowano realności transakcji, które zostały udokumentowane w określonych fakturach). Z kolei z wyjaśnień złożonych przez M.L. wynika, że faktury wystawione przez podatnika były przekazywane jej przez C.R. i J.K., co potwierdza tezę, że nie sprawowała ona rzeczywistej kontroli towarów w firmie B, a jej twierdzenia o "braku pokrycia towarowego" można interpretować jedynie jako wyraz osobistego subiektywnego przekonania. W decyzjach obu instancji nie odniesiono się w żaden sposób do zeznań świadka P.C. (pracownika Spółki A), który zeznał, że w magazynie Spółki dokonywał odbioru przędzy dostarczanej przez skarżącego. Zarówno M.L., jak i P.H., odgrywali marginalną rolę w procederze mającym na celu wyłudzenie podatku VAT i z całą pewnością nie znali mechanizmów funkcjonowania grupy przestępczej, przy założeniu, że takowa istniała. Zdaniem strony skarżącej, organy podatkowe przyjęły bezkrytycznie i podały jako własne wnioski P.H., J.K. i M.L., którzy z faktu nieotrzymania przez nich towaru wywodzą konkluzję, co do niewydania przez skarżącego towaru opisanego w fakturach. Twierdzenia o nieodebraniu przez nich towaru nie implikuje wniosku o fikcyjnym charakterze transakcji jako takich, lecz wskazuje jedynie, że osoby te – pełniąc rolę figurantów w domniemanym związku przestępczym – osobiście przędzy i tkanin nie widziały. Izba Skarbowa w żaden sposób nie odniosła się do zarzutu odwołania o arbitralności stwierdzenia organu I instancji o wystawieniu faktur bez pokrycia towarowego i nieodniesienia do dowodów zebranych w sprawie. W ten sposób Izba, jako organ II instancji, nie zrealizowała swoich funkcji kontrolujących. Ponadto treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje jedynie na zwykłe powtórzenia (powielenie) przez Izbę Skarbową ustaleń Dyrektora UKS.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim należy zauważyć, że strona skarżąca nie kwestionuje rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcia utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji umarzającej postępowanie w przedmiocie podatku od towarów i usług. Jej zarzuty odnoszą się jedynie do pewnych stwierdzeń zawartych w uzasadnieniach decyzji obu instancji, a mianowicie uznania przez organy skarbowe, że faktury sprzedaży wystawione przez A. W. dla wymienionych przedsiębiorstw: Spółki A, PPH B i FHU C nie dokumentowały rzeczywistych transakcji sprzedaży, gdyż nie towarzyszyło im wydanie towarów wymienionych w tych fakturach. Jednakże jest niesporne, że kwestia ta nie miała żadnego wpływu na rozliczenie podatku od towarów i usług za okresy podatkowe (miesiące) wymienione w zaskarżonej decyzji (zadeklarowany przez podatnika obrót i podatek należny jest zgodny z rozliczeniem ilościowym przeznaczonego do sprzedaży towaru – przędzy), co oznacza, że organy skarbowe przyjęły wielkości podatku wyliczone przez podatnika w deklaracjach VAT-7.
A stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU nr 153, poz. 1271 ze zm.), naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – lit. b/ wymienionego punktu) tylko wtedy powoduje uwzględnienie skargi na decyzję, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaś w sytuacji, gdy postępowanie podatkowe w rozpatrywanej sprawie zostało umorzone, brak jest podstaw do uznania, że zarzucone w skardze naruszenia określonych przepisów proceduralnych (art. 122, 127, 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej) mogło mieć wpływ na wynik sprawy, czyli rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania.
Tak więc, chociaż organy skarbowe dopuściły się naruszenia szeregu przepisów proceduralnych, a przede wszystkim art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie przedstawiły przyczyn, z powodu których – uznając za udowodniony fakt fikcyjności transakcji wynikających z opisanych w decyzjach faktur – dały wiarę wyłącznie dowodom z przesłuchania J.K., M.M.L. i P.H., a całkowicie pominęły inne dowody, na które powoływał się podatnik, to naruszenia te nie uzasadniają uchylenia zaskarżonej decyzji; w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie mogą być uznane za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie należy zauważyć, że zawarte w uzasadnieniach decyzji obu instancji stwierdzenia o fikcyjności omawianych transakcji nie mogą mieć żadnego znaczenia w innych postępowaniach toczących się z udziałem skarżącego, w szczególności w postępowaniu karnym. Okoliczność ta musi być udowodniona w tych postępowaniach stosownie do obowiązujących w nich reguł.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
ak