I SA/Łd 124/25

I SA/Łd 124/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk /sprawozdawca/
Ewa Cisowska-Sakrajda /przewodniczący/
Joanna Grzegorczyk-Drozda
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 168, art. 169
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.N. i S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 grudnia 2024 r. nr KO.400.565.2024, KO.400.566.2024 w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia podania oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpatrzeniu zażalenia B. E. N. i zażalenia S. N. utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 11 października 2024 r. znak: KO.400.538.2024 pozostawiające bez rozpatrzenia podanie S. N. z dnia 17 czerwca 2024 r.
Ustalony na potrzeby sprawy stan faktyczny przedstawiona się następująco.
Decyzją z dnia 15 maja 2024 r. nr RF.3120.1200038.3.2024.4.IN Burmistrz Wolborza ustalił B. E. N. podatek od nieruchomości na 2024 rok. Decyzja powyższa została doręczona B. E. N. w dniu 5 czerwca 2024 r.
Z kolei decyzją z dnia 5 czerwca 2023 r. nr RF.3120.1200038.3.2023.9.IN Burmistrz Wolborza ustalił B. E. N. podatek od nieruchomości na 2023 rok.
S. N. do pisma z dnia 18 czerwca 2024 r., skierowanego do Urzędu Miejskiego w Wolborzu opisanego "Odwołanie od decyzji z dnia RF.3120.1200038.3.2024.4.IN" dołączył pismo z dnia 17 czerwca 2024 r., opisane "Odwołanie od decyzji z dnia 05 czerwca 2023 r. i ponowne wezwanie do przestrzegania przepisów prawnych", ze wskazaniem numeru sprawy: "RF.3120.1200038.3.2023.9.IN", oraz iż jego adresatem jest S. N. i B. E. N..
Podanie S. N. z dnia 17 czerwca 2024 r. zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przez Burmistrza Wolborza przy piśmie z dnia 1 lipca 2024 r. nr RF.3120.3.2024.5.IN, jako odwołanie od decyzji tegoż organu z dnia 15 maja 2024 r. nr RF.3120.1200038.3.2024.4.IN, ustalającej B. E. N. podatek od nieruchomości na 2024 rok.
Wobec wątpliwości co do zakresu żądania, pismem z dnia 27 sierpnia 2024 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego wezwało S. N. do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, braków formalnych podania z dnia 17 czerwca 2024 r. poprzez wskazanie, czy jest to:
• istotnie odwołanie od decyzji Burmistrza Wolborza z dnia 15 maja 2024 r. Nr RF.3120.1200038.3.2024.4.IN, ustalającej B. E. N. podatek od nieruchomości na rok 2024;
• czy może odwołanie od decyzji Burmistrza Wolborza z dnia 5 czerwca 2023 r. Nr RE.3120.1200038.3.2023.9.IN, ustalającej B. E. N. podatek od nieruchomości na rok 2023,
a ponadto o wskazanie, czy w danej sprawie podatkowej S. N. występuje w charakterze:
• strony postępowania, a jeśli tak, to należało wykazać interes prawny w tym zakresie;
• pełnomocnika B. E. N., a jeśli tak to należało złożyć pełnomocnictwo zgodne z wymogami prawa (druk pełnomocnictwa szczególnego został załączony do wezwania). Kolegium pouczyło adresata, iż nieusunięcie powyższych braków formalnych, w podanym terminie, spowoduje pozostawienie jego odwołania bez rozpatrzenia (art. 169 § 1 O.p.).
Powyższe wezwanie zostało odebrane przez S. N. w dniu 10 września 2024 r.
Postanowieniem z dnia 11 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art. 169 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.), dalej O.p. pozostawiło podanie S. N. z dnia 17 czerwca 2024 r. bez rozpatrzenia z uwagi na nie usunięcie braków formalnych odwołania.
W zażaleniu na ww. postanowienie B. N. wniosła o jego uchylenie w całości. Strona zarzuciła, że zaskarżone postanowienie jest bezprawne, a odwołanie od czynności A. J. z dnia 15 maja 2024 r. nr RF.3120.1200038.3.2024.4.IN należy uznać za uwzględnione w całości. Strona dodała, że nie przyjmuje żadnych podań, zaś podanie z dnia 27 sierpnia 2024 r. bez wątpliwości nie było żadnym wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł również S. N., argumentując tożsamo jak w swym zażaleniu B. E. N..
Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 20 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpatrzeniu zażalenia B. E. N. i zażalenia S. N. utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 11 października 2024 r.
W pierwszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że zażalenie na postanowienie z dnia 11 października 2024 r. wnieśli zarówno B. E. N., jak i S. N.. Mając zaś na uwadze regulację przepisu art. 133 § 1 O.p. organ stwierdził, że i B. E. N. ma legitymację do zaskarżenia ww. postanowienia z dnia 11 października 2024 r., którym organ pozostawił podanie S. N. z dnia 17 czerwca 2024r. bez rozpatrzenia.
W dalszej kolejności, przywołując brzmienie przepisów art. 168 i art. 169 O.p. organ wyjaśnił, że do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu podatkowego do wezwania wnioskodawcy celem ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 O.p., należy zaliczyć tylko te braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu. Brakiem formalnym podania, o którym mowa w art. 168 § 2 O.p., jest tak sformułowana treść żądania, że nie pozwala na określenie przedmiotu sprawy, w jakim miałby prowadzić postępowanie organ podatkowy, do którego zostało ono wniesione. "Treść żądania" to nic innego jak wskazanie, czego domaga się strona, w przypadku pisma inicjującego postępowanie - wyznaczenie przedmiotu postępowania. Precyzyjne określenie treści żądania ma prowadzić do tego, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją strony. Brakiem podania jest też brak złożenia wraz z podaniem dokumentu pełnomocnictwa do występowania w sprawie, w której jest ono wnoszone.
W ocenie Kolegium, ponieważ w piśmie z dnia 17 czerwca 2024 r. S. N. nie sprecyzował jasno treści żądania oraz nie określił, w jakim charakterze występuje wnosząc ww. podanie (tj. strony postępowania, czy jako pełnomocnik B. E. N.), zasadne było wezwanie S. N. do usunięcia braków formalnych podania (odwołania). Treść wezwania była jasna, prawidłowo sformułowana i jednoznacznie wskazywała, w jakim zakresie złożone "odwołanie" wymaga uzupełnienia i sprecyzowania, oraz w jakim terminie ma to nastąpić. Zawierało też określenie skutków nieuzupełnienia wskazanych braków.
Organ uwypuklił, że w wyznaczonym terminie, który upłynął z dniem 17 września 2024 r., S. N. nie usunął braków formalnych ww. "odwołania", nie sprecyzował, jaka decyzja jest przedmiotem zaskarżenia oraz w jakim charakterze występuje wnosząc "odwołanie". Zaistniały tym samym przesłanki do wydania postanowienia o pozostawieniu podania ("odwołania") bez rozpatrzenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. E. N. i S. N. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 grudnia 2024 r. Skarżący zarzucili, że Kolegium ciągle nie wyjaśniło czy chodzi o podanie, czy o zażalenie, czy o odwołanie, o jakie braki chodzi Kolegium. Nadto, wnioski o wyłączenie urzędników nie są do dnia dzisiejszego rozpatrzone. Skarżący wnieśli również o wyłączenie wskazanych z imienia i nazwiska urzędników, wymierzenie urzędnikom grzywny oraz zadośćuczynienia za długoletnie mataczenie spraw, co za tym narażanie skarżących na straty finansowe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim podtrzymując argumentację zaskarżonego postanowienia wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., Nr 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Z kolei, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając w tak zakreślonej kognicji niniejszą skargę Sąd ocenił, że organy nie naruszyły przepisów prawa, w szczególności nie są uzasadnione zarzuty podniesione w skardze, a to oznacza, że skarga podlega oddaleniu.
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia 11 października 2024 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia podania skarżącego S. N., nazwanego "Odwołanie od decyzji z dnia 05 czerwca 2023 r. i ponowne wezwanie do przestrzegania przepisów prawnych", ze wskazaniem numeru sprawy: "RF.3120.1200038.3.2023.9.IN", stanowiącego załącznik do pisma z dnia 18 czerwca 2024 r., skierowanego do Urzędu Miejskiego w Wolborzu, jako "Odwołanie od decyzji z dnia 15 maja 2024 RF.3120.1200038.3.2024.4.IN".
Na wstępie wyjaśnić należy, że wymagania formalne, jakim powinno odpowiadać podanie, określa art. 168 § 2 i 3 O.p. Są to jednocześnie wymogi minimalne, które powinno spełniać każde podanie. Tym samym są to elementy obligatoryjne każdego podania (z wyjątkiem wyjaśnień). Podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydentów - numer i serię paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiadają identyfikatora podatkowego, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie (art. 222 O.p.).
Wskazanie osoby, od której pochodzi podanie, jej adresu oraz złożenie podpisu pozwalają organowi podatkowemu na zidentyfikowanie podmiotu, od którego pochodzi podanie. W przypadku zaś wniesienia podania przez pełnomocnika, niezbędnym jest ustalenie umocowania podmiotu wnoszącego podanie do działania w imieniu mocodawcy, którego postępowanie dotyczy. Przez podanie, o jakim mowa w art. 168 O.p., należy rozumieć każde pismo kierowane do organów podatkowych. Zaopatrzenie takie podania ww. elementy umożliwia nadanie mu właściwego trybu, skierowanie do organu uprawnionego do rozpoznania.
Z kolei stosownie do treści art. 169 § 1 O.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
Dla zastosowania rygoru, jakim jest pozostawienie podania bez rozpatrzenia, treść wezwania do usunięcia braków formalnych pisma nie powinna nastręczać trudności w jego zrozumieniu, powinna być precyzyjna i w razie potrzeby zawierać także wyjaśnienia i informacje, pozwalające na prawidłowe wykonanie wezwania (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1770/13 - dostępny, jak i pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wezwanie musi więc zawierać precyzyjne określenie, jakie braki formalne mają być uzupełnione oraz w jaki sposób (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GSK 543/12).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że braki, o których mowa w przepisie art. 169 § 1 O.p. należy rozumieć szeroko i mogą one dotyczyć istotnego elementu treści pisma, np. podpisu, uzasadnienia, precyzyjnego określenia żądania, daty, jak również pełnomocnictwa. Wszystkie one podlegają uzupełnieniu pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia, a zatem nienadania mu dalszego biegu w postępowaniu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 753/16). Wskazuje się również, że wymagania co do wskazania żądania wyznacza przedmiot postępowania albo innej czynności w toku postępowania. Brak ten, gdy nie zostanie usunięty, powoduje bezskuteczność wniesionego podania. W takim zakresie, w jakim przepisy prawa materialnego lub przepisy prawa procesowego opierają postępowanie podatkowe na zasadzie skargowości, uzależniając je od złożenia przez stronę żądania, treść tego żądania wyznacza przedmiot postępowania (zob. B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki, Ordynacja podatkowa - komentarz, Wyd. Unimex" Wrocław 2008, s. 699).
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu podjęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim działania zmierzające do jednoznacznego wyjaśnienia zakresu żądania sformułowanego przez S. N. w piśmie z dnia 17 czerwca 2024 r. oraz ustalenia, w jakim charakterze występuje autor tegoż żądania, były w pełni uzasadnione. Z kolei pozostawienie wezwania organu bez odpowiedzi, niewątpliwie bowiem we wskazanym w wezwaniu terminie, który upłynął z dniem 17 września 2024 r., S. N. nie usunął braków formalnych ww. "odwołania", uzasadniało wydanie zaskarżonego postanowienia.
Przypomnieć trzeba, że do pisma z dnia 18 czerwicą 2024 r., skierowanego do Urzędu Miejskiego w Wolborzu, jako "Odwołanie od decyzji z dnia 15 maja 2024 RF.3120.1200038.3.2024.4.IN" S. N. dołączył pismo z dnia 17 czerwca 2024 r., nazwane "Odwołanie od decyzji z dnia 05 czerwca 2023 r. i ponowne wezwanie do przestrzegania przepisów prawnych", ze wskazaniem nr sprawy: "RF.3120.1200038.3.2023.9.IN".
Taki sposób sformułowania przywołanego pisma zasadnie wzbudził wątpliwości organu, co za tym w ocenie Sądu na aprobatę zasługuje wezwanie S. N. do usunięcia braków formalnych podania z dnia 17 czerwca 2024 r. Lektura ww. pisma wskazuje, że po pierwsze wnoszący podał dane identyfikujące dwa różne rozstrzygnięcia organu administracji, dwie decyzje. Po wtóre adresatem obu przywołanych decyzji jest B. E. N., każda z decyzji to decyzja ustalająca B. E. N. zobowiązanie w podatku od nieruchomości odpowiednio za 2023 i 2024 rok. Kolejną wątpliwością, której organ nie był w stanie samodzielne wyjaśnić było ustalenie, w jakim charakterze występuje składający podanie S. N.. Nie byłoby zasadne pominięcie przez organ rozstrzygnięcia powyższej kwestii, jeżeli ma się na uwadze, że obie wskazane ww. piśmie decyzje są decyzjami ustalającymi zobowiązanie podatkowe dla B. E. N.. A jeżeli tak, to S. N. mógł kwestionować takie rozstrzygnięcie występując, jako pełnomocnik podatniczki ale wówczas winien przedłożyć dokument wskazujący na takie umocowanie - pełnomocnictwo. W przeciwnym razie, jeżeli Pan N. nie dysponowałby takim pełnomocnictwem, wówczas obowiązany był wykazać swój interes prawny w kwestionowaniu decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe dla B. E. N..
Jak potwierdza lektura pisma organu z dnia 27 sierpnia 2024 r., przytoczonego w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia, S. N. został wezwany do usunięcia braków formalnych podania, które to braki uniemożliwiały nadanie pismu dalszego biegu. Sąd nie ma przy tym wątpliwości, iż przedmiotowe pismo zostało sformułowane w sposób precyzyjny, nie budzący wątpliwości zarówno co do zakresu i sposobu usunięcia opisanych braków, jak i konsekwencji pozostawienia tegoż wezwania bez odpowiedzi. Organ w sposób przejrzysty skonstruował wezwanie, poprzez wskazanie przepisu art. 169 § 1 O.p. podał podstawę prawną swego działania i pouczył, iż nieusunięcie braków w terminie 7 dni, spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia.
W świetle powyższego nie sposób zgodzić się ze skarżącymi, że przedmiotowe pismo wprowadzało w błąd, nie było sformułowane w sposób jasny, a skarżący nie wiedzieli czego organ oczekuje i dlaczego. Nie było przy tym przeszkód, a przynajmniej na takie strony nie wskazują, aby mając wątpliwości, na jakie obecnie wskazują, zwrócili się do organu o ich doprecyzowanie, mając na uwadze oznaczony termin do usunięcia braków a w szczególności konsekwencje jego uchybienia.
Mając na uwadze wielowątkowość argumentów przedstawionych przez skarżących należy wyjaśnić, że poza kognicją Sądu pozostają wnioski o wyłączenie z orzekania w sprawach skarżących urzędników organów administracji publicznej.
Sąd nie widzi również podstawy do uwzględnienia wniosku skarżących o wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 6 i § 7 p.p.s.a. Rozpoznane skargi nie są bowiem skargami wniesionymi w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, o jakich mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., złożonymi po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy.
Z tych wszystkich względów, nie dopatrując się opisanych w skardze naruszeń, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
aj