I SA/Łd 1225/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając, że transakcje sprzedaży i ponownego zakupu ciągników siodłowych były pozorne i miały na celu jedynie uzyskanie kredytu bankowego, a wystawiona faktura nie odzwierciedlała rzeczywistego obrotu gospodarczego.
Podatnik J. S. wystawił fakturę sprzedaży ciągników siodłowych do spółki "B" Sp. j., w której był wspólnikiem, a następnie spółka ta wystawiła fakturę sprzedaży tych samych ciągników z powrotem do J. S. Organy podatkowe uznały te transakcje za pozorne, mające na celu uzyskanie kredytu bankowego, a nie odzwierciedlające rzeczywisty obrót gospodarczy. W konsekwencji, podatnik został zobowiązany do zapłaty podatku VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ wystawił fakturę wykazującą podatek, mimo braku rzeczywistej dostawy. Sąd administracyjny oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organów.
Sprawa dotyczyła obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług za marzec 2010 r., określonego J. S. na kwotę 110.495 zł. Podatnik nabył trzy ciągniki siodłowe od podmiotu zagranicznego, a następnie wystawił fakturę sprzedaży tych pojazdów do spółki "B" Sp. j., w której był wspólnikiem. Spółka "B" tego samego dnia wystawiła fakturę sprzedaży tych samych ciągników z powrotem do firmy J. S. Organy podatkowe uznały te transakcje za pozorne, mające na celu uzyskanie kredytu bankowego, a nie odzwierciedlające rzeczywisty obrót gospodarczy. Podkreślono, że podatnik sfinansował pierwotny zakup własnymi środkami, co było przeszkodą w uzyskaniu kredytu, a sprzedaż i ponowny zakup były niezbędne do jego uzyskania. Sąd administracyjny zgodził się z organami, że faktura sprzedaży wystawiona przez J. S. do spółki "B" nie odzwierciedlała faktycznego zdarzenia gospodarczego, ponieważ nie doszło do wydania towarów i przeniesienia prawa do rozporządzania nimi jak właściciel w sensie ekonomicznym. W związku z tym, że podatnik wystawił fakturę z wykazanym podatkiem VAT, mimo braku rzeczywistej transakcji, został zobowiązany do jego zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Sąd oddalił skargę podatnika, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wystawienie faktury z wykazanym podatkiem VAT, nawet jeśli nie dokumentuje ona rzeczywistej transakcji, rodzi obowiązek zapłaty tego podatku przez wystawcę.
Uzasadnienie
Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma charakter sankcyjny i zobowiązuje wystawcę faktury do zapłaty wykazanego w niej podatku, niezależnie od tego, czy czynność gospodarcza faktycznie zaistniała. Kluczowe jest samo wystawienie faktury i wykazanie na niej kwoty podatku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Wystawienie faktury z wykazanym podatkiem, nawet jeśli nie dokumentuje ona rzeczywistej transakcji, rodzi obowiązek zapłaty tego podatku przez wystawcę.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 199a
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Transakcje sprzedaży i ponownego zakupu ciągników siodłowych nie odzwierciedlały rzeczywistego obrotu gospodarczego. Wystawienie faktury z wykazanym podatkiem VAT, mimo braku rzeczywistej transakcji, rodzi obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące rzeczywistości dokonanych transakcji sprzedaży i zwrotnej odsprzedaży ciągników. Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego i ustalenia stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
transakcje kupna-sprzedaży ciągników pomiędzy podmiotami PPUH "A" a "B" Spółka jawna nie miały miejsca. Faktura stanowiąca podstawę do odliczenia podatku naliczonego musi dokumentować rzeczywiste zdarzenie (usługę lub sprzedaż), a nie tylko być prawidłowa z formalnego punktu widzenia. każda faktura z wykazaną kwotą podatku, w tym również faktura niedokumentująca czynności mających odzwierciedlenie w stanie faktycznym, wprowadzona do obrotu prawnego, rodzi obowiązek zapłaty wykazanego w niej podatku należnego. decydujące znaczenie ma bowiem ekonomiczna strona transakcji, a więc przeniesienie, lub jego brak, ekonomicznego władztwa nad rzeczą.
Skład orzekający
Bogusław Klimowicz
przewodniczący
Bożena Kasprzak
członek
Cezary Koziński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT w kontekście pozornych transakcji gospodarczych i obowiązku zapłaty podatku VAT mimo braku rzeczywistej dostawy."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie transakcje były ewidentnie pozorne i miały na celu obejście przepisów lub uzyskanie korzyści finansowych (kredytu).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy podchodzą do transakcji pozornych, które mają na celu obejście prawa lub uzyskanie nienależnych korzyści. Jest to przykład zastosowania sankcyjnego przepisu VAT.
“Pozorna sprzedaż ciągników: czy wystawienie pustej faktury VAT może kosztować fortunę?”
Dane finansowe
WPS: 110 495 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 1225/15 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2016-05-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-10-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Bogusław Klimowicz /przewodniczący/ Bożena Kasprzak Cezary Koziński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 1587/16 - Wyrok NSA z 2018-06-22 I FZ 13/16 - Postanowienie NSA z 2016-03-31 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054 art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 108 ust. 1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług za marzec 2010 r. oddala skargę. Uzasadnienie I SA/Łd 1225/15 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. określającą J. S. (prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Projektowo-Usługowo-Handlowe "A") obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług za marzec 2010 r. w kwocie 110.495 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż podatnik w dniu 18 lutego 2010 r. dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia trzech ciągników siodłowych marki DAF FT [...] za łączną kwotę 122.500 EUR na podstawie trzech faktur z dnia [...] r. (Nr [...] na kwotę 42.250 EUR, Nr [...] 17 na kwotę 42.250 EUR, Nr [...] na kwotę 38.000 EUR). Zapłata za ww. środki transportu nastąpiła w dniu 19 lutego 2010 r. Odpowiednio w odniesieniu do powyższych dowodów zakupu w dniu [...] lutego 2010 r. podatnik wystawił trzy faktury wewnętrzne ([...] na wartość netto 168.484,55 zł, VAT 37.066,60 zł; WNT [...] na wartość netto 168.484,55 zł, VAT 37.066,60 zł; WNT [...] na wartość netto 151.536,80 zł, VAT 33.338,01 zł - łączną wartość netto wyniosła 488.505,90 zł, VAT 107.471,21 zł). Z dniem [...] r. PPUH "A" – J. S. dokonało przyjęcia do użytkowania przedmiotowe ciągniki siodłowe, ewidencjonując je w ewidencji środków trwałych za 2010 r. Następnie w dniu [...] r. J. S. wystawił fakturę sprzedaży VAT nr [...] dotyczącą zbycia ww. ciągników siodłowych do "B" Spółka jawna, w której podatnik jest jednym z udziałowców. Wartość netto tej faktury to 502.250,00 zł, VAT 110.495,00 zł (wartość brutto 612.745,00 zł); termin i sposób płatności na fakturze określono jako: przelew do 16 marca 2010 r. W tym samym dniu, tj. [...]r. "B" Spółka jawna wystawiła fakturę sprzedaży VAT nr [...] (dotyczącą tych samych ciągników siodłowych) do Przedsiębiorstwa Projektowo-Usługowo-Handlowego "A" J. S. na wartość netto 502.250,00 zł, VAT 110.495,00 zł (brutto 612.745,00 zł). Na fakturze termin i formę płatności określono jako: przelew z terminem płatności 9 marca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, iż termin płatności przy ponownym zakupie ciągników był krótszy niż termin płatności wynikający z faktury sprzedaży na rzecz "B" Spółka jawna przez PPUH "A". Na okoliczność transakcji sprzedaży przedmiotowych ciągników przez "B" Spółka jawna podatnik przedłożył protokół ze spotkania wspólników z dnia 2 marca 2010 r., z którego wynika, że wspólnicy powzięli uchwałę o konieczności niezwłocznej odsprzedaży trzech sztuk ciągników siodłowych zakupionych w imieniu i na rzecz Spółki przez wspólnika J. S. z przekroczeniem zakresu czynności zwykłego zarządu w Spółce. Z postanowień protokołu wynika, iż transakcja ta jest niezasadna dla Spółki oraz nieopłacalna ekonomicznie, gdyż Spółka nie posiada niezbędnych uprawnień do usługowego przewozu towarów oraz niezbędnych naczep koniecznych do prawidłowego wykorzystania ciągników siodłowych. Stwierdzono również w punkcie trzecim protokołu, iż Spółka nie posiada płynności finansowej dla sfinansowania zakupu tych środków trwałych oraz dalszej nieprzerwanej prawidłowej działalności Spółki. Protokół podpisali T. S., E. S., natomiast odnośnie J. S. protokół zawiera adnotację, iż obecny przy podpisywaniu uchwały J. S. zgłosił odrębne zdanie. Organ podatkowy wskazał także, iż protokół przekazania/przyjęcia ww. ciągników z dnia 2 marca 2010 r. pomiędzy PPUH "A", jako przekazującym, a "B" Spółka Jawna, jako przejmującym, podpisał sam ze sobą J. S.. Natomiast protokół zwrotu ciągników z dnia 2 marca 2010 r. pomiędzy "B", jako przekazującym, a PPUH "A" J. S., jako przyjmującym, podpisali T. S. i J. S.. Z dokumentacji skarżącego wynika także, iż przedmiotowe pojazdy zostały przez niego zarejestrowane w Starostwie Powiatowym w Z. w dniu [...]r. na podstawie pierwotnych faktur zakupu z dnia [...] lutego 2010 r. od podmiotu zagranicznego i ponownie z datą przyjęcia 08.03.2010 r. zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych poprzez dokonanie zapisów: - ciągnik siodłowy o numerze rejestracyjnym [...] , numer dowodu przyjęcia [...] o wartości 151.536,40 zł; - ciągnik siodłowy o numerze rejestracyjnym [...] (winno być 2010), numer dowodu przyjęcia [...] o wartości 168.484,55 zł; - ciągnik siodłowy o numerze rejestracyjnym [...] , numer dowodu przyjęcia [...] o wartości 168.484,55 zł. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż przyjęta wartość zakupu tych ciągników w PPUH "A" wynika z faktur wewnętrznych wystawionych do faktur zakupu od podmiotu zagranicznego i jest inna niż kwota faktury zakupu ciągników od "B" Spółka jawna. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] marca 2010 r. skarżący zawarł umowę kredytu C z Powszechną Kasą Oszczędności bank A Spółką Akcyjną z siedzibą w W., na podstawie której Bank udzielił kredytobiorcy kredytu w kwocie 351.000,00 zł z przeznaczeniem na sfinansowanie zakupu trzech samochodów ciężarowych z przeznaczeniem na wykonywaną działalność banku B S.A. postawiło do dyspozycji kredytobiorcy kredyt w terminach i transzach od dnia 09.03.2010 r. do dnia 30.03.2010 r. w kwocie 351.000,00 zł, z ostatecznym terminem wykorzystania kredytu upływającym z dniem 30.03.2010 r. Zgodnie z zawartą umowa w dniu [...]marca 2010 r. Bank przekazał na rachunek Spółki jawnej "B" pieniądze z kredytu w kwocie 351.000,00 zł od PPUH "A" S. J. tytułem zapłaty za fakturę VAT [...]. Następnie 10 marca 2010 r. "B" Spółka Jawna dokonała zapłaty za fakturę [...] na rachunek PPHU "A" J. S. w kwocie 338.000,00 zł. W związku z tak ustalonym stanem faktycznym Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że transakcje kupna-sprzedaży ciągników pomiędzy podmiotami PPUH "A" a "B" Spółka jawna nie miały miejsca. Podatnik zakup przedmiotowych ciągników, dokonany w dniu 18 lutego 2010 r., sfinansował własnymi środkami w dniu 19 lutego 2010 r. Następnie w dniu 22 lutego 2010 r. złożył wniosek o sfinansowanie zakupu przedmiotowych ciągników siodłowych, co wynika z pobranej przez bank B SA w dniu 22 lutego 2010 r. prowizji w kwocie 351 zł od wniosku kredytowego. W opinii organu podatkowego sfinansowanie zakupionych środków trwałych z własnych środków pieniężnych było przeszkodą w otrzymaniu kredytu. Stąd sprzedaż w dniu 2 marca 2010 r. tych środków trwałych do "B" Spółka jawna i ponowny ich zakup w tym samym dniu. Dokument zakupu od "B" Spółka jawna z nieuregulowanym zobowiązaniem był niezbędny do uzyskania kredytu. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę na wskazane na fakturach terminy płatności, tj. 16.03.2010 r. (faktura wystawiona na rzecz "B" Spółka jawna") i 09.03.2010 r. (faktura wystawiona na rzecz PPUH "A" Ja, S.). W ten sposób zapłata przez podatnika Spółce jawnej "B" za przedmiotowe środki trwałe nastąpiła z kredytu bankowego w dniu 9 marca 2010 r., a tym samym zostało spełnione postanowienie umowy kredytowej o wykorzystaniu tych środków na zakup 3 szt. samochodów ciężarowych z przeznaczeniem na wykonywaną działalność. Strony nie skorzystały z najprostszej dla zaistniałej sytuacji formy rozliczenia wzajemnych roszczeń, tj. kompensaty. Organ podkreślił, iż wspólnik, a zarazem żona J. S., dokonała zabezpieczenia spłaty przedmiotowego kredytu w formie poręczenia według prawa cywilnego. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że wystawienie spornej faktury w dniu [...] marca 2010 r. należy uznać za świadome działanie skarżącego w celu uzyskania kredytu bankowego na zakup trzech ciągników. Fakt zapłaty za te ciągniki w dniu 19 lutego 2010 r. do podmiotu zagranicznego był przeszkodą otrzymania na zakup tych środków trwałych kredytu, stąd sprzedaż i ponowny zakup ciągników od "B" Spółka jawna. W rzeczywistości transakcje te nie miały miejsca. Także przedłożone protokoły uchwały wspólników oraz przyjęcia/przekazania środków trwałych, są dowodem potwierdzającym świadomość działania podatnika w tym zakresie. Faktura stanowiąca podstawę do odliczenia podatku naliczonego musi dokumentować rzeczywiste zdarzenie (usługę lub sprzedaż), a nie tylko być prawidłowa z formalnego punktu widzenia. Tak rozumiana prawidłowość materialnoprawna faktury oznacza, że nie można uznać za prawidłową faktury, która wykazuje zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innych rozmiarach, albo zaistniało między innymi podmiotami. Jak wskazano, z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Przedłożona przez podatnika faktura stwierdzająca sprzedaż ciągników siodłowych na rzecz "B" Spółka jawna od strony formalnej nie budzi zasadniczych wątpliwości, natomiast jej materialna treść nie odpowiada rzeczywistości gospodarczej, bowiem nie odzwierciedla faktycznych zdarzeń gospodarczych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje jakiejkolwiek przesłanki do przyjęcia, iż doszło do obrotu pomiędzy podmiotami wskazanymi na przedmiotowych fakturach. Podatnik wystawił i wprowadził do obrotu prawnego nierzetelną fakturę VAT na rzecz "B" Spółka jawna (tytułem rzekomej sprzedaży ciągników siodłowych), która nie odzwierciedla rzeczywistej transakcji, a zatem na podstawie w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług powstał szczególny przypadek samoistnego powstania obowiązku podatkowego w efekcie samego wystawienia faktury, na której wykazano kwotę podatku, przy czym obowiązek ten przyjmuje postać swoistej sankcji. Polega ona na tym, iż niezależnie od tego czy zaistniał obrót będący podstawą opodatkowania podatkiem VAT, czy też nie - każdy wystawca faktury winien liczyć się z koniecznością zapłaty wykazanego w niej podatku. Powołany wyżej przepis zobowiązuje zatem wystawcę faktury do zapłaty wykazanej w niej kwoty podatku, niezależnie od okoliczności wystawienia takiej faktury. Tym samym, każda faktura z wykazaną kwotą podatku, w tym również faktura niedokumentująca czynności mających odzwierciedlenie w stanie faktycznym, wprowadzona do obrotu prawnego, rodzi obowiązek zapłaty wykazanego w niej podatku należnego. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik podatnika wniósł o uchylenie ww. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 19 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 86 ust. 1 i ust. 2 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. a, art. 103 ust. 1, art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, przez niewłaściwą ich wykładnię; - art. 83 ustawy Kodeks cywilny, przez jego niewłaściwą wykładnię; - art. 120, art. 121, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 199a i art. 210 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia w sposób wybiórczy stanu faktycznego. Ponadto pełnomocnik strony wniósł o dopuszczenie dowodu: z przesłuchania skarżącego i przesłuchanie w charakterze świadka B. O. (adres: ul. A 16/18, [...] S.) na okoliczności objęte skargą oraz z dokumentów w postaci zestawienia dzienników księgowań i zapisów na koncie na okoliczności objęte skargą. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego zarzucił, iż organy podatkowe nie wyjaśniły skąd i dlaczego przyjęły wersję wynikająca z notatek B. O., bez wyjaśnienia dlaczego odmówiły racji zapisom księgowym. W odniesieniu do sprzedaży ciągników siodłowych strona wskazała, iż w wyniku dokonania tej sprzedaży został kupującemu wydany przedmiot umowy poprzez przeniesienie posiadania i została zapłacona cena sprzedaży. Jest to okoliczność o charakterze decydującym, jednakowoż została przez kontrolującego nie dostrzeżona w aspekcie prawnej analizy. Opisane czynności i wystawione w oparciu o nie dokumenty odzwierciedlały rzeczywiście dokonane pomiędzy stronami transakcje handlowe polegające na sprzedaży, a następnie na zwrotnej odsprzedaży ciągników siodłowych. Czynnościom tym nie można zarzucić pozorności, ani w czystej postaci, ani kwalifikowanej. Skarżący wyjaśnił też, że działając w imieniu Spółki "D" nabył od przedsiębiorstwa PPUH "A" trzy ciągniki siodłowe za kwotę 612.754,00 zł brutto. Czynność ta została zakwestionowana przez pozostałych wspólników, którzy uznali ją jako dokonaną z przekroczeniem zwykłego zarządu, ponieważ dotyczy zakupu maszyn, w zakresie których spółka nie ma uprawnień do prowadzenia działalności związanej z ich używaniem i stanowi istotne ryzyko zagrażające dalszej nieprzerwanej działalności spółki. Wobec tego podjęli decyzje o konieczności odsprzedaży ciągników, gdyż w przeciwnym wypadku działanie J. S. zostałoby potraktowane jako narażające spółkę na szkodę. Czynność prawna polegająca na zwrotnej odsprzedaży przez "D" Sp.j. zakupionych ciągników poprzedniemu sprzedawcy, tj. J. S., należy uznać jako zmierzającą do odwrócenia skutków prawnych czynności prawnej jaką było nabycie tychże ciągników przez spółkę, która została dokonana z przekroczeniem zwykłego zarządu. Skarżący uważa, iż nieuzasadnione są twierdzenia, zgodnie z którymi opisane wyżej czynności prawne dotknięte są wadą oświadczenia woli opisaną w przepisie art. 83 K.c. Strony działały w granicach zasad swobody umów, w ramach której mają prawo do cofnięcia skutków prawnych dokonanych przez siebie czynności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia i stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego cofnął wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań skarżącego oraz świadka. Poparł jedynie wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy faktura VAT nr [...] wystawiona przez skarżącego na sprzedaż ciągników siodłowych do firmy "B" Spółka jawna odzwierciedla faktyczny obrót gospodarczy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Ustawa generalnie definiuje "dostawę towarów" jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1). W doktrynie wskazuje się, że nie można utożsamiać dostawy towarów na gruncie VAT z umową sprzedaży, czy cywilnoprawną umową dostawy, na mocy której dostawca zobowiązuje się do wytworzenia rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku oraz do ich dostarczenia częściami albo periodycznie, a odbiorca zobowiązuje się do odebrania tych rzeczy i do zapłacenia ceny (art. 605 k.c.). Czynności przeniesienia prawa musi jednak towarzyszyć wydanie przedmiotowego towaru, gdyż tylko wówczas powstanie obowiązek podatkowy z tytułu tej czynności. Opodatkowaniu co do zasady podlega tylko taka dostawa towarów, która ma charakter odpłatny. Dostawa towarów powinna podlegać ocenie przede wszystkim z punktu widzenia swoich skutków mających miejsce w czasoprzestrzeni (w tym przy uwzględnieniu aspektów ekonomicznych), mniejsze zaś znaczenie mają jej skutki o charakterze konwencjonalnym, występujące na gruncie prawa prywatnego. Wskazuje się także, iż możliwe są sytuacje, w których prawo własności pomiędzy stronami umowy przejdzie, natomiast transakcji tej nie będzie można traktować jako dostawy - T. Michalik, glosa do uchwały NSA z dnia 8 stycznia 2007 r., I FPS 1/06, OSP 2008, z. 2, poz. 19 (por. A. Bartosiewicz - Komentarz do art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług, LEX 2015). Także orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśla, że przywołany wyżej art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, definiując dostawę towarów, kładzie akcent na ekonomiczny charakter tej czynności wskazując, że chodzi tu o przeniesienie prawa do rozporządzania towarami "jak właściciel". Przyjmuje się powszechnie, że ponieważ przepis ten stanowi implementację przepisów prawa unijnego (art. 14 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej; Dz.U. UE L347.1 i L384.92), ustawodawca wspólnotowy, używając pojęć z zakresu prawa cywilnego dotyczących rzeczy i własności, które posiadają różne znaczenie na gruncie prawa cywilnego obowiązującego w poszczególnych państwach członkowskich, nie odnosi ich do definicji obowiązujących na gruncie prawa krajowego. Tym samym pojęcie "przeniesienia prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel" powinno obejmować również przypadki, gdy doszło do przekazania szeroko pojętej kontroli ekonomicznej nad rzeczą – skutkiem czego kupujący może nią dysponować jak właściciel – mimo, że nie miało miejsca prawne przejście własności na nabywcę. Decydujące znaczenie ma bowiem ekonomiczna strona transakcji, a więc przeniesienie, lub jego brak, ekonomicznego władztwa nad rzeczą (por. t. 9 i 10 do art. 14-19 w Dyrektywa VAT. Komentarz, red. K. Sachs i R. Namysłowski, Wyd. Wolters Kluwer 2008). Aby daną transakcję można było zakwalifikować jako dostawę towarów dokonaną przez osobę, w rozumieniu art. 14 ust. 1 dyrektywy 2006/112, konieczne jest, by w następstwie tej transakcji osoba ta zyskała uprawnienie do faktycznego rozporządzania tymi towarami jak właściciel. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pojęcie "dostawy towarów" przewidziane w tym przepisie nie odnosi się bowiem do przeniesienia własności w formach przewidzianych we właściwych przepisach krajowych, lecz obejmuje każdą transakcję przekazania rzeczy przez stronę, która upoważnia drugą stronę do rozporządzania tą rzeczą, jakby była ona jej właścicielem (wyrok C-78/12 Ewita-K, EU:C:2013:486, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). Ponieważ ustawodawca nie utożsamia "dostawy towarów" z zawarciem umowy, to opodatkowaniu nie podlega umowa jako taka, lecz czynności wykonywane w ramach tej umowy. Podatek od towarów i usług nie jest bowiem podatkiem "od umów", a zatem postanowienia umów cywilnych, jeżeli nie wynika to z przepisów podatkowych, nie mogą stanowić źródła powstania obowiązku podatkowego, ponieważ jest to zastrzeżone wyłącznie dla przepisów prawa podatkowego (zob. wyrok NSA z 23 listopada 2015 r., I FSK 883/14, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie organy podatkowe miały pełne podstawy do stwierdzenia, że wystawiona przez skarżącego faktura mająca potwierdzać sprzedaż ciągników siodłowych na rzecz "B" Spółka jawna nie odzwierciedla faktycznego zdarzenia gospodarczego, gdyż nie doszło do wydania przedmiotowych towarów (ciągników siodłowych), a tym samym do przeniesienie prawa do rozporządzania towarami "jak właściciel" w ekonomicznym aspekcie tej czynności. Skarżący w tym zakresie powołuje się na protokół przekazania/przyjęcia ww. ciągników z dnia 2 marca 2010 r., z którego wynika, że przekazującym i przejmującym była osoba J. S. Zatem skarżący sam sobie przekazał przedmiotowe towary. W ocenie Sąd, skoro wspólnicy Spółki jawnej "B" zakwestionowali prawidłowość zakupu ciągników siodłowych - z przekroczeniem zakresu czynności zwykłego zarządu w Spółce przez J. S. – to także przyjęcie przez niego tych towarów nie było prawidłowe i nie wywołało żadnych skutków prawnopodatkowych. Dodatkowo rzekomą dostawę towarów na podstawie faktury VAT nr [...] i ich zwrotną odsprzedaż skarżącemu ocenić należy z punktu widzenia okresu (czasoprzestrzeni) w jakich zostały zawarte. W dniu [...] marca 2010 r. skarżący wystawił przedmiotową fakturę i w tym samym dniu "B" Spółka jawna wystawiła fakturę sprzedaży (dotyczącą tych samych ciągników siodłowych) na rzecz J. S.. 2 marca 2010 r. sporządzono także protokoły przekazania/przyjęcia i zwrotu ww. ciągników pomiędzy PPUH "A" a "B" Spółka jawna. W tym samym dniu doszło do spotkania wspólników Spółki jawnej "B" i sporządzenia protokołu z uchwałą o konieczności niezwłocznej odsprzedaży trzech sztuk ciągników siodłowych. Te okoliczności wskazują, iż nie doszło i nie mogło dojść w czasie jednego dnia do dwukrotnego przekazania kontroli ekonomicznej nad pojazdami i kupujący nie mógł dysponować nimi jak właściciel. Także działania skarżącego w zakresie przyjęcia do używania środków trwałych w postaci trzech ciągników siodłowych wskazują, że nie uznawał on za prawnie skutecznej transakcji zakupu tych towarów od "B " Spółka jawna. Jak słusznie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej przedmiotowe pojazdy zostały zarejestrowane przez skarżącego w Starostwie Powiatowym w Z. w dniu [...] r. na podstawie pierwotnych faktur zakupu z dnia [...] lutego 2010 r. otrzymanych od podmiotu zagranicznego i ponownie z datą przyjęcia 08.03.2010 r. zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych z wartością wynikającą z tych pierwotnych faktur, a nie faktury wystawionej przez spółkę "B ". Te okoliczności faktyczne dawały organom podatkowym podstawę do zastosowania przepisu art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym "w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty". Zatem sam fakt wystawienia przez podatnika faktury i wykazania podatku należnego, powoduje powstanie obowiązku jego zapłaty; albowiem zdarzeniem rodzącym obowiązek jego zapłaty nie jest wykonanie określonej czynności, ale sam fakt wystawienia faktury, w której została wykazana kwota podatku. Konstrukcja art. 108 ust. 1 ustawy o VAT wskazuje, że przepis ten cechuje się sankcyjnością - obowiązek zapłaty podatku wynika bowiem z faktu wystawienia faktury z wykazaną kwotą podatku. Dlatego - w świetle treści tego przepisu - nawet faktury niedokumentujące faktycznych transakcji rodzą obowiązek zapłaty wykazanego w nich podatku należnego (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 czerwca 2014 r., III SA/Gl 71/14, LEX nr 1508305). Skoro skarżący wystawił fakturę sprzedaży, która nie potwierdzała rzeczywistej dostawy ciągników siodłowych, to w związku z wykazaniem na fakturach podatku od towarów i usług zobowiązany był do jego zapłaty zgodnie z ww. art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Dyrektor Izby Skarbowej nie mógł naruszyć art. 19 ust. 1, art. 29 ust. 1, art. 86 ust. 1 i ust. 2 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. a i art. 103 ust. 1 ustawy o VAT, gdyż przepisy te nie były podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom skargi organy podatkowe przeprowadziły wszechstronne postępowanie dowodowego i nie dokonały ustalenia stanu faktycznego w sposób wybiórczy, w związku z tym nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. Ustaleń organów podatkowych w powyższym zakresie nie mogły zmienić wnioskowane przez skarżącego dowody w postaci stosownych zapisów księgowych. Dowody te nie mają znaczenia w sprawie w aspekcie wykazania, że faktura VAT nr [...] na sprzedaż ciągników siodłowych nie odzwierciedlała faktycznej dostawy towarów. Niezrozumiałym dla Sądu jest zarzut dotyczący uwzględnienia w sprawie notatek B. O., skoro w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie powołał się na taki dowód. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm.), należało skargę oddalić. P.C.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI