I SA/Łd 1162/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-03-08
NSApodatkoweŚredniawsa
spółka cywilnaodpowiedzialność wspólnikówzaległości podatkoweVATOrdynacja podatkowapołączenie postępowańwłaściwość miejscowalikwidacja spółki

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie połączenia postępowań podatkowych dotyczących odpowiedzialności wspólników za zaległości zlikwidowanej spółki cywilnej.

Skarżący G. O. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o połączeniu postępowań w sprawie określenia zobowiązania podatkowego VAT za listopad 2000 r. oraz przeniesienia odpowiedzialności za zaległości na wspólników zlikwidowanej spółki cywilnej A. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym dotyczących właściwości miejscowej, zastosowania art. 115 § 4 oraz braku potrzeby powołania kuratora. Sąd uznał, że likwidacja spółki nie uniemożliwia określenia jej zobowiązań, a odpowiedzialność wspólników może być orzeczona w drodze decyzji o odpowiedzialności osób trzecich. Sąd potwierdził również właściwość miejscową organu i zasadność połączenia postępowań.

Sprawa dotyczyła skargi G. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. o połączeniu trzech postępowań: w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2000 r. dla zlikwidowanej Spółki Cywilnej A, oraz w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe na wspólników tej spółki, w tym na skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej, kwestionując m.in. właściwość miejscową organu, zastosowanie art. 115 § 4 Ordynacji do spółki zlikwidowanej, możliwość orzeczenia solidarnej odpowiedzialności wspólników oraz zasadność połączenia postępowań bez powołania kuratora dla spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że likwidacja spółki cywilnej nie wyłącza możliwości określenia jej zobowiązań podatkowych. Powołując się na art. 115 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w 2000 r.), sąd stwierdził, że za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki odpowiadają solidarnie wspólnicy, a orzeczenie o ich odpowiedzialności nie wymaga wcześniejszego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania spółki. Określenie zobowiązania następuje w decyzji o odpowiedzialności osób trzecich. Sąd potwierdził również właściwość miejscową Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. na podstawie art. 17a Ordynacji podatkowej oraz zasadność połączenia postępowań zgodnie z art. 166 § 1 Ordynacji, gdyż prawa i obowiązki stron wynikały z tego samego stanu faktycznego i prawnego, a właściwy był ten sam organ. Sąd uznał również, że nie było potrzeby powoływania kuratora dla spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, likwidacja spółki cywilnej nie uniemożliwia określenia jej zobowiązania podatkowego. Odpowiedzialność wspólników może być orzeczona w drodze decyzji o odpowiedzialności osób trzecich.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 115 § 1, 2 i 4 Ordynacji podatkowej, za zaległości zlikwidowanej spółki odpowiadają solidarnie wspólnicy, a orzeczenie o ich odpowiedzialności nie wymaga wcześniejszego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania spółki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

o.p. art. 115 § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Za zobowiązania podatkowe powstałe po rozwiązaniu spółki odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem osoby będące wspólnikami w momencie rozwiązania spółki.

o.p. art. 115 § § 4

Ordynacja podatkowa

Orzeczenie o odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki nie wymaga uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej spółki; określenie zobowiązania następuje w ramach decyzji wydanej przeciw byłym wspólnikom.

o.p. art. 17a

Ordynacja podatkowa

Organem właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika.

o.p. art. 166 § § 1

Ordynacja podatkowa

W sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony.

Pomocnicze

o.p. art. 17 § § 1

Ordynacja podatkowa

Właściwość organu podatkowego ustala się według między innymi adresu siedziby podatnika.

o.p. art. 138 § § 1 i 3

Ordynacja podatkowa

Organ występuje do sądu o wyznaczenie kuratora dla osoby niezdolnej do czynności prawnych lub osoby nieobecnej, jeżeli osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej nie może prowadzić swoich spraw wskutek braku powołanych do tego organów.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 166 § 1 w zw. z art. 15 § 1 Ordynacji poprzez uznanie za zasadne połączenie przez organ I instancji trzech odrębnych spraw w jedno postępowanie, do prowadzenia którego Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. nie jest właściwym miejscowo organem podatkowym wobec M. T. Naruszenie art. 115 § 4 Ordynacji poprzez stwierdzenie, że przepis ten w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. miał zastosowanie także do spółki, która uległa likwidacji. Naruszenie art. 115 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że wskazane przepisy dają możliwość orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników za zobowiązania zlikwidowanej spółki cywilnej. Naruszenie art. 123 w zw. z art. 138 § 3 Ordynacji poprzez wskazanie, że bezzasadne jest twierdzenie pełnomocnika skarżącego o konieczności wyznaczenia kuratora dla nieistniejącej Spółki A, a tym samym uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu na etapie przeprowadzonego postępowania w Spółce oraz uniemożliwienie składania żądań i wniosków dowodowych z uwagi na brak osób uprawnionych do działania w imieniu Spółki. Naruszenie art. 17 a Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne zastosowanie tego przepisu z uwagi na to, że przepis ten zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2003 r., a postępowanie skarżącego dotyczy miesiąca listopada 2000 r.

Godne uwagi sformułowania

likwidacja spółki cywilnej powoduje, że traci ona zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym, dotyczącym określenia wysokości zobowiązania podatkowego. określenie zobowiązania podatkowego następuje w drodze decyzji o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. organem właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika. w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy, można wszcządać i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony.

Skład orzekający

Bogdan Lubiński

sprawozdawca

Cezary Koziński

członek

Paweł Kowalski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności wspólników za zaległości zlikwidowanych spółek cywilnych, właściwości miejscowej organów podatkowych oraz możliwości łączenia postępowań."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2000 roku w zakresie niektórych przepisów Ordynacji podatkowej, choć sąd odnosi się również do przepisów obowiązujących w czasie wydawania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych w prawie podatkowym, szczególnie w kontekście odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółek cywilnych po ich likwidacji. Jest to typowa sprawa dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.

Odpowiedzialność wspólników za długi spółki po jej likwidacji – co mówi prawo i sądy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 1162/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogdan Lubiński /sprawozdawca/
Cezary Koziński
Paweł Kowalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 8 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Paweł Kowalski, Sędzia NSA: Bogdan Lubiński (spr.), Asesor WSA: Cezary Koziński, Protokolant asystent sędziego Joanna Wegner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 roku sprawy ze skargi G. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie połączenia postępowań podatkowych w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości spółki na wspólników oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 26 lipca 2002 r. zostało złożone w Urzędzie Skarbowym w R. zgłoszenie VAT-Z o zaprzestaniu wykonywania przez Spółkę Cywilną A z siedzibą w R. czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z dniem 7 czerwca 2002 r.
Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wszczął postępowanie w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r. Spółki Cywilnej A .
Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. zostało wszczęte postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r., byłej Spółki Cywilnej A na wspólnika tej Spółki G. O.
Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. zostało wszczęte postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r., byłej Spółki Cywilnej A na drugiego wspólnika tej Spółki M. T..
W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wydał postanowienie Nr [...], [...], [...] w sprawie połączenia w jedno postępowanie wszczętych wcześniej postępowań w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r. oraz przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe zlikwidowanej Spółki Cywilnej A na jej wspólników, uzasadniając je tym że na podstawie art. 115 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.05.8.60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. do orzeczenia odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zaległości zlikwidowanej spółki nie jest wymagane wcześniejsze wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, bowiem w takich sytuacjach określenie zobowiązania podatkowego następuje w ramach decyzji wydanej przeciw byłym wspólnikom, orzekającej o ich odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Na postanowienie z dnia [...] pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie pismem z dnia [...].
Po przeanalizowaniu materiału informacyjno-dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na w/w postanowienie organu odwoławczego pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 14 września 2005 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., zarzucając mu naruszenie:
- art. 166 § 1 w zw. z art. 15 § 1 Ordynacji poprzez uznanie za zasadne połączenie przez organ I instancji trzech odrębnych spraw w jedno postępowanie, do prowadzenia którego Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. nie jest właściwym miejscowo organem podatkowym wobec M. T.,
- art. 115 § 4 cytowanej ustawy poprzez stwierdzenie, że przepis ten w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. miał zastosowanie także do spółki, która uległa likwidacji,
- art. 115 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że wskazane przepisy dają możliwość orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników za zobowiązania zlikwidowanej spółki cywilnej,
- art. 123 w zw. z art. 138 § 3 w/w ustawy poprzez wskazanie, że bezzasadne jest twierdzenie pełnomocnika skarżącego o konieczności wyznaczenia kuratora dla nieistniejącej Spółki A, a tym samym uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu na etapie przeprowadzonego postępowania w Spółce oraz uniemożliwienie składania żądań i wniosków dowodowych z uwagi na brak osób uprawnionych do działania w imieniu Spółki,
- art. 17 a Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne zastosowanie tego przepisu z uwagi na to, że przepis ten zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2003 r., a postępowanie skarżącego dotyczy miesiąca listopada 2000 r.
Wskazując w/w naruszenia przepisów prawa pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny między stronami nie jest sporny. Natomiast spór dotyczy interpretacji przepisów prawa stanowiących podstawę wydania zaskarżonego postanowienia.
Przede wszystkim należy wskazać, iż likwidacja spółki cywilnej powoduje, że traci ona zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym, dotyczącym określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Jednakże okoliczność ta nie powoduje, że nie można określić zobowiązania podatkowego zlikwidowanej spółki. Zgodnie z art. 115 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. za zobowiązania podatkowe powstałe na podstawie odrębnych przepisów, po rozwiązaniu spółki odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem osoby będące wspólnikami w momencie rozwiązania spółki. Zgodnie natomiast z art. 115 § 4 Ordynacji w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. orzeczenie o odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych nie wymaga uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej spółki, bowiem w tym przypadku określenie wysokości zobowiązań podatkowych spółki następuje w drodze decyzji o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. A więc w takiej sytuacji stroną postępowania stają się solidarnie wspólnicy zlikwidowanej spółki cywilnej i do nich powinna być kierowana decyzja określająca zakres obowiązku podatkowego (por. wyrok NSA z 18.06.2001 r., sygn. akt: I S.A./Lu 672/00,POP 2003/4/99; wyrok NSA z 11.10.2000 r., sygn. akt: I SA/Łd 2416/98).
Zgodnie z art. 17 a Ordynacji w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania decyzji przez organ I instancji - organem właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika. Nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że organem podatkowym właściwym miejscowo dla podatnika był Urząd Skarbowy w R., gdyż na podstawie art. 17 § 1 Ordynacji tą właściwość ustala się według między innymi adresu siedziby podatnika. A skoro organem właściwym dla podatnika był US w R., to również jest on właściwy dla wspólników zlikwidowanej Spółki na podstawie art. 17 a Ordynacji podatkowej, niezależnie od tego czy wszyscy spośród wspólników tej Spółki zamieszkują w obrębie właściwości Urzędu Skarbowego w R., czy też nie.
W świetle powyższych okoliczności sprawy i na podstawie przytoczonych przepisów zdaniem Sądu zasadne było połączenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem z [...] Nr [...], [...], [...] postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000 r. ciążącego na zlikwidowanej Spółce Cywilnej A i postępowań w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe na wspólników zlikwidowanej Spółki. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest również art. 166 § 1 Ordynacji, którego błędne zastosowanie zarzucił pełnomocnik skarżącego, zgodnie z którym w sprawach w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Organy podatkowe również prawidłowo wskazały stronę prowadzonego postępowania podatkowego i nie ma potrzeby powoływania przez Sąd, na wniosek organu podatkowego, kuratora dla zlikwidowanej Spółki A, bowiem w myśl art. 138 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej organ występuje do sądu o wyznaczenie kuratora dla osoby niezdolnej do czynności prawnych lub osoby nieobecnej, jeżeli osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej nie może prowadzić swoich spraw wskutek braku powołanych do tego organów. Taka sytuacja nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie.
W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI