I SA/Łd 1161/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2015-05-05
NSApodatkoweWysokawsa
VATodliczenie podatku naliczonegofakturyfikcyjne fakturywznowienie postępowaniaTSUEMaks PenOrdynacja podatkowasyndyk masy upadłości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji w sprawie podatku VAT za 2007 r., uznając, że wyrok TSUE nie wpływa na możliwość odmowy odliczenia VAT przy fikcyjnych fakturach.

Sprawa dotyczyła skargi Syndyka Masy Upadłości na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres marzec-sierpień 2007 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur wystawionych przez firmę "A" Sp. z o.o., uznając je za dokumentujące czynności niedokonane. Syndyk wnioskował o wznowienie postępowania w oparciu o wyrok TSUE w sprawie C-18/13 Maks Pen, który miał wpływać na możliwość odmowy odliczenia VAT. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wyrok TSUE nie wymusza odmiennego rozstrzygnięcia, gdyż w sprawie udowodniono fikcyjność faktur i świadomość podatnika o udziale w nielegalnym procederze.

Syndyk Masy Upadłości R. M. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i sierpień 2007 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za maj, czerwiec i lipiec 2007 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo strony do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez firmę "A" Sp. z o.o., ponieważ faktury te dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane. Podstawą wniosku o wznowienie postępowania był wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-18/13 Maks Pen, który zdaniem skarżącego miał wpływ na treść wydanej decyzji, ponieważ ograniczał możliwość odmowy odliczenia VAT tylko na podstawie braku pracowników czy majątku u dostawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że wyrok TSUE nie wymusza odmiennego rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie służy pełnej merytorycznej kontroli decyzji. W ocenie sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie udowodniono fikcyjność faktur i świadomość podatnika o udziale w nielegalnym procederze, prawo do odliczenia VAT nie przysługiwało, nawet w świetle orzecznictwa TSUE. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące nowych dowodów i wyroków sądów powszechnych, uznając je za nieistotne w kontekście podstawy wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie TSUE może wpływać na możliwość odmowy odliczenia VAT, ale tylko w sytuacji, gdy podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że transakcja jest częścią oszustwa. Jednakże, jeśli organy podatkowe udowodnią na podstawie obiektywnych dowodów, że faktury są fikcyjne i podatnik miał świadomość udziału w nielegalnym procederze, prawo do odliczenia VAT nie przysługuje.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wyrok TSUE w sprawie C-18/13 nie wymusza odmiennego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, ponieważ organy podatkowe udowodniły fikcyjność faktur i świadomość podatnika o udziale w nielegalnym procederze. W takich okolicznościach, nawet jeśli dostawca nie miał zasobów, prawo do odliczenia VAT nie przysługuje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Przesłanka wznowienia postępowania w postaci wpływu orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości na treść decyzji podatkowej zachodzi, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób istotny, wymuszając odmienne rozstrzygnięcie.

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie służy pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej.

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Wymaga wykazania, że skutkiem konkretnego orzeczenia TSUE jest konieczność odmiennego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Naruszenia prawa mogące mieć znaczenie przy rozpoznawaniu sprawy w trybie zwykłym nie muszą mieć znaczenia w postępowaniu wznowieniowym.

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

W przypadku udowodnienia, na podstawie obiektywnych dowodów, że podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że zawierane transakcje związane są z oszustwem, organy mogą zakwestionować prawo do odliczenia podatku naliczonego.

O.p. art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Fikcyjność dokumentów i świadomość podatnika o udziale w nielegalnym procederze wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 240 § 5

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 241 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 244 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 108

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 5 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 8

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 124 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury dokumentowały czynności niedokonane. Podatnik miał świadomość udziału w nielegalnym procederze. Postępowanie wznowieniowe nie służy pełnej merytorycznej kontroli decyzji.

Odrzucone argumenty

Wyrok TSUE w sprawie C-18/13 Maks Pen miał wpływ na treść wydanej decyzji, uzasadniając prawo do odliczenia VAT mimo braku zasobów u podwykonawcy. Naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 O.p. przez niezastosowanie nowego materiału dowodowego (zeznania J. S.). Naruszenie art. 121 § 1 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p. poprzez pominięcie części zgłoszonego materiału dowodowego (zeznania J. S.).

Godne uwagi sformułowania

sam fakt, że dostawca nie ma pracowników, środków ani majątku potrzebnego do wykonania usług, to zbyt mało by odmówić prawa do odliczenia VAT z otrzymanych od niego faktur VAT organy podatkowe w sytuacji udowodnienia, na podstawie obiektywnych dowodów, że podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że zawierane transakcje związane są z oszustwem, mogą zakwestionować prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących takie transakcje postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym nie sposób bowiem przyjąć, że podatnik odliczający podatek z tego rodzaju faktury nie jest świadomy jakiego rodzaju działania się dopuszcza

Skład orzekający

Bogusław Klimowicz

sprawozdawca

Paweł Janicki

członek

Paweł Kowalski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT w przypadku fikcyjnych faktur, świadomości podatnika o oszustwie oraz ograniczeń postępowania wznowieniowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której udowodniono fikcyjność faktur i świadomość podatnika o udziale w oszustwie. Nie stanowi ono ogólnej zasady odmawiania odliczenia VAT tylko z powodu braku zasobów u dostawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odliczania VAT od fikcyjnych faktur i interpretacji orzecznictwa TSUE w kontekście polskich przepisów. Pokazuje, jak sądy podchodzą do nadużyć podatkowych i jak ważne jest udowodnienie świadomości podatnika o oszustwie.

Fikcyjne faktury i VAT: Czy wyrok TSUE zawsze chroni podatnika?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 1161/14 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2015-05-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogusław Klimowicz /sprawozdawca/
Paweł Janicki
Paweł Kowalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 612/16 - Wyrok NSA z 2018-01-24
I FZ 396/15 - Postanowienie NSA z 2015-11-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749
art. 240 par 1 pkt 11
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2015 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości R. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowe "A" R. M. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji wydanej w zakresie podatku od towarów i usług za okresy marzec - sierpień 2007 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił R.M. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień i sierpień 2007 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za maj, czerwiec i lipiec 2007 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z [...]r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organy podatkowe zakwestionowały stronie prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach VAT wystawionymi przez firmę "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., ponieważ w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, iż faktury te dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane.
Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Łodzi, który postanowieniem z 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 672/12 odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu.
Podatnik w dniu 13 marca 2014 r. na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 , art. 241 § 1 i art. 244 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej "O.p.") wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną wyżej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 13 lutego 2014 r. zostało opublikowane orzeczenie Europejskiego trybunału Sprawiedliwości w sprawie o sygn. akt C - 18/13 Maks Pen, w którym sędziowie uznali, że sam fakt, iż dostawca nie ma pracowników, środków ani majątku potrzebnego do wykonania usług, to zbyt mało by odmówić prawa do odliczenia VAT z otrzymanych od niego faktur VAT. Zdaniem strony powołany wyrok ma wpływ na treść wydanej decyzji, bowiem podstawą jej wydania było ustalenie przez organy podatkowe, że podwykonawca będący wystawcą kwestionowanych faktur nie posiadał pracowników, co w ocenie organów stanowiło podstawę do odmowy prawa do odliczenia podatku od towarów i usług wynikającego z zakwestionowanych faktur.
Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wznowił postępowanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od marca do sierpnia 2007 r., a następnie decyzją z [...] r. odmówił uchylenia w całości ostatecznej decyzji własnej z [...] r.
W odwołaniu pełnomocnik podatnika wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. naruszenie przepisu art. 240 § 1 pkt 11 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na błędnym przyjęciu, że wydany przez ETS wyrok nie miał wpływu na treść wydanej decyzji, w sytuacji gdy z jego treści wynika, że organ nie może uznać dokumentów księgowych (faktur VAT) za takie, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, jedynie w oparciu o to, że jeden z podwykonawców nie posiadał sprzętu i pracowników, którymi mógłby wykonać przyjęte przez siebie zlecenie, bowiem z sytuacją taką mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Ponadto do akt sprawy pełnomocnik R. M. złożył prawomocny wyrok uniewinniający A. J., z którego wynika, że W. D. wykonywał zlecone mu prace, protokoły rozpraw i przesłuchania świadków, w szczególności protokół przesłuchania W. D., który potwierdza, że wykonywał zlecenia budowlane na rzecz swoich zleceniodawców, w szczególności B sp. z o.o. oraz protokół z zeznań świadka J. S., z którego treści zeznań wynika, że W. D. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług budowlanych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. [...]r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ przypomniał, że postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym.
Odnosząc się do podstawy wniosku o wznowienie postępowania Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że z treści wyroku Trybunału z dnia 13 lutego 2014 r. wydanego w sprawie C-18/13 wynika, że organy podatkowe w sytuacji udowodnienia, na podstawie obiektywnych dowodów, że podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że zawierane transakcje związane są z oszustwem, mogą zakwestionować prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących takie transakcje. W konsekwencji ww. tezę orzeczenia TSUE można odnieść do okoliczności zaistniałych w sprawie, w której jednoznacznie ustalono, że faktury wystawione przez kontrahenta były fikcyjne i nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zaś Podatnik powinien mieć świadomość, że uczestniczy w nielegalnym procederze. W związku z powyższym z uwagi na fikcyjność tych dokumentów Strona nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z nich wynikającego. W niniejszej sprawie organy udowodniły m.in., że: wystawca faktur nie wykonał usług udokumentowanych tymi fakturami w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ustawy o podatku od towarów i usług, u wystawcy faktur nie powstał obowiązek podatkowy z tytułu czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem wymienionych w art. 5 ustawy, a w konsekwencji nie powstała także podstawa opodatkowania z tytułu zrealizowania jednej z czynności z katalogu określonego w art. 5. Dodatkowo wskazano, że podatnik nie posiada faktur dokumentujących rzeczywiste zdarzenia gospodarcze a dla wystawcy faktur została wydana prawomocna decyzja w trybie art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług. W konsekwencji powyższych ustaleń w ocenie organu podatnik powinien wiedzieć, że transakcje będące przedmiotem zakwestionowanych faktur wiązały się z przestępstwem popełnionym przez ich wystawcę, tj. spółkę A.
W odniesieniu do załączonych do odwołania dokumentów dotyczących A. J. organ wskazał, że nie dotyczą one R. M. jako strony postępowania oraz postępowania prowadzonego w sprawie określenia podatnikowi zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku i w związku z tym pozostają bez znaczenia dla niniejszej sprawy.
Pełnomocnik R. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzucając:
- naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
a. art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 O.p. polegające na ich niezastosowaniu, w sytuacji gdy przedstawiony we wniosku o wznowienie postępowania nowy materiał dowodowy a w szczególności zeznania świadka J. S. nie był znany uprzednio organowi w czasie wydawania decyzji,
b. art. 121 § 1 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p. poprzez pominięcie części zgłoszonego materiału dowodowego, w postaci zeznań Pana J. S., który nie był przesłuchany w charakterze świadka przez UKS w toku pierwotnego postępowania, a z którego zeznań złożonych przed Sądem Rejonowym dla Ł.- W. wynika wprost, że W. D. prowadził działalność gospodarczą, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r.
c. art. 240 § 1 pkt 11 w związku z art. 245 § 1 pkt 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie, pomimo, że powołane orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości miało wpływ na treść wydanej decyzji, bowiem dotyczy wykładni przepisów, które były podstawą decyzji z dnia [...] r.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że wydając decyzję z [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie analizował zeznań wskazanego świadka. J. S. nie był nigdy ani wezwany, ani tym bardziej przesłuchany w charakterze świadka w toku postępowania prowadzonego przeciwko skarżącemu, a zatem należy uznać, że jest to nowy dowód w sprawie, który powinien zostać w tym postępowaniu przeprowadzony i dopiero po jego przeprowadzeniu z udziałem stron powinno dojść do ewentualnego rozstrzygnięcia merytorycznego w niniejszej sprawie. Pełnomocnik wskazał, że nie bez znaczenia pozostaje również fakt wydania przez sądy powszechne wyroków uniewinniających A. J. od zarzutów pozostających w ścisłym związku z treścią decyzji organu I instancji określającej podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego pominięcia części zgłoszonego materiału dowodowego, w postaci zeznań J. S., który nigdy w tym postępowaniu nie zeznawał, organ podkreślił, że procedura wznowieniowa nie może być wykorzystana do pełnej i ponownej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Organ podkreślił, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na żądanie podatnika z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. i toczyło się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzi przesłanka określona w wymienionym przepisie. Czynności podejmowane przez organ podatkowy w ramach postępowania, o którym mowa w art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej sprowadzają się w zasadzie do konfrontacji dotychczasowych ustaleń organów podatkowych z przedstawionymi we wniosku o wznowienie żądaniami i dowodami oraz oceny, czy i na ile te dowody mają wpływ na dokonane przez organ ustalenia, czy mogą stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego dotychczasowej decyzji organu podatkowego. W świetle powyższego organ uznał, że ocena ww. zeznań (protokołu) wykracza poza zakres postanowienia wszczętego postanowieniem z dnia [...] r. Organ stwierdził, że postępowanie kontrolne i podatkowe w przedmiotowej sprawie były prowadzone w latach 2010-2012 i w tym czasie strona miała możliwość wnioskowania o przeprowadzenie dowodów, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Na etapie postępowania wznowieniowego składanie takiego zdaniem organu wniosku jest mocno spóźnione.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał również, że z tych samych względów nie może być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu treść wyroku uniewinniającego Prezesa Zarządu "C" sp. z o.o., ponieważ postępowanie to było prowadzone przez organ co do przesłanki wznowienia zakreślonej wnioskiem pełnomocnika strony z dnia 13 marca 2014 r., w oparciu o którą wydane ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Z tego powodu niemożliwe było rozważenie w jego toku wskazanego dowodu w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1161/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") w związku z ustaleniem, iż postanowieniem z dnia [...]r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. Wydział V Gospodarczy ogłosił upadłość likwidacyjną dłużnika R. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą D PHU w G. oraz wyznaczył syndyka masy upadłości.
Pismami procesowymi z 9 marca oraz 16 marca 2015 r. syndyk masy upadłości A. P. zgłosiła swój udział oraz oświadczyła, że popiera skargę w niniejszej sprawie.
Wobec ustania przyczyn zawieszenia postanowieniem z 24 marca 2014 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Wskazać należy, iż w rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny jest zasadność utrzymania w mocy wydanej w trybie nadzwyczajnym decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. wobec stwierdzenia, że w sprawie objętej wnioskiem skarżącego nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. ( wyłącznie na tę podstawę powołał się pełnomocnik podatnika we wniosku z dnia 13 marca 2014 roku) przesłanką wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją jest wpływ orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości na treść tej decyzji. Zgodnie z regułami wykładni językowej oraz rozsądnym rozumieniem treści cytowanego przepisu należy przyjąć, że wpływ orzeczenia Europejskiego Trybunału na decyzję podatkową zachodzi wówczas, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób istotny, to jest taki, który wymusza odmienne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej od przyjętego w decyzji. Teza powyższa znajduje uzasadnienie tym bardziej, że cytowany przepis zamieszczony jest w rozdziale 17 działu IV O.p. regulującym jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania, właściwym dla obalenia decyzji podatkowych korzystających z przywileju trwałości, wyłącznie w razie zajście enumeratywnie wymienionych przesłanek. Aby zatem osiągnąć zamierzony skutek w postaci uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 punkt 11 O.p. należy wykazać, że skutkiem konkretnego orzeczenia TSUE jest konieczność odmiennego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Należy także wskazać, że mimo, iż postępowanie wznowieniowe ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, to nie może być ono wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego. Odmienne są przede wszystkim zasady rozpoznawania spraw w trybach nadzwyczajnych. W szczególności inna jest waga zakresu przedmiotowego naruszeń prawa uwzględnianych przez organ odwoławczy i inna branych pod uwagę przez organ rozpatrujący wniosek o wznowienie postępowania. Naruszenia prawa mogące mieć znaczenie przy rozpoznawaniu sprawy w trybie zwykłym nie muszą mieć znaczenia w postępowaniu wznowieniowym.
W rozpoznawanej sprawie orzeczeniem, które zdaniem skarżącego rodziło konieczność wznowienia postępowania oraz uchylenia decyzji ostatecznej objętej wnioskiem jest wyrok TSUE z dnia 13 lutego 2013 r. w sprawie C-18/13 Maks Pen EOOD. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że; 1) Dyrektywę Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, iż sprzeciwia się ona temu, aby podatnik dokonywał odliczenia podatku VAT znajdującego się na fakturach wystawionych przez dostawcę jeżeli, pomimo że usługa została wyświadczona, okazuje się, że nie została ona w rzeczywistości wykonana przez danego usługodawcę lub przez jego podwykonawcę, w szczególności ponieważ nie dysponowali oni ani koniecznym personelem, materiałami ani majątkiem, że koszty usługi nie zostały udokumentowane w ich księgowości oraz że nie zgadza się tożsamość osób, które podpisały niektóre dokumenty jako dostawcy, o ile spełnione zostały dwa warunki, że okoliczności te stanowią oszukańcze zachowanie i że wykazano na podstawie obiektywnych dowodów przedstawionych przez organy podatkowe, że podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, iż transakcja powoływana w celu uzasadnienia prawa do odliczenia brała udział w tym oszustwie, co należy do oceny sądu odsyłającego; 2) Jeżeli sądy krajowe mają obowiązek lub prawo podniesienia z urzędu zarzutu prawnego w oparciu o wiążący przepis prawa krajowego, to powinny uczynić to w stosunku do wiążącego przepisu prawa Unii takiego, który wymaga, aby organy i sądy krajowe odmawiały korzystania z prawa do odliczenia podatku VAT, jeżeli wykazane zostanie na podstawie obiektywnych dowodów, iż powoływanie się na to prawo następuje w sposób oszukańczy lub stanowiący nadużycie. Do sądów tych należy przy ocenie oszukańczego lub stanowiącego nadużycie charakteru powołania się na to prawo do odliczenia dokonywanie wykładni prawa krajowego w miarę możliwości w sposób jak najbardziej zgodny z tekstem i celem dyrektywy 2006/112 tak, aby osiągnąć zamierzony przez nią rezultat, co wymaga aby sądy czyniły wszystko co leży w zakresie ich kompetencji, uwzględniając wszystkie przepisy prawa krajowego i stosując uznane w porządku krajowym metody wykładni, 3) Dyrektywa 2006/112, wymagając w szczególności w art. 242 od każdego podatnika, aby prowadził księgowość w sposób wystarczająco szczegółowy, aby umożliwić stosowanie podatku VAT oraz kontrolę przez organ podatkowy, powinna być interpretowana w ten sposób, że nie sprzeciwia się ona temu, aby dane państwo członkowskie w granicach przewidzianych w art. 273 tej dyrektywy wymagało od każdego podatnika przestrzegania w tym zakresie wszystkich krajowych przepisów o księgowości zgodnych z międzynarodowymi przepisami o księgowości pod warunkiem, że przyjęte w ten sposób przepisy krajowe nie będą wychodziły poza to, co jest niezbędne dla celu zmierzającego zapewnienie prawidłowego poboru podatku i unikania oszustw. W tym zakresie dyrektywa 2006/112 sprzeciwia się przepisowi krajowemu, zgodnie z którym usługę uważa się za wyświadczoną w dacie, w której zostały spełnione przesłanki uznania przychodu pochodzącego z danego świadczenia.
Z treści wyroku Trybunału z dnia 13 lutego 2014 r. wydanego w sprawie C-18/13 wynika zatem, że organy podatkowe w sytuacji udowodnienia, na podstawie obiektywnych dowodów, że podatnik wiedział lub powinien wiedzieć, że zawierane transakcje związane są z oszustwem, mogą zakwestionować prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących takie transakcje. A zatem tezę orzeczenia TSUE można odnieść do okoliczności zaistniałych w sprawie, w której jednoznacznie ustalono, że faktury wystawione przez kontrahenta były fikcyjne i nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zaś podatnik powinien mieć świadomość, że uczestniczy w nielegalnym procederze. W związku z powyższym z uwagi na fikcyjność tych dokumentów Strona nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z nich wynikającego
Odnosząc powyższe tezy TSUE do rozpoznawanej sprawy należy przyznać rację organowi, że w okolicznościach niniejszej sprawy wyrok ten nie może znaleźć zastosowania, ponieważ w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec strony w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. udowodniono, że podatnik dokonał obniżenia należnego podatku VAT o podatek naliczony wynikający z tzw. "pustych faktur", wystawionych przez spółkę A. Postępowanie kontrolne przeprowadzone w tej sprawie dowiodło, że usług tych nie wykonał również jedyny podwykonawca firmy A – firma E. Poczynione przez organy ustalenie, że dochodziło do wystawiania tzw. "pustych faktur", będących w istocie jedynie dokumentami, którym nie towarzyszą żadne transakcje oznacza, że dobra wiara strony nie może być brana pod uwagę. W takiej sytuacji nie sposób bowiem przyjąć, że podatnik odliczający podatek z tego rodzaju faktury nie jest świadomy jakiego rodzaju działania się dopuszcza. Jest to istotne zwłaszcza w świetle dokonanych przez organ ustaleń, iż prace budowlane wynikające z ww. faktur wykonali pracownicy podatnika. Ustalenia te są wykluczają zatem zasadność twierdzeń zawartych w skardze, że jedyną podstawą wydania decyzji ostatecznej było stwierdzenie przez organy, iż podwykonawca będący wystawcą "pustych faktur" nie posiadał pracowników i zaplecza technicznego umożliwiającego wykonywanie usług budowlanych.
W tym miejscu wypada podkreślić, że podstawą żądania zawartego we wniosku wznowieniowym było przekonanie pełnomocnika podatnika, że orzeczenie TS w sprawie C – 18/13 miało wpływ na treść wydanej decyzji ostatecznej. Z tego punktu widzenia nie mają żadnego znaczenia załączone przez pełnomocnika skarżącego dokumenty z akt sprawy karnej [...] oraz [...], ani argumenty zawarte w skardze dotyczące naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej przepisu art.240 § 1 pkt.5 O.p. Jak już wskazano niedopuszczalne jest wykorzystywanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest jego kontynuacją. Tylko na marginesie należy podnieść, że zarówno zeznania J. S. jak i wyroki wydane w sprawach karnych (IV 558/12 i V Ka 1674/13) nie dotyczyły skarżącego, tylko innego podatnika – A. J., zaś prawomocny wyrok skazujący W. D. Sądu Rejonowego dla Ł.-W. w Ł. z dnia [...] roku w sprawie [...], za czyn polegający na tym, że jako właściciel firmy "E" w okresie od stycznia 2005 roku do sierpnia 2010 roku, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu tego samego zamiaru i z wykorzystaniem takiej samej sposobności wystawił na rzecz firm: Grupa Twórczo-Wykonawcza "F" (...), "A" Sp. z o.o (...) nierzetelne faktury sprzedaży m.in. usług budowlanych i prac ogólnobudowlanych, w sytuacji, gdy faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych nigdy nie został wyeliminowany z obrotu prawnego. Wyrok ten ( [...] ) stanowił podstawowy dowód w przedmiotowej sprawie podatnika R. M.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami), należało orzec jak w sentencji.
ak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI