I SA/Łd 1106/15
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że naliczanie odsetek od zaległości podatkowej za okres, gdy Skarb Państwa dysponował środkami należnymi podatnikowi, narusza zasadę proporcjonalności i sprawiedliwości podatkowej.
Sprawa dotyczyła zaliczenia zwrotu podatku VAT za czerwiec 2013 r. na poczet zaległości w podatku VAT za kwiecień 2013 r. Organy podatkowe uchyliły postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, kwestionując sposób naliczenia odsetek od zaległości. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że naliczanie odsetek od daty złożenia pierwotnej deklaracji VAT za kwiecień 2013 r. do dnia złożenia korekty za czerwiec 2013 r. (kiedy to Skarb Państwa dysponował środkami należnymi podatnikowi) narusza zasadę proporcjonalności i sprawiedliwości podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zaliczenia zwrotu podatku VAT za czerwiec 2013 r. na poczet zaległości w podatku VAT za kwiecień 2013 r. Spółka wykazała w pierwotnej deklaracji VAT za kwiecień 2013 r. kwotę do zwrotu, która została jej zwrócona. Następnie złożyła korektę tej deklaracji, wykazując podatek do wpłaty i tym samym powstanie zaległości. W międzyczasie złożyła również deklarację VAT za czerwiec 2013 r. z kwotą do zwrotu, a następnie jej korektę, wykazując wyższy zwrot. Spółka wniosła o zaliczenie tego wyższego zwrotu na poczet zaległości za kwiecień 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał takiego zaliczenia, naliczając odsetki od zaległości za kwiecień 2013 r. od dnia nienależnego zwrotu do dnia złożenia korekty deklaracji za czerwiec 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił to postanowienie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wątpliwości co do zastosowania 75% stawki odsetek za zwłokę. Sąd administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że organy podatkowe naruszyły prawo. Sąd stwierdził, że uchylenie postanowienia przez organ odwoławczy nastąpiło z naruszeniem art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż sprawa nie wymagała uzupełniania postępowania dowodowego. Kluczową kwestią było ustalenie daty zaliczenia zwrotu podatku. Sąd podzielił pogląd Spółki, że naliczanie odsetek od zaległości za kwiecień 2013 r. za okres, gdy Skarb Państwa dysponował środkami z wyższego zwrotu za czerwiec 2013 r., narusza zasadę proporcjonalności i sprawiedliwości podatkowej (art. 2 Konstytucji RP). Sąd wskazał również na naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 OP) z uwagi na sprzeczne stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu i wydanej wcześniej interpretacji indywidualnej.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, naliczanie odsetek od zaległości podatkowej za okres od daty złożenia pierwotnej deklaracji VAT za kwiecień 2013 r. do daty złożenia korekty za czerwiec 2013 r. (kiedy to Skarb Państwa dysponował środkami należnymi podatnikowi) narusza zasadę proporcjonalności i sprawiedliwości podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obciążenie podatnika odsetkami za okres, gdy Skarb Państwa dysponował środkami z wyższego zwrotu VAT, stanowi sankcję naruszającą zasadę proporcjonalności i nie chroni uzasadnionego interesu państwa, gwarantując jedynie nieuzasadniony wpływ do budżetu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Pomocnicze
OP art. 52 § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
OP art. 53 § 5 pkt 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 56 § 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 56 § 1a
Ordynacja podatkowa
OP art. 76a § 2 pkt 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 76b § 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 127
Ordynacja podatkowa
OP art. 233 § 2
Ordynacja podatkowa
OP art. 239
Ordynacja podatkowa
OP art. 51 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
OP art. 53 § 1-2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
OP art. 59 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
OP art. 76 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
OP art. 76a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
OP art. 76b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
PPSA art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
PPSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach art. 4 § ust. 1 pkt 6
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naliczenie odsetek od zaległości podatkowej za okres, gdy Skarb Państwa dysponował środkami należnymi podatnikowi z tytułu zwrotu VAT, narusza zasadę proporcjonalności i sprawiedliwości podatkowej. Organ odwoławczy naruszył art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji bez uzupełniania postępowania dowodowego. Organ podatkowy naruszył zasadę zaufania do organów podatkowych, wydając postanowienie sprzeczne z wcześniejszą interpretacją indywidualną. Zaliczenie zwrotu VAT za czerwiec 2013 r. na poczet zaległości za kwiecień 2013 r. powinno nastąpić z uwzględnieniem faktu, że Skarb Państwa dysponował tym zwrotem wcześniej.
Godne uwagi sformułowania
Skarb Państwa dysponował już tym zwrotem w dacie upływu terminu do złożenia pierwotnej deklaracji VAT za 6/2013 roku. Posłużenie się przez organ odwoławczy art.233 § 2 OP stanowiło próbę obejścia zakazu wydawania w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia na niekorzyść strony. Instytucja oprocentowania zaległości podatkowej w swym założeniu wywołuje podwójny skutek: kompensacyjny i represyjny (sankcyjny). Sankcja ta, w postaci odsetek od zaległości podatkowych naliczonych na podstawie art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej, nie chroni żadnego uzasadnionego interesu państwa. Gwarantuje jedynie nieuzasadniony w tym przypadku wpływ do jego budżetu, w sytuacji kiedy Skarb Państwa dysponował nienależnie kwotą pełnego zwrotu wynikającą z korekty deklaracji za czerwiec 2013 roku. Zasada zaufania do organów podatkowych oznacza m.in., że nawet gdyby organ doszedł do przekonania, iż udzielając interpretacji zajął błędne stanowisko, to nie może to powodować ujemnych następstw dla podatnika, który w postępowaniu o zaliczenie zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowej (...) działał w dobrej wierze i w zaufaniu do treści otrzymanej interpretacji.
Skład orzekający
Joanna Tarno
przewodniczący
Paweł Kowalski
sprawozdawca
Wiktor Jarzębowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naliczanie odsetek od zaległości podatkowych w sytuacji, gdy Skarb Państwa dysponował środkami należnymi podatnikowi z tytułu zwrotu VAT, a także kwestie związane z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych i stosowaniem art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z korektami deklaracji VAT i zaliczaniem zwrotów, ale jego zasady dotyczące proporcjonalności i zaufania mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być rozliczenia VAT i odsetek, a także podkreśla znaczenie zasad ogólnych prawa podatkowego, takich jak proporcjonalność i zaufanie do organów, co jest interesujące dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy Skarb Państwa może zarabiać na odsetkach od pieniędzy, które należały się podatnikowi?”
Dane finansowe
WPS: 2117 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Łd 1106/15 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2015-12-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-09-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Joanna Tarno /przewodniczący/ Paweł Kowalski /sprawozdawca/ Wiktor Jarzębowski Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane I FSK 722/16 - Wyrok NSA z 2016-08-30 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 749 art. 52 par. 1 pkt 2 art. 53 par. 5 pkt 1 art. 56 par. 1 par. 1aart. 76a par. 2 pkt 1 art. 76b par. 1 art. 121 art. 127 art. 233 par. 2 art. 239 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Protokolant: Sekretarz sądowy Ewa Jodełka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z/s w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości postanowienia w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług wynikającego z korekty deklaracji VAT-7 za czerwiec 2013r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień 2013r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Ł. Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r., nr. [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I SA/Łd 1106/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...]. w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług w wysokości 2.117 złotych, wynikającej z korekty deklaracji VAT-7 z dnia 29 grudnia 2014 roku za miesiąc czerwiec 2013 na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano, że dniu 27 maja 2013 r. do [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wpłynęła deklaracja VAT-7 za miesiąc kwiecień 2013 r., w której A Spółka z o.o. wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 1.619.741 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni. Zwrot powyższej kwoty nastąpił w dniu 26 lipca 2013 roku. W dniu 29 grudnia 2014 r. Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za ww. miesiąc, w której wykazała podatek do wpłaty w kwocie 330.541 złotych. W wyniku przyjęcia powyższej korekty powstała zaległość podatkowa w kwocie: - 1.619.741 zł – wynikająca z tytułu nienależnie otrzymanego w dniu 26 lipca 2013 roku, - 330.541 zł - z terminem płatności zobowiązania 27 maja 2013 roku W dniu 26 lipca 2013 roku do ŁUS w Ł. wpłynęła deklaracją VAT 7 za miesiąc czerwiec 2013 roku, w której Spółka wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w wysokości 432.366 zł, którą to kwotę zwrócono na rachunek Spółki w dniu 24 września 2013 roku. W dniu 29 grudnia 2014 roku złożona została korekta deklaracji za ww. okres, w której Spółka wskazała kwotę nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu w wysokości 434.483 zł. W piśmie z dnia 15 grudnia 2014 roku Spółka zwróciła się o zaliczenie "zwrotu VAT za miesiąc czerwiec 2013 roku wynikającego ze złożonej korekty w kwocie 2.117 złotych na poczet bieżących zobowiązań podatkowych lub zaległości podatkowych zadeklarowanych do końca 2014 roku". Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. dokonał zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług w wysokości 2.117 złotych ( będącą następstwem korekty deklaracji VAT za czerwiec 2013 roku ) na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 roku - na należność główną 1.917 zł, - odsetki za zwłokę 199,20 zł ( naliczone od dnia 26 maja 2013 roku do dnia 29 grudnia 2014 r. ) Rozpoznając zażalenie na postanowienie organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odwołał się do treści art. 51 § 1, art. 53, art. 55 i art. 62 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373) Przedstawiając następnie analizę naliczenia odsetek za zwłokę, organ odwoławczy wyjaśnił, że na dzień dokonywania przedmiotowego zaliczenia zaległość w podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r. wynosiła 128.999,20 zł. Jednocześnie, na skutek złożenia korekty deklaracji VAT 7 za czerwiec 2013 roku okazało się, że kwotą zwrotu podatku VAT za ten okres rozliczeniowy jest wyższa od pierwotnie zadeklarowanej o 2.117 złote. Dokonując zaliczenia zwrotu VAT za czerwiec 2013 roku na poczet zaległości za kwiecień 2013 roku Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. prawidłowo liczył odsetki za zwłokę od zaległości w podatku za kwiecień 2013 r. od dnia następującego po upływie terminu płatności podatku ( 28 maja 2013 rok ) do dnia 29 grudnia 2014 roku tj. do dnia złożenia korekty deklaracji za czerwiec 2013 roku Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zdaniem strony organ dokonał nieprawidłowego zaliczenia zwrotu podatku za 6/2013 na poczet zaległości w podatku VAT za 4/2013 dopiero w dacie złożenia korekty, pomimo faktu, że Skarb Pastwa dysponował już tym zwrotem w dacie upływu terminu do złożenia pierwotnej deklaracji VAT za 6/2013 roku. Natomiast zdaniem organu odwoławczego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego dokonał prawidłowych zaliczeń zwrotu. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., nieuzasadnione są również zarzuty dotyczące naruszenia w zaskarżonym postanowieniu art. 121 § 1 oraz art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ organ pierwszej instancji poczynił działania istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, ustalił wysokość zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r. na dzień złożenia korekty za czerwiec 2013, wyjaśnił według jakich zasad zostały obliczone odsetki za zwłokę oraz wskazał początkową i końcową datę ich naliczania. Ustosunkowując się do pisma z dnia 13 kwietnia 2015 r. w którym przekazano interpretację indywidualną z dnia [...]., Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że interpretacje indywidualne są kierowane do wnioskodawców, nie zaś do organów podatkowych i organów kontroli. Jednocześnie organ poinformował, że w dotychczas wydanych interpretacjach indywidualnych brak jest ugruntowanego stanowiska w przedmiotowym zakresie, a interpretacja indywidualna z dnia [...]. została przekazana przez Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w P. do Ministerstwa Finansów Departamentu Polityki Podatkowej celem weryfikacji. Z podniesionych argumentów wynika, że DIS uznał zarzuty zawarte w zażaleniu za niezasadne, jednak uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania celem wyjaśnienia, w zakresie zasadności zastosowania 75% stawki podstawowej odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku VAT-7 za miesiąc kwiecień/2013. W ocenie DIS w Ł. organ pierwszej instancji taką stawkę zastosował, nie wskazując wyczerpująco wszystkich okoliczności, które na to pozwoliły. Stwierdził, że z przepisu art.56 § 1a OP wynika, że ma on zastosowanie wówczas, gdy podatnik dokona w całości zapłaty, w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty, zaległości podatkowej, co w analizowanej sprawie nie zostało dostatecznie wyjaśnione przez organ pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika bowiem, że zaległość za miesiąc kwiecień 2013 została w całości wygaszona dopiero w dniu 7 stycznia 2015 roku, a więc po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art.56 § 1a OP. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia z dnia [...]. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia: a) art 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie wadliwego postanowienia sanującego nieprawidłowy w tym stanie faktycznym sposób zaliczania zwrotów VAT na poczet zaległości podatkowych VAT oraz nieuwzględnienie wydanej w sprawie Spółki interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. b) art.56 § 1a w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe uzasadnienie w zakresie momentu zaliczenia zwrotów VAT należnych Spółce, jak też w zakresie rzekomego nieprzeprowadzenia przez Naczelnika US analizy sposobów wygaszania zaległości za miesiąc 4/2013 pod kątem zastosowania art.56 § 1 a OP 2) naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 53 § 1-2 oraz § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 273 akapit 1 Dyrektywy 112 oraz art. 2 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie, w tym niezastosowanie zasady proporcjonalności, przejawiające się naliczaniem liczonych w setkach tysięcy złotych odsetek od zaległości podatkowej za kwiecień 2013 r. do dnia złożenia korekt deklaracji wykazujących zwiększone zwroty; b) art. 59 § 1 pkt 4 oraz art. 76 § 1, art. 76a § 1 w związku z art. 76b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się zaliczeniem zwrotu VAT za miesiąc czerwiec 2013 roku dopiero z dniem złożenia korekty deklaracji za ten miesiąc na poczet zaległości wynikającej ze złożenia korekty deklaracji VAT 7 za kwiecień 2013 roku, mimo że zarówno zwiększony zwrot VAT za czerwiec 2013, jak i zaległości podatkowe wynikające ze złożonej korekty deklaracji za kwiecień 2013 roku były efektem przenoszenia faktur korygujących in minus ujętych o miesiąc za wcześnie w rejestrach VAT skarżącej. c) art.62 § 1 OP poprzez zaliczenie zwrotu VAT za miesiąc czerwiec 2013 roku na poczet zaległości podatkowej za kwiecie 2013 roku, podczas, gdy zgodnie z żądaniem zwrot ten powinien być zaliczony na poczet zaległości zadeklarowanych do końca 2014 roku, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności. Wskazując na powyższe zarzuty, wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, 2. połączenie niniejszej sprawy z pozostałymi sprawami dotyczącymi skarg na postanowienia DIS w Ł. z [...]. oraz rozpoznania i rozstrzygnięcia ze względu na ich podobieństwo, 3. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalanie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o którym mowa w art.239 w związku z art.233 § 2 OP. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję ( postanowienie ) organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W związku z tym należy podnieść, iż przepis ten służy uzupełnianiu istotnych luk dowodowych zauważonych w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji, takich których uzupełnienia w postępowaniu odwoławczym, ani też w postępowaniu opisanych w art.229 OP jest niemożliwe z uwagi na obowiązującą zasadę dwuinstancyjności ( art.127 OP ). W szczególności nie służy ono narzuceniu przez organ odwoławczy sposobu załatwienia sprawy ( rozstrzygnięcia ), naprawieniu błędnego zastosowania prawa materialnego, ani tym bardziej "obejścia" zakazu opisanego w art.234 OP. W niniejszej sprawie uchylenie postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego nastąpiło z naruszeniem art.233 § 2 OP bowiem wszelkie okoliczności faktyczne, które mieszczą się w dyspozycji art.56 § 1 a OP zostały przez ten organ ustalone – tj. data złożenia skutecznej korekty deklaracji oraz data zapłaty całości zaległości podatkowej będącej następstwem korekty. Na podstawie tych okoliczności faktycznych można stwierdzić, że organ pierwszej instancji dokonał błędnego zastosowania art.56 § 1 a OP, ponieważ in casu, w świetle tych okoliczności organ pierwszej instancji błędnie zastosował powołany przepis ( w ogóle nie miał on zastosowania ). Natomiast wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia reformatoryjnego ( art.233 § 1 pkt.2 lit.a ) było niemożliwe z uwagi na zakaz z art. 234 OP. W związku z tym można odnieść wrażenie, że posłużenie się przez organ odwoławczy art.233 § 2 OP stanowiło próbę obejścia zakazu wydawania w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia na niekorzyść strony. Niezależnie od tego podnieść wypada, że istota sporu sprowadza się do ustalenia z jakim dniem organ powinien zaliczyć zwrot podatku wykazany w korekcie deklaracji podatkowej za czerwiec 2013 r., na poczet zaległości za kwiecień 2013 r. Za ten ostatni okres wystąpiła zaległość wynikająca zarówno z tytułu podatku należnego wykazanego w korekcie deklaracji ( 330.541 zł), który skarżąca powinna była wpłacić do 27 maja 2013 r., jak i z tytułu zwrotu podatku dokonanego przez organ w dniu 26 lipca 2013 r. (1.619.741 zł). Organ dokonał zaliczenia zwrotu podatku w kwocie 2.117 złotych obliczając odsetki od zaległości podatkowej począwszy od dnia nienależnego zwrotu ( 26 lipca 2013 roku ) do dnia złożenia korekty deklaracja VAT 7 za czerwiec 2013 roku ( 29 grudnia 2014 roku ) Stosownie bowiem do treści art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej "na równi z zaległością podatkową traktuje się także zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej lub został on zaliczony na poczet zaległości podatkowej albo bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy". Odnosząc ten przepis do stanu faktycznego omawianej sprawy, należy stwierdzić zatem, że zwrot podatku VAT za kwiecień 2013 r. stanowił zaległość podatkową, co zresztą pozostaje poza sporem. Na podstawie art. 53 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej w przypadku nienależnego zwrotu podatku odsetki za zwłokę naliczane są od dnia tego zwrotu (w przedmiotowej sprawie 26 lipca 2013 r.). Dla rozstrzygnięcia sprawy niewątpliwie istotna jest treść art. 76b Ordynacji podatkowej, który określa datę zaliczenia zwrotu podatku, w tym także podatku od towarów i usług, wskazując, że następuje to z dniem złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku. Powyższe odnosi się również do korekty deklaracji z wykazaną kwotą zwrotu. Należy zgodzić się z organami podatkowymi, że literalne odczytanie tego przepisu uzasadnia sposób zaliczenia przyjęty w postanowieniach organów obu instancji. Rozważenia wymaga jednak aspekt ekonomiczny, czy finansowy naliczania odsetek za okres od daty złożenia pierwotnej deklaracji za kwiecień 2013 r. z wykazaną kwotą podatku do zwrotu (zwróconą przez organ) do dnia 29 grudnia 2014 r., kiedy została złożona ostateczna korekta za ten miesiąc, obejmująca podatek do zapłaty ( w miejsce pierwotnie deklarowanego zwrotu ), a także złożona został korekta deklaracji za czerwiec 2013 roku, w której to skarżąca wykazała wyższą kwotę zwrotu niż wynikająca z pierwotnie złożonej deklaracji za ten miesiąc. Owa wyższa kwota zwrotu została zaliczona na poczet zaległości za kwiecień 2013 roku. Sąd podziela pogląd Spółki, że wskutek późniejszego złożenia korekty za czerwiec 2013 r., Skarb Państwa wcześniej nie musiał dokonywać zwrotu w pełnej wysokości, co w rezultacie oznacza, że Skarb Państwa przez ponad rok dysponował częścią środków, które – jak się okazało z korekty – przysługiwały skarżącej za ten okres. Podobnej oceny dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 maja 2014 r., I FSK 832/13, stwierdzając, że wskutek późniejszego złożenia korekty, Skarb Państwa dysponował wcześniej środkami wynikającymi z nadwyżki, aniżeli faktycznie zaliczył je na powstałą zaległość podatkową. Instytucja oprocentowania zaległości podatkowej w swym założeniu wywołuje podwójny skutek: kompensacyjny i represyjny (sankcyjny). W tym miejscu należy odnieść się do istoty oraz celu powoływanej w skardze zasady proporcjonalności, jako jednej z zasad ogólnych prawa wspólnotowego, leżącej u podstaw wspólnotowego porządku prawnego, mającej znaczący wpływ na stosowanie prawa wspólnotowego oraz prawa krajowego przez sądy Państw Członkowskich. Istotą tej zasady jest zestawienie celu przepisu ze środkami za pomocą których cel ten ma być osiągnięty, co znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie powoływał się na wymogi wynikające z zasady proporcjonalności, oceniając dopuszczalność stosowania przepisów krajowych przyjętych w wykonaniu uprawnień wynikających z prawa wspólnotowego (zob. m. in. wyrok z dnia 10 maja 1995 r., w sprawie C - 384/93 Alpine Investments, ECR 1995, s. 1-1141 czy wyrok z dnia 29 lutego 1996 r., w sprawie C - 193/94 Scanavi, ECR 1998, s. 1-2133). Biorąc pod uwagę uprzywilejowaną pozycję Skarbu Państwa, jeśli chodzi o odsetki od zaległości podatkowych, należy odnieść się do zastosowanych w niniejszej sprawie przepisów Ordynacji podatkowej, tj.: art. 76b w zestawieniu z art. 76 § 1, art. 76a § 1 i 2 pkt 1 oraz art. 53 § 1 i 2, mając jednocześnie na względzie wskazaną wyżej zasadę proporcjonalności. Za uzasadnione Sąd uznaje argumenty skargi skłaniające do rozważań nad zgodnością zastosowania tych przepisów z jedną z podstawowych zasad sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu wymienione unormowania Ordynacji podatkowej, dotyczące podatnika podatku od towarów i usług, powodują zachwianie symetrii między interesami Skarbu Państwa i podatników. W omawianej sprawie bowiem, podatnik został obciążony odsetkami od zaległości za kwiecień 2013 r. za okres od daty złożenia deklaracji za kwiecień 2013 r. do daty ostatecznej korekty i jednocześnie ostatecznej korekty za czerwiec 2013, co należy ocenić w istocie jako sankcję naruszającą zasadę proporcjonalności. Sankcja ta, w postaci odsetek od zaległości podatkowych naliczonych na podstawie art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej, nie chroni żadnego uzasadnionego interesu państwa. Gwarantuje jedynie nieuzasadniony w tym przypadku wpływ do jego budżetu, w sytuacji kiedy Skarb Państwa dysponował nienależnie kwotą pełnego zwrotu wynikającą z korekty deklaracji za czerwiec 2013 roku. Reasumując, należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że nastąpiło naruszenie art. 53 § 1 i 2 oraz 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 273 dyrektywy 112 oraz art. 2 Konstytucji RP, gdyż za okres naliczenia odsetek od daty złożenia deklaracji za kwiecień 2013 r. do daty jej ostatecznej korekty, nie wystąpił uszczerbek majątkowy po stronie Skarbu Państwa. Argumenty wynikające z zastosowania zasady proporcjonalności oraz względy sprawiedliwości podatkowej (art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP) wskazują również, że organ dokonał błędnej wykładni art. 76b § 1 w związku z art. 76a § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stwierdzając w sposób kategoryczny, że zaliczenie kwoty podatku do zwrotu na poczet zaległości w podatku VAT za kwiecień 2013 roku powinno nastąpić z dniem złożenia korekty deklaracji za ten miesiąc, a nie z dniem 26 lipca 2013 roku tj. w dacie powstania prawa do ubiegania się o zwrot VAT za miesiąc czerwiec 2013 w prawidłowej wysokości. Zasadny jest również zarzut naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych (art 121 § 1 Ordynacji podatkowej) poprzez zajęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w zaskarżonym postanowieniu z [...]. stanowiska całkowicie odmiennego od tego jakie organ ten trzy miesiące wcześniej wyraził w wydanej dla Spółki interpretacji indywidualnej z dnia [...]. W interpretacji tej przedstawiono stan faktyczny tożsamy ze stanem faktycznym omawianej sprawy. Należy zauważyć przy tym, że wskazana interpretacja została udzielona niecałe dwa miesiące po wydaniu w niniejszej sprawie postanowienia organu I instancji. Wprawdzie organ, który udzielił interpretacji, działał w imieniu Ministra Finansów, nie można nie zauważyć jednak, że był to właśnie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., który trzy miesiące później wydał zaskarżone postanowienie. Zdaniem Sądu zasada zaufania do organów podatkowych oznacza m.in., że nawet gdyby organ doszedł do przekonania, iż udzielając interpretacji zajął błędne stanowisko, to nie może to powodować ujemnych następstw dla podatnika, który w postępowaniu o zaliczenie zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowej (zwłaszcza w toku postępowania zażaleniowego) działał w dobrej wierze i w zaufaniu do treści otrzymanej interpretacji. Zapłata odsetek z tytułu zaległości podatkowej w większej wysokości niż to wynika z otrzymanej interpretacji, w sposób oczywisty szkodzi wnioskodawcy, zatem obowiązek w tym zakresie powinien być wyłączony, gdyż w przeciwnym razie naruszone zostałyby zasady pewności i bezpieczeństwa prawnego wyrażone w art. 14k Ordynacji podatkowej. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę organ poinformował, że w dniu [...]. wskazana interpretacja została zmieniona z urzędu przez Ministra Finansów, jednak okoliczność ta nie była znana organowi odwoławczemu w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, co jednoznacznie wynika z jego treści. Rozpoznając ponownie sprawę organ związany będzie oceną prawną dokonaną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Dokonując zaliczenia zwrotu podatku za czerwiec 2013 r. na poczet zaległości za kwiecień 2013 r. organ powinien także wziąć pod uwagę fakt, że pozostałe zaliczenia wpłat, zwrotów i nadpłat na poczet zaległości podatkowych VAT skarżącej, będące przedmiotem łącznie rozpoznanych spraw zostały zakwestionowane przez Sąd, co może mieć wpływ także na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200 i art. 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji. dc.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę