I SA/Łd 1104/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2015-12-30
NSApodatkoweWysokawsa
VATzaliczanie zwrotuzaległość podatkowaodsetki za zwłokękorekta deklaracjizasada proporcjonalnościsprawiedliwość podatkowazasada zaufaniainterpretacja indywidualna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące zaliczenia zwrotu VAT na poczet zaległości, uznając, że naliczanie odsetek narusza zasadę proporcjonalności i sprawiedliwości podatkowej.

Sprawa dotyczyła zaliczenia zwrotu podatku VAT za maj 2013 r. na poczet zaległości za kwiecień 2013 r. Organ odwoławczy uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając, że naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej narusza zasadę proporcjonalności i sprawiedliwości podatkowej, gdyż Skarb Państwa dysponował środkami, które ostatecznie okazały się należne podatnikowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zaliczenia zwrotu VAT za maj 2013 r. na poczet zaległości za kwiecień 2013 r. Spółka wykazała w pierwotnej deklaracji VAT za kwiecień 2013 r. nadwyżkę do zwrotu, którą otrzymała. Następnie złożyła korektę wykazującą zaległość. W grudniu 2014 r. złożyła korektę deklaracji za maj 2013 r., wykazując wyższy zwrot niż pierwotnie, i wniosła o zaliczenie tego zwrotu na poczet zaległości za kwiecień 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał takiego zaliczenia, naliczając odsetki za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił to postanowienie, uznając, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wystarczająco zasadności zastosowania 75% stawki odsetek za zwłokę, gdyż zaległość została uregulowana po terminie wskazanym w art. 56 § 1a Ordynacji podatkowej. Sąd administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Sąd uznał, że uchylenie postanowienia przez organ odwoławczy nastąpiło z naruszeniem przepisów, gdyż nie było podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślił, że naliczanie odsetek za zwłokę od daty złożenia pierwotnej deklaracji za kwiecień 2013 r. do dnia złożenia korekty za maj 2013 r. narusza zasadę proporcjonalności i sprawiedliwości podatkowej, ponieważ Skarb Państwa dysponował środkami, które ostatecznie okazały się należne podatnikowi. Sąd wskazał również na naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych, gdyż Dyrektor Izby Skarbowej zajął stanowisko odmienne od tego, co wcześniej wyraził w interpretacji indywidualnej dla tej samej spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, naliczanie odsetek w takiej sytuacji narusza zasadę proporcjonalności i sprawiedliwości podatkowej, ponieważ nie występuje uszczerbek majątkowy po stronie Skarbu Państwa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naliczanie odsetek od zaległości podatkowej za okres, w którym Skarb Państwa dysponował nienależnie kwotą pełnego zwrotu wynikającą z korekty deklaracji za kolejny okres, stanowi sankcję naruszającą zasadę proporcjonalności i nie chroni uzasadnionego interesu państwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 52 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 53 § 5 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 56 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 56 § 1a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 76a § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 76b § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 233 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 239

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady proporcjonalności i sprawiedliwości podatkowej przy naliczaniu odsetek za zwłokę. Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez sprzeczne stanowisko organu odwoławczego z wcześniejszą interpretacją indywidualną. Niewłaściwe zastosowanie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

Skarb Państwa dysponował nienależnie kwotą pełnego zwrotu wynikającą z korekty deklaracji za maj 2013 roku. Naliczanie odsetek od zaległości podatkowej w tym przypadku nie chroni żadnego uzasadnionego interesu państwa. Zasada proporcjonalności ma znaczący wpływ na stosowanie prawa wspólnotowego oraz prawa krajowego. Zasada zaufania do organów podatkowych oznacza, że nawet gdyby organ doszedł do przekonania, iż udzielając interpretacji zajął błędne stanowisko, to nie może to powodować ujemnych następstw dla podatnika.

Skład orzekający

Joanna Tarno

przewodniczący

Paweł Kowalski

sprawozdawca

Wiktor Jarzębowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naliczanie odsetek za zwłokę w sytuacji, gdy Skarb Państwa dysponował środkami należnymi podatnikowi, naruszenie zasady proporcjonalności i sprawiedliwości podatkowej, zasada zaufania do organów podatkowych w kontekście interpretacji indywidualnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania zwrotu VAT na poczet zaległości podatkowych, gdzie kolejność i momenty złożenia korekt mają kluczowe znaczenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii związanych z naliczaniem odsetek od zaległości podatkowych i ich wpływu na zasadę proporcjonalności, a także naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych, co jest istotne dla wielu podatników.

Czy Skarb Państwa może zarabiać na błędach podatnika? Sąd o odsetkach VAT i zasadzie proporcjonalności.

Dane finansowe

WPS: 2 014 662 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 1104/15 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2015-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-09-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Tarno /przewodniczący/
Paweł Kowalski /sprawozdawca/
Wiktor Jarzębowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 720/16 - Wyrok NSA z 2016-08-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749
art. 52 par. 1 pkt 2 art. 53 par. 5 pkt 1 art. 56 par. 1 par. 1aart. 76a par. 2 pkt 1 art. 76b par. 1 art. 121 art. 127 art. 233 par. 2 art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Protokolant: Sekretarz sądowy Ewa Jodełka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z/s w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości postanowienia w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług wynikającego z korekty deklaracji VAT-7 za maj 2013r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień 2013r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Ł. Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r., nr. [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA/Łd 1104/15
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...]. w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług w wysokości 2.014.662 złotych, wynikającej z korekty deklaracji VAT-7 z dnia 29 grudnia 2014 roku za miesiąc maj 2013 na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano, że dniu 27 maja 2013 r. do [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wpłynęła deklaracja VAT-7 za miesiąc kwiecień 2013 r., w której A Spółka z o.o. wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 1.619.741 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni. Zwrot powyższej kwoty nastąpił w dniu 26 lipca 2013 roku. W dniu 29 grudnia 2014 r. Spółka złożyła korektę deklaracji VAT-7 za ww. miesiąc, w której wykazała podatek do wpłaty w kwocie 330.541 złotych. W wyniku przyjęcia powyższej korekty powstała zaległość podatkowa w kwocie:
- 1.619.741 zł – wynikająca z tytułu nienależnie otrzymanego w dniu 26 lipca 2013 roku zwrotu,
- 330.541 zł - z terminem płatności zobowiązania 27 maja 2013 roku
W dniu 26 czerwca 2013 roku do ŁUS w Ł. wpłynęła deklaracją VAT 7 za miesiąc maj 2013 roku, w której Spółka wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w wysokości 7.420.290 zł, którą to kwotę zwrócono na rachunek Spółki w dniu 26 sierpnia 2013 roku. W dniu 29 grudnia 2014 roku złożona została korekta deklaracji za ww. okres, w której Spółka wskazała kwotę nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu w wysokości 9.434.952 zł.
W piśmie z dnia 15 grudnia 2014 roku Spółka zwróciła się o zaliczenie "zwrotu VAT za miesiąc maj 2013 roku wynikającego ze złożonej korekty na poczet zaległości podatkowej za kwiecień 2013 roku oraz odsetek za zwłokę na dzień 25 czerwca 2013 roku.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. dokonał zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług w wysokości 2.014.662 ( będącą następstwem korekty deklaracji VAT za maj 2013 roku ) na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2013 roku
- na należność główną 330.541 zł,
- odsetki za zwłokę 38.505 zł ( naliczone od dnia 28 maja 2013 roku do dnia 29 grudnia 2014 r. )
- na należność główną 1.490.741,80 zł.
- odsetki za zwłokę 154.874,20 zł ( naliczone od dnia 26 lipca 2013 do dnia 29 grudnia 2014 )
Rozpoznając zażalenie na postanowienie organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odwołał się do treści art. 51 § 1, art. 53, art. 55 i art. 62 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373)
Przedstawiając następnie analizę naliczenia odsetek za zwłokę, organ odwoławczy wyjaśnił, że na dzień dokonywania przedmiotowego zaliczenia zaległość w podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r. wynosiła 1.950.202 ( suma 330.541 zł i 1.619.741 zł ). Jednocześnie, na skutek złożenia korekty deklaracji VAT 7 za maj 2013 roku okazało się, że kwotą zwrotu podatku VAT za ten okres rozliczeniowy jest wyższa od pierwotnie zadeklarowanej o 2.014.662 złote. Dokonując zaliczenia zwrotu VAT za maj 2013 roku na poczet zaległości za kwiecień 2013 roku Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. prawidłowo liczył odsetki za zwłokę od zaległości w podatku za kwiecień 2013 r. od dnia następującego po upływie terminu płatności podatku ( 28 maja 2013 rok ) do dnia 29 grudnia 2014 roku tj. do dnia złożenia korekty deklaracji za maj 2013 roku ( zaległość w kwocie 330.541 zł ) i od dnia nienależnie otrzymanego zwrotu podatku VAT 4/2013 ( 26.07.2013 roku ) do dnia złożenia korekty za 5/2013 ( 29 grudnia 2014 ).
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zdaniem strony organ dokonał nieprawidłowego zaliczenia zwrotu podatku za 5/2013 na poczet zaległości w podatku VAT za 4/2013 dopiero w dacie złożenia korekty, pomimo faktu, że Skarb Pastwa dysponował już tym zwrotem w dacie upływu terminu do złożenia pierwotnej deklaracji VAT za 5/2013 roku.. Natomiast zdaniem organu odwoławczego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego dokonał prawidłowych zaliczeń zwrotu. Ponadto organ pierwszej instancji dokonując stosownych zaliczeń wziął pod uwagę wniosek podatnika oraz okres za jaki należne są odsetki za zwłokę.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., nieuzasadnione są również zarzuty dotyczące naruszenia w zaskarżonym postanowieniu art. 121 § 1 oraz art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ organ pierwszej instancji poczynił działania istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, ustalił wysokość zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r. na dzień złożenia korekty za maj 2013, wyjaśnił według jakich zasad zostały obliczone odsetki za zwłokę oraz wskazał początkową i końcową datę ich naliczania.
Ustosunkowując się do pisma z dnia 13 kwietnia 2015 r. w którym przekazano interpretację indywidualną z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że interpretacje indywidualne są kierowane do wnioskodawców, nie zaś do organów podatkowych i organów kontroli. Jednocześnie organ poinformował, że w dotychczas wydanych interpretacjach indywidualnych brak jest ugruntowanego stanowiska w przedmiotowym zakresie, a interpretacja indywidualna z dnia [...]. została przekazana przez Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w P. do Ministerstwa Finansów Departamentu Polityki Podatkowej celem weryfikacji.
Z podniesionych argumentów wynika, że DIS uznał zarzuty zawarte w zażaleniu za niezasadne, jednak uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania celem wyjaśnienia, w zakresie zasadności zastosowania 75% stawki podstawowej odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku VAT-7 za miesiąc kwiecień/2013. W ocenie DIS w Ł. organ pierwszej instancji taką stawkę zastosował, nie wskazując wyczerpują wszystkich okoliczności, które na to pozwoliły. Stwierdził, że z przepisu art.56 § 1a OP wynika, że ma on zastosowanie wówczas, gdy podatnik dokona w całości zapłaty, w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty, zaległości podatkowej, co w analizowanej sprawie nie zostało dostatecznie wyjaśnione przez organ pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika bowiem, że zaległość za miesiąc kwiecień 2013 została w całości wygaszona dopiero w dniu 7 stycznia 2015 roku, a więc po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art.56 § 1a OP.
Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia:
a) art 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie wadliwego postanowienia sanującego nieprawidłowy w tym stanie faktycznym sposób zaliczania zwrotów VAT na poczet zaległości podatkowych VAT oraz nieuwzględnienie wydanej w sprawie Spółki interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].
b) art.56 § 1a w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe uzasadnienie w zakresie momentu zaliczenia zwrotów VAT należnych Spółce, jak też w zakresie rzekomego nieprzeprowadzenia przez Naczelnika US analizy sposobów wygaszania zaległości za miesiąc 4/2013 pod kątem zastosowania art.56 § 1 a OP
2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 53 § 1-2 oraz § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 273 akapit 1 Dyrektywy 112 oraz art. 2 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie, w tym niezastosowanie zasady proporcjonalności, przejawiające się naliczaniem liczonych w setkach tysięcy złotych odsetek od zaległości podatkowej za kwiecień 2013 r. do dnia złożenia korekt deklaracji wykazujących zwiększone zwroty;
b) art. 59 § 1 pkt 4 oraz art. 76 § 1, art. 76a § 1 w związku z art. 76b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się zaliczeniem zwrotu VAT za miesiąc maj 2013 roku dopiero z dniem złożenia korekty deklaracji za ten miesiąc na poczet zaległości wynikającej ze złożenia korekty deklaracji VAT 7 za kwiecień 2013 roku, mimo że zarówno zwiększony zwrot VAT za maj 2013, jak i zaległości podatkowe wynikające ze złożonej korekty deklaracji za kwiecień 2013 roku były efektem przenoszenia faktur korygujących in minus ujętych o miesiąc za wcześnie w rejestrach VAT skarżącej.
Wskazując na powyższe zarzuty, wniesiono o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji,
2. połączenie niniejszej sprawy z pozostałymi sprawami dotyczącymi skarg na postanowienia DIS w Ł. z [...] oraz rozpoznania i rozstrzygnięcia ze względu na ich podobieństwo,
3. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalanie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o którym mowa w art.239 w związku z art.233 § 2 OP. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję ( postanowienie ) organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W związku z tym należy podnieść, iż przepis ten służy uzupełnianiu istotnych luk dowodowych zauważonych w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji, takich których uzupełnienia w postępowaniu odwoławczym, ani też w postępowaniu opisanych w art.229 OP jest niemożliwe z uwagi na obowiązującą zasadę dwuinstancyjności ( art.127 OP ). W szczególności nie służy ono narzuceniu przez organ odwoławczy sposobu załatwienia sprawy ( rozstrzygnięcia ), naprawieniu błędnego zastosowania prawa materialnego, ani tym bardziej "obejścia" zakazu opisanego w art.234 OP.
W niniejszej sprawie uchylenie postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego nastąpiło z naruszeniem art.233 § 2 OP bowiem wszelkie okoliczności faktyczne, które mieszczą się w dyspozycji art.56 § 1 a OP zostały przez ten organ ustalone – tj. data złożenia skutecznej korekty deklaracji oraz data zapłaty całości zaległości podatkowej będącej następstwem korekty. Na podstawie tych okoliczności faktycznych można stwierdzić, że organ pierwszej instancji dokonał błędnego zastosowania art.56 § 1 a OP, ponieważ in casu, w świetle tych okoliczności organ pierwszej instancji błędnie zastosował powołany przepis ( w ogóle nie miał on zastosowania ). Natomiast wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia reformatoryjnego ( art.233 § 1 pkt.2 lit.a ) było niemożliwe z uwagi na zakaz z art. 234 OP. W związku z tym można odnieść wrażenie, że posłużenie się przez organ odwoławczy art.233 § 2 OP stanowiło próbę obejścia zakazu wydawania w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia na niekorzyść strony.
Niezależnie od tego podnieść wypada, że istota sporu sprowadza się do ustalenia z jakim dniem organ powinien zaliczyć zwrot podatku wykazany w korekcie deklaracji podatkowej za maj 2013 r., na poczet zaległości za kwiecień 2013 r.
Za ten ostatni okres wystąpiła zaległość wynikająca zarówno z tytułu podatku należnego wykazanego w korekcie deklaracji ( 330.541 zł), który skarżąca powinna była wpłacić do 27 maja 2013 r., jak i z tytułu zwrotu podatku dokonanego przez organ w dniu 26 lipca 2013 r. (1.619.741 zł). Stosownie bowiem do treści art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej "na równi z zaległością podatkową traktuje się także zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej lub został on zaliczony na poczet zaległości podatkowej albo bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy". Odnosząc ten przepis do stanu faktycznego omawianej sprawy, należy stwierdzić zatem, że zwrot podatku VAT za kwiecień 2013 r. stanowił zaległość podatkową, co zresztą pozostaje poza sporem.
Na podstawie art. 53 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej w przypadku nienależnego zwrotu podatku odsetki za zwłokę naliczane są od dnia tego zwrotu (w przedmiotowej sprawie 26 lipca 2013 r.). Z kolei w odniesieniu do podatku należnego za kwiecień 2013 r., zgodnie z art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku, tj. od 28 maja 2013 r.
Dla rozstrzygnięcia sprawy niewątpliwie istotna jest treść art. 76b Ordynacji podatkowej, który określa datę zaliczenia zwrotu podatku, w tym także podatku od towarów i usług, wskazując, że następuje to z dniem złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku. Powyższe odnosi się również do korekty deklaracji z wykazaną kwotą zwrotu.
Należy zgodzić się z organami podatkowymi, że literalne odczytanie tego przepisu uzasadnia sposób zaliczenia przyjęty w postanowieniach organów obu instancji. Rozważenia wymaga jednak aspekt ekonomiczny, czy finansowy naliczania odsetek za okres od daty złożenia pierwotnej deklaracji za kwiecień 2013 r. z wykazaną kwotą podatku do zwrotu (zwróconą przez organ) do dnia 29 grudnia 2014 r., kiedy została złożona ostateczna korekta za ten miesiąc, obejmująca podatek do zapłaty ( w miejsce pierwotnie deklarowanego zwrotu ), a także złożona został korekta deklaracji za maj 2013 roku, w której to skarżąca wykazała wyższą kwotę zwrotu niż wynikająca z pierwotnie złożonej deklaracji za ten miesiąc. Owa wyższa kwota zwrotu została zaliczona na poczet zaległości za kwiecień 2013 roku.
Sąd podziela pogląd Spółki, że wskutek późniejszego złożenia korekty za maj 2013 r., Skarb Państwa wcześniej nie musiał dokonywać zwrotu w pełnej wysokości, co w rezultacie oznacza, że Skarb Państwa przez ponad rok dysponował częścią środków, które – jak się okazało z korekty – przysługiwały skarżącej za ten okres. Podobnej oceny dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 maja 2014 r., I FSK 832/13, stwierdzając, że wskutek późniejszego złożenia korekty, Skarb Państwa dysponował wcześniej środkami wynikającymi z nadwyżki, aniżeli faktycznie zaliczył je na powstałą zaległość podatkową.
Instytucja oprocentowania zaległości podatkowej w swym założeniu wywołuje podwójny skutek: kompensacyjny i represyjny (sankcyjny). W tym miejscu należy odnieść się do istoty oraz celu powoływanej w skardze zasady proporcjonalności, jako jednej z zasad ogólnych prawa wspólnotowego, leżącej u podstaw wspólnotowego porządku prawnego, mającej znaczący wpływ na stosowanie prawa wspólnotowego oraz prawa krajowego przez sądy Państw Członkowskich. Istotą tej zasady jest zestawienie celu przepisu ze środkami za pomocą których cel ten ma być osiągnięty, co znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie powoływał się na wymogi wynikające z zasady proporcjonalności, oceniając dopuszczalność stosowania przepisów krajowych przyjętych w wykonaniu uprawnień wynikających z prawa wspólnotowego (zob. m. in. wyrok z dnia 10 maja 1995 r., w sprawie C - 384/93 Alpine Investments, ECR 1995, s. 1-1141 czy wyrok z dnia 29 lutego 1996 r., w sprawie C - 193/94 Scanavi, ECR 1998, s. 1-2133).
Biorąc pod uwagę uprzywilejowaną pozycję Skarbu Państwa, jeśli chodzi o odsetki od zaległości podatkowych, należy odnieść się do zastosowanych w niniejszej sprawie przepisów Ordynacji podatkowej, tj.: art. 76b w zestawieniu z art. 76 § 1, art. 76a § 1 i 2 pkt 1 oraz art. 53 § 1 i 2, mając jednocześnie na względzie wskazaną wyżej zasadę proporcjonalności. Za uzasadnione Sąd uznaje argumenty skargi skłaniające do rozważań nad zgodnością zastosowania tych przepisów z jedną z podstawowych zasad sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.
Zdaniem Sądu wymienione unormowania Ordynacji podatkowej, dotyczące podatnika podatku od towarów i usług, powodują zachwianie symetrii między interesami Skarbu Państwa i podatników. W omawianej sprawie bowiem, podatnik został obciążony odsetkami od zaległości za kwiecień 2013 r. za okres od daty złożenia deklaracji za kwiecień 2013 r. do daty ostatecznej korekty i jednocześnie ostatecznej korekty za maj 2013, co należy ocenić w istocie jako sankcję naruszającą zasadę proporcjonalności. Sankcja ta, w postaci odsetek od zaległości podatkowych naliczonych na podstawie art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej, nie chroni żadnego uzasadnionego interesu państwa. Gwarantuje jedynie nieuzasadniony w tym przypadku wpływ do jego budżetu, w sytuacji kiedy Skarb Państwa dysponował nienależnie kwotą pełnego zwrotu wynikającą z korekty deklaracji za maj 2013 roku.
Reasumując, należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że nastąpiło naruszenie art. 53 § 1 i 2 oraz 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 273 dyrektywy 112 oraz art. 2 Konstytucji RP, gdyż za okres naliczenia odsetek od daty złożenia deklaracji za kwiecień 2013 r. do daty jej ostatecznej korekty, nie wystąpił uszczerbek majątkowy po stronie Skarbu Państwa. Argumenty wynikające z zastosowania zasady proporcjonalności oraz względy sprawiedliwości podatkowej (art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP) wskazują również, że organ dokonał błędnej wykładni art. 76b § 1 w związku z art. 76a § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stwierdzając w sposób kategoryczny, że zaliczenie kwoty podatku do zwrotu na poczet zaległości w podatku VAT za kwiecień 2013 roku powinno nastąpić z dniem złożenia korekty deklaracji za ten miesiąc, a nie z dniem 26 czerwca 2013 roku tj. w dacie powstania prawa do ubiegania się o zwrot VAT za miesiąc maj 2013 w prawidłowej wysokości.
Zasadny jest również zarzut naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych (art 121 § 1 Ordynacji podatkowej) poprzez zajęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w zaskarżonym postanowieniu z [...]. stanowiska całkowicie odmiennego od tego jakie organ ten trzy miesiące wcześniej wyraził w wydanej dla Spółki interpretacji indywidualnej z dnia [...]. W interpretacji tej przedstawiono stan faktyczny tożsamy ze stanem faktycznym omawianej sprawy.
Należy zauważyć przy tym, że wskazana interpretacja została udzielona niecałe dwa miesiące po wydaniu w niniejszej sprawie postanowienia organu I instancji. Wprawdzie organ, który udzielił interpretacji, działał w imieniu Ministra Finansów, nie można nie zauważyć jednak, że był to właśnie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., który trzy miesiące później wydał zaskarżone postanowienie.
Zdaniem Sądu zasada zaufania do organów podatkowych oznacza m.in., że nawet gdyby organ doszedł do przekonania, iż udzielając interpretacji zajął błędne stanowisko, to nie może to powodować ujemnych następstw dla podatnika, który w postępowaniu o zaliczenie zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowej (zwłaszcza w toku postępowania zażaleniowego) działał w dobrej wierze i w zaufaniu do treści otrzymanej interpretacji. Zapłata odsetek z tytułu zaległości podatkowej w większej wysokości niż to wynika z otrzymanej interpretacji, w sposób oczywisty szkodzi wnioskodawcy, zatem obowiązek w tym zakresie powinien być wyłączony, gdyż w przeciwnym razie naruszone zostałyby zasady pewności i bezpieczeństwa prawnego wyrażone w art. 14k Ordynacji podatkowej.
Wprawdzie w odpowiedzi na skargę organ poinformował, że w dniu [...]. wskazana interpretacja została zmieniona z urzędu przez Ministra Finansów, jednak okoliczność ta nie była znana organowi odwoławczemu w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, co jednoznacznie wynika z jego treści.
Rozpoznając ponownie sprawę organ związany będzie oceną prawną dokonaną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Dokonując zaliczenia zwrotu podatku za maj 2013 r. na poczet zaległości za kwiecień 2013 r. organ powinien także wziąć pod uwagę fakt, że pozostałe zaliczenia wpłat, zwrotów i nadpłat na poczet zaległości podatkowych VAT skarżącej, będące przedmiotem łącznie rozpoznanych spraw zostały zakwestionowane przez Sąd, co może mieć wpływ także na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200 i art. 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji.
dc.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI