I SA/Łd 1081/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-12-14
NSApodatkoweŚredniawsa
odsetkinadpłatazwrot podatkuprzedawnienieOrdynacja podatkowaustawa o zobowiązaniach podatkowychspółka jawnaegzekucja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki jawnej domagającej się oprocentowania odsetek od niesłusznie pobranych odsetek za zwłokę, uznając, że roszczenie o zwrot nadpłaty uległo przedawnieniu.

Spółka jawna domagała się wypłaty odsetek od odsetek za zwłokę, które zostały niesłusznie pobrane. Po kilku decyzjach organów podatkowych, które raz uchylały decyzję, raz odmawiały zwrotu, sprawa trafiła do WSA. Sąd uznał, że nawet jeśli odsetki za zwłokę przekształciły się w nadpłatę, to roszczenie o jej zwrot uległo przedawnieniu zgodnie z przepisami ustawy o zobowiązaniach podatkowych, ponieważ zapłata miała miejsce w 1997 roku, a termin 3 lat upłynął z końcem 2000 roku.

Sprawa dotyczyła skargi spółki jawnej A Spółki jawnej A.R., E.K. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. umarzającą postępowanie w sprawie wypłacenia odsetek od niesłusznie pobranych odsetek za zwłokę. Spółka wnioskowała o oprocentowanie odsetek, które zostały jej zwrócone po tym, jak pierwotnie zostały niesłusznie naliczone. Urząd Skarbowy w T. odmówił zwrotu tych odsetek, argumentując, że odsetki nie mieszczą się w pojęciu nadpłaty zgodnie z Ordynacją podatkową. Izba Skarbowa uchyliła tę decyzję, wskazując na błędne określenie przedmiotu wniosku przez organ pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Urząd Skarbowy ponownie odmówił wypłacenia oprocentowania, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące nadpłat i brak podstawy prawnej do wypłaty oprocentowania od zwróconych odsetek. Izba Skarbowa ostatecznie uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie, opierając się na przepisach ustawy o zobowiązaniach podatkowych i stwierdzając, że zapłata miała miejsce w 1997 roku, a wobec upływu 3-letniego terminu przedawnienia przed końcem 2000 roku, nadpłata nie podlega zwrotowi. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że nie występowała o zwrot nadpłaty, lecz o zwrot odsetek od niesłusznie zapłaconych odsetek, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego. WSA oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli odsetki przekształciły się w nadpłatę, to roszczenie o jej zwrot uległo przedawnieniu zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, ponieważ zapłata miała miejsce w 1997 roku, a termin przedawnienia upłynął z końcem 2000 roku. Sąd odrzucił argumentację strony skarżącej, że odsetki automatycznie przekształcają się w nadpłatę od momentu uchylenia decyzji stwierdzającej zaległość, wskazując, że prowadziłoby to do paradoksalnych wniosków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odsetki nie mieszczą się w pojęciu nadpłaty w rozumieniu Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet jeśli odsetki za zwłokę przekształciły się w nadpłatę, to roszczenie o jej zwrot uległo przedawnieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

o.p. art. 207

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 72 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 77 § § 1

Ordynacja podatkowa

u.z.p. art. 20

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych

u.z.p. art. 29 § ust. 2 lit.c

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych

u.z.p. art. 29 § ust. 4

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych

u.z.p. art. 330

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o zwrot nadpłaty uległo przedawnieniu zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

Odrzucone argumenty

Odsetki od niesłusznie pobranych odsetek za zwłokę stanowią nadpłatę podlegającą oprocentowaniu. Kwota wpłacona przez podatnika i zarachowana na należność główną oraz odsetki za zwłokę staje się jednorazową nadpłatą w rozumieniu art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej i podlega w całości zwrotowi wraz z oprocentowaniem.

Godne uwagi sformułowania

odsetki nie mieszczą się (zgodnie z art. 6 Ordynacji podatkowej) w pojęciu nadpłaty. nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie trzech lat licząc od końca roku, w którym powstała. kwota zaległości wpłaconej przez podatnika i zarachowanej na należność główną i odsetki za zwłokę ulega przekształceniu w jednorodną nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej.

Skład orzekający

J. Brolik

przewodniczący

B. Klimowicz

członek

Z. Kmieciak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zwrot nadpłat podatkowych oraz kwalifikacji odsetek jako nadpłaty."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania decyzji i zapłaty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego - przedawnienia zwrotu nadpłat i odsetek, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy odsetki od odsetek mogą się przedawnić? WSA w Łodzi wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 1081/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-12-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogusław Klimowicz
Jacek Brolik /przewodniczący/
Zbigniew Kmieciak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Brolik, Sędziowie NSA B. Klimowicz, Z. Kmieciak (spr.), Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004roku sprawy ze skargi A Spółki jawnej A.R., E.K. z siedzibą w T. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wypłacenia odsetek od odsetek stanowiących nadpłatę podatkową oddala skargę.
Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu wniosku Spółki jawnej A A.R., E.K. z dnia 30 września 2002 roku o wypłatę odsetek od niesłusznie pobranych odsetek za zwłokę, decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy w T. działając w oparciu o przepis art. 207, art. 72 § l i art. 77 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) "odmówił zwrotu odsetek od zwróconych odsetek za zwłokę w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec oraz za okres od maja do grudnia 1996 roku i styczeń -luty 1997 roku".
W wyniku wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa w Ł. Ośrodek Zamiejscowy w P. uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podnosząc w uzasadnieniu decyzji, że Spółka jawna A wnioskowała o wypłacenie odsetek od niesłusznie pobranych przez Urząd Skarbowy odsetek, a więc o ich oprocentowanie, a nie jak wskazał w sentencji decyzji organ pierwszej instancji o zwrot odsetek od zwróconych odsetek za zwłokę. Nadto, Izba Skarbowa podniosła, że w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji dokonano rozstrzygnięcia w sprawie za okresy inne niż wnioskowane przez podatnika.
W związku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Skarbowy w T. odmówił wypłacenia oprocentowania zwróconych odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej powstałej w podatku od towarów i usług za miesiące od marca - grudnia 1996 roku oraz za m-c styczeń - luty 1997 roku. Wskazując w uzasadnieniu, że oprocentowanie odsetek wpłaconych przez podatnika, a następnie zwróconych na jego rachunek bankowy w dniu 31 maja 1999 roku jest bezzasadne, ponieważ stosownie do treści art. 77 § l i 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania zwrotu nienależnych odsetek, oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych podlegały nadpłaty. Oprocentowanie przysługuje więc w przypadku wydania decyzji o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zaległości podatkowej od dnia powstania nadpłaty. Zgodnie zaś z art. 72 § l Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwoty nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Odsetki zaś nie mieszczą się (zgodnie z art. 6 Ordynacji podatkowej) w pojęciu nadpłaty. W świetle obowiązujących w dniu 31 maja 1999 roku przepisów brakowało zatem podstawy prawnej do wypłaty oprocentowania od wpłaconych przez podatnika odsetek.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniosła o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji akcentując, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2002r. (sygn. akt III RN 29/01) kwota wpłacona przez podatnika i zarachowana przez urząd skarbowy z podziałem na należność główną oraz odsetki staje się jednorazową nadpłatą w rozumieniu art. 72 § l Ordynacji podatkowej i podlega w całości zwrotowi wraz z oprocentowaniem.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa w Ł. uchyliła w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie w sprawie, podnosząc w uzasadnieniu, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 20 i art. 29 w związku z art. 330 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 roku o zobowiązaniach podatkowych (tekst jedn. Dz. U. z 1993 roku Nr 108, poz. 486 z późn. zm.), który stanowi, że zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 2 lit.c tejże ustawy za datę powstania nadpłaty uważa się, w przypadku uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji - datę dokonania zapłaty. Natomiast stosownie do treści art. 29 ust. 4 powołanej ustawy nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat od końca roku, w którym powstała. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 1998 roku (sygn. akt SA/Bk 1876/97) zaakcentowano zatem, iż dokonana w 1997 roku zapłata, wobec upływu 3-letniego terminu przedawnienia nie podlega zwrotowi.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego strona skarżąca podnosząc zarzut naruszenia art. 72 § l pkt l Ordynacji podatkowej, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Wskazała, że nie występowała o zwrot nadpłaty, lecz o zwrot odsetek od niesłusznie zapłaconych odsetek za zwłokę, których organ skarbowy nie wypłacił. Powołując się na glosę do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2002r. zaakcentowano, iż odsetki są następstwem zaległości podatkowej i dopóki istnieje zaległość, to istniej ą również odsetki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na glosę do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżonego przez wniesienie rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego, opracowaną przez L. Etela zauważono, że po wzruszeniu przez organ podatkowy decyzji stwierdzającej istnienie zaległości podatkowej, kwota zaległości wpłaconej przez podatnika i zarachowanej na należność główną i odsetki za zwłokę ulega przekształceniu w jednorodną nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej (s. 3 skargi). Podobną wypowiedź zamieszczono wcześniej w odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego w T. Znalazło się w nim stwierdzenie, iż w przypadku, gdy należność główna przestaje istnieć, zaległość wraz z odsetkami od niej przekształcają się "w jednolitą nadpłatę w rozumieniu przepisu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a jej zwrot podlega oprocentowaniu od dnia powstania" (pismo z 19 grudnia 2002 r.). Podążając za tym tokiem rozumowania należy - tak jak uczyniono to w zaskarżonej decyzji - podkreślić, iż w związku z art. 330 Ordynacji podatkowej, do tak pojmowanej nadpłaty stosuje się przepisy art. 20 i 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie z ust. 2 lit. c drugiego ze wskazanych przepisów, za datę powstania nadpłaty uważa się (o ile dokonano zmiany, uchylenia albo stwierdzenia nieważności decyzji) datę dokonania zapłaty. Z kolei w myśl art. 29 ust. 4 wspomnianej ustawy, nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie trzech lat licząc od końca roku, w którym powstała. Jest faktem bezspornym, że zapłaty dokonano w 1997 r. Wraz z upływem 2000 r. wygasło więc roszczenie o zwrot nadpłaty.
Wypada ponadto zaznaczyć, iż zaaprobowanie wywodów zamieszczonych w końcowej części skargi, tj. opowiedzenie się za tezą, iż w momencie uchylenia decyzji stwierdzającej istnienie w danym roku kalendarzowym zaległości podatkowej, kwota zaległości automatycznie "przekształca się" w jednorodną nadpłatę w ujęciu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej prowadziłoby do paradoksalnego wniosku. Dopiero bowiem od tego momentu, a nie od dnia dokonania zapłaty należałoby liczyć odsetki, co oczywiście stawiałoby podatników w niekorzystnej sytuacji (istotnemu skróceniu uległby okres odsetkowy). Nie sposób zgodzić się z tym stanowiskiem, co sprawa, iż zaskarżone rozstrzygnięcie musi być potraktowane jako zgodne z prawem.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.-
jz/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI