I SA/Gd 435/03

I SA/Gd 435/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Ewa Wojtynowska
Joanna Zdzienicka-Wiśniewska /przewodniczący/
Małgorzata Gorzeń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka – Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Beata Jarecka, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 marca 2003 r. nr Sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2002 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Wójt Gminy decyzją z dnia 18.XI.2002 r. określił J.K. wysokość podatku od środków transportowych za 2002 rok, w kwocie 1200 zł oraz odsetki za zwłokę liczone na dzień wydania przedmiotowej decyzji.
Odwołanie od tej decyzji złożyła strona, która stwierdziła, że podatek w wysokości określonej decyzją jest dla niej krzywdzący. Dodała, iż nie powinna w ogóle płacić podatku od środków transportowych, jako że samochody, których jest właścicielem maja masę niższą niż 3,5 tony. Ponadto;, strona wyraziła też pogląd, że przepis art. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych winien być interpretowany łącznie z ustawą o transporcie krajowym, gdzie rozdzielono pojazdy według kryterium powyżej 3,5 tony. Tym samym, w jej przekonaniu podlegają podatkowi tylko samochody, których masa jest wyższa od 3,5 tony. Ponadto, wskazał w odwołaniu, że postępowanie w sprawie ustalenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych w jego przypadku winno być umorzone. W ocenie Strony sformułowanie użyte w art. 8 pkt l ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - " od 3,5 tony" winno być interpretowane jako "przekraczające 3,5 tony" gdyż poniżej, w tym uregulowaniu użyto zwrotu " równej lub wyższej niż 12 ton". W jego ocenie, gdyby ustawodawca chciał objąć podatkiem samochody o masie 3,5 tony nie użyłyby określenia "od 3,5 tony" , ale "równe 3,5 tony".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 marca 2003 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swej decyzji podało, iż zarzuty dotyczące stosowania ustawy o transporcie krajowym są niezasadne. Pomimo, iż ustawa z dn. 06.IX.2001 r. o transporcie krajowym w art. 3 stwierdza, że nie ma ona zastosowanie do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, to jednak rozróżnienia na transport wykonywany przez pojazdy o masie mniejszej i równej 3,5 tony oraz przekraczającej 3,5 tony, dokonano jedynie na potrzeby tej ustawy. Jest to zdaniem Kolegium kryterium tylko i wyłącznie dla określenia czy stosujemy uregulowania ustawy o transporcie krajowym czy też nie. Nie ma natomiast zastosowania to kryterium dla stwierdzenia czy dany środek transportowy podlega opodatkowaniu podatkiem lokalnym, jakim jest podatek od środków transportowych. W zakresie opodatkowania, kwestia podziału została zaś uregulowana w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych w art. 8. Jest ona natomiast odmiennie uregulowana niż w przepisach o stosowaniu ustawy o transporcie krajowym.
Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych – ustawa z dnia 11 stycznia 1991 r. ( Dz. U. z 1991 r. Nr 9, póz. 31 ze zm.) zobowiązanym do uiszczania podatku od środków transportowych jest m. in. właściciel środków transportowych wymienionych w art. 8. Zgodnie z tym uregulowaniem kryterium minimalne dopuszczalnej masy całkowitej tj. masy własnej pojazdu oraz dopuszczalnej ładowności to 3,5 tony. Ustawodawca określając je użył określenia od 3,5 tony i poniżej 12 ton. Co oznacza, ze samochód ciężarowy, którego dopuszczalna masa całkowita wynosi 3,5 tony a nie przekracza jej, jest tym podatkiem objęty.
W ocenie Składu Orzekającego Kolegium sformułowanie w tym zakresie nie budzi wątpliwości i nie uzasadnia stwierdzenia, że chodzi jedynie o samochody powyżej 3,5 tony tj. przekraczające te wartość. W szczególności nie uzasadnia takiego poglądu użycie w
punkcie 2 art. 8 ustawy o podatkach..... słowa "równej 12 ton".
Podatek od środków transportowych naliczany jest przy zastosowaniu stawki ustalonej przez rady gminy uchwałami, które to stawki są zróżnicowane w zależności od rodzaju środka transportowego ( samochód ciężarowy, ciągnik siodłowy, przyczepa, naczepa oraz jego masy całkowitej). Konieczne jest, zatem ustalenie czy dany środek transportowy taką masę posiada czy tez jego masa jest niższa od 3,5 tony.
Ponadto Kolegium podało, iż podatek ten jest podatkiem majątkowym tj. jego istnienie związane jest z samym faktem posiadania własności środka transportowego wymienionego w art. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie ma tu znaczenia faktyczne wykorzystanie środka transportowego.
Obowiązek podatkowy powstaje z momentem rejestrowania (nabycie pierwotne) lub miesiąc następujący po miesiącu przeniesienia własności (nabycie pochodne) do momentu wycofania na stałe z ruchu (wyrejestrowanie). Właściwy organ dokonując rejestracji wydaje dowód rejestracyjny określając w nim m.in. rodzaj pojazdu, jego dopuszczalną masę całkowitą oraz ładowność. Dla określenia czy środek transportowy podlega opodatkowaniu czy też nie organ podatkowy musi przeprowadzić dowód z dowodu rejestracyjnego pojazdu, gdyż dane techniczne są tam ujawniane. W przedmiotowej sprawie w aktach sprawy znajduje się kopia (potwierdzona za zgodność) dowodów rejestracyjnych Renault Matser nr. rejestracyjny [...] oraz Citroen Jamper TD nr. rejestracyjny [...]. Z dowodów tych wynika, że oba wymienione pojazdy to samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej 3 500. Ten właśnie dowód zdaniem Kolegium pozwala na stwierdzenie, że oba samochody maj ą dopuszczalną masę całkowitą 3.500 kg i tym samym zakwalifikować je do kategorii, o jakiej mowa w art. 8 pkt l ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 marca 2003 r. wniósł podatnik J.K., w której zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 8 pkt l ustawy z dnia 12 stycznia r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. dz. u. z 2002 r. nr 9 poz. 84 ze zm.) przez przyjęcie, iż przepis ten ma w niniejszej sprawie zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi podał, iż w jego ocenie stanowisko SKO jest niesłuszne. Zarówno orzecznictwo NSA, jak i Trybunału Konstytucyjnego wykształciło podstawową zasadę prawa podatkowego, a mianowicie, iż przepisy prawa podatkowego powinny być interpretowane ściśle, nie powinno być w tym zakresie żadnej dowolności. W razie jednak wątpliwości - wątpliwość ta nie powinna być interpretowana na niekorzyść podatnika.
W niniejszej sprawie właśnie taka wątpliwość zaistniała, którą zarówno organ I, jak i II instancji rozstrzygnął na niekorzyść podatnika - bez należytego rozważenia sprawy.
System prawa należy traktować jako jedną całość, a zatem poszczególne przepisy muszą się uzupełniać. Wskazać w tym miejscu należy, iż zarówno przepisy ustawy prawo ruchu drogowym, jak i przepisy ustawy o transporcie drogowym posługują się pojęciem "samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony". W ocenie skarżącego tylko zatem posiadanie takich samochodów powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Wynika to też z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Prawidłowa wykładnia kwestionowanego przepisu art. 8 pkt l ustawy o podatkach i opłatach lokalnych prowadzi bowiem do jednoznacznego wniosku, iż chodzi tu o samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Wynika to też z zasady interpretacji tekstów prawnych zakładających tzw. "racjonalność ustawodawcy".
Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał objąć podatkiem również pojazdy, których dopuszczalna masa całkowita wynosi 3,5 tony, to użyłby sformułowania, którym posłużył się 8 pkt 2 ustawy, a mianowicie "samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton". Przyjmując interpretację zaproponowaną przez organy I i II instancji należałoby dojść do wniosku, iż sformułowanie "równej lub wyższej niż" jest równoznaczne ze sformułowaniem "od", którym to sformułowaniem ustawodawca posłużył się w art. 8 pkt l ustawy. Taka interpretacja jest jednak zdaniem skarżącego niedopuszczalna, bowiem -jeżeli ustawodawca użył różnych sformułowań - to bez wątpienia nadał im różne, a nie takie same znaczenie. Świadczy o tym między innymi treść art. 10 ust. l pkt l lit. a powołanej ustawy. Uznając zatem interpretację SKO, że słowa "od" i "do" oznaczają, że w danym zbiorze znajdują się również pojazdy o DMC wynoszącej 3,5 tony oraz 5,5 tony sformułowanie "włącznie" byłoby zbędne. Tymczasem ustawodawca użył tego słowa, aby nie było jakichkolwiek wątpliwości, że samochody o DMC równej 5,5 tony podpadają właśnie pod daną stawkę podatku. Skoro takie słowo nie zostało' użyte w stosunku do samochodów o DMC 3,5 tony to oczywistym jest, iż nie podlegają one opodatkowaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło ojej oddalenie.
Zgodnie z art. 97 § l Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2002.153.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy prawidłowo zastosował przepis art. 8 pkt l ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, póz. 84), wydając zaskarżoną decyzję. Zgodnie z brzmieniem art. 8 pkt l powołanej ustawy opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton. Do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie jest zatem konieczne dokonanie interpretacji prawa, wystarcza bowiem bezpośrednie rozumienie tekstu prawnego. Jak wynika z niewątpliwych ustaleń faktycznych, skoro masa całkowita samochodów marki Renault Matser o nr. rejestracyjnym [...] oraz Citroen Jamper TD o nr. rejestracyjnym [...], stanowiących własność skarżącego, wynosiła każdego z osobna po 3,5 tony, to na podstawie bezpośredniego rozumienia tekstu prawnego słusznie organy podatkowe stwierdziły, że podlegał on opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, gdyż w języku polskim zwrot "od 3,5 tony" obejmuje wszystkie pojazdy, które ważą 3,5 tony i więcej. Nie powstała zatem wątpliwość interpretacyjna w myśl zasady, że jasny tekst nie wymaga interpretacji (clara non sunt interpretanda). Przyjęta w polskim orzecznictwie sądowym koncepcja wykładni prawa, która w prawie wspólnotowym znajduje odpowiednik w doktrynie acte clair, wymaga, aby wykładnia prawa była dokonywana tylko w sytuacji wątpliwości interpretacyjnej, czyli niejasnego tekstu prawnego. Stąd zarzut skarżącego, iż w sprawie niniejszej wystąpiła wątpliwość, którą organ podatkowy rozstrzygnął na niekorzyść podatnika nie znajduje uzasadnienia. Podkreślić należy, iż stanowisko takie zajął już Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 20.07.2004 r. (w sprawie FSK 154/04 M. Podat. 2004/9/2).
Nadto zarzut skarżącego, iż przepisy cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych winno interpretować się w powiązaniu z przepisami ustawy prawo o mchu drogowym, jak i przepisami o transporcie krajowym jest tym bardziej chybiony, gdyż po pierwsze przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych są aktem prawnym tej samej rangi tj. ustawy, nie mogły zatem powstać wyniku wykonania delegacji, a po drugie żaden przepis tej ustawy nie w -odsyła do przepisów ustawy o transporcie krajowym oraz przepisów o ruchu drogowym w kwestiach nieuregulowanych, a w ustawie tej dla jej celów, zostało jasno sprecyzowane, jakie środki transportu i o jakiej masie podlegają podatkowi od środków transportowych. Ustawodawca nie określił natomiast, w cyt. art. 8 ust. l ustawy, iż podatkowi temu podlegają jedynie środki transportu powyżej 3,5 tony.
Reasumując Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących norm prawa materialnego, jak też prawa procesowego, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.