I SA/Łd 1006/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki A Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że prawo do odliczenia VAT od zakupu systemu komputerowego zostało nadużyte ze względu na sztuczny charakter transakcji i powiązania rodzinne między uczestnikami.
Spółka A Sp. z o.o. wniosła o zwrot nadwyżki podatku naliczonego VAT w wysokości ponad 720 tys. zł, wykazując nabycie systemu komputerowego do symulacji przeciwpożarowych. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia VAT, wskazując na sztuczny łańcuch dostaw, znaczący wzrost wartości towarów w jego trakcie oraz powiązania rodzinne między uczestnikami. Sąd administracyjny zgodził się z organami, uznając, że doszło do nadużycia prawa, a celem transakcji było uzyskanie nienależnej korzyści podatkowej.
Spółka A Sp. z o.o. złożyła deklarację VAT-7 za czerwiec 2011 r., wykazując kwotę podatku do zwrotu w wysokości 720.976 zł, opartą na nabyciu systemu komputerowego do symulacji przeciwpożarowych. Organy podatkowe, po przeprowadzeniu kontroli i postępowania, zakwestionowały prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę "B" S. T. na kwotę ponad 3,9 mln zł brutto. Ustalono, że system komputerowy przeszedł przez skomplikowany łańcuch dostaw obejmujący kilka podmiotów, w tym firmę "G" J. W., gdzie nastąpił znaczący, nieuzasadniony wzrost wartości towarów. Dodatkowo, ujawniono powiązania rodzinne między kluczowymi osobami w spółce A (Prezes S. W.) i firmie "G" (właścicielka J. W. jest synową S. W., a B. W., mąż J. W., jest synem S. W. i byłym pracownikiem firmy C). Sąd administracyjny, analizując sprawę, uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia VAT. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazując, że transakcje, które mimo spełnienia formalnych przesłanek prowadzą do uzyskania korzyści podatkowej sprzecznej z celem przepisów, stanowią nadużycie prawa. W tej sprawie sztuczny charakter transakcji, kolejność płatności i wystawiania faktur, a także powiązania personalne i ekonomiczne, jednoznacznie wskazywały na cel uzyskania nienależnej korzyści podatkowej w postaci zwrotu VAT. W związku z tym, sąd oddalił skargę spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do odliczenia VAT może zostać zakwestionowane, jeśli transakcje stanowią nadużycie prawa, nawet jeśli spełniają formalne wymogi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia VAT, ponieważ zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał na sztuczny charakter transakcji, nieuzasadniony wzrost wartości towarów, nieprawidłową kolejność wystawiania faktur i płatności, a także powiązania rodzinne i ekonomiczne między uczestnikami, co świadczyło o zasadniczym celu uzyskania korzyści podatkowej sprzecznej z celem przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. W przypadku nadużycia prawa, prawo to nie przysługuje.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd orzeka o jej oddaleniu.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 87 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 87 § 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Dowody ocenia się na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego wnioskowania.
o.p. art. 210 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 125 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 1
Ordynacja podatkowa
Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sztuczny charakter transakcji. Nieuzasadniony wzrost wartości towarów w łańcuchu dostaw. Powiązania rodzinne i ekonomiczne między uczestnikami. Cel uzyskania korzyści podatkowej sprzecznej z celem przepisów VAT. Nadużycie prawa w rozumieniu orzecznictwa TSUE.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe (m.in. brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, dowolna analiza dowodów, brak uzasadnienia decyzji). Argumentacja organu podatkowego oparta na przypuszczeniach i domysłach. Brak krajowych przepisów wyłączających prawo do odliczenia VAT z faktur z ceną odbiegającą od rynkowej. Powiązania rodzinne nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania prawa do odliczenia. Wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających na okoliczność sytuacji finansowej spółki i udzielenia rabatu.
Godne uwagi sformułowania
"zasadniczym celem tych transakcji jest uzyskanie korzyści podatkowej" "strona swoim zachowaniem doprowadziła do nadużycia prawa" "organy powinny odmówić podatnikowi skorzystania z prawa do zwrotu podatku VAT nawet w braku przepisów prawa krajowego przewidujących taką odmowę" "brak w przepisach polskiego prawa podatkowego definicji nadużycia prawa nie oznacza, że organy podatkowe nie mogą wskazywać na takie nadużycie"
Skład orzekający
Bogusław Klimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Teresa Porczyńska
przewodnicząca
Bożena Kasprzak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nadużycia prawa w VAT, analiza sztucznych łańcuchów dostaw, znaczenie powiązań rodzinnych i ekonomicznych w kontekście prawa do odliczenia VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego z wieloma elementami wskazującymi na oszustwo podatkowe. Konieczność analizy wszystkich okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy walczą z wyłudzeniami VAT poprzez analizę złożonych łańcuchów dostaw, powiązań rodzinnych i sztucznych transakcji, co jest bardzo istotne dla przedsiębiorców.
“Jak sztuczny łańcuch dostaw i powiązania rodzinne doprowadziły do utraty ponad 700 tys. zł zwrotu VAT?”
Dane finansowe
WPS: 720 976 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 1006/15 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2016-04-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2015-08-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Bogusław Klimowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 1315/16 - Wyrok NSA z 2018-05-29 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 54 poz 535 art. 86 ust. 1 i ust. 2, art. 87 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu oraz zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] r. określającą A Sp. z o.o. w Ł. za czerwiec 2011 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w wysokości "0" zł oraz zobowiązanie w podatku od towarów i usług w wysokości 25.039 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w deklaracji VAT-7 za miesiąc czerwiec 2011 r. złożonej do US Ł.-W. spółka A wykazała kwotę podatku do zwrotu w terminie 60 dni w wysokości 720.976 zł. Podstawą do wnioskowanego przez podatnika zwrotu podatku naliczonego było nabycie towarów i usług zaliczonych do środków trwałych w postaci systemu komputerowego do symulacji przeciwpożarowych w obiektach przemysłowych na podstawie faktur VAT nr: * [...] z [...] r. (netto 3.094.135 zł, podatek VAT 711.651,05 zł, brutto 3.805.786,05 zł) i * [...] z [...] r. (netto 149.408,86 zł, podatek VAT 34.364,04 zł, brutto 183.772,90 zł), wystawionych przez firmę "B" S.T. W toku kontroli podatkowej przeprowadzonej w zakresie zasadności zwrotu wykazanego w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2011 r., a następnie postępowania podatkowego przeprowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W., ustalono następujący stan faktyczny. Sp. z o.o. "C" - zgodnie z ofertą nr [...] - sprzedała firmie "D" W. W. następujące towary: • licencje firmy E do serwerów (system back-up) 7 szt. - faktura VAT z dnia [...] r. nr [...], * macierz dyskowa EguaLogic PS6010XV l szt. - faktura VAT z dnia [...] r. nr [...], * biblioteka taśmowa Povervolt PVTL 2000 - faktura VAT z dnia [...] r. nr [...], * Switch PowerConnect J-SX210H (l szt.), Switch PowerConnect 8024F (2 szt.) - faktura VAT z dnia [...] r. nr [...], * Serwer PowerEdge R910 (8 szt.) - faktura VAT z dnia [...]r. nr [...], * Serwer PowerEdge R510 (2 szt.) - faktura VAT z dnia [...] r. nr [...], * Serwer PowerEdge R510 (1 szt.) - faktura VAT z dnia [...]r. nr [...], * szafy serwerowe (2 szt.) - faktura VAT z dnia [...] r. nr [...], * przełącznik Switch KVM PE 2160A (l szt.) - faktura VAT z dnia [...] r. nr [...]. Powyższe faktury opiewają razem na kwotę netto 1.112.222,55 zł, podatek VAT 255.791,19 zł, brutto 1.368.013,74 zł. Firma "F" W. W. sprzedała "F" sp. z o.o. sp. komandytowa "sprzęt komputerowy C" na podstawie jednej faktury VAT z dnia [...] r. nr [...] za kwotę netto 1.117.542,90 zł, podatek VAT 257.034,87 zł, brutto 1.374.577,77 zł. "F" sp. z o.o. sp. komandytowa sprzedała firmie "G" Centrum Usług Księgowych J. W. "sprzęt komputerowy C" na podstawie faktury VAT z dnia [...] r. nr [...] za kwotę netto 1.314.355,86 zł, podatek VAT 302.301,85 zł, brutto 1.616.657,71 zł. Firma "G" J. W. sprzedała - na podstawie faktury VAT z [...] r. nr [...]- firmie "B" S. T. następujący sprzęt komputerowy: * klaster obliczeniowy C PowerEdge R910 (8 szt.), * szafa Rack (2 szt.), * klimatyzator ABYA36LC+AOYD36LA (2 szt.), * okablowanie (3xpatchpanel 6 kat.) światłowód 12G 50 m, 22 gniazda RJ4 (6 kat.) 20xSFP+10GB, * UPS C (5600 W) + akumulator (5600 W) z systemem zarządzania, * Eąuallogic PS601OXV 16x600GB 15000 - macierz dyskowa, * PE 2160 AS, klawiatura rack, monitor rack. Listwy PDU, szyny rackowe, * routerJ-SX210H, * Switch l O GB 8024 F (2 szt.), * C PowerEdge R510 (2 szt.), * C TL2000 LTO5-140, C PE R510, E backup kit., * panel gaśniczy 3m3 (2 szt.), * drzwi wodoszczelne, * instalacja systemu alarmowego., * instalacja elektryczna. Powyższa faktura VAT opiewała na kwotę netto 3.090.000 zł, podatek VAT 710.700 zł, brutto 3.800.700 zł i obejmowała - poza ww. towarami zakupionymi od sp. z o.o. sp. komandytowej "F" - nabyte przez J. W. następujące towary i usługi: - aparat gaśniczy (2 szt.) na podstawie faktury VAT z dnia [...]r. nr [...] od sp. z o.o. "H" sp. z o.o. za kwotę brutto 22.386 zł, netto 18.200 zł, podatek VAT 4.186 zł, - montaż systemu klimatyzacji w serwerowni na podstawie faktury VAT z dnia [...] r. nr [...] od P.P.H.U. "I." sp. jawna za kwotę brutto 43.050 zł, netto 35.000 zł, podatek VAT 8.050 zł, - drzwi na podstawie faktury VAT z dnia [...] r. nr [...] od "J" S. A. za kwotę brutto 11.785,86 zł" netto 9.582 zł, podatek VAT 2.203,86 zł, - wykonanie zasilania energetycznego serwerów na podstawie faktury VAT z dnia [...] r. nr [...] od Zakładu Instalacji Elektrycznych "K." W. M. za kwotę brutto 5.535 zł, netto 4.500 zł, podatek VAT 1 .035 zł, - wykonanie instalacji alarmowej oraz sieci teleinformatycznej w serwerowni na podstawie faktury VAT z dnia [...] r. nr [...] od firmy P.P.H.U. "L." za kwotę brutto 11.685 zł, netto 9.500 zł, podatek VAT 2.1850 zł. Firma "B" S. T. sprzedał sp. z o.o. "A" następujący sprzęt komputerowy na podstawie: 1. faktura VAT z dnia [...] r. nr [...]: - klaster obliczeniowy C PowerEdge R910 (8 szt.), - szafa Rack PE 4220 Szafa serwerowa 42 U, - klimatyzator ABYA36LC+AOYD36LA (2 szt.), - okablowanie (3xpatchpanel 6 kat.), okablowanie strukturalne 500 m, światłowód 12G 50 m, 22 gniazda RJ4 (6 kat.) 20 xSFP + 10 GB, - zasilanie awaryjne UPS C (5600 W) + akumulator (5600 W) z systemem zarządzania, - Equallogic PS6010XV 16x600GB 15000 - macierz dyskowa, - osprzęt dodatkowy PE 2160 AS, klawiatura rack, monitor rack. Listwy PDU, szyny rackowe, - routerJ-SX210H, - przełącznik sieciowy Switch 10 GB 8024 F 2 szt., - klaser aplikacji C PowerEdge R510 2 szt., - system kopii zapasowych C TL2000 LTO5-140, C PE R510, E backupkit, na kwotę netto 3.094.135 zł, podatek VAT 711.651,05 zł, brutto 3.805.786,05 zł. 2. faktura VAT z dnia [...] r. nr [...]: - modernizacja serwerowni, - system ppoż. do szaf serwerowych: aparat gaśniczy AGC MASTER 3m3, na kwotę netto 149.408,86 zł, VAT 34.364,04 zł, brutto 183.772,90 zł. Faktury VAT nr [...] i nr [...] opiewają łącznie na kwoty netto 3.243.543,86 zł, podatek VAT 746.015,09 zł, brutto 3.989.558,95 zł. Z powyżej przedstawionego łańcucha przebiegu transakcji wynika, że w firmie "G" J. W. nastąpił gwałtowny wzrost wartości zakupionych towarów i usług o kwotę 2.089.600,00 zł. Ponadto w toku kontroli ustalono, że nabycie towarów i usług przez Stronę wykazanych w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2011 r., a zaliczonych przez Podatnika do środków trwałych, w 70 % zostało sfinansowane dotacją. Na podstawie materiałów pozyskanych z Urzędu Marszałkowskiego w Ł. (dokumenty załączone do akt sprawy) ustalono, że Podatnik na podstawie Uchwały nr [...] podjętej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] o na lata 2007-2013 IV Osi Priorytetowej Społeczeństwo Informacyjne, zawarł w dniu 30 grudnia 2010 r. z Zarządem Województwa [...] umowę nr [...] (zmienioną aneksami nr: [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...] r. oraz [...]z dnia [...]r.) o dofinansowanie projektu pn. "Nowoczesne projektowanie instalacji p.poż - internetowa aplikacja do symulacji pożarów oparta na wysokowydajnym klastrze obliczeniowym". Zarząd Województwa [...], działając w imieniu Województwa [...] przyznał na realizację Projektu dofinansowanie w łącznej kwocie nieprzekraczającej 2.314.784,50 zł, które stanowiło 70% wydatków kwalifikowanych projektu Strony, czyli najwyższy próg dofinansowania rzeczywistej kwoty wydatków kwalifikowanych. Realizacja projektu - stosownie do umowy - rozpocząć się powinna nie później niż 1 kwietnia 2011 r., a zakończyć 31 grudnia 2011 roku. W dniu 20 kwietnia 2011 r. strona złożyła do Instytucji Zarządzającej (tj. Zarządu Województwa [...]) wniosek o płatność i po jego akceptacji otrzymała w dniu 26 maja 2011 r. transzę dofinasowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w kwocie 2.165.894, 50 zł. Kwota wypłacona z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na rzecz spółki A uruchomiła łańcuch płatności między stronami wskazanych transakcji, przy czym kolejność płatności jest odwrotna w porównaniu do dat wystawienia faktur mających dokumentować dokonane transakcje i których te płatności dotyczą. Pomiędzy prezesem A Sp z o.o. - S. W., a J. W. właścicielką firmy "G" występują powiązania rodzinne. J. W. jest synową prezesa A i jednocześnie prowadzi księgowość tej spółki. Z kolei L. W. (syn S. W., brat B. W., którego żoną jest J. W.) w 2011 roku na podstawie umowy darowizny objął 100 % udziałów w Sp. z o.o. A. Z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że L. W. posiada w Sp. z o.o. A 80 udziałów o łącznej wartości 50.000 zł. Rozstrzygnięciem z dnia 26 marca 2014 r. organ I instancji zakwestionował prawo Strony do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT: - [...] z [...]r. (netto 3.094.135 zł, podatek VAT 711.651,05 zł, brutto 3.805.786,05 zł) i - [...] z [...] r. (netto 149.408,86 zł, podatek VAT 34.364,04 zł, brutto 183.772,90 zł); wystawionych przez firmę "B" S. T.. W decyzji organ I instancji podniósł, powołując się na orzecznictwo TSUE, że strona swoim zachowaniem doprowadziła do nadużycia prawa, bowiem osiągnęła korzyść podatkową (nieuzasadniony zwrot podatku) sprzeczną z przepisami prawa wspólnotowego, jak i prawa krajowego. Dyrektor Izby skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony podzielił stanowisko organu I instancji, że strona nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornych faktur wystawionych przez firmę "B" S. T.. Organ odwoławczy wskazał na orzecznictwo TSUE definiujące pojęcie "nadużycia prawa", wskazując, że organy powinny odmówić podatnikowi skorzystania z prawa do zwrotu podatku VAT nawet w braku przepisów prawa krajowego przewidujących taką odmowę, gdy w oparciu o obiektywne przesłanki zostanie stwierdzone, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że poprzez transakcję powoływaną dla uzasadnienia danego prawa bierze udział w oszustwie w zakresie podatku od towarów i usług popełnionym w ramach łańcucha dostaw. Z przedstawionego łańcucha dostaw wynika, że spółka A w dniu 1 i 3 czerwca 2011 r. nabyła sprzęt, który spółka C sprzedała firmie "F" W. W. dopiero w dniu 21 i 29 czerwca 2011 r. Kolejność płatności za dostarczony towar jest odwrotna w porównaniu do dat wystawienia faktur mających dokumentować dokonane transakcje. Powiązania rodzinne pomiędzy poszczególnymi uczestnikami łańcucha dostaw oraz nieuzasadniony wzrost wartości zakupionego sprzętu (o kwotę brutto ponad 2 mln zł), który nastąpił w firmie "G" J. W. podważają rzeczywisty charakter transakcji. Firma "G" do sprzedanego systemu komputerowego do symulacji przeciwpożarowych nie dostarczała żadnego oprogramowania aplikacji do symulacji pożarów, klastra obliczeniowego, czy dokumentacji technicznej. Pan B. W. – mąż J. W. i syn S. W. czynnie brał udział w realizacji projektu zarówno po stronie spółki A, jak i firmy "G". Dodatkowo jako były pracownik firmy C oraz specjalista z dziedziny informatyki posiadał rozeznanie rynkowe cen przedmiotowego systemu. Podwyższenia ceny w firmie "G" nie miało żadnego uzasadnienia i odbyło się przy pełnej świadomości. B. W. wchodzi w skład kadry pracowniczej firmy "G", co wynika z jej strony internetowej. Nabycie towarów i usług wykazanych przez stronę w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2011 r. i zaliczonych do środków trwałych w 70% zostało sfinansowane dotacją. Decyzjami z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. Zarząd Województwa [...]określił spółce kwoty dotacji przypadające do zwrotu w wysokości odpowiednia 108.294,73 zł i 2.057.599,77 zł z uwagi na naruszenie przepisów ustawy o finansach publicznych oraz naruszenie wielu reguł obowiązujących przy realizacji projektów dofinansowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego uzasadniające rozwiązanie umowy o dofinasowanie projektu. W ocenie organu odwoławczego wykazano ponad wszelką wątpliwość, że strona miała pełną świadomość tego, że uczestniczy w transakcji, która została wykorzystana do popełnienia oszustwa w zakresie podatku od towarów i usług polegającego na wyłudzeniu zwrotu podatku wynikającego z faktur VAT wystawionych tytułem zakupu towarów oraz usług wskazanych powyżej. Strona swoim zachowaniem i specyficznym ułożeniem transakcji naruszyła art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w myśl którego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. W ocenie organu II instancji to właśnie z tej normy należy wywieźć zasadę ogólną systemu podatku od towarów i usług, o której mówi wyrok TSUE o sygn. C-131/13, która sankcjonuje takie układanie stosunków gospodarczych pomiędzy kontrahentami, w wyniku którego dochodzi do nadużycia prawa lub do oszustwa podatkowego. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję A Sp. z o.o. w Ł. wniosła o jej uchylenie, podnosząc zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa: - art. 86 ust. 1 i 2, art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz zasady neutralności, poprzez odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów służących działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, - art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez dowolną i wybiórczą analizę materiału dowodowego prowadzącą do ustalenia, wyłącznie na podstawie kilku transakcji oraz powiązań rodzinnych, że spółka nabyła sprzęt komputerowy w wyniku czynności będącej częścią łańcucha transakcji stanowiących oszustwo, - art. 210 § 1 w związku z art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez brat uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w zakresie "w jakim organ II instancji utrzymał w mocy określone przez organ I instancji zobowiązanie do zapłaty podatku od towarów i usług w kwocie 25.039 złotych, przez co organ dopuścił się naruszenia zasad]/ zaufania do organów podatkowych ", - art. 122 w związku z art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez zaniechanie podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia faktycznego, - art. 125 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez prowadzenia postępowania przez rok, w tym czasie organ II instancji nie wykonał praktycznie żadnych dodatkowych czynności, - art. 210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia wysokości podatku należnego, co uniemożliwia zbadanie przez stronę jego zasadności oraz zgodności z prawem. W uzasadnieniu strona podniosła, że zakwestionowane transakcje miały rzeczywisty charakter - system komputerowy do symulacji przeciwpożarowych w obiektach przemysłowych został zakupiony, a argumentacja organu podatkowego oparta jest jedynie na przypuszczeniach i domysłach. Ponadto podatnik zauważył, że żaden z krajowych przepisów regulujących kwestie podatku od towarów i usług nie wyłącza prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT, w których cena towaru lub usługi odbiega od ich wartości rynkowej. Również powiązania rodzinne zachodzące pomiędzy kontrahentami, czego strona nigdy nie kwestionowała na żadnym etapie kontroli/postępowania, nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania prawa do odliczenia. Podatnik powołał się również na orzecznictwo TSUE, jak i krajowych sądów administracyjnych, dotyczące wykazania świadomości udziału w transakcji stanowiącej oszustwo. Polemizując ze stanowiskiem organu II instancji wyrażonym w zaskarżonym rozstrzygnięciu, dotyczącym pojęcia "nadużycia prawa", strona podniosła, że w przepisach prawa brak jest definicji legalnej tego pojęcia, a orzecznictwo TSUE cyt. "nie stanowi aktu prawnego i nie ma mocy formułowania legalnych definicji pojęć, może co najwyżej dostarczać kryteriów interpretacyjnych." Spółka wniosła też o przeprowadzenie dowodów z dokumentów na okoliczność obecnej sytuacji finansowej spółki (k. 9 i 10 skargi) oraz na okoliczności powodujące obniżenie ceny i udzielenie rabatu firmie "G". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Chybione są podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrały obszerny materiał dowodowy i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Ocena tego materiału nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów wyznaczonych przez art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej "O.p."), jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego wnioskowania. W szczególności w toku postępowania wyjaśniono, jaki był przebieg i daty transakcji, w wyniku których strona skarżąca nabyła system komputerowy wytworzony przez spółkę C, jaki czynności zostały dokonane przez firmę "G" J. W., jakie były ceny poszczególnych transakcji, jakie powiązania rodzinne zachodzą pomiędzy poszczególnymi uczestnikami transakcji (S. W., J. W., B. W. i L. W.). Istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały dostatecznie wyjaśnione. Określenie, czy sporna transakcja pomiędzy firmą "M" S. T. a skarżącą spółką stanowi oszustwo, czy też nadużycie prawa, nie należy do kwestii ustaleń faktycznych. Dopiero analiza tych ustaleń prowadzi do oceny, czy sporna transakcja stanowi oszustwo lub nadużycie prawa. W skardze spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów na okoliczność jej aktualnej sytuacji finansowej oraz okoliczności związane z udzieleniem rabatu firmie "G". Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Obecna sytuacja finansowa spółki nie jest okolicznością istotną dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie podatku od towarów i usług. Przeprowadzenie dowodów na okoliczność udzielenie rabatu firmie "G" ma w istocie prowadzić do nowych, odmiennych od dotychczasowych ustaleń faktycznych. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że postępowanie dowodowe przewidziane w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy wnioskowany dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Przepis ten nie daje podstaw, aby żądać przeprowadzenia przed sądem postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji. Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. Nadto okoliczności związane z transakcją pomiędzy firmą "F" a spółką "G" zostały już wyjaśnione. "F" Sp. z o.o. sp. komandytowa nabyła sprzęt komputerowy C na podstawie faktury z dnia [...] r. za kwotę brutto 1.374.557,72 zł i w tym samym dniu sprzedała go firmie "G" za kwotę brutto 1.616.157,11 zł. Wysokość udzielonego rabatu wynika z faktury wystawionej przez spółkę "F" (k. 175 akt adm.). Sprzedawca nie mógł dokonać żadnych zmian czy ulepszeń zakupionego sprzętu (sprzedaż w dniu zakupu) i pomimo udzielonego rabatu cena sprzedaży jest wyraźnie wyższa niż cena zakupu. Okoliczności związane ze sprzedażą sprzętu na rzecz firmy "G" nie wymagają więc dodatkowego wyjaśniania. Biorąc powyższe pod uwagę wnioski dowodowe zawarte w skardze należało oddalić. Ze wskazanych przyczyn niezasadny jest też zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez zaniechanie podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia przyczyn otrzymania przez spółkę "G" rabatu na zakupiony towar. Organ I instancji w decyzji z dnia [...] r. w sposób jasny, czytelny i zrozumiały wyliczył kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego (tabela k. 28 decyzji) wyjaśniając, że powyższa kwota wynika z zakwestionowania prawa strony do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2011 r. z tytułu nabycia towarów i usług zaliczonych u podatnika do środków trwałych w kwocie netto 3.243.543 zł, podatek VAT 746.015 zł. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, iż strona nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornych faktur. W takiej sytuacji nie zachodziła konieczność ponownego wyliczania przez organ odwoławczy kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. Zarzuty naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 210 § 1 w zw. z art. 121 § 1 O.p. należało więc ocenić jako niezasadne. W podstawie prawnej decyzji organu I instancji wskazano m. in. przepisy art. 21 § 1 pkt 1, § 3a O.p. oraz przepis art. 99 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług. Nie można więc uznać, że organ I instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia wysokości podatku należnego. Zgodnie z treścią art. 125 § 1 O.p. organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Strona skarżąca trafnie wskazuje, że postępowanie odwoławcze toczyło się ponad rok czasu. Podejmowane przez organ odwoławczy czynności nie usprawiedliwiają w pełni tak długiego czasu postępowania przed organem II instancji. Nie każde jednak naruszenie przepisów postępowania prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji (zob. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że długość okresu rozpoznawania odwołania strony mogła mieć istotny wpływ na jej wynik. Nie można też podzielić poglądu skarżącej, że doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 87 ust 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej "ustawa o Vat"). Zachodziły bowiem uzasadnione podstawy do zakwestionowania prawa strony do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku wynikającą ze spornych transakcji nabycia towarów i usług i to bez konieczności wykazywania, że transakcje udokumentowane fakturami wystawionymi przez "B" S. T. stanowią oszustwo. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem jednoznacznie, że transakcje z których wynika prawo do odliczenia podatku stanowią nadużycie prawa. Z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej postanowienia jej prawa są wiążące dla Polski i stanowią część polskiego porządku prawnego. Obowiązek "prounijnej" wykładni prawa krajowego jest uważany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej za jeden z istotnych obowiązków państw członkowskich. Jeszcze w czasie obowiązywania VI Dyrektywy Rady 77/338/EWG z dnia 17 maja 1997 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej (obecnie Dyrektywa 112) Trybunał Sprawiedliwości stworzył definicję nadużycia prawa. Została ona sformułowana w trzech zasadniczych wyrokach w sprawach C-255/02 02 Halifax plc; C-419/02 BUPA Hospitals Ltd; C-223/03 University of Huddersfield Higher Education Corporation. Według ETS, VI Dyrektywa powinna być interpretowana w ten sposób, że sprzeciwia się prawu podatnika do odliczenia VAT, jeżeli transakcje, z których wynika to prawo, stanowią nadużycie. Dla stwierdzenia istnienia nadużycia wymagane jest: - po pierwsze, aby dane transakcje, pomimo iż spełniają formalne przesłanki przewidziane w odpowiednich przepisach szóstej dyrektywy (obecnie dyrektywy 112) i ustawodawstwa krajowego transponującego tę dyrektywę, skutkowały uzyskaniem korzyści podatkowej, której przyznanie byłoby sprzeczne z celem tych przepisów. - po drugie, z ogółu obiektywnych okoliczności powinno również wynikać, iż zasadniczym celem tych transakcji jest uzyskanie korzyści podatkowej. Dla oceny rzeczywistego celu transakcji (uzyskania korzyści podatkowych) należy wziąć pod uwagę pozorny (sztuczny) charakter transakcji, jak również powiązania natury prawnej, ekonomicznej lub personalnej między danymi stronami, które to elementy mogą wykazać, że uzyskanie korzyści podatkowej stanowi zasadniczy cel, któremu te czynności służą. Organy podatkowe wykazały sztuczny charakter transakcji, w wyniku których doszło do podwyższenia ceny sprzedaży systemu komputerowego do symulacji przeciwpożarowych. Firma "G", jak i inne podmioty uczestniczące w obrocie tego sytemu nie dokonały czynności, które mogłyby uzasadniać wzrost jego wartości. Na sztuczny charakter transakcji wskazują również ich daty. Przedmiotowy system komputerowy został wytworzony przez firmę C, a faktury dokumentujące sprzedaż tego systemu zostały wystawione w dniach [...] i [...] r. Tymczasem "G" J. W. wystawiła fakturę dokumentującą sprzedaż przez nią tego systemu z dnia [...] r. Również faktury sprzedaży na rzecz strony skarżącej zostały wystawione w dniach [...] i [...] r. a więc przed dniem wystawienia faktur przez C Sp. z o.o. Prawidłowy jest też wniosek, że takie ukształtowanie przebiegu transakcji nie byłoby możliwe bez powiązań rodzinnych i ekonomicznych zachodzących pomiędzy stronami transakcji. Przypomnieć tylko należy, że właścicielka firmy "G" jest synową Prezesa Zarządu skarżącej spółki. Nie sposób też w istniejących powiązaniach mających wpływ na przebieg transakcji pominąć osoby B. W. (mąż J. W. i syn S. W.), byłego pracownika firmy C i osoby współpracującej zarówno z firmą "G", jak i ze skarżąca spółką (upoważniony do odbioru towaru w imieniu spółki i doradzający jej w obszarze nowych inwestycji). W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się też, że zakaz nadużycia prawa nie musi wprost wynikać z przepisów krajowych. Zarówno sąd administracyjny, jak i organy podatkowe są obowiązane i uprawnione do ustalenia rzeczywistej treści i znaczenia transakcji przeprowadzonych przez podatnika. Brak w przepisach polskiego prawa podatkowego definicji nadużycia prawa nie oznacza więc, ze organy podatkowe nie mogą wskazywać na takie nadużycie i dokonywać oceny transakcji z uwzględnieniem rzeczywistej woli stron i skutków podatkowych podejmowanych przez podatnika działań. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego uzasadniony jest wniosek, że do podwyższenia wartości systemu symulacji przeciwpożarowych doszło w sposób sztuczny a zasadniczym celem spornej transakcji było uzyskanie korzyści podatkowej (zwrotu podatku od towarów i usług), której przyznanie jest sprzeczne z celem przepisów ustawy o VAT jak i Dyrektywy 112. Z powyższych względów, wobec braku podstaw do przyjęcia, że zarzuty skargi są zasadne, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku. P.C.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI