I SA/Bk 98/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2013-09-04
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek od towarów i usługtransakcje handlowefakturyoszustwo podatkoweobejście prawapostępowanie podatkoweprawo procesowedowodyskład orzekający

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki w sprawie dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług, uznając transakcje zakupu i sprzedaży pojazdów za pozbawione handlowego charakteru i mające na celu obejście przepisów prawa podatkowego.

Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. i wrzesień 2008 r. Skarżąca kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organy podatkowe uznały, że transakcje zakupu i sprzedaży ciągnika i samochodu ciężarowego, przeprowadzone w krótkich odstępach czasu i z dużą marżą, nie miały rzeczywistego charakteru handlowego, a faktury zakupu i sprzedaży zostały wystawione w celu zmniejszenia dochodu do opodatkowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, dotyczącą rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. i wrzesień 2008 r. Organy podatkowe ustaliły, że skarżąca dokonała zakupu i sprzedaży ciągnika samochodowego oraz samochodu ciężarowego w krótkich odstępach czasu, z doliczeniem znaczącej marży. W ocenie organów, transakcje te nie miały rzeczywistego charakteru handlowego, a faktury zakupu i sprzedaży zostały wystawione w celu zmniejszenia dochodu do opodatkowania przez podmioty współpracujące ze skarżącą. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną. Podniesiono zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym pozbawienia skarżącej możliwości udziału w postępowaniu odwoławczym, jednak sąd uznał, że odwołanie zostało skutecznie wniesione przez pełnomocnika. Sąd podzielił również stanowisko organów, że materiał dowodowy zebrany w innych postępowaniach mógł być wykorzystany, a skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Ostatecznie sąd stwierdził, że transakcje te nie stanowiły czynności opodatkowanych VAT, a skarżącej nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, jednocześnie ciążył na niej obowiązek rozliczenia podatku należnego z wystawionych faktur.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie mają rzeczywistego charakteru handlowego i służą obejściu przepisów prawa podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sposób przeprowadzenia transakcji (zakup i sprzedaż tego samego dnia lub następnego dnia po znacznie wyższej cenie) stoi w sprzeczności z zasadami racjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej i nie wskazuje na handlowy cel, lecz na chęć obejścia przepisów prawa podatkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § ust.1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § ust.1 i 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 108 § § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

o.p. art. 123

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 190 § § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 155

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity

o.p. art. 169 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity

o.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity

o.p. art. 136

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity

o.p. art. 226 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity

o.p. art. 137 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity

o.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 192

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Transakcje zakupu i sprzedaży pojazdów nie miały charakteru handlowego i służyły obejściu prawa podatkowego. Wykorzystanie materiałów dowodowych z innych postępowań jest dopuszczalne, jeśli strona miała możliwość wypowiedzenia się. Pełnomocnictwo do organu I instancji uprawnia do wniesienia odwołania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych, w tym pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu odwoławczym. Niedokładne ustalenie stanu faktycznego i pominięcie dowodów wskazanych przez stronę. Bezzasadne uznanie ksiąg skarżącej za nierzetelne.

Godne uwagi sformułowania

sposób, w jaki ww. transakcje zostały przeprowadzone stoi w sprzeczności z zasadami ich "handlowego charakteru" nie wskazuje na "handlowy cel" przedmiotowych transakcji lecz na chęć obejścia przepisów prawa podatkowego pełnomocnictwo udzielone przez stronę w zakresie umocowania pełnomocnika do działania przed organem I instancji obejmuje także umocowanie do wniesienia odwołania, lecz już bez możliwości reprezentowania strony przed organem odwoławczym

Skład orzekający

Urszula Barbara Rymarska

przewodniczący sprawozdawca

Jacek Pruszyński

sędzia

Patrycja Joanna Suwaj

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących VAT w przypadku transakcji pozornych lub mających na celu obejście prawa, a także zasady wykorzystania dowodów z innych postępowań i zakres pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie organy podatkowe wykazały brak handlowego charakteru transakcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy weryfikują transakcje, które wydają się być sztuczne i służą jedynie unikaniu opodatkowania, co jest istotne dla zrozumienia granic prawa podatkowego.

Pozorne transakcje VAT: Sąd wyjaśnia, kiedy zakup i sprzedaż pojazdu to tylko sposób na uniknięcie podatku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 98/13 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2013-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Jacek Pruszyński
Patrycja Joanna Suwaj
Urszula Barbara Rymarska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 2125/13 - Wyrok NSA z 2015-05-29
I FZ 239/13 - Postanowienie NSA z 2013-05-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 749
art.123 w zw. z art.190 § 2, art. 187 § 1, art. 191, art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art.5 ust.1 pkt 1, art.86 ust.1 i 2, art.108 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi E. A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2006 r. oraz wrzesień 2008 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] grudnia 2012 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] września 2012 r. nr [...], w której rozliczono E. A. M. (dalej również jako skarżąca) podatek od towarów i usług za grudzień 2006 r. i wrzesień 2008 r.
W zaskarżonej decyzji wskazano, że z dokonanego przez organ I instancji zestawienia transakcji przeprowadzonych przez skarżącą w latach 2006
i 2008 wynika, iż:
– [...] grudnia 2006 r. dokonała "zakupu" od K. P. ciągnika samochodowego marki VOLVO za kwotę 135.000 zł (faktura nr [...]). W tym samym dniu pojazd ten "sprzedała" B. P. za kwotę 197.000 zł. (faktura nr [...]), doliczając marżę w wysokości 62.000 zł. (tj. w wysokości 45,93 % licząc do ceny zakupu). Ciągnik został następnie przekazany w drodze leasingu ostatecznemu nabywcy - firmie A. i G. L. (umowa z [...] stycznia 2007 r.);
– [...] września 2008 r. dokonała "zakupu" od B. P. używanego samochodu ciężarowego marki MAN za kwotę 60.000 zł (faktura nr [...]). Następnego dnia, tj. 1 października 2008 r., pojazd ten "sprzedała" K. P. za kwotę 170.000 zł. (faktura nr [...]), doliczając marżę w wysokości 110.000 zł., (tj. w wysokości 183,33 % licząc do ceny zakupu). Pojazd został przekazany w drodze leasingu ostatecznemu nabywcy - "J" s.c. J. C., E. C., S. C. (umowa z [...] września 2008 r.).
W ocenie organu odwoławczego powyższe transakcje nie miały miejsca,
a faktury zakupu i sprzedaży zostały wystawione w celu zmniejszenia dochodu
do opodatkowania przez podmioty współpracujące ze skarżącą tj. przez K. P. i B. P.. Świadczą o tym: zeznania K. P. i B. P. złożone w postępowaniu kontrolnym
[...] listopada 2010 r., wyjaśnienia K. P. i B. P. złożone do protokołu w [...] marca 2011 r. i [...] listopada 2011 r. w trakcie prowadzonego wobec nich postępowania kontrolnego, zeznania skarżącej z [...] listopada 2011 r. złożone w postępowaniu prowadzonym wobec B. P. oraz jej pisemne wyjaśnienia z [...] lutego 2011 r., zeznania ostatecznych nabywców ww. pojazdów.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej sposób, w jaki ww. transakcje zostały przeprowadzone stoi w sprzeczności z zasadami ich "handlowego charakteru". Przede wszystkim fakt, iż "sprzedaż" samochodów dla K. P. lub B. P. przez skarżącą miała miejsce tego samego dnia ewentualnie dzień później od dnia "nabycia" tych pojazdów od jednego z małżonków P., kłóci się z zasadami racjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej. Transakcje, w których sprzedający dokonuje sprzedaży pojazdu po to, aby odkupić go tego samego dnia bądź ewentualnie dnia następnego, po znacznie wyższej cenie, nie wskazuje na "handlowy cel" przedmiotowych transakcji lecz na chęć obejścia przepisów prawa podatkowego i zmniejszenia dochodu do opodatkowania u podmiotów współpracujących ze skarżącą tj. u K. P. i B. P. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że osoba, która "nabywała" od skarżącej pojazdy nie była tym samym podmiotem od którego "nabyła" ona wcześniej przedmiotowe pojazdy. Z formalnego punktu widzenia były to dwa różne podmioty, ale decyzje w obu podmiotach podejmowała ta sama osoba - B. P. Organ zauważył, że skarżąca płaciła ryczałt wg 3 % stawki od uzyskanego obrotu, a małżonkowie P. płacili podatek od dochodu wg 19% skali podatkowej. B. P. zaliczając do kosztów uzyskania przychodu "marżę" doliczoną przez skarżącą zaniżył kwotę dochodu do opodatkowania oraz podatku dochodowego. Natomiast K. P. zawyżyła koszty uzyskania przychodu i o tę samą kwotę zaniżyła dochód
do opodatkowania oraz podatek dochodowy.
W ocenie organu odwoławczego niewiarygodna jest sugestia strony, że wpływ na podwyższenie ceny pojazdu o kilka, a nawet kilkadziesiąt procent miał fakt,
iż podatniczka dokonywała w nim, w okresie od kupienia pojazdu do jego sprzedaży, czynności (napraw, sprzątania) pozwalających na takie podwyższenie. Napraw powodujących wzrost ceny o kilkadziesiąt procent skarżąca musiałaby bowiem dokonać w ciągu kilkudziesięciu godzin od nabycia pojazdu, ewentualnie w ciągu jednego dnia. W trakcie postępowania strona nie przedkładała żadnych dowodów (chociażby rachunków, faktur, czy innych dokumentów) na okoliczność rzekomych napraw, czy ulepszeń pojazdów, nie składała też wniosków o przeprowadzenie dowodów, mogących potwierdzić jej twierdzenia o przeprowadzonych naprawach pojazdów. Zasady logiki nie pozwalają uznać za drobne napraw, które powodują wzrost ceny danego pojazdu o 62.000 zł, bądź o 110.000 zł. Nie jest również możliwe aby naprawy, powodujące poniesienie kosztów w takiej wysokości, mogły trwać kilka godzin. Organ zwrócił ponadto uwagę, że pojazdy będące przedmiotem w/w transakcji są pojazdami o dużej wielkości, jednak strona nie wskazała,
czy posiada warunki do dokonywania napraw takich pojazdów.
Dyrektor Izby Skarbowej odwołał się również do zeznań ostatecznych nabywców ciągnika VOLVO i samochodu ciężarowego MAN. Wskazał, że z zeznań G. L. wynika, że oględzin ciągnika VOLVO dokonała [...] grudnia 2006 r. na posesji w miejscowości L., w tym samym miejscu z którego go odebrano. Pojazd był sprawny technicznie i nie dokonywano w nim żadnych napraw. Ustaleń co do ceny dokonała z B. P., a pojazd odebrała [...] stycznia 2007 r. Powyższe świadczy zdaniem organu, że pojazd ten pozostawał przez cały czas w dyspozycji małżonków P., aż do czasu przekazania go ostatecznemu nabywcy. Z kolei J. C. wyjaśnił, że oględzin samochodu MAN dokonał na terenie komisu w L. około miesiąca przed podpisaniem umowy. Pojazd odebrał zaś na początku października w stanie technicznym takim jak podczas oględzin.
Złożone przez te osoby zeznania i wyjaśnienia organ odwoławczy ocenił
jako w pełni wiarygodne. W połączeniu z pozostałymi dowodami zgromadzonymi
w sprawie podważają jego zdaniem prawdziwość wyjaśnień skarżącej
co do okoliczności zakupu i sprzedaży przedmiotowych pojazdów, dysponowania nimi i rozporządzania jak właściciel, dokonywania remontów, bowiem pojazdy te nigdy nie były w jej posiadaniu. Zakwestionowane faktury zakupu i sprzedaży
nie potwierdzają zatem faktycznych transakcji. Organ uznał więc, że nie naruszono art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust 1, art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 88
ust. 3a pkt 4 lit. a i art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów
i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.).
Z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej nie zgodziła się skarżąca. W jej imieniu skargę do Sądu złożył pełnomocnik i wniósł o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 155 w zw. z art. 169 § 1
w zw. z art. 120 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 123 § 1 w zw. z art. 127 ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej w skrócie jako: "o.p.") polegające na pominięciu jedynego dopuszczalnego trybu usuwania braków formalnych podań i zastosowaniu trybu niedopuszczalnego, co doprowadziło organ do naruszenia zasady praworządności, zasady zaufania
do organów podatkowych, zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym oraz zasady dwuinstancyjności, a w konsekwencji do faktycznego pozbawienia skarżącej możliwości udziału w postępowaniu odwoławczym; 2) art. 190 § 2 w zw. z art. 123 § 1 o.p. polegające na oparciu zaskarżonego rozstrzygnięcia
w zasadniczej części o materiał dowodowy zebrany w innym postępowaniu, prowadzonym bez udziału skarżącej, co pozbawiło ją prawa do czynnego udziału
w każdym stadium postępowania; 3) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 122 o.p. polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności poprzez poprzestanie na materiale dowodowym zgromadzonym w innym postępowaniu i uznanie za udowodnione pewnych okoliczności mimo obiektywnego braku dowodów na to pozwalających, a także poprzez pominięcie okoliczności wskazywanych przez stronę; 4) art. 193 § 2 o.p. poprzez uznanie ksiąg skarżącej za nierzetelne pomimo braku ku temu podstaw; 5) art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że transakcje dokonywane pomiędzy skarżącą a K. i B. P. nie stanowią czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług; 6) art. 86 ust. 1 i 2 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżącej nie przysługuje prawo do pomniejszenia podatku należnego o podatek wynikający z faktur dokumentujących transakcje nabycia pojazdów od K. i B. P.; 7) art. 108 § 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że na skarżącej ciąży obowiązek rozliczenia kwoty podatku od towarów i usług wynikającego z wystawionych przez nią K. i B. P. faktur poza deklaracją VAT.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Autor skargi w pierwszej kolejności podnosi naruszenie art. 155
w zw. z art. 169 § 1 w zw. z art. 120 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 123 § 1
w zw. z art. 127 o.p. poprzez pominięcie jedynego dopuszczalnego trybu usuwania braków formalnych podań (art. 169 o.p.) i zastosowanie trybu niedopuszczalnego
z art. 155 o.p., co doprowadziło organ do naruszenia zasady praworządności (art. 120 o.p.), zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 o.p.), zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym (art. 123 o.p.) oraz zasady dwuinstancyjności (art. 127 o.p.), a w konsekwencji do faktycznego pozbawienia skarżącej możliwości udziału w postępowaniu odwoławczym.
Przechodząc do oceny zarzutu pozbawienia skarżącej możliwości udziału
w postępowaniu odwoławczym z uwagi na zastosowanie nieuprawnionego, zdaniem pełnomocnika skarżącej, trybu usuwania braków formalnych podania z uwagi
na zastosowanie trybu określonego w art. 155 o.p. zamiast trybu wynikającego
z art. 169 o.p., w pierwszej kolejności należało rozważyć, czy w sprawie wystąpił brak formalny odwołania.
Okolicznością niesporną jest, że odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] września 2012 r., wniesione zostało przez pełnomocnika ustanowionego do reprezentowania skarżącej jedynie w postępowaniu przed organem I instancji.
W postępowaniu podatkowym strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania (art. 136 o.p.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że uprawnienie do działania strony przez pełnomocnika szczególnie, gdy jest to tzw. pełnomocnik zawodowy, stanowi element prawa do obrony, pozwalający ochronić się przed skutkami nieznajomości prawa i korzysta ze szczególnej ochrony procesowej (por. prawomocny wyrok WSA w Łodzi o sygn. I SA/Łd 142/08, dostępny w centralnej bazie orzeczeń i informacji o sprawach). Niewątpliwie złożenie odwołania od decyzji wydanej w I instancji nie jest czynnością, która wymagałaby od strony jej osobistego działania, a więc mogła być dokonana przez umocowanego do działania w jej imieniu pełnomocnika. Zgodnie, bowiem z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem "pełnomocnictwo udzielone przez stronę w zakresie umocowania pełnomocnika do działania przed organem I instancji obejmuje także umocowanie do wniesienia odwołania, lecz już bez możliwości reprezentowania strony przed organem odwoławczym" (por. prawomocny wyrok WSA w Poznaniu
w sprawie o sygn. I SA/Po 707/09, dostępny w centralnej bazie orzeczeń i informacji o sprawach, czy też nadal zachowujący aktualność wyrok NSA o sygn. I SA/Ka 1946/98). WSA w Poznaniu, w przywołanym wyżej wyroku, wywiódł możliwość skutecznego uruchomienia postępowania odwoławczego przez odwołanie złożone przez pełnomocnika umocowanego do działania przed organem I instancji
z względnie dewolutownego charakteru odwołania od decyzji, który powoduje przekazanie sprawy do rozpatrzenia organowi wyższej instancji, tylko gdy organ podatkowy, który wydał decyzję, nie podziela w całości zarzutów odwołania
(art. 226 § 1 o.p.). Skład orzekający w sprawie w pełni podziela ten pogląd
i przyjmuje za swój.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, że znajdujące się w aktach administracyjnych pełnomocnictwo stanowiło umocowanie do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Tym samym odwołanie złożone przez pełnomocnika skutecznie uruchomiło postępowanie odwoławcze jednakże z uwagi na zakres pełnomocnictwa nie dawało pełnomocnikowi możliwości reprezentowania skarżącej przed organem odwoławczym. W związku z tym, że odwołanie nie zawierało braków formalnych, organ nie musiał uruchamiać określonego w art. 169 o.p. trybu przewidzianego do uzupełniania braków formalnych odwołania (podania). Tym samym za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 155 w zw. z art. 169 § 1
w zw. z art. 120 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 123 § 1 w zw. z art. 127 o.p.
Na marginesie należy zauważyć, że z uwagi na treść, złożonego
w postępowaniu odwoławczym "Pisma odwołującej" z 26 listopada 2012 r., podpisanego przez pełnomocnika reprezentującego stronę na etapie postępowania przed organem I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w B. prawidłowo wezwał jego autora do wyjaśnienia w trybie art. 155 o.p., czy działa on również, jako pełnomocnik skarżącej w postępowaniu odwoławczym. Z treści pisma organu odwoławczego z 28 listopada 2012 r. wynika także, że organ pouczył o wynikającym z art. 137 § 3 o.p., obowiązku złożenia do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa przez osobę, która zamierza występować w postępowaniu jako pełnomocnik strony. Jednocześnie we wspomnianym piśmie Dyrektor Izby Skarbowej w B. poinformował, że nieprzedłożenie pełnomocnictwa spowoduje uznanie, że strona działa w postępowaniu przed organem odwoławczym osobiście.
Dodatkowo skarga oparta została na zarzutach naruszenia prawa procesowego tj. art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 122 o.p. oraz art. 190 § 2
w zw. z art. 123 § 1 o.p., z uwagi na niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy skutkujące przyjęciem, że transakcje dokonywane pomiędzy skarżącą a K. i B. P. nie stanowią czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Naruszenie to zdaniem pełnomocnika skarżącej spowodowało naruszenie prawa materialnego tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 86 ust. 1 i 2 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, a także art. 108 § 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez przyjęcie, że skarżącej nie przysługiwało prawo do pomniejszenia podatku należnego o podatek wynikający z faktur wystawionych przez K. i B. P. i przyjęcie, że na skarżącej ciąży obowiązek rozliczenia kwoty podatku od towarów i usług wynikającego z wystawionych przez nią K. i B. P. faktur poza deklaracją VAT.
Przechodząc do oceny tych zarzutów przypomnieć należy, że w myśl postanowień art. 181 o.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być
w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2 o.p., oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.
Powyższy przepis wprowadza więc w postępowaniu podatkowym odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ podatkowy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd,
że wykorzystanie materiałów dowodowych przeprowadzonych i zgromadzonych
w toku innych postępowań, w tym także gromadzonych w stosunku do innych podmiotów, nie narusza zasady czynnego udziału stron w tym postępowaniu
(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. I FSK 445/11, dostępny w bazie orzeczeń LEX nr 1136237 oraz w centralnej bazie orzeczeń
i informacji o sprawach), a powtórzenie określonych czynności będzie konieczne jedynie wówczas, gdy ocena tych dowodów dokonana w powiązaniu z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu podatkowym uniemożliwia jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego w konkretnej sprawie podatkowej (por. WSA
w Białymstoku I SA/Bk 259/12, dostępny w bazie orzeczeń LEX nr 1233210
oraz w centralnej bazie orzeczeń i informacji o sprawach). W orzecznictwie zauważa się także, że przepis art. 181 o.p. "dopuszcza aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach podatkowych i postępowaniach karnych, co w konsekwencji powoduje, że nie istnieje prawny nakaz, aby w toku postępowania podatkowego koniecznym było powtórzenie przesłuchania świadka, który zeznawał w takim postępowaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. I FSK 236/12, publ. LEX 1306275) Skład orzekający w sprawie powyższe poglądy akceptuje i przyjmuje za swoje.
W tym miejscu podkreślić należy, że w myśl postanowień art. 192 o.p., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów jest więc przesłanką uznania wartości procesowej zebranego materiału dowodowego. Taką możliwość
skarżąca miała, bowiem zarówno organ odwoławczy (pismo z 8 listopada 2012 r.,
k-133/134 akt admin.), jak i organ I instancji (pismo z 6 sierpnia 2012 r. k-114/1 akt admin.), przed wydaniem decyzji wyznaczył jej termin do wypowiedzenia się
w sprawi zebranego materiału dowodowego.
Stosownie do wynikającej z art. 122 o.p., zasady prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W doktrynie wskazuje się, że realizacji tej zasady służą gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe (por. komentarz
do art. 187 § 1 O.p. w: B. Brzeziński, M. Kalinowski, A.Olesińska, M. Masternak,
J. Orłowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Tom II, wyd. Dom organizatora Toruń 2007 r., s. 279). I tak zgodnie z zasadą zupełności postępowania dowodowego wyrażoną w art. 187 § 1 o.p., organ podatkowy obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z zasady tej wynikają dyrektywy dotyczące zarówno sposobu gromadzenia, jak i rozpatrywania materiału dowodowego. Tym samym organ prowadzący postępowanie obowiązany będzie zgromadzić dowody w takim zakresie w jakim są one niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu w omawianej sprawie organy w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla sprawy w sposób pozwalający na trafne zastosowania przepisu prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1
pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 86 ust. 1 i 2
w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług,
a także art. 108 § 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Materiał zgromadzony w sprawie pozwalał przyjąć, że transakcje dokonywane pomiędzy skarżącą a K. i B. P. nie stanowią czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług. Tym samym prawidłowo przyjęto także, że skarżącej nie przysługiwało prawo do pomniejszenia podatku należnego o podatek wynikający z faktur wystawionych przez K. i B. P.
Z brzmienia art.108 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że zdarzeniem rodzącym obowiązek zapłaty danej kwoty nie jest wykonanie określonej czynności, ale sam fakt wystawienia faktury, w której została wykazana kwota podatku. W konsekwencji organ prawidłowo przyjął, że skarżącą obciążał obowiązek rozliczenia kwoty VAT wykazanej w wystawionych przez nią fakturach VAT na rzecz K. i B. P. (poza deklaracją VAT). Obowiązek ten bowiem powstaje niezależnie od tego czy w sprawie zaistniał obrót będący podstawą opodatkowania VAT. Zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że transakcje, w ramach których sprzedający dokonuje sprzedaży pojazdu po to, aby odkupić go tego samego dnia bądź ewentualnie dnia następnego, po znacznie wyższej cenie, nie wskazują na ich "handlowy cel" i nie stanowią czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Niezasadny okazał się tym samym zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 86 ust. 1 i 2 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, a także art. 108 § 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
W konsekwencji za niezasadne uznano również zarzuty naruszenia art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 122 o.p., która polegać miała na zaniechaniu podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności poprzez poprzestanie na materiale dowodowym zgromadzonym w innym postępowaniu. Nie zasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 193 § 2 o.p.
Organ nie naruszył również art. 190 § 2 o.p., który reguluje prawo stron
do uczestniczenia w przeprowadzaniu dowodu z zeznań świadków. W przypadku wykorzystanie materiałów dowodowych przeprowadzonych i zgromadzonych w toku innych postępowań nie wystąpi bowiem obowiązek zawiadamiania strony o terminie planowanych przesłuchań świadków (podobnie WSA w Warszawie w sprawie
o sygn. III SA/Wa 454/45, prawomocny wyrok dostępny w centralnej bazie orzeczeń
i informacji o sprawach).
W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI