I SA/BK 95/06

I SA/Bk 95/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Janusz Lewkowicz
Józef Orzel /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Presnarowicz
Urszula Barbara Rymarska
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatki inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
art. 1a ust. 1 pkt. 3 i pkt. 4, art. 4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla lub grunt jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powyższe oznacza, że nawet budynki niewykorzystywane przez przedsiębiorcę w danym momencie lub też wykorzystywane na inną działalność niż gospodarcza (za wyjątkiem przeznaczenia na cele mieszkalne) należy uznać za związane z działalnością gospodarczą.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Józef Orzel (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Umową najmu lokalu użytkowego z dnia [...] grudnia 2000 r. H. O. wynajął od Zarządu Budynków Mieszkalnych w S. lokal użytkowy położony w S. przy ul. P. [...] ob. [...] o powierzchni użytkowej 47,00 m2 na czas oznaczony, od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2003 r. Lokal powyższy, zgodnie z §1 umowy był przeznaczony na działalność handlowo-usługową.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] Prezydent Miasta S., powołując się na art. 21§1, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz art. 3, art. 4, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wymierzył H. O. podatek od nieruchomości za 2003 r. w kwocie 781,60 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie umowy najmu lokalu użytkowego zawartej z ZBM, stosując stawki wynikające z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2003.
Od powyższej decyzji H. O. złożył odwołanie wskazując, że została podjęta w oparciu o niesprawdzone i nieprawdziwe informacje przy jednoczesnym odrzuceniu jego wyjaśnień przedłożonych Wydziałowi Finansowemu Urzędu Miasta S. Podkreślił, że w jego ocenie wynajmowany lokal powinien być zakwalifikowany jako budynki pozostałe, albowiem nie jest on przydatny do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Dodatkowo zaznaczył, że proponował oględziny dla stwierdzenia sposobu wykorzystywania lokalu ale jego wątpliwości nie zostały uwzględnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja jest słuszna i brak jest podstaw prawnych do jej zmiany bądź uchylenia. Powołując się na przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stwierdził, że budynkami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest lub nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych. Wskazał również, że obowiązek podatkowy ciąży między innymi na osobie, która jest posiadaczem nieruchomości lub jej części albo obiektu budowlanego stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub z innego tytułu prawnego. Organ odwoławczy zaznaczył, że z akt sprawy wynika, że H. O. jako osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą od 1 czerwca 1995 r. pod nazwą [...] "J. – H. O.". Będąc w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 29 lutego 2004 r. najemcą lokalu usługowego, odebranego od Zarządu Budynków Mieszkalnych w S. bez zastrzeżeń co do stanu technicznego, H. O. stał się podatnikiem i był zobowiązany do opłacania za powyższy okres podatku od nieruchomości. Z uwagi, iż prowadził działalność gospodarczą winien opłacać podatek od nieruchomości według stawek przewidzianych w uchwale rady gminy dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie może uwzględnić wyjaśnień podatnika co do nieprzystosowania wynajmowanego lokalu do prowadzonej działalności gospodarczej ponieważ odwołujący się miał możliwość zmienić sposób wykorzystania obiektu w oparciu o art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Bez wpływu na rozstrzygnięcie miała okoliczność, iż w ocenie podatnika lokal nie odpowiadał warunkom prowadzonej przez niego działalności, skoro w treści zawieranej umowy podatnik oświadczył, że stan techniczny lokalu odpowiadał potrzebom wówczas prowadzonej przez niego działalności. Bez znaczenia jest zatem w jaki sposób podatnik faktycznie wykorzystywał przedmiotowy lokal, skoro nie zgłaszał takiej zmiany organowi podatkowemu w trakcie trwania umowy.
Z powyższą decyzją nie zgodził się H. O. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zarzucił organowi odwoławczemu złamanie zasad równości stron wobec prawa przy rozpatrzeniu odwołania, pobieżne potraktowanie całości zgromadzonego materiału dowodowego oraz stronniczość przy ocenie dowodów, co skutkowało wydaniem nieobiektywnej i krzywdzącej decyzji. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w odwołaniu skarżący podkreślił, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie ustosunkował się do kwestii żądania przez podatnika oględzin przedmiotowego lokalu. Ponadto zaznaczył, że Zarząd Budynków Mieszkalnych w ofercie z dnia 30 listopada 2000 r. wskazał, iż sporny lokal jest przeznaczony na działalność handlowo-usługową lub inną nieuciążliwą dla otoczenia, zaś nie ma żadnych obiektywnych dowodów, iż faktycznie prowadził w tym lokalu działalność gospodarczą. Organ odwoławczy oparł się na zapisie §2 umowy najmu, jednakże żaden organ nie stwierdził, że w wynajmowanym pomieszczeniu rzeczywiście prowadzona była działalność produkcyjna lub usługowa. Podkreślił, że w lokalu nie było żadnych śladów wykonania toalety, zainstalowania bieżącej wody czy wstawienia okien, które to wyposażenie jest wymagane przez Sanepid przy prowadzeniu produkcji. Zaznaczył, że działalność gospodarczą prowadził w tym czasie w innym pomieszczeniu zlokalizowanym przy ul. [...] M. [...] o czym informował organy podatkowe. Ponadto podkreślił, że nigdy nie twierdził, że nie był posiadaczem przedmiotu opodatkowania. H. O. w uzasadnieniu skargi wskazał również na nieprawidłowości w pracy organu I instancji związanych z przyjęciem jego odwołania i opóźnieniem w jego przekazaniu organowi odwoławczemu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowości w przekazaniu odwołania przez organ I instancji organ odwoławczy wyjaśnił, że odwołanie zostało uwzględnione przez SKO, które uznało iż zostało ono wniesione w ustawowym terminie czego dowodem jest niniejsza decyzja. Organ odwoławczy podkreślił także, że żaden organ nie miał obowiązku dokonywać kontroli sposobu użytkowania dzierżawionego przez skarżącego lokalu ani przed jego wynajęciem ani też w trakcie trwania umowy najmu. Nie jest też istotne, dla istnienia obowiązku podatkowego wynajmującego, czy była w lokalu prowadzona działalność gospodarcza, czy też nie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził, podnoszonych w skardze, naruszeń przepisów prawa.
Spór między stronami niniejszego postępowania sprowadzał się do ustalenia, według jakich stawek - związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, czy też według stawek pozostałych, powinien być opodatkowany lokal użytkowy przy ul. P. [...] obiekt [...] w S. W ocenie skarżącego H. O. lokal ten powinien być opodatkowany według stawek pozostałych, zaś według organów podatkowych według stawki związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący nie kwestionował faktu, iż od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. był posiadaczem przedmiotowego lokalu jak również tego, że na nim jako posiadaczu zależnym części budynku będącego własnością jednostki samorządu terytorialnego ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych gruntami, budynkami i budowlami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest działalność, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej z wyjątkiem działalności rolniczej, leśnej i wynajmu turystom pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych znajdujących się na obszarach wiejskich, jeżeli ich liczba nie przekracza 5 (art. 1a ust. 1 pkt. 4 w/w ustawy). Zatem sam fakt posiadania lokalu przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla lub grunt jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że nawet budynki niewykorzystywane przez przedsiębiorcę w danym momencie lub też wykorzystywane na inną działalność niż gospodarcza (za wyjątkiem budynków mieszkalnych) należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Na powyższe zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale z dnia 2 kwietnia 2001 r. (sygn. akt FPK 3/00, opubl. POP 2002 r., Nr 3) stwierdził, że grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi przewidzianymi dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż H. O. w 2003 r. prowadził jako osoba fizyczna działalność gospodarczą pod nazwą [...] "J. – H. O.". Zatem Skarżący był przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, obowiązującej w 2003 r. jak i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Z uwagi na powyższe należało uznać, że lokal przy ul. P. [...] obiekt [...] w S., będący w posiadaniu Skarżącego, był związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Bez znaczenia jest przy tym fakt, czy Skarżący w rzeczywistości wykorzystywał go do prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Istotne jest jedynie to, że lokal znajdował się w posiadaniu H. O., czego Skarżący w toku postępowania nie kwestionował. Przedmiotowy lokal winien być zatem opodatkowany podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.
Opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa P. Uchwałą Rady Miejskiej w S. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej określona została stawka 16,63 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. W świetle powyższego wskazać należy, że organy podatkowe wymierzyły H. O., z tytułu posiadania przedmiotowego lokalu podatek od nieruchomości w prawidłowej wysokości.
Zgodzić się należy z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w S., iż organy podatkowe nie miały obowiązku dokonywania kontroli sposobu użytkowania wynajmowanego przez Skarżącego lokalu, ani przed jego wynajęciem ani też w trakcie trwania umowy najmu. Powyższe ustalenia nie miały w sprawie istotnego znaczenia, albowiem jak już było wskazywane powyżej, rzeczywiste wykorzystywanie czy też nie lokalu na działalność gospodarczą prowadzoną przez podatnika nie miało wpływu na zakwalifikowanie lokalu jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, a w konsekwencji opodatkowaniem według stawek najwyższych, przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zatem nie przeprowadzenie przez organy podatkowe wnioskowanej przez Skarżącego "wizji lokalnej" nie może być uznane za naruszenie przepisów prawa, albowiem uzyskane w jej toku wiadomości nie mogły mieć wpływu na końcowe rozstrzygnięcie sprawy.
Skarżący wskazywał również w skardze, że nie zmienił przeznaczenia przedmiotowego lokalu albowiem w stanie prawnym obowiązującym w dacie zawarcia najmu nie musiał opłacać podatku od nieruchomości, a z chwilą poinformowania go o wszczęciu postępowania podatkowego dalsza dzierżawa stała się nieopłacalna. Podkreślić należy, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu na to, czy przynosi ona zysk posiadaczowi, czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku, a także na pewnym poziomie estetycznym (wyrok NSA z 09 marca 1994 r., SA/Gd 1200/93, Wspólnota 1994/35, str. 18). Podatek od nieruchomości nie nawiązuje więc w swojej konstrukcji do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przy jej wykorzystywaniu. Decydujące znaczenie ma to, że podstawę opodatkowania budynków stanowi ich powierzchnia użytkowa, a nie jest ważne jak intensywne są wykorzystywane te nieruchomości i jakie przynosi to efekty gospodarcze.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego dotyczącego błędnego zakwalifikowania jego odwołania i powstałych w związku z tym opóźnień w jego rozpoznaniu, wskazać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu skarżonej decyzji uznało, iż zostało ono złożone prawidłowo i podlegało rozpoznaniu. Skoro więc odwołanie zostało rozpoznane przez organ odwoławczy i wydana została merytoryczna decyzja, podnoszone w tej kwestii przez skarżącego zarzuty należało uznać za bezpodstawne. Żadne prawa Skarżącego, poprzez niedopatrzenie organu I instancji nie zostały naruszone.
Za niezasadny należało również uznać zarzut pobieżnego i stronniczego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący nie wskazał na czym naruszenie to mogło polegać, zaś Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z urzędu nie stwierdził takich naruszeń.
Końcowo Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pragnie podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04) organy odwoławcze zobowiązane są, zgodnie z art. 200§1 Ordynacji podatkowej do wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. powyższego obowiązku nie wykonało, jednakże powyższe naruszenie przepisów postępowania, w realiach niniejszej sprawy nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie przeprowadzał dodatkowego postępowania dowodowego, zaś w zaskarżonej decyzji podzielił stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.