I SA/Bk 94/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2004-06-16
NSApodatkoweŚredniawsa
VATeksport usługobowiązek podatkowyzapłatakorekta deklaracjistawka 0%faktura korygującarozliczenie miesięczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając, że obowiązek podatkowy VAT w eksporcie usług nie powstał z powodu braku zapłaty, a tym samym nie można było zastosować stawki 0% ani korygować deklaracji za miesiąc, w którym obowiązek nie powstał.

Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za kwiecień 2003 r. Spór dotyczył eksportu usług, gdzie faktura została wystawiona, ale płatność nie nastąpiła. Spółka kwestionowała sposób korygowania deklaracji VAT, twierdząc, że organ podatkowy naruszył przepisy materialne. Sąd uznał, że obowiązek podatkowy nie powstał z powodu braku zapłaty, co uniemożliwiło zastosowanie stawki 0% i korektę deklaracji za miesiąc, w którym obowiązek nie powstał, oddalając tym samym skargę.

Sprawa dotyczyła skargi spółki "A." Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2003 r. Organ podatkowy I instancji określił spółce zwrot różnicy podatku na rachunek bankowy w innej wysokości niż zadeklarowana oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe, stwierdzając nieprawidłowości w rozliczeniu VAT. Kluczowym problemem była faktura VAT wystawiona na rzecz firmy "M." sp. z o.o. w dniu 31.03.2003 r. za wykonane usługi, za którą do dnia 30.04.2003 r. brakowało płatności. W związku z tym organ uznał, że nie powstał obowiązek podatkowy VAT w eksporcie usług i nie można było zastosować stawki 0% VAT. Spółka nie zgodziła się z tą decyzją, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o VAT oraz rozporządzenia wykonawczego, wnosząc o uchylenie decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, stwierdzając, że zgodnie z art. 6 ust. 8b pkt 7 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy z tytułu eksportu usług powstaje z chwilą otrzymania zapłaty. Ponieważ zapłata nie nastąpiła, obowiązek podatkowy nie powstał, a tym samym nie można było zastosować stawki 0% ani korygować deklaracji za miesiąc, w którym obowiązek nie powstał. Sąd uznał, że przepisy wykonawcze nie mogą być samoistną podstawą rozstrzygnięcia bez uwzględnienia podstawowych zasad powstania obowiązku podatkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek podatkowy w VAT z tytułu eksportu usług nie powstaje, dopóki nie zostanie otrzymana zapłata, co uniemożliwia zastosowanie stawki 0%.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 6 ust. 8b pkt 7 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy z tytułu eksportu usług powstaje z chwilą otrzymania zapłaty. Brak zapłaty oznacza brak obowiązku podatkowego i brak prawa do zastosowania stawki 0%.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.t.u.i.p.a. art. 6 § ust. 8b pkt 7

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług z tytułu eksportu usług powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty.

u.p.t.u.i.p.a. art. 10 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnicy są obowiązani składać deklaracje podatkowe za okresy miesięczne.

Pomocnicze

rozp. MF art. 41 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Dotyczy sytuacji posiadania potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę, z uwzględnieniem specyfiki eksportu usług.

rozp. MF art. 42 § ust. 1 i 6

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Dotyczy zasad korygowania deklaracji VAT w przypadku pomyłek w stawce podatku.

o.p. art. 21

Ordynacja podatkowa

Ogólne zasady dotyczące powstania obowiązku i zobowiązania podatkowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek podatkowy w VAT z tytułu eksportu usług powstaje z chwilą otrzymania zapłaty. Brak zapłaty za wykonane usługi uniemożliwia zastosowanie stawki 0% VAT. Nie można korygować deklaracji VAT za miesiąc, w którym nie powstał obowiązek podatkowy. Przepisy wykonawcze nie mogą być stosowane w oderwaniu od podstawowych zasad powstania obowiązku podatkowego.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy naruszył art. 10 ust. 1 ustawy VAT, wyprowadzając z niego zasadę korygowania deklaracji, podczas gdy przepis ten nie reguluje zasad korygowania. Organ podatkowy naruszył § 42 ust. 1 i 6 w zw. z § 41 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego, przyjmując zasady korygowania deklaracji sprzeczne z tymi przepisami. W przypadku eksportu usług, korekty dokonuje się w rozliczeniu za miesiąc otrzymania potwierdzenia odbioru faktury korygującej, a w przypadku braku takiego potwierdzenia, stosuje się zdanie drugie § 41 ust. 4.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy wykonawcze do ustawy [...] nie mogły być samoistną podstawą podejmowania rozstrzygnięcia podatkowego bez uwzględnienia podstawowych zasad odnoszących się do powstania obowiązku podatkowego i zobowiązania podatkowego. Skarżący nie mógł bowiem skorygować za kwiecień 2003 r. podatku od towarów i usług, co do którego nie powstał jeszcze obowiązek podatkowy.

Skład orzekający

Józef Orzel

przewodniczący

Sławomir Presnarowicz

sprawozdawca

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT przy eksporcie usług w sytuacji braku zapłaty oraz zasady korygowania deklaracji VAT."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 2003/2004 roku, który mógł ulec zmianie. Konkretne przepisy ustawy o VAT i rozporządzenia wykonawczego mogą być inne w obecnym stanie prawnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowych zasad rozliczania VAT przy eksporcie usług i korygowania deklaracji, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców, choć stan prawny mógł się zmienić.

Eksport usług bez zapłaty? Kiedy powstaje obowiązek VAT i jak korygować deklaracje.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 94/04 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-06-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Józef Orzel /przewodniczący/
Sławomir Presnarowicz /sprawozdawca/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
FSK 2168/04 - Wyrok NSA z 2005-05-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 6 ust. 8b pkt 7, art. 10 ust. 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Dz.U. 2002 nr 27 poz 268
par. 41 ust. 4, art. 42 ust. 1 i 6
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Tezy
Przepisy wykonawcze do ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie mogły być samoistną podstawą podejmowania rozstrzygnięcia podatkowego bez uwzględnienia podstawowych zasad odnoszących się do powstania obowiązku podatkowego i zobowiązania podatkowego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Orzel, Sędzia WSA S. Presnarowicz (spr.), Asesor WSA W. Stachurski, Protokolant B. Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2003 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. wydał w dniu [...].11.2003 r. decyzję nr [...], którą określił "A." sp. z o.o. w B. ul [...], zwanej dalej "spółką", za miesiąc kwiecień 2003 r. kwotę zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy w wysokości innej, niż zadeklarowana oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe. W wyniku bowiem przeprowadzonej kontroli w spółce, stwierdzono nieprawidłowości
w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za dany miesiąc. Ustalono,
iż pomimo wystawienia przez spółkę na rzecz firmy "M." sp. z o.o. w dniu 31.03.2003 r. faktury VAT nr [...], do dnia 30.04.2003 r. brak było płatności za wykonane usługi. Tym samym nie powstał obowiązek podatkowy podatku VAT w eksporcie usług i nie powstało prawo do zastosowania do tej sprzedaży 0% stawki VAT w rozliczeniu VAT za miesiąc kwiecień 2003 r. Niezasadnie również został zmniejszony w rozliczeniu VAT za miesiąc kwiecień 2003 r. obrót opodatkowany 22% stawką o [...] zł i odpowiednio podatek należny o [...] zł na podstawie faktury korygującej z dnia 30.04.2003 r. W odniesieniu do sprzedaży udokumentowanej fakturą z dnia 31.03.2003 r., którą był eksport usług, nie powstał obowiązek z datą wystawienia faktury. Jeżeli podatek z tej faktury został zadeklarowany w rozliczeniu VAT za miesiąc kwiecień 2003 r. (faktura ta została ujęta w rejestrze sprzedaży za ten miesiąc), to naprawienie błędu mogło nastąpić wyłącznie poprzez złożenia deklaracji korygującej za ten miesiąc.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem organu podatkowego I instancji, spółka złożyła odwołanie. W piśmie odwołujący się zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku
od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.), zwanej dalej ustawą VAT, oraz § 42 ust. 1 i 6 w zw. z § 41 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.03.2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy VAT (Dz.U. nr (Dz.U. nr 27, poz. 268), zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym do ustawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie
co do istoty sprawy. Ponadto, na podstawie art. 299 Ordynacji podatkowej strona odwołująca się wniosła o "przeprowadzenie - w zakresie niezbędnym do uznania przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. wyjaśnień podatnika za odpowiadające stanowi faktycznemu - dodatkowego postępowania dowodowego w celu ustalenia, iż odwołująca się spółka posiadała w dniu 30 kwietnia 2003 r. potwierdzenie odbioru faktury korygującej nr [...] z dnia 30 kwietnia 2003r przez spółkę pod firmą "M." Sp. z o.o. w B., a w szczególności - dołączenia do akt sprawy potwierdzenia odbioru tej faktury korygującej".
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...].03.2004 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Postanowieniem z dnia [...].01.2004 r. [...] nie uwzględnił także wniosku spółki zawartego w odwołaniu co do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Powyższych zarzutów i wniosków nie uznano za zasadne.
Na powyższą decyzję organu odwoławczego spółka w dniu 7 kwietnia 2004 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.
W skardze spółka zarzuciła naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy VAT oraz § 42 ust. 1 i 6 w zw. z § 41 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy wnosząc
o uchylenie przedmiotowej decyzji ze względu na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem skarżącego naruszenie przez organ podatkowy tego przepisu zawartego w art. 10 ust. 1 ustawy VAT polega na tym, iż organ podatkowy wyprowadził z tego przepisu zasadę korygowania deklaracji podatkowej obejmującej błędnie wystawioną fakturę VAT, podczas gdy w przepisie tym brak jest jakiejkolwiek regulacji, co do zasad korygowania deklaracji podatkowych. W takiej sytuacji, jakiekolwiek wnioski z tego przepisu, co do miesiąca, w którym należy skorygować błędnie obliczony przez podatnika VAT należny, mogły być wyprowadzone przez organ podatkowy co najwyżej na drodze daleko idącej wykładni funkcjonalnej - której wynik zasadniczo jest trudno przewidywalny. Skoro z przepisu prawa podatkowego nie da się jasno wywieść nakazu korygowania błędnie obliczonego podatku VAT należnego wyłącznie w rozliczeniu za miesiąc,
w którym popełniono błąd, to – w ocenie skarżącego - należy przyjąć, iż nakazu takiego po prostu nie ma. Ponadto wyciągnięte przez organ podatkowy wnioski,
co do miesiąca, w którym należy skorygować błędnie obliczony przez podatnika VAT należny, są sprzeczne ze szczegółowymi regulacjami w tym zakresie,
tj. przepisami § 42 ust. l i 6 oraz § 41 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku
od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Z kolei naruszenie przez organ podatkowy tych przepisów polega na tym,
iż organ podatkowy przyjął zasady korygowania deklaracji VAT sprzeczne z tymi przepisami. Zdaniem skarżącego przepisy te stanowią jasno, iż w wypadku pomyłki w stawce podatku, korekty dokonuje się w rozliczeniu za miesiąc otrzymania potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę. Analiza § 41 ust. 4 wskazuje, iż w wypadku eksportu usług, podatnik nie ma obowiązku posiadania potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę. Nie budzi jednak wątpliwości, iż w wypadku, gdy takie potwierdzenie posiada, stosuje się do niego zdanie drugie tego ustępu (gdyż prawodawca nie umieścił w tym zdaniu jakichkolwiek wskazówek, które pozwoliłyby wywnioskować coś innego).
W tej sytuacji w ocenie skarżącego wyżej wskazane naruszenia miały wpływ na wynik sprawy w ten sposób, iż organ podatkowy ze względu na te naruszenia błędnie ustalił treść normy prawnej (naruszenie art. 10 ust. 1) i nie zastosował do rozstrzygnięcia sprawy obowiązujących przepisów (naruszenie § 42 ust. l i 6 oraz § 41 ust. 4), co przesądziło o niekorzystnym dla skarżącej rozstrzygnięciu.
W opinii organu II instancji zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Dlatego też w odpowiedzi na powyższą skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r.
o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50
ze zm.) oraz § 42 ust. 1 i 6 w zw. z § 41 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy VAT (Dz. U. nr (Dz. U. nr 27, poz. 268), w stosunku do "A." sp. z o.o.
w B. przy ul. [...], powstał czy też nie powstał obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w eksporcie sprzedaży usług za miesiąc kwiecień 2003 r., a tym samym powstało, czy też nie powstało prawo do zastosowania do tej sprzedaży 0% stawki VAT w rozliczeniu VAT za tenże miesiąc?
Zgodnie z przepisem zawartym w art. 10 ust. 1 przywoływanej wyżej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, podatnicy są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe między innymi dla podatku od towarów i usług – za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, z pewnymi wyjątkami (art. 10 ust. 1a – 1g). W tym miejscu należy wyjaśnić, iż wyjątki te nie odnoszą się do skarżącego.
Wykonane przez skarżącego z udziałem podwykonawcy (podmiotu zagranicznego) usługi reklamowe poza granicami kraju, w myśl art. 4 ust 6 omawianej ustawy o podatku od towarów i usług, stanowiły eksport usług. Zgodnie natomiast z art. 6 ust 8b pkt 7 tej ustawy obowiązek podatkowy w podatku
od towarów i usług z tytułu eksportu usług, mógł powstać z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty.
W sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, co potwierdza spółka
w odwołaniu jak i w skardze, iż należności za wykonane usługi nie zostały przez ich nabywcę firmę "M." spółka z o.o. opłacone skarżącemu, ani w marcu 2003 r., ani też w kwietniu 2003 r. W tej sytuacji skoro brak było płatności za wykonane usługi to, mając na uwadze wskazany przepis art. 6 ust 8b pkt 7 omawianej ustawy o podatku od towarów i usług, od ich sprzedaży nie powstał także w podanych miesiącach obowiązek podatkowy. W tej sytuacji za zasadne należy uznać stanowisko organów podatkowych, że faktura korygująca nr [...] z dnia 30.04.2003 r., ujęta przez skarżącego do rozliczenia miesiąca kwietnia 2003 r., a wystawiona do faktury sprzedaży, w stosunku do której nie powstał obowiązek podatkowy - nie podlegała w miesiącu kwietniu 2003 r. rozliczeniu. Skarżący nie mógł bowiem skorygować za kwiecień 2003 r. podatku od towarów i usług, co do którego nie powstał jeszcze obowiązek podatkowy.
W ocenie Sądu chybiony jest zarzut skarżącego, iż organ podatkowy przyjął zasady korygowania deklaracji VAT sprzeczne ze szczegółowymi regulacjami w tym zakresie, tj. przepisami § 42 ust. l i 6 oraz § 41 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Przepisy
te (traktujące o pomyłkach w stawce podatku; posiadania potwierdzenia odbioru faktury korygującej w eksporcie usług) nie mogą być samoistną podstawą podejmowania rozstrzygnięć podatkowych, bez uwzględnienia podstawowych zasad odnoszących się do powstawania obowiązku i zobowiązania podatkowego (art. 21 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, art. 6 ust. ust 8b pkt 7 przywoływanej wyżej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym).
W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne zarzuty skarżącego naruszenia przepisów prawa, a w szczególności art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz § 42 ust. 1 i 6 w zw. z § 41 ust. 4 omawianego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów
i usług oraz o podatku akcyzowym.
Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skarga podlega oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI