I GSK 76/23

I GSK 76/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Rz 476/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-10-20
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
wstrzymano wykonanie zaskarżonych decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku C. Sp. z o.o. w S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej C. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 476/22 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w S. na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 13 maja 2022 r. nr 9009-2022-68 i nr 9009-2021-002627 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnych postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonych decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 19 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 581/21, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargi CA. Sp. z o.o. w S. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 13 maja 2022 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnych.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że konieczność zwrotu przez kwot otrzymanych od ARiMR w ramach przyznanych płatności zaliczkowych za 2019 r. spowoduje, że do czasu wydania wyroku w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, skarżącej grozi upadłość i likwidacja. Otrzymane płatności zaliczkowe spółka w dobrej wierze wydała na utrzymanie maszyn, urządzeń opłatę dla pracowników sezonowych pracujących w gospodarstwie rolnym, opłatę podatków i zakup materiałów rolniczych.
Z treści dołączonych do skargi kasacyjnej sprawozdań finansowych skarżącej wynika, że w 2021 r. spółka poniosła straty finansowe. Tym samym aby dokonać spłaty zobowiązań wynikających z prawomocnych decyzji skarżąca musiałaby pozbyć się części maszyn rolniczych lub ogłosić likwidację spółki lub ogłosić jej upadłość. Prezes Zarządu spółki mając na uwadze normę prawną wynikającą z art. 299 k.s.h. musi podejmować decyzje w zakresie zarządzania majątkiem skarżącej w sposób zgodny z przepisami prawa i skuteczny w każdej okoliczności – co uzasadniało złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ nie odniósł się do wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej podlegał uwzględnieniu.
Wniosek taki jest dopuszczalny i podlega rozpoznaniu, bowiem po oddaleniu skargi skarżący, który wniósł skargę kasacyjną, może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77).
Dokonując oceny zasadności tego wniosku należy na wstępie wskazać, że istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest możliwość skorzystania przez adresata decyzji z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności (np. postanowienie NSA z 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1651/19; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jednak wyjątkiem od zasady wykonywania decyzji ostatecznych. Z tego powodu przesłanki uprawniające do jego zastosowania muszą być interpretowane ściśle.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłankami wstrzymania zaskarżonego aktu są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w objętej wnioskiem decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08, LEX nr 493849).
Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika bowiem, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (np. postanowienia NSA: z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11; z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FZ 90/20).
Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi zatem wskazywać konkretne okoliczności świadczące o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienie NSA z 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona skarżąca powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji.
Z argumentacji przedstawionej we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wynika, że skarżąca przedstawiła dokumenty, które obrazowały jej sytuację majątkową. (sprawozdania finansowe za lata 2019-2021), co w zestawieniu z wysokością zobowiązań wynikających z zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji (ponad 120 000 zł) pozwala na stwierdzenie, że skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wynikających z wykonania zaskarżonej decyzji, w rozpoznawanej sprawie polegających na konieczności zbycia składników majątku przedsiębiorstwa niezbędnych do jej funkcjonowania (maszyny rolnicze) bądź likwidacji czy ogłoszenia upadłości spółki.
W tej sytuacji, wobec wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlegał uwzględnieniu.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.