I SA/BK 83/04

I SA/Bk 83/04 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-06-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Józef Orzel /sprawozdawca/
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 67 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Tezy
Umorzenie podatku od nieruchomości oparte jest na uznaniu administracyjnym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA S. Presnarowicz, Sędzia NSA J. Orzel (spr.), Asesor WSA W. Stachurski, Protokolant U. Zajko, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. ([...]) orzekło o uchyleniu w całości decyzji Burmistrza Miasta A. o umorzeniu w części zaległości w podatku od nieruchomości obciążającej K. A. B. w kwocie 5.671,80 zł oraz odsetek za zwłokę 1.643,30 zł i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że podatnik żądał umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2001-2002. Organ pierwszej instancji rozstrzygnął tylko część żądań, brak natomiast jest rozstrzygnięcia w pozostałym zakresie. Ponadto wskazano,
że organ pierwszej instancji nie uzasadnił, dlaczego umorzył zaległości w orzeczonej części.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Burmistrz Miasta A., decyzją
z dnia [...].01.2004 r., powołując przepisy art. 67 § 1 i art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1977 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), orzekł o umorzeniu za lata 2001-2002 łącznie 5.671,80 zł zaległe podatki od nieruchomości oraz kwotę 1.434,40 zł odsetek za zwłokę, a ponadto odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości
za lata 2001 – 2002 w łącznej kwocie 13.233,60 oraz odsetek za zwłokę – 3.347,00 zł.
W uzasadnieniu organ podał, że przy rozpatrywaniu sprawy brał pod uwagę zarówno sytuację podatnika aktualną jak i postępowanie w okresie, kiedy zaległości powstały. Organ nie uznał za zdarzenie losowe podnoszoną przez podatnika konieczność zmiany profilu produkcji i odmowę uprawnionych organów na zmianę profilu produkcji argumentując,
że zdarzenia takie mieszczą się w granicach ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej. Od zakończenia działalności gospodarczej podatnik dokonał sprzedaży nieruchomości położonej w A. oraz części innej nieruchomości położonej przy ul. T. w A. Ponadto sprzedał dwa samochody. Pomimo uzyskania znacznych środków finansowych podatnik nie przystąpił do spłaty zaległości w podatku od nieruchomości. Umorzenie części zaległości organ uzasadnił okolicznością, że w sytuacji, gdy podatnik nie prowadził działalności gospodarczej, to utrzymanie nieruchomości łączyło się ze znacznymi kosztami, ponadto u podatnika wystąpiły problemy zdrowotne. Organ nie podzielił argumentów podatnika, że posiadane przez niego zaległości wobec kontrahentów i banków miałyby uzasadnić umorzenia zaległości podatkowych.
Odwołując się od powyższej decyzji K. A. B. zarzucił organowi pierwszej instancji brak woli i chęci do umorzenia zadłużenia podatkowego. Ponadto wskazywał, że organ ten nie zastosował się do wytycznych organu odwoławczego zawartych w uzasadnieniu decyzji. Podnosił, że zaległości powstały z winy Urzędu Miejskiego w A. Wyjaśniał, że w latach 2001-2002 nastąpiło załamanie eksportu do krajów WNP. Zaistniała konieczność zmiany profilu produkcji. Sprawa zmiany profilu produkcji ciągnęła się z winy Starostwa i Urzędu Miasta od 13.09.2000 r. do 5.11.2002 r. Przewlekłość postępowania i niepomyślne odwołującemu się decyzje Burmistrza Miasta A. przyczyniły się do likwidacji zakładu. Podnosił, że uzyskane środki ze sprzedaży majątku firmy przeznaczył na spłatę zobowiązań. Twierdził, że nie jest w stanie spłacić pozostałych zaległości w podatku od nieruchomości, które powstały nie z jego winy.
Obecnie jest rencistą w wieku 64 lat i otrzymuje 669,00 zł renty miesięcznie, z której utrzymuje siebie i rodzinę.
Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko i ocenę organu I instancji co do istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika w świetle przepisów art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Zakres zastosowanego umorzenia 30% zaległości podatkowych Kolegium uznało za uzasadnione. Zdaniem Kolegium, odwołujący się nie ma racji dążąc do przerzucenia skutków niekorzystnej sytuacji ekonomicznej działalności gospodarczej na organ podatkowy. Organy podatkowe nie mogą, w ocenie Kolegium, ponosić skutków przedłużającego się postępowania przed innymi organami administracyjnymi w sprawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie organu odwoławczego brak jest uzasadnienia do zastosowania umorzenia podatku z powodu obciążających podatnika zobowiązań wobec innych firm i banków.
Skarżąc powyższą decyzję K. A. B. wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji w części odmawiającej umorzenia zaległości i umorzenie w całości zaległości w podatku
od nieruchomości za lata 2001-2002 oraz odsetek za zwłokę, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi podnosił, że Burmistrz Miasta A. odmówił mu wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu umożliwiającej zmianę sposobu korzystania z nieruchomości w sytuacji, gdy ten sam organ oraz Naczelny Lekarz Uzdrowiska w A. innym przedsiębiorcom zezwolili na zmianę profilu produkcji. Zdaniem skarżącego brak pozwolenia na zmianę profilu produkcji spowodowało trudności gospodarcze jego firmy, a w konsekwencji zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej i wystąpienie zaległości podatkowych.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że sprawa decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu nie mogła być przedmiotem oceny w postępowaniu podatkowym. Ponadto organ podtrzymał stanowisko reprezentowane w uzasadnieniu decyzji.
W dodatkowym piśmie procesowym z dnia 15.06.2004 r. K. A. B. podtrzymał swoje stanowisko reprezentowane już uprzednio, że za powstanie zaległości w podatku od nieruchomości ponosi odpowiedzialność Urząd Miasta A.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd nie mógł uwzględnić żądania skargi i zmienić zaskarżonej decyzji bowiem przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie dają sądowi takich uprawnień.
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę miedzy innymi na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ
na wynik sprawy.
Sąd również stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części w myśl przywołanej regulacji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wyżej wskazanych naruszeń prawa przez organy podatkowe, dających podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności w całości lub w części zaskarżonej decyzji i dlatego nie mógł uwzględnić żądania skargi również w tym zakresie.
Podstawą prawa materialnego do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis zawarty w art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
(Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Stosowanie do tej regulacji, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy,
na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części, między innymi odsetki
za zwłokę.
Decyzja organów podatkowych w tych sprawach opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej.
W pełnym natomiast zakresie zaskarżona decyzja podlega badaniu co do jej zgodności
z przepisami proceduralnymi (zob. wyrok NSA z 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Kr 1227/97, opublikowany w: Lex Nr 33404). Podobnie w orzeczeniu z 5 listopada 1998 r. NSA zauważył, iż decyzja tego rodzaju ma charakter uznania administracyjnego. Tak więc,
o ile zachowano wszelkie wymogi prawa procesowego, to Naczelny Sąd Administracyjny, który sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem, nie jest władny jej uchylić (zob. wyrok NSA z 5 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1745/97, opublikowany
w : Lex Nr 44771). Wyrazistym podkreśleniem roli NSA w orzecznictwie w sprawach ulg
i zwolnień uznaniowych jest teza wyroku z 7 lutego 2001 r. NSA stwierdzająca, iż sądowa kontrola legalności uznaniowych decyzji sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści
się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA z 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00, opublikowany w : Lex Nr 46473).
W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji rozważały argumenty skarżącego w odniesieniu do przesłanek "uzasadnionego ważnego interesu podatnika",
jak też brały pod uwagę ewentualne zaistnienie przesłanki "interesu publicznego". Wskazuje na to zarówno sposób, jak też charakter prowadzenia postępowania wyjaśniającego w danej sprawie. W szczególności zbadano stan materialny i rodzinny wnioskodawcy, oceniono jaki były przyczyny nie wywiązywania się podatnika z zobowiązań podatkowych oraz ustalono, czy trudności płatnicze powstały na skutek działań strony, czy też są od niej niezależne. Ocena argumentów skarżącego pod kątem przywołanych wyżej ustawowych przesłanek
z art. 67 § 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), skarga podlega oddaleniu.