I SA/BK 81/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Łodzi stwierdził nieważność postanowień organów podatkowych, które błędnie skierowano do pełnomocnika zamiast do stron postępowania.
Sprawa dotyczyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, kierując postanowienie do radcy prawnego zamiast do wspólników spółki cywilnej, którzy złożyli wniosek. Organ drugiej instancji stwierdził niedopuszczalność zażalenia. WSA w Łodzi stwierdził nieważność obu postanowień, uznając, że zostały skierowane do podmiotu niebędącego stroną, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę J. G. i G. G. na postanowienie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na wcześniejsze postanowienie tego samego organu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sprawa wywodziła się z wniosku wspólników rozwiązanej spółki cywilnej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, błędnie kierując postanowienie do radcy prawnego reprezentującego wspólników, argumentując wygaśnięciem pełnomocnictwa wraz z ustaniem bytu prawnego spółki. Organ drugiej instancji uznał zażalenie na to postanowienie za niedopuszczalne. WSA w Łodzi, stwierdzając nieważność obu postanowień, uznał, że zostały one skierowane do podmiotu niebędącego stroną postępowania (radcy prawnego), podczas gdy stronami byli wspólnicy spółki. Taka wadliwość, zgodnie z art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, skutkuje nieważnością aktu. Sąd podkreślił, że skierowanie postanowienia do niewłaściwego podmiotu, przy jednoczesnym pominięciu rzeczywistej strony, stanowi rażące naruszenie prawa i narusza zasadę dwuinstancyjności. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zarówno postanowienia organu drugiej instancji, jak i postanowienia organu pierwszej instancji, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu z prawidłowym oznaczeniem strony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie skierowane do podmiotu niebędącego stroną postępowania, przy jednoczesnym pominięciu rzeczywistej strony, jest dotknięte wadą materialnoprawną skutkującą stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skierowanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do radcy prawnego, zamiast do wspólników spółki cywilnej, którzy złożyli wniosek, stanowiło wadę materialnoprawną. Błędne oznaczenie strony i skierowanie aktu do niewłaściwego podmiotu, przy pominięciu rzeczywistej strony, uzasadnia stwierdzenie nieważności na podstawie art. 247 § 1 pkt 5 O.p.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (19)
Główne
O.p. art. 247 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.
O.p. art. 165a § 1
Ordynacja podatkowa
Gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
O.p. art. 228 § 1
Ordynacja podatkowa
Na postanowienia służy zażalenie, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Pomocnicze
O.p. art. 219
Ordynacja podatkowa
Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji, w tym przepisy o stwierdzeniu nieważności.
O.p. art. 165a § 2
Ordynacja podatkowa
Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania służy zażalenie.
u.KAS art. 94 § 2
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
u.KAS art. 83 § 5
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
O.p. art. 133 § 2a
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 133 § 2b
Ordynacja podatkowa
P.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie organu pierwszej instancji zostało skierowane do radcy prawnego, a nie do rzeczywistych stron postępowania (wspólników spółki cywilnej), co stanowi wadę skutkującą nieważność aktu. Organ drugiej instancji, stwierdzając niedopuszczalność zażalenia z powodu błędu organu pierwszej instancji, naruszył zasadę dwuinstancyjności i prawo do sądu.
Godne uwagi sformułowania
skierowanie postanowienia do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, przy jednoczesnym pominięciu rzeczywistej strony rażące naruszenie prawa naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie
Skład orzekający
Joanna Grzegorczyk-Drozda
przewodniczący
Paweł Kowalski
członek
Tomasz Furmanek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji/postanowień w przypadku błędnego oznaczenia strony oraz zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym i podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ podatkowy błędnie identyfikuje stronę postępowania, kierując do niej swoje rozstrzygnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności ich działań, podkreślając znaczenie prawidłowego oznaczania stron postępowania.
“Błąd organu podatkowego: postanowienie trafiło do prawnika, nie do strony!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 714/24 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-02-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący/ Paweł Kowalski Tomasz Furmanek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Skarżony organ Inne Treść wyniku Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2383 art. 247 par 1 pkt 3 w zw. z art. 228 par 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Dnia 5 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca : Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski, Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.), Protokolant : Asystent sędziego Katarzyna Nadolska-Góra, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 roku sprawy ze skargi J. G. i G. G. na postanowienie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2024 roku, nr 368000-COP[1].4103.231.2023.11 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i postanowienia Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 12 czerwca 2023 roku, nr 368000-COP[1].4103.199.2023.4 o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, 2. zasądza od Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi na rzecz J. G. i G. G. solidarnie kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I SA/Łd 714/24 UZASADNIENIE Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 3 kwietnia 2023 r. (sporządzonym i podpisanym przez radcę prawnego T. O.) J. G. i G. G. wspólnicy rozwiązanej w dniu 9 lutego 2023 r. spółki cywilnej A. G. G., J. G. wnieśli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi (dalej też jako: NŁUCS) z dnia 28 listopada 2022 r. określającej A. G. G., J. G. spółce cywilnej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe w 2017 r. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2023 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi, powołując się na art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm. – dalej O.p.) odmówił radcy prawnemu T. O. wszczęcia postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 28 listopada 2022 r., określającej wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe w 2017 r. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązania w tym podatku za te okresy. W uzasadnieniu wyjaśniono radcy prawnemu T. O., że udzielone mu przez spółkę cywilną A. pełnomocnictwo, znajdujące się w aktach sprawy, wygasło wraz z ustaniem bytu prawnego Spółki A.. Dalej oceniono, że rozwiązanie spółki spowodowało, że spółka cywilna przestała być i nie będzie już mogła stać się stroną postępowania odwoławczego. Oceniono, że wniosek nie został złożony przez stronę (jak również zaistniała, na gruncie sprawy głównej, której wniosek dotyczy, dodatkowa przesłanka materialnoprawna w postaci umorzenia postępowania odwoławczego odrębnym postanowieniem z dnia 10 maja 2023 r.) i w tej sytuacji odniesienie się do argumentacji przedstawionej w złożonym przez pełnomocnika wniosku o przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdyż ze względów formalnych, wniosek pełnomocnika nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. Od postanowienia z dnia 12 czerwca 2023 r. G. G. i J. G. reprezentowania przez radcę prawnego T. O. wnieśli zażalenie (pismem nadanym 23 czerwca 2023 r.). Pismem z 13 grudnia 2023 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno Skarbowego w Łodzi zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z prośbą z zajęcie stanowiska w sprawie sporu kompetencyjnego dotyczącego organu właściwego do rozpatrzenia zażalenia na postanowienia z 12 czerwca 2023 r. Pismem z 27 grudnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wyraził stanowisko, że organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie z 12 czerwca 2023 r, jest Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno – Skarbowego w Łodzi. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2024 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z 12 czerwca 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że stroną, a także adresatem postanowienia z 12 czerwca 2023 r, jest T. O., radca prawny, który otrzymał ww. postanowienie w dniu 16 czerwca 2023 r. Zdaniem organu rozpatrującego zażalenie małżonków G. i J. G. zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało skierowane do nich i nie rozstrzyga wniosku małżonków z 3 kwietnia 2023 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśniono, że odrębną sprawą pozostaje nierozstrzygnięcie przez NŁUCS wniosku z 3 kwietnia 2023 r., w wyniku błędnego oznaczenia przez NŁUCS strony (wnioskodawcy) w rozstrzygnięciu. Na postanowienie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2024 r. J. i G. G. reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego T. O. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) naruszenie art. 228 § 1 pkt. 1 O.p. w zw. z art. 239 ww, ustawy i w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia pomimo braku podstaw do tego, 2) naruszenie art. 233 § 2. O.p. w zw. z art. 239 ww. ustawy i w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, poprzez ich niezastosowanie, 3) naruszenie art. 233 § 2 O.p.w zw. z art. 239 ww. ustawy oraz w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej i w zw. z art. 83 ust. 5 pkt. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, poprzez nieuchylenie postanowienia Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 12 czerwca 2023 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu pomimo, iż zostało ono wydane z naruszeniem ostatniego ze wskazanych powyżej przepisów, tj. art. 83 ust. 5 pkt. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, wskutek błędnego przyjęcia przez organ I instancji, że rozwiązanie spółki cywilnej na etapie postępowania odwoławczego czyni bezprzedmiotowym i niedopuszczalnym rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pochodzącego od byłych wspólników rozwiązanej spółki, 4) naruszenie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. O.p. w zw. z art. 239 ww. ustawy oraz w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej i w zw. z art. 133 § 2a i 2b O.p., poprzez nieuchylenie postanowienia Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 12 czerwca 2023 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenie terminu pomimo, iż zostało ono wydane z naruszeniem art. 133 § 2a i 2b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. O.p. 5) naruszenie art. 233 § 2 O.p. w zw. z art. 239 ww. ustawy oraz w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej i w zw. z art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez nieuchylenie postanowienia Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 12 czerwca 2023 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu pomimo, iż zostało ono wydane z naruszeniem powołanego powyżej art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa na skutek bezzasadnej odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenie terminu przez organ I instancji w sytuacji, gdy postępowanie to powinno zostać wszczęte, albowiem żądanie jego wszczęcia pochodzi od osób posiadających przymiot strony tj. od byłych wspólników rozwiązanej spółki cywilnej. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie solidarnie na rzecz skarżących kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując jednocześnie w uzasadnieniu, że organ wydający postanowienie z 12 czerwca 2023 r przypisał prawo do wniesienia zażalenia radcy prawnemu T. O.. Podkreślono, ze przypisanie tych uprawnień nie wynikało z oczywistej omyłki pisarskiej lecz celowego zabiegu eliminacji wnioskodawców, z uwagi na zapisy art. 133 § 2a i 2b O.p. W ocenie organu odpowiadającego na skargę trudno jednak wytłumaczyć subiektywny wybór (dokonany przez organ I instancji) strony w osobie pełnomocnika i przypisanie mu roli wnioskodawcy. Podkreślono, że taka sytuacja nastąpiła w stanie faktycznym sprawy co nie może spotkać się z akceptacją (s. 17 i 17 verte akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi. W myśl art. 145 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie może polegać na: 1) uchyleniu zaskarżonego aktu,2) stwierdzeniu jego nieważności,3) stwierdzeniu wydania wymienionego aktu z naruszeniem prawa. Uwzględnienie skargi przez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia następuje w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 o.p. Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu skarga jest uzasadniona, jednak z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 247 § 1 O.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: (...) 5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Organ obligowany jest stwierdzić nieważność decyzji ostatecznej/postanowienia, które zostały skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie. Stosownie do art. 219 O.p. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 2a i § 3-5 oraz art. 211-215, a do postanowień, na które przysługuje zażalenie, oraz postanowień, o których mowa w art. 228 § 1, stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252, z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienie. Przesłanka wymieniona w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanych w konsekwencji błędnego potraktowania przez organ danego podmiotu jako strony postępowania administracyjnego, chociaż takiego statusu nie posiada oraz nie ma interesu prawnego w załatwieniu sprawy. Każdy więc przypadek nieprawidłowego ustalenia (niezależnie od przyczyny) zdolności prawnej osoby uznanej przez organ jako strona, pociąga za sobą wadę nieważności decyzji/postanowienia przewidzianą w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. O tym, do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony (art. 210 § 1 pkt 3 o.p.) (zob. K. Teszner w: Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2023, komentarz do art. 247 oraz np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Białymstoku z dnia 10 marca 2021 r., sygn. I SA/Bk 81/21; w Olsztynie z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. I SA/Ol 211/20; w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2020 r., sygn. I SA/Po 57/20, w Gliwicach z dnia 27 października 2023 r. sygn. I SA/Gl 828/23, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną postępowania, przy jednoczesnym pominięciu rzeczywistej strony, uzasadnia uruchomienie sankcji nieważności z art. 247 § 1 pkt 5 O.p. (wada materialna decyzji), a nie sankcji wzruszalności podjętego rozstrzygnięcia z przyczyn natury procesowej z mocą ex nunc (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. II FSK 1914/10, II FSK 1915/10 i II FSK 1917/10, opubl. w CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się, że to, czy strona zostanie prawidłowo oznaczona w nagłówku decyzji, czy też w jej dalszej treści, nie jest najistotniejsze. Decydujące jest bowiem to, komu, według treści decyzji, organ przypisał uprawnienia lub obowiązki. Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy trzeba wskazać, że postanowienie Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi z dnia 12 czerwca 2023 r. zostało skierowane do radcy prawnego T. O.. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę przede wszystkim na fakt, że postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zainicjowali - pismem z dnia 3 kwietnia 2023 r. – G. i J. G. wspólnicy rozwiązanej w dniu 9 lutego 2023 r. spółki cywilnej A. G. G., J. G.. W ocenie Sądu prawidłowe oznaczenie strony w postanowieniu organu pierwszej instancji rozpatrującego wniosek z dnia 3 kwietnia 2023 r, powinno obejmować wnioskodawców – jako stronę. Tymczasem postanowienie organu pierwszej instancji, skierowane zostało do radcy prawnego T. O., a więc do podmiotu, który nie mógł być uznany za stronę w tym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe należy w tym miejscu z całą mocą podkreślić, że w realiach rozpatrywanej sprawy nie chodzi o błędne oznaczanie strony jedynie w nagłówku postanawiania organu I instancji. Analiza treści jego uzasadnienia wskazuje na to, że adresatem tego rozstrzygnięcia jest radca prawny T. O., do którego organ kieruje swoją argumentację pomijając jednocześnie, w swojej pisemnej wypowiedzi, wnioskodawców. Co więcej organ prowadzi, skierowany do radcy prawnego, wywód dotyczący jego legitymacji procesowej w obliczu faktu nieistnienia spółki cywilnej (strona 7 postanowienia z 12 czerwca 2023 r.). Nie można tracić z pola widzenia również niekonsekwencji organu w motywowaniu swojego stanowiska – z jednej strony twierdzi, że pełnomocnictwo, które było zawarte w aktach sprawy wygasło wraz z ustaniem bytu prawnego spółki cywilnej (rozwiązanej w dniu 9 lutego 2023 r)., z drugiej zaś strony - za wnioskującego o przywrócenie terminu (na s. 3 postanowienia I instancji - "w piśmie z 3 kwietnia 2023 r. złożył Pan obszernie uzasadniony wniosek o przywrócenie terminu...") i adresata postanowienia w tym zakresie uważa właśnie radcę prawnego Tomasza Oleszko. Nie może zostać przez Sąd równocześnie niezauważone, że wraz w wnioskiem o przywrócenie terminu nie zostały złożone pełnomocnictwa, a organ I instancji nie prowadził żadnego postępowania dotyczącego wyjaśnienia wątpliwości w zakresie reprezentacji wnioskodawców i nie wzywał do uzupełnienia braków formalnych w tym zakresie. Dopiero na etapie zażalenia organ II instancji wezwał pełnomocnika (wezwaniem z 28 maja 2024 r.) do doręczenia pełnomocnictw udzielonych przez G. i J. G.. W odpowiedzi na wezwania pełnomocnik do pisma z dnia 10 czerwca 2024 r. załączył uwierzytelnione odpisu pełnomocnictw udzielonych przez G. i J. G. na urzędowych formularzach PPS-1 do reprezentowania ich w postępowaniu w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powyższe prowadzi do konkluzji, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia ze skierowaniem postanowienia do podmiotu niebędącego stroną postępowania, przy jednoczesnym pominięciu rzeczywistej strony. Zgodnie art. 165a O.p.: – § 1. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 165 § 9 stosuje się odpowiednio. – § 2. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie. Z powyższej regulacji wynika, że organ, analizując treść żądania w postaci wniosku o przewrócenie terminu, ma obowiązek oceny czy wnoszący taki wniosek jest podmiotem uprawnionym do jego wniesienia lub czy z innych przyczyn postępowanie w tym przedmiocie nie może zostać wszczęte. Jednakże nawet negatywne stanowisko w tej kwestii nie zmienia faktu, że adresatem postanowienia w tym przedmiocie musi być skierowane podmiotu, który wniósł do organu swoje żądanie. Skierowanie postanowienia do osoby niebędącej stroną w sprawie powoduje, że postanowienia takie obarczona jest ciężką wadą materialnoprawną (art. 247 § 1 pkt 5 O.p.). Stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc). (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 699), a rozstrzygnięcie Sądu nie wymaga wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Ponadto, w ocenie Sądu, organ II instancji, stosując instytucję przewidzianą w art. 228 par 1 O.p. i stwierdzając niedopuszczalność zażalenia pozbawił stronę możliwości skorzystania z podstawowej gwarancji procesowej w postaci dwukrotnego rozpatrzenia sprawy co stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Analizując uzasadnienie zakażonego postanowienia należy dojść do wniosku, że organ pozbawił stronę możliwości rozpatrzenia zażalenia z uwagi na dostrzeżony i ewidentny błąd organu I instancji w zakresie oznaczenia strony w postanowieniu o odmowie wszczęcie postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Takie procedowanie organu rozpatrującego zażalenie, w ocenie Sądu, nie tylko rażąco narusza zasadę dwuinstancyjności, ale również zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie (art. 121 O.p.) Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 p.p.s.a., Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia i postanowienia Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno – Skarbowego z Łodzi z dnia 12 czerwca 2023 r. o odmowie radcy prawnemu T. O. wszczęcia postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie w tym stanie rzeczy, merytoryczne odnoszenie się do możliwości wszczęcia i zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak i zarzutów podniesionych w skardze, byłoby na obecnym etapie sprawy przedwczesne i niedopuszczalne. Mając na uwadze bowiem istotę stwierdzonych nieprawidłowości, w pierwszej kolejności zaskarżone postanowienie i postanowienie z dnia 12 czerwca 2023 r. podlegały badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących ich nieważnością. Stwierdzenie istnienia takich wad skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności tych postanowień. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku w konsekwencji czego rozpatrzy wniosek o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania w rozstrzygnięciu, w którym prawidłowo określi stronę postępowania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. db
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI