I SA/Bk 721/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2019-04-03
NSArolnictwoŚredniawsa
środki unijneProgram Rozwoju Obszarów WiejskichARiMRspadekwspółspadkobiercypłatności rolneobszary z ograniczeniami naturalnymi

WSA w Białymstoku oddalił skargę spadkobiercy ubiegającego się o płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi, uznając, że brak zgody wszystkich współspadkobierców uniemożliwia jej przyznanie.

Sprawa dotyczyła skargi S. K. na decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi na 2016 rok. Skarżący, jako spadkobierca zmarłej rolniczki, ubiegał się o płatność, jednak nie uzyskał zgody wszystkich współspadkobierców. Sąd administracyjny uznał, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa, zgoda wszystkich współspadkobierców jest warunkiem koniecznym do przyznania płatności, nawet jeśli część z nich wyraziła zgodę.

Skarżący S. K. złożył wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi na 2016 rok, po śmierci pierwotnej wnioskodawczyni, R. K. Po uzyskaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, Skarżący uzyskał zgodę części współspadkobierców na wstąpienie do postępowania i przyznanie mu płatności. Jednakże, część pozostałych współspadkobierców nie wyraziła takiej zgody. Organ administracji odmówił przyznania płatności, powołując się na § 7 ust. 1-10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który wymaga zgody wszystkich współspadkobierców. Skarżący w odwołaniu argumentował, że płatność powinna zostać przyznana w części odpowiadającej udziałom spadkobierców, którzy wyrazili zgodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że przepisy rozporządzenia jednoznacznie uzależniają przyznanie płatności od zgody wszystkich współspadkobierców, a system płatności ONW nie przewiduje możliwości przyznania ich w części.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, płatność nie może zostać przyznana spadkobiercy, jeśli nie wszyscy współspadkobiercy wyrazili zgodę na jego wstąpienie do postępowania i przyznanie mu płatności.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jednoznacznie wymagają zgody wszystkich współspadkobierców na wstąpienie jednego z nich do postępowania i przyznanie mu płatności ONW. Brak takiej zgody oznacza niespełnienie warunków formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Dz.U. 2015 poz. 364 § § 7 ust. 1-10

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

W przypadku śmierci rolnika, płatność ONW przysługuje jego spadkobiercy pod warunkiem uzyskania zgody wszystkich pozostałych współspadkobierców na wstąpienie do postępowania i przyznanie płatności.

Pomocnicze

Dz.U. 2015 poz. 364 § § 2 ust. 1-3

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Określa warunki przyznawania płatności ONW rolnikowi, w tym wymogi dotyczące powierzchni użytków rolnych i ich położenia.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 ust. 1 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013

Definicja rolnika.

rozporządzenie nr 1305/2013 art. 31 ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013

Warunki przyznawania płatności ONW.

rozporządzenie nr 1305/2013 art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013

Definicja użytków rolnych.

rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 ust. 1 lit. c

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013

Definicja działalności rolniczej.

rozporządzenie nr 1306/2013 art. 67 ust. 4 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

Definicja działki rolnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że płatność powinna zostać przyznana w części odpowiadającej udziałom spadkobierców, którzy wyrazili zgodę. Argument skarżącego, że zgoda wszystkich spadkobierców nie jest bezwzględnie wymagana.

Godne uwagi sformułowania

Prawodawca wprost uzależnił prawo do uzyskania płatności, o którą wystąpił zmarły, od formalnego wstąpienia przez każdego spadkobiercę w miejsce zmarłego do postępowania wszczętego na wniosek osoby zmarłej. Brak zgody wszystkich spadkobierców na przejęcie płatności z wniosku spadkodawcy oznacza w konsekwencji niespełnienie warunków określonych w ww. przepisie. System płatności ONW nie przewiduje możliwości przyznania w analizowanej sytuacji płatności "jedynie do tej części co do której spadkobiercy złożyli stosowne oświadczenie tj. co do 6/7 tych płatności".

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Anna Dziemianowicz

członek

Paweł Janusz Lewkowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania płatności rolnych spadkobiercom w przypadku śmierci rolnika, gdy nie wszyscy spadkobiercy wyrażają zgodę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia w sprawie płatności ONW i sytuacji spadkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z dziedziczeniem praw do płatności unijnych i wymaga precyzyjnej interpretacji przepisów, co jest interesujące dla prawników i rolników.

Spadek po rolniku a unijne dopłaty: czy brak zgody jednego spadkobiercy może pozbawić resztę pieniędzy?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 721/18 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2019-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Anna Dziemianowicz
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1645/19 - Wyrok NSA z 2023-05-31
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 364
par. 7
Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na 2016 rok oddala skargę
Uzasadnienie
Pani R. K. w dniu [...] czerwca 2016 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w A. wniosek o przyznanie płatności na 2016 rok, w którym ubiegała się o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami.
W dniu [...] października 2016 r. pani G. K. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w A. akt zgonu pani R. K.. W dniu [...] grudnia 2016 r. pan S. K. (dalej powoływany także jako Skarżący) złożył wniosek w przypadku śmierci rolnika o przyznanie płatności na 2016 rok wraz z zaświadczeniem Sądu Rejonowego w A. I Wydział Cywilny o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.
W dniu [...] sierpnia 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w A. wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w A. I Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2017 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku m.in. po pani R. K..
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. w dniu [...] marca 2018 r. wezwał Skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez złożenie oświadczeń współspadkobierców o wyrażeniu zgody na przyznanie Skarżącemu przedmiotowych płatności. W dniu [...] kwietnia 2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR w A. wpłynęły oświadczenia współspadkobierców: Pani B. Z., Pani E. C., Pana R. K., Pana J. K. i Pana A. K.
Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. odmówił Skarżącemu przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. Przesłanką odmowy wypłaty płatności było niespełnienie warunku z § 7 ust. 1-10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 364 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie), tj. brak oświadczeń złożonych przez wszystkich współspadkobierców pani R. K. o wyrażeniu zgody na wypłatę płatności dla Skarżącego.
W odwołaniu od powyższej decyzji, Skarżący zarzucił błędne przyjęcie, że warunkiem wypłaty płatności, chociażby w części, jest złożenie oświadczeń przez wszystkich spadkobierców po zmarłej R. K.. Oświadczenia zostały złożone przez część spadkobierców, którzy odpowiadają za 6/7 udziałów w masie spadkowej, dlatego też w takim samym udziale płatności powinny zostać wypłacone Skarżącemu.
Decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ wskazując na brzmienie § 7 ust. 1-10 rozporządzenia wskazał, że uprawnienie do płatności, o którą wystąpił zmarły wnioskodawca, może zostać przejęte przez jego spadkobierców jedynie pod warunkiem spełnienia określonych w omawianym akcie prawnym warunków.
W przedmiotowej sprawie ustalono, iż pan S. K. złożył wniosek w przypadku śmierci o wstąpienie do postępowania w miejsce zmarłej pani R. K.. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w A. I Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2017 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku m.in. po pani R. K. ustalono, że Skarżący jest współspadkobiercą - mógł więc złożyć wniosek o wstąpienie do postępowania w miejsce zmarłej pani R. K.. Oświadczenia pozostałych spadkobierców rolnika o wyrażeniu zgody na wstąpienie pana S. K. w miejsce pani R. K. złożyli: pani B. Z., pani E. C., pan W. K., pan J. K. i pan A. K., zatem pozostali współspadkobiercy tj. pani M. B., pan S. K., pan R. K. oraz pan K. K. nie wyrazili Skarżącemu zgody na wstąpienie do postępowania w miejsce zmarłej pani R. K..
Warunkiem otrzymania przez współspadkobiercę płatności jest zgoda pozostałych współspadkobierców wskazanych w postanowieniu sądu. Prawodawca uzależnił prawo do uzyskania płatności, o którą wystąpił zmarły, od formalnego wstąpienia przez każdego spadkobiercę w miejsce zmarłego do postępowania wszczętego na wniosek osoby zmarłej, brak zgody wszystkich spadkobierców na przejęcie płatności z wniosku spadkodawcy oznacza niespełnienie warunków określonych w ww. przepisie. Na podstawie § 7 ust. 2 rozporządzenia, spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce spadkodawcy na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku. Podkreślić należy, że postępowanie o przyznanie płatności prowadzone jest z wniosku zmarłego rolnika, zaś jego spadkobierca, składając w terminie wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania, wchodzi w prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze złożonego wniosku o przyznanie płatności i zaczyna działać jak strona tego postępowania. Do wniosku spadkobierca dołącza wymienioną w ustawie dokumentację niezbędną do wydania decyzji, w szczególności postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku oraz oświadczenia pozostałych spadkobierców o wyrażeniu zgody na wstąpienie tego właśnie spadkobiercy do postępowania o przyznanie płatności.
Zdaniem organu podnoszone przez Skarżącego w odwołaniu okoliczności pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, bowiem prawodawca - w przypadku nabycia spadku przez więcej niż jednego spadkobiercę - jednoznacznie uwarunkował przyznanie pomocy od złożenia oświadczenia pozostałych spadkobierców rolnika o wyrażeniu zgody na wstąpienie tego spadkobiercy na miejsce rolnika i przyznanie mu płatności. Skarżący w dniu złożenia przedmiotowego wniosku nie tylko wstąpił do toczącego się postępowania w miejsce zmarłej pani R. K. ale też wyraził wolę uzyskania płatności, o którą wystąpiła pani R. K., tj. w pełnej wysokości nie zaś w części 6/7.
Na powyższą decyzję, pełnomocnik Skarżącego wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, podtrzymując argumenty przestawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W ocenie pełnomocnika, warunki do przyznania płatności Skarżącemu, w części dotyczącej 6/7 należnych spadkodawczyni płatności zostały spełnione, bowiem spadkobiercy, dysponujący takim udziałem w masie spadkowej, złożyli oświadczenia i wyrazili zgodę na wypłatę płatności Skarżącemu. Właściwe przepisy prawa nie stwierdzają w sposób kategoryczny, że płatności musi być bezwzględnie wypłacona tylko i wyłącznie w całości, zaś oświadczenia muszą złożyć wszyscy spadkobiercy.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w sprawie jest możliwość przyznania Skarżącemu jako spadkobiercy płatności ONW w przypadku śmierci rolnika (spadkodawcy), która nastąpiła po złożeniu wniosku o przyznanie tych płatności w sytuacji, gdy część pozostałych spadkobierców nie wyraziła zgody na wstąpienie Skarżącego na miejsce rolnika i przyznanie mu płatności.
Warunki i tryb udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania Pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (rozporządzenie).
Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania płatności ONW, płatność ONW przysługuje jego spadkobiercy, jeżeli użytki rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności ONW, były w posiadaniu rolnika lub jego spadkobiercy w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, spadkobierca rolnika wstępuje do toczącego się postępowania na jego miejsce na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku (ust. 2). Spadkobierca rolnika podaje we wniosku, o którym mowa w ust. 2, numer identyfikacyjny nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności albo dołącza do tego wniosku kopię wniosku o wpis do ewidencji producentów w rozumieniu tych przepisów (ust. 3).
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, spadkobierca rolnika dołącza:
1) odpis prawomocnego postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo
2) w przypadku gdy nie zostało zakończone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku:
a) zaświadczenie sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku albo
b) kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku:
- potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez sąd albo
- potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, wraz z potwierdzeniem nadania tego wniosku w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) albo kopią tego potwierdzenia potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, albo
3) zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza (ust. 4).
W przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, spadkobierca rolnika składa odpis prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku w terminie 21 dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia (ust. 5).
Jeżeli z postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo z zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza wynika, że do nabycia spadku uprawnionych jest więcej spadkobierców niż jeden spadkobierca rolnika, spadkobierca wstępujący do postępowania w sprawie przyznania płatności ONW:
1) dołącza do wniosku, o którym mowa w ust. 2, albo
2) składa wraz z postanowieniem sądu, o którym mowa w ust. 5
- oświadczenia pozostałych spadkobierców rolnika o wyrażeniu zgody na wstąpienie tego spadkobiercy na miejsce rolnika i przyznanie mu płatności ONW (ust. 6).
Zgoda, o której mowa w ust. 6, nie jest wymagana, jeżeli miałaby być wyrażona przez małoletniego, a wniosek, o którym mowa w ust. 2, został złożony przez spadkobiercę będącego przedstawicielem ustawowym tego małoletniego (ust. 7).
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, spadkobierca rolnika składa do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego rolnik złożył wniosek, o którym mowa w ust. 1 (ust. 8).
W przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, decyzję w sprawie przyznania płatności ONW spadkobiercy rolnika wydaje się po złożeniu przez niego odpisu prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (ust. 9).
Termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu (ust. 10).
Przytoczone przepisy regulują zasady wstępowania do toczącego się postępowania w przypadku śmierci rolnika, która miała miejsce w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji o przyznaniu płatności. Uprawnienie do płatności, o którą wystąpił zmarły wnioskodawca, może zostać przejęte przez jego spadkobierców jedynie w przypadku spełnienia wskazanych tam warunków.
W przedmiotowej sprawie ustalono, iż Skarżący złożył wniosek w przypadku śmierci o wstąpienie do postępowania w miejsce zmarłej Pani R. K. wnioskującej o przyznanie płatności ONW. Wniosek został złożony przed upływem 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w A. I Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2017 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku m.in. po Pani R. K. ustalono, że Skarżący jest współspadkobiercą - mógł zatem złożyć wniosek o wstąpienie do postępowania w miejsce zmarłej Pani R. K..
Oświadczenia pozostałych spadkobierców rolnika o wyrażeniu zgody na wstąpienie Skarżącego w miejsce Pani R. K. złożyli: Pani B. Z., Pani E. C., Pan W. K., Pan J. K. i Pan A. K. Pozostali współspadkobiercy tj. Pani M. B., Pan S. K., Pan R. K. oraz Pan K. K. nie wyrazili Skarżącemu zgody na wstąpienie do postępowania w miejsce zmarłej Pani R. K..
Niewątpliwie warunkiem otrzymania przez współspadkobiercę płatności jest zgoda pozostałych współspadkobierców. Prawodawca wprost uzależnił prawo do uzyskania płatności, o którą wystąpił zmarły, od formalnego wstąpienia przez każdego spadkobiercę w miejsce zmarłego do postępowania wszczętego na wniosek osoby zmarłej. Brak zgody wszystkich spadkobierców na przejęcie płatności z wniosku spadkodawcy oznacza w konsekwencji niespełnienie warunków określonych w ww. przepisie.
Na podstawie § 7 ust. 2 rozporządzenia, spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce spadkodawcy na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku. Należy zatem zgodzić się z organem, że postępowanie o przyznanie płatności prowadzone jest z wniosku zmarłego rolnika, zaś jego spadkobierca, składając w terminie wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania, wchodzi w prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze złożonego wniosku o przyznanie płatności i zaczyna działać jak strona tego postępowania. Do wniosku spadkobierca dołącza wymienioną w rozporządzeniu dokumentację niezbędną do wydania decyzji, w szczególności postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku oraz oświadczenia pozostałych spadkobierców o wyrażeniu zgody na wstąpienie tego właśnie spadkobiercy do postępowania o przyznanie płatności.
Zebrany materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, uwzględniając znaczenie i wartość poszczególnych dokumentów zgromadzonych w sprawie. Wydając decyzję organy oparły się na obowiązujących przepisach prawnych, czemu dały wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Podnoszone przez Skarżącego okoliczności pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, bowiem prawodawca - w przypadku nabycia spadku przez więcej niż jednego spadkobiercę – jednoznacznie uwarunkował przyznanie pomocy od złożenia oświadczenia pozostałych spadkobierców rolnika o wyrażeniu zgody na wstąpienie tego spadkobiercy na miejsce rolnika i przyznanie mu płatności. Skarżący w dniu złożenia przedmiotowego wniosku nie tylko wstąpił do toczącego się postępowania w miejsce zmarłej Pani R. K., ale też wyraził wolę uzyskania płatności, o którą wystąpiła Pani R. K., tj. w pełnej wysokości nie zaś w części 6/7.
Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym w decyzji wyroku z 17 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 204/09 (dostępny w CBOSA) wskazał, że wola kontynuowania postępowania o przyznanie płatności wszczętego uprzednio wnioskiem poprzednika prawnego może być wyrażona w sposób, choćby dorozumiany. Działanie spadkobiercy zmarłego rolnika stanowi z jednej strony czynność procesową, polegającą na wstąpieniu do toczącego się postępowania administracyjnego, a z drugiej strony jest czynnością prawa materialnego polegającą na wyrażeniu woli uzyskania w danym roku płatności, tych o które ubiegał się spadkodawca. Oznacza powyższe, że spadkobierca nie uruchamia nowego postępowania, ale składa wniosek w celu wstąpienia do postępowania zainicjowanego przez zmarłego rolnika. W tym postępowaniu podlega badaniu czy osoba składająca wniosek transferowy jest spadkobiercą, zachowanie terminu do złożenia wniosku przez spadkobiercę, a zatem skuteczność dokonanej czynności oraz spełnienie przez niego ustawowych warunków przyznania płatności lub wsparcia specjalnego. Wynik tego badania jest rozstrzygnięciem merytorycznym.
Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości przyznania w analizowanej sytuacji płatności "jedynie do tej części co do której spadkobiercy złożyli stosowne oświadczenie tj. co do 6/7 tych płatności". Sama możliwość dokonania matematycznego podziału środków pieniężnych stanowiących płatności ONW z uwzględnieniem proporcji wynikającej z wielkości udziałów spadku i okoliczności złożenia, bądź niezłożenia oświadczeń przez współspadkobierców nie oznacza, że płatności mogą być przyznane w części.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli: (1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013"; (2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; (3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych: (1) na których jest: (a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013", o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej "działką rolną"; (b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013; (2) położonych na obszarach ONW. Jak stanowi § 2 ust. 3 płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego w 2014 r. 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329) (w brzmieniu z dnia 15 marca 2010 r., Dz. U. Nr 39, poz. 219), zwane dalej "5-letnim zobowiązaniem", do powierzchni użytków rolnych objętej tym zobowiązaniem, wynoszącej nie więcej niż 300 ha. Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Płatność ONW przysługuje zatem do powierzchni użytków rolnych spełniających warunki określone w rozporządzeniu, jest też obliczana jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. System płatności ONW nie przewiduje możliwości ich przyznania do udziału w nieruchomości, tym bardziej według proporcji wskazywanej przez stronę skarżącą.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI