I SA/Bk 68/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Białymstoku oddalił skargę spółki cywilnej w sprawie fikcyjnego outsourcingu pracowniczego, uznając, że spółka nadal była faktycznym pracodawcą i płatnikiem podatku dochodowego.
Spółka cywilna zawarła umowy o 'outsourcing pracowniczy' z innymi spółkami, formalnie przekazując pracowników. Organy podatkowe uznały te umowy za fikcyjne, stwierdzając, że spółka nadal była faktycznym pracodawcą i płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę spółki, potwierdzając, że brak było faktycznego przejęcia zakładu pracy ani zmiany pracodawcy, a cała operacja miała na celu obejście przepisów podatkowych.
Sprawa dotyczyła oceny skuteczności umów 'outsourcingu pracowniczego' zawartych przez spółkę cywilną Przedsiębiorstwo Handlowe S. z innymi spółkami (R. i K.), w wyniku których pracownicy spółki cywilnej mieli zostać formalnie przejęci przez te inne podmioty. Organy podatkowe uznały te umowy za fikcyjne, stwierdzając, że spółka cywilna nadal pozostawała faktycznym pracodawcą i płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od października do grudnia 2012 r. Sąd administracyjny, analizując przepisy Kodeksu pracy (art. 231) oraz orzecznictwo, potwierdził stanowisko organów. Sąd podkreślił, że dla skutecznego przejścia zakładu pracy lub jego części konieczne jest faktyczne przejęcie zorganizowanej całości, a nie tylko formalne zawarcie umowy i wypłacanie wynagrodzenia. W analizowanym przypadku pracownicy nadal wykonywali te same czynności, pod tym samym nadzorem (T. Ł.), a nowe spółki pełniły jedynie rolę pośrednika w wypłacie wynagrodzeń, nie wykazując własnej inicjatywy ani zysku. Sąd uznał, że celem tych umów było obejście przepisów podatkowych. Skarga spółki została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowy te są fikcyjne i spółka cywilna nadal pozostaje faktycznym pracodawcą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dla skutecznego przejścia zakładu pracy lub jego części konieczne jest faktyczne przejęcie zorganizowanej całości, a nie tylko formalne zawarcie umowy. W analizowanym przypadku pracownicy nadal wykonywali te same czynności pod tym samym nadzorem, a nowe spółki pełniły jedynie rolę pośrednika w wypłacie wynagrodzeń, co wskazuje na fikcyjny charakter umów i utrzymanie statusu faktycznego pracodawcy oraz płatnika przez spółkę cywilną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
k.p. art. 23
Ustawa - Kodeks pracy
k.p. art. 231
Ustawa - Kodeks pracy
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 9 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 12
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 27 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 31
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 38 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 39 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
k.p. art. 22 § 1
Ustawa - Kodeks pracy
o.p. art. 187 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 229
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fikcyjny charakter umów outsourcingowych. Brak faktycznego przejęcia zakładu pracy lub jego części. Spółka cywilna pozostała faktycznym pracodawcą i płatnikiem podatku dochodowego. Organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i odmówiły przeprowadzenia dodatkowych dowodów.
Odrzucone argumenty
Skarga spółki cywilnej na decyzję organu podatkowego. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (ustawa o PIT, Kodeks pracy). Zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego (Ordynacja podatkowa).
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, czy w związku z zawartymi porozumieniami pomiędzy Skarżącą spółką a Spółkami R. i K. faktycznie doszło do przejścia, o którym mowa w art, 231 Kodeksu pracy. Dokonane ustalenia wskazują zaś na jedynie fikcyjny charakter pełnionej przez spółki outsourcingowe funkcji pracodawcy. Celem zawartych przez Skarżącą umów outsourcingowych i ich konsekwentna formalna realizacja w kolejnych miesiącach, jednoznacznie wskazuje na zamiar wykorzystania fikcyjnej konstrukcji prawnej dla obejścia przepisów prawa regulujących obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. Przejęcie zakładu pracy, co zostało wykazane wyżej, musi polegać na formalnym nabyciu przedsiębiorstwa lub jego części oraz nie zależy od rodzaju czynności prawnej, na podstawie której, następuje przejęcie części zakładu pracy w faktyczne władanie.
Skład orzekający
Paweł Janusz Lewkowicz
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Melezini
sędzia
Jacek Pruszyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących outsourcingu pracowniczego i jego wpływu na status pracodawcy i płatnika podatku dochodowego, zwłaszcza w kontekście fikcyjnych umów mających na celu obejście prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było wykazanie fikcyjności umów. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie outsourcing jest faktyczny i zgodny z prawem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy weryfikują pozorne transakcje gospodarcze (outsourcing pracowniczy) pod kątem ich faktycznej treści i celu, co ma istotne znaczenie dla obowiązków podatkowych i pracowniczych.
“Fikcyjny outsourcing pracowniczy – jak sądy demaskują próby obejścia prawa podatkowego?”
Dane finansowe
WPS: 5029 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 68/16 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2016-08-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-01-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Andrzej Melezini Jacek Pruszyński Paweł Janusz Lewkowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Sygn. powiązane II FSK 3427/16 - Wyrok NSA z 2018-11-29 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 361 art. 9 ust. 1; art. 10 ust. 1 pkt 1; art. 12; art. 27; art. 31; art. 38 ust. 1; art. 39 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity Dz.U. 2014 poz 1502 art. 23(1) Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi C. Ł. i J. Ł. - wspólników Przedsiębiorstwa Handlowego S. s.c. w A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zaliczek niepobranych przez płatnika i niewpłaconych na konto urzędu skarbowego za miesiące od października do grudnia 2012 r. oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. umorzył Spółce cywilnej Przedsiębiorstwo Handlowe S. (dalej powoływana także jako Spółka) postępowanie podatkowe za wrzesień 2012 r. i określił wysokość zaliczek niepobranych przez płatnika i niewpłaconych na konto urzędu skarbowego za miesiące od października do grudnia 2012 r. w łącznej kwocie 5.029,00 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki od tej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ ustalił, że dniu [...] sierpnia 2012 r. skarżąca Spółka, zawarła ze Spółką R. (jako firmą mającą świadczyć usługę tzw. "outsourcingu personalnego") umowę porozumienia między zakładami na podstawie art. 231 Kodeksu pracy. Następnie w dniu [...] września 2012 r. Spółka zawarła ze Spółką R. kolejną umowę, tj. umowę o świadczenie usług, na mocy której skarżąca Spółka (jako usługobiorca) zleciła Spółce R. (jako usługodawcy) wykonywanie usług będących przedmiotem działalności skarżącej Spółki. Usługodawca (Spółka R.) do realizacji usług miał oddelegować wykonawców, którymi były osoby zatrudnione w skarżącej Spółce i formalnie zostały przejęte przez Spółkę R. od dnia [...] września 2012 r. W imieniu skarżącej Spółki występował T. Ł., trudniący się tam załatwianiem spraw kadrowych. Organ ustalił też, że w dniu [...] października 2012 r. na mocy kolejnej umowy porozumienia, w miejsce Spółki R. w trybie art. 231 Kodeksu pracy weszła Spółka K.. Analogiczną umowę o świadczenie usług jak ze Spółką R., skarżąca Spółka następnie zawarła ze Spółką K. w dniu [...] listopada 2012 r. W imieniu skarżącej Spółki występował T. Ł., a Spółkę K. reprezentowała H. K. Organ wskazał, że przedmiotem sporu w sprawie jest ocena skuteczności zawartych przez skarżącą Spółkę umów "outsourcingu pracowniczego" i ustalenie, kto był w spornym okresie pracodawcą osób wykonujących pracę na rzecz skarżącej Spółki, a tym samym na kim ciążyły obowiązki płatnika w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Organ dokonał analizy przepisu art. 23 1 § 1 i § 5 Kodeksu pracy i stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy nie doszło do faktycznego przejęcia zakładu pracy lub jego części i nie doszło do zmiany pracodawcy. W dalszym ciągu pracodawcą w rozumieniu tego przepisu pozostawała skarżąca Spółka. Dokonane ustalenia wskazują na fikcyjny charakter pełnionej przez spółki outsourcingowe funkcji pracodawcy. Zdaniem organu świadczą o tym ustalenia organu, z których wynika, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. dotychczasowi pracownicy skarżącej Spółki otrzymali informację, że od [...] września 2012 r. ich nowym pracodawcą będzie Spółka R. Z kolei w dniu [...] października 2012 r. poinformowano ich, że z dniem [...] listopada 2012 r. będzie nim Spółka K. Jednakże, jak ustalił organ na podstawie zeznań pracowników, była to jedyna informacja o zmianie dotychczasowych warunków pracy. Faktycznie nigdy nie doszło do spotkania z nowym pracodawcą, nikt z przedstawicieli nowego pracodawcy nie kontaktował się z nimi i nie on decydował o sposobie i warunkach świadczenia pracy przez "przejętych" pracowników. Z zeznań tych wynika, że pracownicy zarówno przed zmianą pracodawców, jak i po zmianie, wykonywali identyczne czynności. Po zmianie pracodawców ze Spółki cywilnej na nowych pracodawców nie została zatrudniona żadna nowa osoba, która koordynowałaby pracę pracowników. Świadkowie ponadto zeznali, że wszelkie polecenia i dyspozycje dotyczące wykonywanej pracy były wydawane przez T. Ł. oraz że jeżeli zachodziła potrzeba załatwiania spraw kadrowych, zwracano się z tym do T. Ł. Jedyna zmiana w dotychczasowej pracy polegała na pobieraniu od przedstawiciela nowych pracodawców - pani D. - elektronicznych raportów ZUS, które następnie po wydrukowaniu i podpisaniu przez nią były przekazywane pracownikom. Na tej podstawie organ stwierdził, że jedyną zmianą, jaka zaszła w stosunku do pracowników po dniu [...] sierpnia 2012 r., był fakt wypłacania pracownikom wynagrodzenia przez nowy podmiot. Skoro zaś faktycznie dalszym pracodawcą była skarżąca Spółka, trudno mówić o oddelegowaniu pracowników przez Spółki R. i K. do tej Spółki. Organ zwrócił też uwagę, że wynagrodzenie za pracę, które było fizycznie wypłacane przez Spółkę R., a następnie przez Spółkę K., faktycznie pochodziło z pieniędzy przekazywanych na ten cel przez skarżącą Spółkę. Jak wynika z umowy zawartej w dniu [...] września 2012 r. przez Spółkę R. ze skarżącą Spółką, Spółka R. występowała w roli usługodawcy, który zobowiązał się do realizacji usług na rzecz skarżącej Spółki. Jednak w świetle zapisów umowy Spółka R. nie miała osiągać żadnego zysku z tytułu zawartej umowy, gdyż za wykonaną usługę pobierała równowartość wynagrodzeń netto pracowników powiększonych o 60%, należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, pomimo zawarcia umów ze Spółkami R. i K., faktycznym pracodawcą pozostawała skarżąca Spółka, gdyż rola nowych "pracodawców" ograniczała się wyłącznie do zawarcia umowy o świadczenie usług outsourcingu oraz wypłacania wynagrodzeń czemu towarzyszyć miało odprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz wywiązywanie się z obowiązku płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. Spółka zarzuciła decyzji naruszenie przepisu art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1l pkt 1, art. 12, art. 27 ust. 1, art. 31, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) poprzez uznanie za płatnika skarżącej Spółki w zw. z przepisem art. 22 i 231 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy poprzez błędną wykładnię: - art. 22 § 1 k.p. polegającą na nieuwzględnieniu przez organ podatkowy, iż na mocy tego przepisu pracodawca R. z o.o., K. Spółka z o.o. i Przedsiębiorstwo Amerykańsko - Polskim "S." Spółka z o.o. mogli oddelegować pracownika do pracy u innego pracodawcy, co nie rodziło skutku prawnego w postaci nawiązania stosunku pracy pomiędzy oddelegowanymi pracownikami J. D., D. F., K. K., D. M., B. M., A. M., B. O., M. O., P. R., G. S., M. S., M. T., G. T., P. W., a pracodawcą, u którego świadczyli pracę - skarżącą Spółką - art. 231 k.p. w związku z art. 1 ust. 1 lit. a i b dyrektywy Rady 2001/23/WE z 21 marca 2001 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów (Dz. Urz. WE L 82 z dnia 22 marca 2001 r., s. 16 - Dz. Urz. UE - sp,, t. 4, s. 98) Dyrektywy, poprzez uznanie, że do przejęcia pracowników konieczna jest zmiana stanowiska pracy, zmiana miejsca pracy, warunki pracy oraz zakresy obowiązków, - art. 231 k. p., poprzez faktyczne zaprzeczenie przez organ podatkowy prawnej możliwości przejścia pracowników na skarżącą Spółkę oraz naruszenie przepisów postępowania podatkowego tj.: - art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej: o.p.) poprzez odmowę zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, - art. 191, 121 § l i 122 o.p. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w sposób dowolny, z naruszeniem zasady zaufania i prawdy obiektywnej. - art. 229 o.p. poprzez przyjęcie, iż organ podatkowy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie tylko w celu uzupełnienia już zebranych dowodów i materiałów w sprawie. Na tej podstawie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi. Przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie jest w zasadzie ocena skuteczności zawartych przez Skarżącą spółkę umów "outsourcingu pracowniczego" i w konsekwencji ustalenie, kto był w spornym okresie pracodawcą osób wykonujących prace na rzecz Skarżącej spółki, a tym samym na kim ciążyły obowiązki płatnika w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, czy w związku z zawartymi porozumieniami pomiędzy Skarżącą spółką a Spółkami R. i K. faktycznie doszło do przejścia, o którym mowa w art, 231 Kodeksu pracy. Istotnym się wydaje w tym miejscu na gruncie rozpatrywanej sprawy, jak doszło do zawarcia spornych umów, na co słusznie wskazuje organ odwoławczy. Zatem dnia [...] sierpnia 2012 r. Skarżąca spółka, zawarła ze Spółką R. (jako firmą mającą świadczyć usługę tzw. "outsourcingu personalnego") umowę porozumienia między zakładami na podstawie art. 231 Kodeksu pracy. Następnie w dniu [...] września 2012 r. Skarżąca zawarła ze Spółką R. kolejną umowę, tj. umowę o świadczenie usług, na mocy której Skarżąca (jako usługobiorca) zleciła Spółce R. (jako usługodawcy) wykonywanie usług będących przedmiotem działalności Skarżącej. Usługodawca (Spółka R.) do realizacji usług miał oddelegować wykonawców, którymi były osoby zatrudnione u Skarżącej i formalnie zostały przejęte przez Spółkę R. od dnia [...] września 2012 r. W imieniu Skarżącej występował T. Ł., trudniący się tam załatwianiem spraw kadrowych. Natomiast Spółkę R. reprezentowała prezes zarządu J. M. W dniu [...] października 2012 r. na mocy kolejnej umowy porozumienia, w miejsce Spółki R. w trybie art. 23 Kodeksu Pracy weszła Spółka K. Analogiczną umowę o świadczenie usług jak ze Spółką R., Skarżąca następnie zawarła ze Spółką K. w dniu [...] listopada 2012 r. Tutaj w imieniu Skarżącej również występował T. Ł., natomiast Spółkę K. reprezentowała Prezes Zarządu H. K. Ostatecznie w dniu [...] marca 2013 r. takiej samej treści umowę porozumienia Skarżąca zawarła ze Spółką S. Przedstawiona powyżej chronologia zawieranych umów nie budzi wątpliwości i w pełni wynika ze zgromadzonych w postępowaniu akt sprawy. Przedmiotem sporu, na co słusznie wskazuje organ, jest natomiast ocena skuteczności tych umów z punktu widzenia prawa podatkowego. Przepis art. 23 § 1 Kodeksu pracy stanowi, że w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, z zastrzeżeniem przepisów § 5. W myśl natomiast art. 231 § 5 Kodeksu pracy pracodawca, z dniem przejęcia zakładu pracy lub jego części, jest obowiązany zaproponować nowe warunki pracy i płacy pracownikom świadczącym dotychczas pracę na innej podstawie niż umowa o pracę oraz wskazać termin, nie krótszy niż 7 dni, do którego pracownicy mogą złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków. W razie nieuzgodnienia nowych warunków pracy i płacy dotychczasowy stosunek pracy rozwiązuje się z upływem okresu równego okresowi wypowiedzenia, liczonego od dnia, w którym pracownik złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia proponowanych warunków, lub od dnia, do którego mógł złożyć takie oświadczenie. Przepis ten wyraźnie zatem wskazuje, iż w przypadku "przejścia" zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, nowy pracodawca staje się z mocy prawa stroną, w dotychczasowych stosunkach pracy. Skuteczne przejście wywiera ten skutek prawny, że zakład pracy (bądź jego cześć) przechodzi z posiadania dotychczasowego pracodawcy w posiadanie kolejnego podmiotu, który wskutek tego staje się pracodawcą dla przejętych pracowników. Nabywca zakładu wstępuje zatem w prawa i obowiązki zbywcy będącego do tej pory stroną w stosunkach pracy z pracownikami. Tak więc, ażeby doszło do faktycznego przejęcia pracowników w powyższym trybie, muszą być spełnione wszelkie warunki określone w tym przepisie, a mianowicie najważniejszy - musi dojść do przejścia zakładu pracy lub jego części. Musi to być zatem pewna zorganizowana całość, na którą składają się określone elementy materialne i majątkowe, system organizacyjny i struktura zarządzania, które będą dawały możliwość dalszego wykonywania pracy przez zatrudnionych w niej pracowników. W ocenie Sądu powyższa interpretacja art. 231 § 1 i § 5 Kodeksu pracy nie narusza art. 1 ust. 1 lit. a) i b) dyrektywy Rady 2001/23/WE z 21 marca 2001 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów. Potwierdzeniem tego, na co także słusznie wskazuje organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, są m.in. wyroki SN, zapadłe po dacie w/w dyrektywy. Mianowicie w wyroku z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt I PK 75/06, Sąd stwierdził, że "w sytuacjach budzących wątpliwości co do oceny, kto jest pracodawcą w stosunku do pracowników, decydujące jest faktyczne przejęcie zakładu pracy powodujące, że pracownicy świadczą pracę na rzecz kogoś innego niż dotychczas, istotną okolicznością jest także fakt, że w wyniku dokonanych zmian organizacyjnych nie ma zapotrzebowania na pracę danego pracownika w jego dotychczasowym miejscu i rozmiarze. Przejęcie zakładu pracy, co zostało wykazane wyżej, musi polegać na formalnym nabyciu przedsiębiorstwa lub jego części oraz nie zależy od rodzaju czynności prawnej, na podstawie której, następuje przejęcie części zakładu pracy w faktyczne władanie". Z kolei w wyroku z dnia 19.10.2010 r., sygn. akt I PK II PK 90/10, Sąd wyjaśnił, że podobnie na płaszczyźnie unormowań art. 23 k.p. tak w doktrynie jak i judykaturze podkreśla się, że istotą przejęcia zakładu w rozumieniu tego przepisu jest przejęcie zakładu pracy lub jego części w znaczeniu przedmiotowym przez nowego pracodawcę, przy czym o przejęciu w tym trybie można mówić nie tylko wtedy, gdy jego przedmiotem są składniki majątkowe, ale także wówczas, gdy dochodzi do przekazania zadań realizowanych do tej pory przez jeden podmiot na rzecz drugiego i to tak zadań pomocniczych (catering, świadczenie usług w zakresie utrzymania czystości itp.)jak i specjalistycznych zadań należących do głównej działalności przedsiębiorstwa (outsourcing) i chociaż przejęcie może być skutkiem czynności prawnych (sprzedaż, dzierżawa itp.), innych zdarzeń prawnych (dziedziczenie) lub wynikiem działania przepisów prawnych i decyzji administracyjnych, to istotna jest nie tyle sama podstawa prawna ile faktyczne objecie zakładu w posiadanie przez nowego pracodawcę". Należy także wskazać na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I PK 21/15 w którym Sąd stwierdził, iż "Podstawową cechą odróżniającą outsourcing pracowniczy od zatrudnienia pracowników własnych lub też świadczenia pracy przez pracowników tymczasowych jest brak bezpośredniego i stałego podporządkowania (zarówno prawnego, jak i faktycznego) wykonawców w stosunku do podmiotu (insourcera), u którego takie usługi lub praca są wykonywane. W przypadku skierowania pracownika przez outsourcera do pracy w innym podmiocie, pracownik ten może podlegać jedynie pośredniemu i krótkotrwałemu zwierzchnictwu w nowym miejscu pracy". Nie bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy jest także orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 521/15 w którym Sąd wprost odniósł się do kwestii będącej przedmiotem rozpoznawanej sprawy wyjaśniając, iż "Nie może być mowy o przejęciu zakładu bądź jego części na podstawie art. 231 § 1 k.p., w sytuacji, gdy zawarta umowa dotyczy wyłącznie przejęcia pracowników, a nie kontynuacji prowadzonej przez stronę działalności przed dokonanym przejęciem, nie obejmuje przejęcia składników majątkowych, a przedmiotem działalności przejmującej spółki ma być wyłącznie wynajem przejętych na mocy porozumienia pracowników". Sąd rozpoznający sprawę zgadza się z prezentowanym poglądem. W świetle powyższego w przedmiotowym stanie faktycznym nie doszło, zdaniem Sądu, do faktycznego przejęcia zakładu pracy lub jego części i nie doszło do zmiany pracodawcy. W dalszym ciągu pracodawcą w rozumieniu art. 231 § 1 Kodeksu pracy pozostawała bowiem Skarżąca. Dokonane w toku postępowania ustalenia wskazują zaś na jedynie fikcyjny charakter pełnionej przez spółki outsourcingowe funkcji pracodawcy. Celem zawartych przez Skarżącą umów outsourcingowych i ich konsekwentna formalna realizacja w kolejnych miesiącach, jednoznacznie wskazuje na zamiar wykorzystania fikcyjnej konstrukcji prawnej dla obejścia przepisów prawa regulujących obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, a także jak się wydaje innych podatków (zob. wyroki WSA w Białymstoku o sygn. akt I SA/Bk 67/16 i I SA/Bk 69/16). Świadczy o tym szereg czynności Skarżącej spółki i spółek wykonujących outsourcing. W dniu [...] sierpnia 2012 r. dotychczasowi pracownicy Skarżącej otrzymali informacje, że od [...] września 2012 r. ich nowym pracodawcą będzie Spółka R. Z kolei w dniu [...] października 2012 r. poinformowano ich, że z dniem [...] listopada 2012 r. będzie nim tym razem Spółka K. Jednakże jak wynika z zeznań tych pracowników była to jedyna informacja o zmianie dotychczasowych warunków pracy, a nawet nie warunków, gdyż poinformowano ich wyłącznie o zmianie pracodawcy, co wynika z zeznań znajdujących się w aktach sprawy. Faktycznie nigdy bowiem nie doszło do spotkania z nowym pracodawcą, nikt z przedstawicieli nowego pracodawcy nie kontaktował się z nimi i nie on też decydował o sposobie i warunkach świadczenia pracy przez "przejętych" pracowników. Przesłuchana w charakterze świadka G. S. zeznała, iż w 2012 r. była zatrudniona w Spółce S. w charakterze kasjera. Zeznała również m.in., iż to zakłady pracy uzgodniły między sobą warunki umowy przejęcia pracowników. Zarówno przed zmianą pracodawców jak i po wykonywała identyczne czynności. Po zmianie pracodawców ze Spółki na nowych pracodawców nie została zatrudniona żadna nowa osoba, która koordynowałaby pracę pracowników. Podobnej treści zeznania złożyli przesłuchani w charakterze świadka dotychczasowi pracownicy Skarżącej, tj: K. K., zatrudniona w charakterze sprzedawcy, D. M., zatrudniony na stanowisku magazyniera, M. Z., zatrudniony na stanowisku kierowcy – magazyniera, M. T., zatrudniona na stanowisku magazyniera, A. M., zatrudniony na stanowisku przedstawiciela handlowego, P. R., zatrudniony na stanowisku kierowcy – magazyniera, P. W., zatrudniony na stanowisku kierowcy – sprzedawcy, B. O., zatrudniona na stanowisku magazyniera, M. O., zatrudniony na stanowisku magazyniera, M. S., zatrudniony na stanowisku kierowcy – magazyniera, J. D., zatrudniony na stanowisku kierowcy – magazyniera, G. T., zatrudniony na stanowisku kierowcy – magazyniera, B. M., zatrudniona na stanowisku fakturzystki. Jak wynika z akt sprawy świadkowie ponadto zgodnie zeznali, że wszelkie polecenia i dyspozycje dotyczące wykonywanej pracy były wydawane przez T. Ł., oraz że jeżeli zachodziła potrzeba załatwiania spraw kadrowych, zwracano się z tym do T. Ł. Z zeznań tych wynika także, że firmy R. i K. w siedzibie Spółki S. reprezentowali T. Ł. i B. M. Według B. M. jedyna zmiana w jej dotychczasowej pracy polegała na pobieraniu od przedstawiciela nowych pracodawców Pani D. elektronicznych raportów ZUS, które następnie po wydrukowaniu i podpisaniu przez nią były przekazywane pracownikom. Z analizy tych zeznań wynika, że praktycznie jedyną zmianą, jaka zaszła w stosunku do pracowników po dniu [...] sierpnia 2012 r., był fakt wypłacania pracownikom wynagrodzenia przez nowy podmiot. Pozostałe warunki ich pracy i płacy pozostały identyczne jak podczas zatrudnienia u Skarżącej. Wszyscy zainteresowani pracownicy nadal bowiem pracowali w tym samym miejscu i według tych samych zasad, pod nadzorem T. Ł., który podejmował wszelkie czynności związane ze świadczeniem pracy. Istotnym jest odpowiedź świadka J. D. na zadane podczas przesłuchania przez pełnomocnika pytanie: "Czy od [...].09.2012 r. na liście obecności była zmiana nazwy pracodawcy? Odpowiedź: W tej chwili nie pamiętam, gdyż nie zwracałem na to uwagi.". Podobnej treści zeznania złożyli świadkowie P. W., B. O. i M. T. Powyższe wskazuje, że pracownicy Skarżącej poza zmianą firmy, która przelewała wynagrodzenie za pracę wykonywaną na identycznych warunkach jak przed formalną zmianą pracodawcy, praktycznie w ogóle nie zauważyli żadnych zmiany w codziennej pracy. Część z nich nawet nie przykładała żadnej wagi do tego, czy nastąpiła zmiana pracodawcy na liście obecności. Trudno żeby było inaczej, gdy pozostałe elementy codziennego funkcjonowania w pracy pozostały bez zmian i pracownicy mieli pełną świadomość kto jest ich faktycznym pracodawcą. A zatem skoro faktycznie dalszym pracodawcą była Spółka S., trudno mówić o oddelegowaniu pracowników przez Spółki R. i K. do tej Spółki. Ponadto w uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, iż w toku postępowania odwoławczego wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka J. M. oraz H. K. Ponadto wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Prokuratury Okręgowej we W. oraz z przesłuchania kadry zarządzającej spółek R. i K. Zarzuciła, że wniosek został rozpatrzony odmownie, jednakże organ nie wykazał, iż przeprowadzenie wskazywanych czynności jest zbędne. Powyższe oznaczać ma, iż przyjęty "w zaskarżonej decyzji stan faktyczny jest niekompletny z powodu braku weryfikacji złożonych wniosków dowodowych. Ustosunkowując się do przedmiotowego zarzutu należy wyjaśnić, iż faktycznie Dyrektor Izby Skarbowej w B. wydanym w dniu [...] listopada 2015 r. postanowieniem odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Uzasadniając odmowę przesłuchania w charakterze świadka J. M. oraz H. K. organ stwierdził, iż okoliczności wskazane we wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań tych osób zostały stwierdzone innymi dowodami. Dowodami tymi w szczególności były materiały znajdujące się w aktach sprawy, zgromadzone w trakcie postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji. Szczegółowo organ wymienił je w przedmiotowym postanowieniu. Ze stanowiskiem organu należy się zgodzić. Nie było bowiem żadnych podstaw do dopuszczania kolejnych dowodów w sprawie, szczególnie z przesłuchania świadków, jeżeli okoliczności na jakie mieli być słuchani, udokumentowane były innymi dowodami, w tym także dowodami z przesłuchania innych świadków. Natomiast uzasadniając odmowę przeprowadzenia dowodu z akt sprawy Prokuratury Okręgowej we W. oraz z przesłuchania kadry zarządzającej spółek R. i K., tut. organ uzasadnił, iż okoliczności, które miałyby być wyjaśnione poprzez przesłuchanie wskazanych osób, a dotyczące zawartych umów i zatrudnienia wymienionych we wniosku osób również zostały wyjaśnione innymi dowodami. Akta sprawy zawierały bowiem zarówno przesłuchania i wyjaśnienia pracowników, jak i wskazane we wniosku umowy zatrudnienia. Tymczasem sama treść tych umów nie była przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu w kontekście powyższego nie można zatem mówić o naruszeniu dyspozycji z art. 231 § 1 Kodeksu pracy. Zwrócić również uwagę należy, że wynagrodzenie za pracę, które było fizycznie wypłacane przez Spółkę R., a następnie przez Spółkę K., faktycznie pochodziło z pieniędzy przekazywanych na ten cel przez Spółkę S. Jak wynika z umowy zawartej w dniu [...] września 2012 r. przez Spółkę R. ze Spółką S., Spółka R. występowała w roli usługodawcy, który zobowiązał się do realizacji usług na rzecz Spółki S. Nie można jednak pominąć okoliczności, że w świetle zapisów przedmiotowej umowy Spółka R. nie miała osiągać żadnego zysku z tytułu zawartej umowy, gdyż za wykonaną usługę pobierała równowartość wynagrodzeń netto pracowników powiększonych o 60%, należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. W związku z powyższym pojawia się zasadnicza kwestia, na którą wskazuje organ, kto i z jakich środków miał finansować pozostałe koszty należności publicznoprawnych za zatrudnionych pracowników, w świetle przyznanego przez Spółkę R. na 3 lata rabatu w wysokości 40 % kosztów, na które składały się koszty ZUS oraz podatek od wynagrodzeń. Nawet gdyby przyjąć tezę strony o przejęciu pracowników, to nie sposób było ustalić w jakim celu dotychczasowy pracodawca, czyli Spółka S. miałaby korzystać z udzielonego rabatu, skoro od dnia [...] września 2012 r. nie miała, jej zdaniem, statusu pracodawcy i płatnika składek. Analogicznie wyglądała sytuacja po zawarciu umowy ze Spółką K. w dniu [...] listopada 2012 r. Faktu tego strona skarżąca nie potrafiła wyjaśnić. Tym bardziej nie wyjaśniła jaką korzyść miały odnieść Spółki R. i K. rzekomo oddelegowując z powrotem pozyskanych pracowników i płacąc za nich część składek społecznych oraz zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Pamiętać także należy, że z treści art. 191 Ordynacji podatkowej określającego zasadę swobodnej oceny dowodów wynika, że organ podatkowy - przy ocenie stanu faktycznego - nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartości poszczególnych dowodów. Organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2000 r., sygn. akt III SA 2547/99). W ocenie Sądu wytyczone tym przepisem granice nie zostały przekroczone, a co za tym idzie zarzut naruszenia przez organy art. 191 O.p. należy uznać za całkowicie chybiony. Podkreślić bowiem należy, że to strona skarżąca powinna wskazać, na czym polegało przekroczenie tych granic. Należało, więc określić, na czym polegał błąd w regułach logicznego rozumowaniu organów podatkowych, czy też wykazywać sprzeczność rozumowania z zasadami doświadczenia życiowego, bądź też wskazywać na konkretne dowody, które zostały pominięte przez organ (wyrok NSA z 8 grudnia 2005 r, sygn. akt II FSK 26/05). Prawem i obowiązkiem organów podatkowych jest dokonywanie oceny stosunków prawnych pod katem skutków jakie wywierają w zakresie obowiązków podatkowych. Mają one obowiązek badania, czy dyspozycyjny charakter umów cywilnoprawnych nie jest wykorzystywany przez strony do uchylenia się od obowiązku podatkowego albo zaniżenia zobowiązania podatkowego. Treść umowy cywilnoprawnej jak i wyrażona w niej wola stron w zakresie w jakim rzutują na rozmiar obowiązku publicznoprawnego są elementami prawnopodatkowego stanu faktycznego i jako takie powinny być ustalone i ocenione przez organy podatkowe w toku prowadzonego przez nie postępowania na podstawie przepisów proceduralnych. Organy podatkowe są w pierwszej kolejności zobowiązane do dokonania prawidłowej klasyfikacji danej umowy cywilnoprawnej pod względem zgodności jej nazwy z treścią, uwzględniając przy tym wszystkie okoliczności faktyczne sprawy (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1668/13). W ocenie Sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pomimo zawarcia umów ze Spółkami R. i K., faktycznym pracodawcą pozostawała Spółka S., gdyż rola nowych "pracodawców" ograniczała się wyłącznie do zawarcia umowy o świadczenie usług outsourcingu oraz wypłacania wynagrodzeń czemu towarzyszyć miało odprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz wywiązywanie się z obowiązku płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, a także wystawiania faktur VAT. Reasumując należy stwierdzić, że z powyżej przedstawionej analizy stanu faktycznego i prawnego wynika jednoznacznie, iż w przedmiotowej sprawie nie można mówić o naruszeniu dyspozycji z art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 12, art. 27 ust. 1, art. 31, art. 38 ust. 1, art. 39 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Niezasadne są także zarzuty naruszenia dyspozycji z art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej. O naruszeniu przepisu art. 121 Ordynacji podatkowej nie może stanowić podjęcie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną. Tymczasem materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie jest kompletny i pozwalał na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. Ustosunkowując się z kolei do zarzutu naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej należy wyjaśnić, że organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów powinien, m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktować zebrane dowody jako zjawiska obiektywne, oceniać dowody wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla rozpatrywanej sprawy, dokonywać wszechstronnej oceny, tak aby w ramach swobodnej oceny nie zostały przekroczone granice dowolności. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie żadna z tych reguł nie została przekroczona. Odnosząc się do naruszenia dyspozycji z art. 229 Ordynacji podatkowej, należy stwierdzić, że skarżący nie wyjaśnił w jaki sposób organ naruszył przedmiotową regulację. Przepis ten stanowi, iż organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W przedmiotowej sprawie, na co słusznie wskazuje organ, brak było podstaw do stosowania tego przepisu. Postępowanie w I-szej instancji zostało bowiem przeprowadzone rzetelnie, a materiał dowodowy został zgromadzony w sposób kompletny i rzeczowy. Nie było zatem co uzupełniać, a już na pewno nie było podstaw do kierowania sprawy do organu I-szej instancji celem uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI