I SA/BK 615/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2019-02-06
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneegzekucja administracyjnazaległości podatkowezarzuty w egzekucjiśrodki egzekucyjnezajęcie rachunku bankowegorozłożenie na ratyVATWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając za zasadne prowadzenie postępowania egzekucyjnego mimo wniosku o rozłożenie na raty i zarzutów dotyczących uciążliwości środków egzekucyjnych.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, kwestionując zasadność postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości podatkowych. Zarzucała naruszenie przepisów dotyczących wymagalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji oraz stosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych, w tym zajęcia rachunków bankowych. Sąd uznał, że złożenie wniosku o rozłożenie na raty nie wstrzymuje egzekucji, a zarzuty dotyczące niedopuszczalności i uciążliwości środków egzekucyjnych są nieuzasadnione, biorąc pod uwagę wysokie zadłużenie spółki i brak innych możliwości zaspokojenia wierzyciela.

Spółka P. [...] Sp. k. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka kwestionowała zasadność prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów dotyczących wymagalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji oraz stosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych (zajęcie rachunków bankowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że złożenie wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego ani nie stanowi podstawy do zgłoszenia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), gdyż dopiero pozytywna decyzja w sprawie ulgi ma takie skutki. Podkreślono, że zaskarżenie decyzji podatkowej do sądu administracyjnego również nie wstrzymuje jej wykonania. Sąd uznał, że zarzut niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) nie znalazł potwierdzenia, gdyż spółka nie wykazała zaistnienia przesłanek formalnych wyłączających możliwość prowadzenia egzekucji. Odnosząc się do zarzutu stosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.), sąd stwierdził, że organ egzekucyjny stosuje środki najmniej uciążliwe, ale przede wszystkim skuteczne. W sytuacji, gdy spółka nie przedstawiła innych środków egzekucyjnych, a jej zadłużenie znacznie przekraczało wartość zajętych ruchomości i brak było środków na rachunkach bankowych, zajęcie rachunków było uzasadnione. Sąd podkreślił, że celem egzekucji jest wykonanie obowiązku, a nie represja, a spółka nie wykazała, aby zastosowane środki uniemożliwiały jej prowadzenie działalności gospodarczej w sposób uniemożliwiający zaspokojenie wierzyciela.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, złożenie wniosku o rozłożenie na raty nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego ani nie stanowi podstawy do zgłoszenia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Dopiero pozytywna decyzja w sprawie ulgi ma takie skutki.

Uzasadnienie

Ratio legis takiej regulacji wiąże się z zapobieżeniem sytuacji, w której zobowiązany mógłby poprzez wnioskowanie o przyznanie ulgi płatniczej w sposób niczym nieograniczony odraczać rozpoczęcie przymusowego ściągania należności lub przerywać prowadzone już przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Samo złożenie wniosku nie wstrzymuje wykonania obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w tym dotyczących wymagalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 7 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zasada stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Dz.U. art. 2018 poz 1314

Dziennik Ustaw

Tekst jednolity ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Uprawnienie organu egzekucyjnego do żądania od uczestników postępowania wyjaśnień i oceny niezbędności wszczęcia egzekucji.

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje dopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Cel postępowania egzekucyjnego - doprowadzenie do wykonania obowiązku.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym (posiedzenie niejawne).

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Złożenie wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty powinno wstrzymać postępowanie egzekucyjne. Zajęcie rachunków bankowych jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym i może doprowadzić do upadłości firmy. Postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne, ponieważ spółka nie uchyla się od odpowiedzialności, a jedynie oczekuje na rozstrzygnięcie sądu w sprawie decyzji podatkowej. Organ egzekucyjny nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 36 § 1 u.p.e.a.

Godne uwagi sformułowania

Dopiero pozytywna decyzja w sprawie ulgi, a nie samo złożenie wniosku, skutkowałoby zawieszeniem postępowania egzekucyjnego lub brakiem podstaw do jego wszczęcia. Złożenie wniosku o zastosowanie ulgi nie jest przesłanką odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań wskazanych w art. 6 § 1 u.p.e.a. jak również nie stanowi podstawy zgłoszenia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., gdyż jego złożenie nie wstrzymuje, nie odracza terminu wykonania obowiązku. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. O zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić, gdy istnieje możliwość wyboru. Jeśli natomiast w konkretnej sprawie organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to wówczas nie tylko jest on uprawniony, ale i zobowiązany do jego stosowania.

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Anna Dziemianowicz

członek

Paweł Janusz Lewkowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności wpływu wniosku o rozłożenie na raty i skargi do WSA na dopuszczalność i uciążliwość egzekucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z wysokimi zaległościami podatkowymi i brakiem środków na rachunkach. Interpretacja zasady najmniejszej uciążliwości środka egzekucyjnego w kontekście braku alternatyw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych dla przedsiębiorców kwestii związanych z egzekucją administracyjną i zarzutami wobec niej. Pokazuje, jak sąd interpretuje zasady stosowania środków egzekucyjnych i wpływ wniosków o ulgi na postępowanie.

Egzekucja podatkowa a wniosek o raty: kiedy sąd uzna zajęcie konta za uzasadnione?

Dane finansowe

WPS: 221 159 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 615/18 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2019-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Anna Dziemianowicz
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1048/21 - Wyrok NSA z 2022-11-08
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 33 par. 1 pkt 2, 6 i 8
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. [...] Sp. k. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadzi do majątku P. [...] Sp. k. w B. (dalej powoływana także jako Spółka) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego na nieopłacone należności z tytułu podatku od towarów i usług. Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. skierowanym do m. S.A. organ egzekucyjny dokonał zajęcia przysługujących Spółce wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. W odpowiedzi Bank poinformował o braku środków na rachunku.
Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przewidziane w art. 33 § 1 pkt 2, 6 i 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej powoływana jako u.p.e.a.). Spółka zarzuciła organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 36 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego w tej sprawie oraz art. 29 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środków egzekucyjnych, pomimo iż w przedmiotowej sprawie postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. uznał za nieuzasadniony: zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., dotyczący braku wymagalności obowiązku; zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej; zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Nie zgadzając się z powyższym orzeczeniem, Spółka wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzucała w szczególności naruszenie art. 33 § 1 pkt 2, art. 33 § 1 pkt 8 w zw. z art. 7 § 2 oraz art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a.
Zdaniem Spółki organ egzekucyjny niezasadnie uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środków egzekucyjnych, pomimo iż w przedmiotowej sprawie Spółka złożyła wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej oraz skargę na decyzję będącą podstawą prowadzenia egzekucji, a zatem wszczęcie i prowadzenie egzekucji w tej sprawie jest przedwczesne. Wbrew twierdzeniom organu, w sprawie nie zastosowano najmniej uciążliwego dla Spółki środka egzekucyjnego, bowiem obecnie Spółka nie może swobodnie prowadzić działalności gospodarczej. Tym samym, wbrew twierdzeniom organu, postępowania egzekucyjnego nie jest dopuszczalne.
Mając na uwadze powyższe. Spółka wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B., po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ, przybliżając instytucję zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, wskazał że w związku z zaległościami podatkowymi w podatku od towarów i usług za czerwiec 2014 r. wynoszącymi 221.159,00 zł Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wystawił wobec Spółki tytuł wykonawczy. Skoro Spółka nie uregulowała ciążącej na niej zaległości podatkowej, wystawienie tytułu wykonawczego było w pełni zasadne i miało oparcie w przepisach prawa, a wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie było przedwczesne.
Odnośnie złożonego przez Spółkę wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań organ zauważył, iż postępowanie w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej nie zostało zakończone na dzień wydania zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Wobec tego zarzut Spółki z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej należało uznać za nieuzasadniony. Dopiero bowiem pozytywna decyzja w sprawie ulgi, a nie samo złożenie wniosku, skutkowałoby zawieszeniem postępowania egzekucyjnego lub brakiem podstaw do jego wszczęcia. Organ zauważył, że sama Spółka wskazała, iż spłata zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec 2014 r. nie została rozłożona na raty. Bez wpływu na powyższą kwestię miał fakt zaskarżenia powyższego rozstrzygnięcia do Sądu, bowiem wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji.
Organ nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. dotyczącego niedopuszczalności prowadzonej do majątku Spółki egzekucji administracyjnej. Z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej mamy bowiem do czynienia, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. Spółka nie wskazała na zaistnienie jakiejkolwiek przesłanki wskazującej na niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych podmiotowych czy przedmiotowych. Nie można zgodzić się bowiem ze stanowiskiem Spółki, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, gdyż jak informuje Spółka nie uchyla się ona od wykonania obowiązku, o czym świadczy złożony wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zaległości. Należy zauważyć, iż to właśnie niewywiązywanie się przez Spółkę z zobowiązań podatkowych spowodowało wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Nieuchylanie się od zobowiązań podatkowych oznacza regulowanie ich w terminie, bez zbędnej zwłoki. Chęć regulowania powstałych zaległości podatkowych w ratach nie oznacza natomiast niedopuszczalności egzekucji. Wszczęcie do majątku Spółki egzekucji administracyjnej było zatem dopuszczalne i zgodne z art. 29 § 1 u.p.e.a.
Organ nie zgodził się także ze stanowiskiem Spółki, że zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny w postaci zajęcia przysługujących Spółce wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego jest zbyt uciążliwy w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. i może skutkować upadłością wielopokoleniowej firmy, która na rynku działa już od ponad 30 lat. Wskazał, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania, w sposób przymusowy, obowiązków ciążących na zobowiązanym. Postępowanie egzekucyjne musi być zatem przede wszystkim skuteczne. Zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a., dążenie do zrealizowania tego celu nie może jednak polegać na stosowaniu dowolnych środków, a jedynie takich, które zostały przewidziane w ustawie. Uzupełnieniem zasady stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych tylko w ustawie jest art. 7 § 2 u.p.e.a., przewidujący zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka, zwaną też zasadą najłagodniejszego środka. W tym kontekście z treści powołanego przepisu jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. Spółka zarówno we wniesionych zarzutach jak i w zażaleniu nie przedstawiła natomiast żadnego innego środka egzekucyjnego, z którego możliwe byłoby przeprowadzenie egzekucji. Należy zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny dokonał jednego zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z rachunków bankowych w m. S. A., z którego nie uzyskał żadnej kwoty. Nie można zatem się zgodzić, że zajęcie jednego rachunku bankowego uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej oraz może doprowadzić do upadłości Spółki. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż co najmniej od daty zajęcia Spółka nie posiada środków mogących zaspokoić jakiejkolwiek należności dochodzonej przez organ egzekucyjny jak i przez innych wierzycieli.
Organ zaznaczył, że na Spółce ciążą inne zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj 2014 r., kwiecień, maj, czerwiec 2017 r., styczeń 2018 r. oraz z tytułu pobranych, a nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za maj i lipiec 2017 r., które wynosiły łącznie na dzień [...] października 2018 r. 787.021,20 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 241.522,15 zł. W celu doprowadzenia do uregulowania przez Spółkę pozostałych dochodzonych zaległości podatkowych, organ egzekucyjny dokonał zajęć wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych Spółki m.in. w bankach: I. S.A., m. S.A., B. S.A., Bank H. S.A., Bank B. S.A., S. w S., P. S.A. Udzielając odpowiedzi na zawiadomienia Banki poinformowały, iż nie prowadzą rachunków bankowych "K." Spółka z o.o. Spółka komandytowa. Natomiast Banki m. i I. poinformowały, iż zajęcie nie może zostać zrealizowane w całości, z uwagi na brak środków. Powyższe, wbrew stanowisku Spółki wskazuje, iż organ egzekucyjny zwracał się do innych podmiotów o udzielenie niezbędnych informacji w zakresie prowadzonego postępowania.
Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzucając naruszenie:
- art. 33 § 1 pkt 8 w z art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez niezasadne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zastosowano najmniej uciążliwy środek egzekucyjny, polegający na zajęciu rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, w wyniku czego Spółka nie może swobodnie prowadzić działalności gospodarczej;
- art. 33 § 1 pkt 6 w związku z art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez niezasadne uznanie, iż w przedmiotowym stanie sprawy prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest dopuszczalne.
W uzasadnieniu skargi, Spółka podkreśliła że zaskarżyła do Sądu decyzję określającą Spółce należność w podatku VAT, na którą został wystawiony tytuł wykonawczy. Tym samym, nie jest prawdą, że Spółka uchyla się od odpowiedzialności, jedynie oczekuje na ostateczne rozstrzygnięcie Sądu w tej sprawie bowiem nie zgadza się z rozstrzygnięciem organów podatkowych. Spółka wskazała, że dzięki brzmieniu art. 36 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny ma możliwość żądać od uczestników postępowania wyjaśnień i ocenić niezbędność wszczęcia egzekucji, organ egzekucyjny nie skorzystał z tego uprawnienia wobec czego postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte zbyt pośpiesznie. Spółka podkreśliła, że podjęła kroki w przedmiocie uzyskania ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2014 r., jednakże jak informuje Spółka organ nie przychylił się do jej prośby. Dodatkowo zdaniem Spółki, poprzez zajęcie przez organ egzekucyjny, w ramach innych postępowań egzekucyjnych, wszystkich rachunków bankowych Spółka nie może swobodnie prowadzić działalności gospodarczej oraz pozyskiwać nowych klientów i kontraktów, które pozwoliłyby na zebranie środków mogących pokryć zaległość podatkową. Zastosowane środki są więc zbyt uciążliwe w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. i mogą skutkować upadłością wielopokoleniowej firmy.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej powołana jako: p.p.s.a.), sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest poprawność prowadzonego przeciwko Skarżącemu postępowania egzekucyjnego, w szczególności czy podniesione przez niego zarzuty dotyczące toczącego się postępowania są usprawiedliwione.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Rola zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który może być wykorzystany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por. C. Klesza, Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX, 2010).
W przedmiotowej sprawie Spółka "K." wniosła do organu egzekucyjnego zarzuty z art. 33 § 1 pkt 2, 6 i 8 u.p.e.a., zgodnie z którymi podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w B. decyzji z [...] lipca 2017 r. określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2014 r. w kwocie 285.060,00 zł w miejsce zadeklarowanego w kwocie 63.901,00 zł. Decyzją z [...] listopada 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w B. Decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. jest ostateczna i podlega wykonaniu. W związku z zaległościami podatkowymi w podatku od towarów i usług za czerwiec 2014 r. wynoszącymi 221.159,00 zł Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wystawił wobec Spółki tytuł wykonawczy. W konsekwencji Spółka zobowiązana była wykonać ciążący na niej obowiązek w podatku od towarów i usług. Wobec jego niewykonania wystawienie tytułu wykonawczego było w pełni zasadne i miało oparcie w przepisach prawa. Należy zatem zgodzić się z organem, że nie ma podstaw do stwierdzenia, iż wszczęcie postępowania egzekucyjnego skierowanego do skarżącej Spółki było przedwczesne.
Odnośnie złożonego przez Spółkę wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań trzeba zauważyć, że postępowanie w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej nie zostało zakończone na dzień wydania postanowienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Wobec tego zarzut Spółki z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, należało uznać za nieuzasadniony. Dopiero pozytywna decyzja w sprawie ulgi, a nie samo złożenie wniosku, skutkowałoby zawieszeniem postępowania egzekucyjnego lub brakiem podstaw do jego wszczęcia. W orzecznictwie wskazuje się, że złożenie wniosku o zastosowanie ulgi nie jest przesłanką odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań wskazanych w art. 6 § 1 u.p.e.a. jak również nie stanowi podstawy zgłoszenia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., gdyż jego złożenie nie wstrzymuje, nie odracza terminu wykonania obowiązku. Tylko wydanie decyzji w przedmiocie zastosowania ulgi może stanowić podstawę zarzutu określonego w tym przepisie. Ratio legis takiej regulacji wiąże się z zapobieżeniem sytuacji, w której zobowiązany mógłby poprzez wnioskowanie o przyznanie ulgi płatniczej w sposób niczym nieograniczony odraczać rozpoczęcie przymusowego ściągania należności lub przerywać prowadzone już przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 grudnia 2016 r., I SA/Ke 572/16). Należy zauważyć, że jak informuje sama Spółka, spłata zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec 2014 r. nie została rozłożona na raty.
Bez wpływu na ocenę kontrolowanej sprawy pozostaje też podnoszony przez pełnomocnika Spółki fakt złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z [...] listopada 2017 r. Zaskarżenie decyzji stanowiącej podstawę prawną obowiązku do sądu administracyjnego nie oznacza braku wymagalności obowiązku (por. wyrok WSA w Gdańsku z 5 grudnia 2017 r, I SA/Gd 1069/17).
Odnośnie zarzutu Spółki z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. należy wskazać, że przepisie tym chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Może być powodowana przesłankami natury podmiotowej (np. immunitet dyplomatyczny zobowiązanego), jak i przedmiotowej (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2018 r., II FSK 1896/16, wyrok NSA z 28 lutego 2018 r., II FSK 512/16).
Spółka nie wskazała natomiast na zaistnienie jakiejkolwiek przesłanki powodującej niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych podmiotowych, czy przedmiotowych.
Organ trafnie ocenił również zarzut dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. w postaci zajęcia przysługujących Spółce wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, co może skutkować upadłością wielopokoleniowej firmy, która na rynku działa już od ponad 30 lat.
W tym zakresie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zasada stosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych to ważna reguła postępowania egzekucyjnego, która w założeniu służy eliminowaniu sytuacji zmierzających do wyrządzenia zobowiązanemu nadmiernych dolegliwości. Celem egzekucji administracyjnej jest bowiem doprowadzenie do przymusowej realizacji obowiązku, nie zaś represja. O zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić, gdy istnieje możliwość wyboru. Jeśli natomiast w konkretnej sprawie organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to wówczas nie tylko jest on uprawniony, ale i zobowiązany do jego stosowania (zob. wyroki: WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2008 r., I SA/Gd 1013/07, LEX nr 467689, WSA w Białymstoku z 25 sierpnia 2009 r., I SA/Bk 235/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, WSA w Rzeszowie z 15 czerwca 2010 r., I SA/Rz 828/09, dostępne w CBOSA; D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Wrocław 2006, s. 346).
W kontrolowanej sprawie Spółka nie przedstawiła żadnego innego, niż zastosowane, środka egzekucyjnego, z którego możliwe byłoby przeprowadzenie egzekucji. Należy zauważyć, że organ egzekucyjny dokonał jednego zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z rachunków bankowych w m. S.A., z którego nie uzyskał żadnej kwoty. Nie można zatem się zgodzić, że zajęcie jednego rachunku bankowego uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej oraz może doprowadzić do upadłości Spółki. Ze zgromadzonego w materiału dowodowego wynika, że co najmniej od daty zajęcia Spółka nie posiada środków mogących zaspokoić jakiejkolwiek należności dochodzonej przez organ egzekucyjny, jak i przez innych wierzycieli. Stan zaległości Spółki objętych tytułem wykonawczym wynosił na dzień [...] października 2018 r. 221.159,00 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 75.751,50 zł. Dodatkowo – jak wskazał organ - na Spółce ciążą inne zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj 2014 r., kwiecień, maj, czerwiec 2017 r., styczeń 2018 r. oraz z tytułu pobranych, a nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za maj i lipiec 2017 r., które wynosiły łącznie na dzień [...] października 2018 r. 787.021,20 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 241.522,15 zł. W celu doprowadzenia do uregulowania przez Spółkę pozostałych dochodzonych zaległości podatkowych, organ egzekucyjny dokonał zajęć wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych Spółki m.in. w bankach: I. S.A., m. S.A., B. S.A., B. w W. S.A., B. S.A., S. w S., P. S.A. Udzielając odpowiedzi na zawiadomienia Banki poinformowały, że nie prowadzą rachunków bankowych "K." Sp. z o.o. Spółka komandytowa. Natomiast banki m. i I. poinformowały, iż zajęcie nie może zostać zrealizowane w całości, z uwagi na brak środków. Organ egzekucyjny protokołami z [...] października 2017 r. i z [...] listopada 2017 r. dokonał zajęcia należących do Spółki ruchomości. Z dokonanej analizy wynika, że zajęty majątek prawdopodobnie nie umożliwi zaspokojenia dochodzonych należności. Na wartość zajętych ruchomości w postaci linii do produkcji listew, linii do produkcji narożnika, linii do produkcji narożnika mokry tynk, oklejarki do listew, sprężarki, urządzenia do kalibracji kątownika oraz wykrojnika, będzie miało wpływ wyeksploatowanie, rozmontowanie, jak i nieużytkowanie ich od kilku lat. Biegły oszacował wartość ruchomości na łączną kwotę 354.899,00 zł. Przy czym wartość przyjęta przez biegłego nie jest ceną sprzedaży urządzeń, a łączna kwota dochodzonych od Spółki zaległości znacznie przekracza wartość ruchomości oszacowaną przez biegłego.
Powyższe stało się podstawą oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI