I SA/Bk 588/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2019-05-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneprzepadekkorzyść majątkowasolidarna odpowiedzialnośćumorzenie postępowaniasąd administracyjnyprawo karne wykonawczenależności publicznoprawne

WSA w Białymstoku oddalił skargę na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie przepadku korzyści majątkowej, uznając brak podstaw do solidarnej odpowiedzialności.

Skarżący K. J. domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej przepadku korzyści majątkowej, argumentując, że zobowiązanie jest solidarne z innymi współsprawcami i zostało już częściowo wykonane przez nich. Sądy obu instancji (organ egzekucyjny i WSA) uznały, że wyrok skazujący nie ustanowił solidarnej odpowiedzialności, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności wyroku sądu karnego. Skargę oddalono.

Sprawa dotyczyła skargi K. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w L. z 2010 r. w przedmiocie przepadku równowartości korzyści majątkowej w kwocie 882.066,16 zł. Skarżący wnioskował o umorzenie postępowania w części, w jakiej obowiązek został wykonany przez innych dłużników solidarnych, wskazując na popełnienie przestępstwa w grupie. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznały, że wyrok Sądu Okręgowego nie ustanowił solidarnej odpowiedzialności, a każdy ze skazanych odpowiada odrębnie. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności wyroku sądu karnego ani do kwestionowania jego treści. Wnioskodawca wcześniej bezskutecznie próbował uzyskać rozstrzygnięcie w tej kwestii od Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego w L. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie może umorzyć postępowania egzekucyjnego w takiej sytuacji, ponieważ wyrok sądu karnego nie ustanowił solidarnej odpowiedzialności, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności wyroku.

Uzasadnienie

Wyrok Sądu Okręgowego w L. orzekł przepadek korzyści majątkowej odrębnie wobec każdego ze skazanych, nie ustanawiając odpowiedzialności solidarnej. Organ egzekucyjny jest organem wykonawczym i nie może ingerować w merytoryczne rozstrzygnięcia sądu, które zapadły w prawomocnym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego w przypadku, gdy obowiązek został umorzony lub wygasł z innego powodu. W analizowanej sprawie wyrok sądu karnego nie ustanowił odpowiedzialności solidarnej, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności wyroku.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

k.k. art. 45 § § 1

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia przepadku równowartości korzyści majątkowej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywatela.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych art. 15 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności wyroku sądu karnego. Wyrok Sądu Okręgowego w L. nie ustanowił odpowiedzialności solidarnej. Brak przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Odrzucone argumenty

Zobowiązanie do przepadku korzyści majątkowej jest solidarne z innymi współsprawcami. Postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone w części, w jakiej obowiązek został wykonany przez innych dłużników. Naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez brak ustalenia stanu faktycznego i naruszenie zasady zaufania.

Godne uwagi sformułowania

Organ egzekucyjny jest organem wykonawczym, nie posiadającym kompetencji do weryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji. Z treści wyroku nie wynika, iż orzeczony wobec Skarżącego przepadek równowartości korzyści majątkowej jest zobowiązaniem solidarnym z innymi osobami w nim wymienionymi.

Skład orzekający

Dariusz Marian Zalewski

sprawozdawca

Małgorzata Anna Dziemianowicz

członek

Paweł Janusz Lewkowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności w kontekście wyroków karnych orzekających przepadek korzyści majątkowej i braku odpowiedzialności solidarnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku odpowiedzialności solidarnej w wyroku karnym i kompetencji organu egzekucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę dotyczącą kompetencji organów egzekucyjnych i granic ich działania w kontekście orzeczeń sądów karnych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Egzekucja przepadku: Czy organ administracji może kwestionować wyrok sądu karnego?

Dane finansowe

WPS: 882 066,16 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 588/18 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2019-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski /sprawozdawca/
Małgorzata Anna Dziemianowicz
Paweł Janusz Lewkowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 951/20 - Postanowienie NSA z 2020-07-10
II FZ 761/18 - Postanowienie NSA z 2019-02-07
III FSK 1995/21 - Wyrok NSA z 2023-04-26
II FZ 698/19 - Postanowienie NSA z 2019-12-18
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 59
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz,, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S prowadzi wobec K J J (dalej również jako: wnioskodawca, skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]z dnia [...] lutego 2013 r. wystawionego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w L na należność stanowiącą przepadek równowartości korzyści majątkowej w kwocie 882.066,16 zł. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego był wyrok Sądu Okręgowego w L [...] Wydziału Karnego z dnia [...] grudnia 2010 r. sygn. akt [...]
2. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. zatytułowanym "wniosek o ograniczenie egzekucji" wnioskodawca wystąpił o ograniczenie toczącej się egzekucji o kwoty zapłacone lub wyegzekwowane od innych dłużników, których odpowiedzialność dotyczy tego samego zobowiązania.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S pismem z dnia [...] maja 2018 r. wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania "wniosku o ograniczenie egzekucji" z dnia [...] kwietnia 2018 r. Organ egzekucyjny uznał, że przedmiotem wniosku jest umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z wygaśnięciem egzekwowanego obowiązku w części, w jakiej obowiązek został wykonany w wyniku zapłaty lub wyegzekwowania należności od innych dłużników. W związku z tym wezwał skarżącego do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie kwot zapłaconych lub wyegzekwowanych od innych dłużników wraz z dokumentami potwierdzającymi zakres wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku.
W piśmie z dnia [...] maja 2018 r. wnioskodawca potwierdził, że domaga się umorzenia postępowania egzekucyjnego w części, w jakiej obowiązek został wykonany przez innych dłużników solidarnych. W związku z tym skarżący skierował prośbę do organu egzekucyjnego o wystąpienie do Sądu Okręgowego w S. celem uzyskania odpisów prawomocnych wyroków w sprawach wskazanych siedmiu osób oraz informacji w jakiej wysokości zobowiązanie do zwrotu równowartości korzyści osiągniętej z przestępstwa zostało przez te osoby wykonane, a następnie o ograniczenie egzekucji wobec niego o wpłacone kwoty. Wnioskodawca skierował również prośbę o wystąpienie do Prokuratury Regionalnej w L celem uzyskania informacji, przed jakimi sądami i w jakich sprawach zostały wydane wyroki wobec czterech innych osób. Na tej podstawie możliwe będzie szczegółowe wskazanie jakie kwoty i jakie osoby z tytułu odpowiedzialności solidarnej już uiściły, co mogłoby pozwolić na częściowe umorzenie postępowania egzekucyjnego.
3. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec K J J.
4. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się K J J składając zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B – dalej również jako DIAS.
DIAS postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] utrzymał w mocy sporne rozstrzygnięcie Naczelnika US w S.
Organ II instancji przedstawił przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego zawarte w art. 59 § 1 – 2 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym
w administracji ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.) – dalej również jako u.p.e.a.
DIAS wskazał, że organ egzekucyjny występując do K J J o sprecyzowanie wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. zatytułowanego "wniosek o ograniczenie egzekucji" stwierdził, że jego treść wskazuje, iż wnosi on o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Odpowiadając organowi egzekucyjnemu pismem z dnia [...] maja 2018 r., wnioskodawca potwierdził stwierdzenie zawarte w piśmie organu, iż domaga się umorzenia postępowania egzekucyjnego w części, w jakiej obowiązek został wykonany przez innych dłużników solidarnych.
DIAS podzielił stanowisko organu egzekucyjnego odnośnie braku podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie wystąpiła w tej sprawie żadna z przesłanek wskazanych w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy wystawił Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w L na polecenie egzekucyjne Sądu Okręgowego w L z dnia [...] stycznia 2013 r., w którym Sąd, na podstawie wyroku z [...] grudnia 2010 r. sygn. akt [...] [...] [...], na mocy którego wnioskodawca został skazany, wystąpił o wszczęcie egzekucji. Sąd wskazał, że na podstawie art. 45 § 1 Kodeksu karnego, K J J jest zobowiązany uiścić kwotę przepadku równowartości korzyści majątkowej w wysokości 882.066,16 zł. Do polecenia egzekucyjnego Sąd Okręgowy w L dołączył tytuł egzekucyjny - wyrok tego Sądu z dnia [...] grudnia 2010 r., na którym zamieszczona jest adnotacja, że jest prawomocny z dniem [...] czerwca 2011 r. i podlega wykonaniu. Z treści tego wyroku nie wynika, iż orzeczony wobec wnioskodawcy przepadek równowartości korzyści majątkowej jest zobowiązaniem solidarnym z innymi osobami wymienionymi w tym wyroku, wobec każdej z osób skazanych tym wyrokiem Sąd odrębnie orzekł przepadek równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa.
DIAS powołując treść art. 29 § 1 u.p.e.a. wskazał, że organ egzekucyjny nie może ingerować w kwestie merytoryczne, które rozstrzygnął sąd, ani podważać wyroku sądu. Natomiast zarzuty, poglądy i przytoczone okoliczności, które wnioskodawca zawarł w pismach z [...] kwietnia 2018 r. i [...] maja 2018 r. skierowanych do organu egzekucyjnego oraz w zażaleniu, dotyczą wzmiankowanego wyżej wyroku sądu i powinny być zgłoszone w postępowaniu przed sądem wyższej instancji.
DIAS stwierdził również, że wyrok Sądu Okręgowego w L, na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy dotyczy wnioskodawcy, a nie innych zobowiązanych. Treść tego wyroku sądu i stanowisko wierzyciela tj. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w L wskazuje, że niezasadne jest występowanie przez organ egzekucyjny do Sądu Okręgowego w S celem uzyskania informacji w jakiej wysokości zostało wykonane zobowiązanie z tytułu przepadku równowartości korzyści majątkowej przez wskazane przez K J J osoby, a następnie ograniczenie egzekucji wobec niego o kwoty przez nich wpłacone.
Niezasadne jest również występowanie do Prokuratury Regionalnej w L o udzielenie informacji, jakie sądy wydały wyroki i o jakiej sygnaturze wobec D S, K J, D J i A Z, ponieważ. zostali oni skazani tym samym wyrokiem Sądu Okręgowego w L z dnia [...] grudnia 2010 r. Z wyroku tego wynika, że orzeczony wobec D S, K J, D J i A Z przepadek równowartości korzyści majątkowej nie jest zobowiązaniem solidarnym z żadną inną osobą. DIAS wskazał powołując treść § 15 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1483), że wygaśnięcie w części należności pieniężnej objętej tytułem wykonawczym, powoduje zmianę wysokości należności objętej tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny po otrzymaniu od wierzyciela takiej informacji aktualizuje wówczas tytuł wykonawczy do kwoty nieopłaconego obowiązku. Uregulowanie części należności nie stanowi przesłanki do częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Częściowe wykonanie obowiązku nie oznacza jego wygaśnięcia w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Nawet wykonanie obowiązku już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego nie stanowi podstawy do jego umorzenia, którego zrealizowanie skutkuje zakończeniem egzekucji.
5. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku K J J zarzucił skarżonemu postanowieniu naruszenie prawa administracyjnego procesowego tj.
- poprzez nieprawidłowe uznanie, że nie zachodzi przesłanka umorzenia postępowania administracyjnego, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż powinno ono być umorzone w części - co do kwot zapłaconych lub wyegzekwowanych od innych dłużników, których odpowiedzialność dotyczy tego samego zobowiązania; naruszenie prawa administracyjnego procesowego;
- art. 7 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia czynności mającego na celu ustalenie stanu faktycznego, nie bacząc na słuszny interes obywatela, tj. skarżącego; - naruszenie prawa administracyjnego procesowego;
- art. 8 k.p.a., statuującego zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że błędne jest stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w S, iż jego zobowiązanie jest zobowiązaniem osobistym i co do niego nie mają znaczenia zobowiązania osób współwskazanych. W wyroku Sądu Okręgowego w L sygn. akt [...] [...] [...] w pkt VI i VIII został orzeczony wobec niego przepadek równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa, które popełnił przy współudziale innych osób wskazanych w tym wyroku, działając w zorganizowanej grupie przestępczej.
Skarżący podniósł, iż uzyskane z przestępstwa pieniądze dzielił na pozostałych członków grupy, czyli nie osiągnął z przestępstwa takich korzyści majątkowych, jakie zostały mu przypisane, tylko zdecydowanie mniejsze kwoty. Orzeczenia zapadłe w sprawach innych osób tworzą po stronie skazanych zobowiązanie solidarne, bo w znacznej części chodzi o te same środki uzyskane w wyniku przestępstwa. Wobec wszystkich współsprawców przypisanych mu przestępstw zapadły już prawomocne wyroki skazujące i wszystkie te osoby zostały również zobowiązane do zwrotu równowartości korzyści majątkowej osiągniętych z popełnionego przestępstwa. Podkreślił, że wykazanie, iż kwota której dotyczy postępowanie egzekucyjne, dotyczy także innych współsprawców czynu, za który został skazany, powinna uzasadniać częściowe umorzenie postępowania. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, iż niezasadne było występowanie do Sądu Okręgowego w S celem zbadania jakie kwoty zostały zasądzone od innych współsprawców. Zarzucił organom obu instancji niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, zgodnie z zasadą z art. 7 k.p.a.
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i częściowe umorzenie postępowania egzekucyjnego.
6. W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, ze zm.), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wskazane wyżej kryteria Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność wyeliminowania jego z porządku prawnego.
3. Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
4. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi, tj,.,błędnej wykładni art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez uznanie, że nie ma on zastosowania w sprawie, wskazać należy, że artykuł 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wymienia cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku, który ma stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej. Brak wymagalności obowiązku, jego umorzenie, wygaśnięcie z innego powodu oraz nieistnienie stanowią także podstawy zarzutów według art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a.
Brak przymiotu wymagalności obowiązku może wiązać się z wstrzymaniem wykonania obowiązku, odroczeniem terminu jego wykonania albo rozłożeniem na raty spłat należności pieniężnej. Umorzeniem skutkuje zaistnienie wskazanych okoliczności jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (nie ma natomiast znaczenia, kiedy zostały one ujawnione). W przeciwnym przypadku, tj. jeżeli okoliczności te wystąpiły już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, są one podstawą do jego zawieszenia.
Użyty w komentowanym przepisie zwrot "został umorzony lub wygasł z innego powodu" oznacza, że ustawodawca umorzenie obowiązku traktuje jako jeden ze sposobów jego wygaśnięcia. Wygaśnięcie, w tym również umorzenie, obowiązku stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego niezależnie od tego, czy okoliczność ta wystąpiła jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, czy też w jego toku.
Wygaśnięcie obowiązku może nastąpić także przez umorzenie należności podatkowej w drodze restrukturyzacji na podstawie ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, czego konsekwencją jest obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r., III SA/Wa 4190/06, LEX nr 341345). Jako przyczynę wygaśnięcia obowiązku można wskazać przedawnienie, które wiąże się z umarzającym działaniem czasu. Instytucja ta ma zastosowanie zasadniczo w odniesieniu do obowiązków o charakterze pieniężnym. Przedawnienie zobowiązań podatkowych reguluje art. 70 o.p.
W ocenie Sądu żadna z powyższych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Tytuł wykonawczy wystawił Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w L na polecenie egzekucyjne Sądu Okręgowego w L z [...].01.2013 r. (k. 7), w którym Sąd, na podstawie wyroku z [...].12.2010 r. sygn. akt [...] [...] [...] (k. 1-6), na mocy którego Pan K J został skazany, wystąpił o wszczęcie wobec niego egzekucji. Sąd wskazał, że na zasadzie art. 45 § 1 Kodeksu karnego, Skarżący jest zobowiązany uiścić kwotę przepadku równowartości korzyści majątkowej w wysokości 882.066,16 zł. Do polecenia egzekucyjnego Sąd Okręgowy w L dołączył tytuł egzekucyjny - wyrok tego Sądu z [...].12.2010 r., sygn. akt [...] [...] [...] (k. 1-6), na którym zamieszczona jest adnotacja, że jest prawomocny z dniem [...].06.2011 r. i podlega wykonaniu w stosunku do Pana K J.
Sąd podkreśla, że z treści wyroku nie wynika, iż orzeczony wobec Skarżącego przepadek równowartości korzyści majątkowej jest zobowiązaniem solidarnym z innymi osobami w nim wymienionymi. Wobec każdej z osób skazanych ww. wyrokiem Sąd odrębnie orzekł przepadek równowartości korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa.
W zaskarżonym postanowieniu wyjaśniono Skarżącemu, że postępowanie egzekucyjne służy doprowadzeniu do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązku, o czym mowa w art. 1 u.p.e.a. Obowiązek ten wynika z kolei z tytułu wykonawczego. Postępowanie egzekucyjne nie jest tym etapem postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze. Te kwestie rozstrzygają się na etapie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, karnego lub cywilnego. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej.
Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczyni. Reguła określona w tym przepisie jest jedną z fundamentalnych zasad postępowania egzekucyjnego.
Jakkolwiek organ egzekucyjny, w świetle art. 29 § 1 u.p.e.a. nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, niemniej jednak jest on zobowiązany do sprawdzenia czy obowiązek ten istnieje. Pojęcie "obowiązku" w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. należy odnosić do tego obowiązku, który legł u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego - innymi słowy - obowiązku istniejącego, wymagalnego i jednocześnie, którego niewykonanie przez zobowiązanego doprowadziło do uruchomienia postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania na drodze przymusu administracyjnego.
Organ egzekucyjny nie może badać sprawy od strony merytorycznej, bo ten zakres obejmowało już wcześniej prowadzone postępowanie administracyjne lub sądowe, które zostało ostatecznie zakończone. W wyroku Sądu Okręgowego w L z [...].12.2010 r. sygn. akt [...] [...] [...] (k. 1-6), który jest prawomocny i podlega wykonaniu, sąd orzekł wobec Pana K J przepadek równowartości korzyści majątkowej, nie wskazując przy tym, że jest to zobowiązanie solidarne lub iż jest to zobowiązanie, którego egzekucja powinna być ograniczona o kwoty zapłacone lub wyegzekwowane już od innych współsprawców przestępstwa.
Wyjaśniono również, kwestię w jaki sposób powinien być orzeczony wobec niego i pozostałych współsprawców przepadek tej części korzyści majątkowej, która przypadła na mocy porozumienia stron, w tym zarzut, iż orzeczony wobec niego przepadek równowartości korzyści majątkowej powinien być zobowiązaniem solidarnym z pozostałymi osobami skazanymi.
Skarżący mógł to podnosić i kwestionować przed Sądem Okręgowym w L oraz przed sądem kolejnej instancji. Organ egzekucyjny jest organem wykonawczym, nie posiadającym kompetencji do weryfikowania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, czyli jak w niniejszej sprawie wyroku Sądu Okręgowego w L. {...] Wydziału Karnego z [..] grudnia 2010 r. sygn. akt [...] [...] [...].
W skarżonym postanowieniu organ zasadnie podkreśla, że nie mógł również odnieść się do wyrażonych przez Skarżącego J poglądów i interpretacji wyroku sądu oraz orzeczonych tym wyrokiem kwot przepadku równowartości korzyści majątkowej osiągniętych z przestępstwa. Wszystkie zarzuty, poglądy i przytoczone okoliczności, które Skarżący zawarł w pismach z [..].04.2018 r. (k.91-94) i [...].05.2018 r. (k. 100-104) skierowanych do organu egzekucyjnego i w zażaleniu z [...].07.2018 r. (k.113-119), dotyczą ww. wyroku sądu i mógł je zgłosić w postępowaniu przed sądem kolejnej instancji.
Wierzyciel, czyli Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w L w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] (k.60) wyjaśnił organowi egzekucyjnemu, że Sąd Okręgowy w L poleceniem egzekucyjnym z [...].01.2013 r. (k.7) zobowiązał Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w L do wyegzekwowania od Pana K J - przepadku równowartości korzyści majątkowej w wysokości 882.066,16 zł. Podkreślił, że z przesłanego przez Sąd Okręgowy w L wyroku z [...].12.2010 r. sygn. akt [...] [...] (k. 1-6) nie wynika, iż zapłata orzeczonego przepadku korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa mogłaby być dokonana solidarnie przez wszystkich oskarżonych. Powyższe stanowisko Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w L podtrzymał również w piśmie z dnia [...] maja 2018 r, nr [...] (k.95).
4. W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. Z treści wyroku Sądu Okręgowego w L z [...] grudnia 2010 r. sygn. akt [...] [...] i stanowiska wierzyciela wskazują, że niezasadne było występowanie przez organ egzekucyjny do Sądu Okręgowego w S celem uzyskania informacji w jakiej wysokości zostało wykonane zobowiązanie z tytułu przepadku równowartości korzyści majątkowej przez osoby wskazane przez Skarżącego, a następnie ograniczenie egzekucji wobec Skarżącego o kwoty przez nich wpłacone.
W zaskarżonym postanowieniu wyjaśniono, iż niezasadne było również występowanie do Prokuratury Regionalnej w L o udzielenie informacji, jakie sądy wydały wyroki i o jakiej sygnaturze wobec D S, K J, D J i AZ, ponieważ ww. zostali skazani tym samym wyrokiem Sądu Okręgowego w L, który to wyrok stanowił podstawę wystawienia wobec Skarżącego tytułu wykonawczego.
Z wyroku tego wynika wprost, że orzeczony wobec ww. osób przepadek równowartości korzyści majątkowej nie jest zobowiązaniem solidarnym z żadną inną osobą. Wobec powyższego nie została również naruszona zasada zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, o której mowa w art. 8 k.p.a.
Organ, tj. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B wskazał jednocześnie, że Skarżący skierował do Sądu Okręgowego w L wniosek z [...] stycznia 2018 r. (k. 35-44) o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania orzeczenia - prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L z [...] grudnia 2010 r. w sprawie [...] [...] [...] i wskazanie, że orzeczony w pkt VI i VIII wyroku przepadek równowartości korzyści majątkowej ma być wykonany w wysokości pomniejszonej o zapłacone i wyegzekwowane kwoty orzeczone w tym samym trybie i za ten sam czyn w innych postępowaniach wobec wskazanych w tym wniosku osób.
Sąd Okręgowy w L postanowieniem z [...] lutego 2018 r. sygn. akt [...] [...] [...](k.130-131) nie uwzględnił wniosku Pana K J. Sąd podkreślił w uzasadnieniu postanowienia: "nie ulega żadnych wątpliwości, iż orzeczenia o przepadku zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w L w sprawie [...] [...] dotyczą wyłącznie K J winny zostać przez niego wykonane w całości." Sąd Apelacyjny w L postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. sygn. akt [...] [...] [...] (k.128-129) utrzymał w mocy ww. orzeczenie Sądu Okręgowego.
5. Reasumując ustalony w toku postępowania stan faktyczny i prawny wskazuje, że nie wystąpiła w tej sprawie przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. wygaśnięcie obowiązku w części, w jakiej obowiązek ten wygasł w wyniku zapłaty lub wyegzekwowania od innych osób biorących udział w przestępstwie.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w skarżonym postanowieniu.
Zdaniem Sądu orzekającego, organ zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była logiczna i zgodna z przepisami prawa i doświadczenia życiowego. Zawarte w postanowieniu ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a postępowanie administracyjne nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Inna ocena dowodów w sprawie przez stronę skarżącą nie przesądza, że oceny organów są błędne.
6. W takim stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3. p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI