I SA/Bk 533/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2014-12-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc finansowaobszary górskieniekorzystne warunki gospodarowaniaARiMRpostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniaśrodki unijnerolnictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich, uznając, że postępowanie zostało wznowione z naruszeniem prawa, gdyż organ posiadał wiedzę o istotnych okolicznościach faktycznych już wcześniej.

Skarżący ubiegał się o pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich. Po przyznaniu pierwotnie płatności, organ wznowił postępowanie, twierdząc, że pojawiły się nowe okoliczności dotyczące faktycznego użytkownika działek rolnych. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że organ nie wykazał w sposób dostateczny przesłanek do wznowienia postępowania, ponieważ posiadał wiedzę o istotnych okolicznościach faktycznych już przed wydaniem pierwotnej decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi K. Z. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji uchylającą pierwotną decyzję o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich (płatności ONW) za rok 2012. Organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powołując się na nowe okoliczności faktyczne dotyczące faktycznego użytkownika działek rolnych, który miał być synem skarżącego. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ I instancji uchylił pierwotną decyzję i odmówił przyznania płatności. Organ II instancji również uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, a następnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., twierdząc, że organ posiadał wiedzę o istotnych okolicznościach faktycznych już przed wydaniem pierwotnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organ nie wykazał w sposób dostateczny przesłanek do wznowienia postępowania, ponieważ analiza akt administracyjnych wykazała, że ten sam organ (Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. M.) dysponował dokumentacją dotyczącą przyznania wsparcia synowi skarżącego, w tym aktem notarialnym z dnia [...].04.2011 r. przenoszącym własność spornych działek, już w 2010 r. oraz w okresie od [...].08.2012 r. do [...].12.2012 r., czyli przed wydaniem pierwotnej decyzji z dnia [...].10.2012 r. W związku z tym, sąd uznał, że organ nie wykazał, iż okoliczności ujawnione w piśmie z dnia [...].04.2013 r. były dla organu I instancji nowymi okolicznościami lub dowodami, nieznanymi na dzień wydania pierwotnej decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wykazał w sposób dostateczny przesłanek do wznowienia postępowania, ponieważ posiadał wiedzę o istotnych okolicznościach faktycznych i dowodach już przed wydaniem pierwotnej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie wykazał, iż okoliczności ujawnione w piśmie z dnia [...].04.2013 r. były dla organu I instancji nowymi okolicznościami lub dowodami, nieznanymi na dzień wydania pierwotnej decyzji, ponieważ analiza akt administracyjnych wykazała, że ten sam organ dysponował odpowiednią dokumentacją już wcześniej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich art. 21 § 2

Dotyczy przyznawania pomocy finansowej.

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 5

k.p.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

w zw. z art 145 § 1 pkt 5, art. 147 i 150 k.p.a.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lit. c)

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich art. 21 § 2

pkt 1

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji ostatecznych.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 152

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego art. 3 § 2

pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał w sposób dostateczny przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ posiadał wiedzę o istotnych okolicznościach faktycznych i dowodach już przed wydaniem pierwotnej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych. Przez 'nowe okoliczności faktyczne' należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach.

Skład orzekający

Andrzej Melezini

przewodniczący

Jacek Pruszyński

sprawozdawca

Paweł Janusz Lewkowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), zwłaszcza w kontekście posiadania przez organ wiedzy o istotnych okolicznościach faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji publicznej posiadał wiedzę o istotnych dla sprawy okolicznościach, ale nie uwzględnił jej w pierwotnym postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji i jak istotne są zasady postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście wznowienia postępowania. Pokazuje też, jak sądy administracyjne kontrolują działania organów.

Czy organ administracji może wznowić postępowanie, jeśli sam wcześniej posiadał kluczowe informacje?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 533/14 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2014-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-10-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Andrzej Melezini /przewodniczący/
Jacek Pruszyński /sprawozdawca/
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 par.1 pkt 5, art. 7, art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Krzysztofa Z. P. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. M. z dnia [...].06.2014 r., nr [...], 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego K. Z. P. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
K. Z. P. (dalej powoływany także jako: "Skarżący") złożył w dniu [...].05.2012 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w W. M. wniosek o przyznanie płatności na 2012 r., w którym ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do działek rolnych zwanej dalej płatności ONW o łącznej powierzchni wynoszącej 28,58 ha.
Decyzją Nr [...] z dnia [...].10.2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. M. przyznał Skarżącemu płatności ONW na 2012 r. we wnioskowanej wysokości.
W dniu [...].04.2013 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. M. wpłynęły dokumenty przekazane przez P. Oddział Regionalny Biuro Wsparcia Inwestycyjnego ARiMR w B. (organ właściwy do rozpatrywania wniosków złożonych w ramach programu Młody Rolnik), znak sprawy [...] z dnia [...].03.2013 r. z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego dotyczącego kontroli krzyżowej beneficjenta działania "Ułatwianie startu Młodym Rolnikom" Pana M. P. oraz Pana K. Z. P., z których wynikało, że Pan M. P. jest jedynym i faktycznym użytkownikiem działek ewidencyjnych nr [...], [...], ... od momentu przejęcia gospodarstwa, tj. od dnia [...].04.2011 r.
W związku ze stwierdzeniem wystąpienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych oraz uzyskaniem nowych dowodów nieznanych organowi
w dniu wydania decyzji z dnia [...].10.2012 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. M. w dniu [...].10.2013 r. wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art 145 § 1 pkt 5, art. 147 i 150 k.p.a.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w którym ustalono,
że wyłącznym posiadaczem działek ewidencyjnych o nr [...], [...], ... na dzień [...] grudnia 2012 r. był syn Skarżącego – M. P , Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. M. decyzją z dnia [...].03.2014 r. nr [...] uchylił decyzję dotychczasową i orzekł o przyznaniu Skarżącemu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 do powierzchni 16,48 ha.
Po rozpatrzeniu odwołania Organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję
w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego w W. M. W uzasadnieniu organ wskazał, że przyczyną uwzględnienia odwołania w niniejszej sprawie była nieadekwatność rozstrzygnięcia podjętego przez organ w stosunku do uzasadnienia.
Po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego w dniu [...].06.2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. M. decyzją nr [...] uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...].10.2012 r. o przyznaniu płatności w ramach ONW na rok 2012 do powierzchni 16,48 ha a także odmówił przyznania płatności do działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...],...
W wyniku rozpoznania odwołania pełnomocnika Skarżącego, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...].08.2014 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że z dokumentów przekazanych przez Biuro Wsparcia Inwestycyjnego ARiMR w B., znak sprawy [...] z dnia [...].03.2013 r. wynika, że Pan M. K. P. jest jedynym i faktycznym użytkownikiem działek ewidencyjnych nr [...], [...] ... od dnia [...] [...].2011 r. Oznacza to, że Skarżący nie był w posiadaniu wyżej wymienionych działek ewidencyjnych deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012. Wobec ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...].10.2012 r. zostało wznowione przez organ I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nowe okoliczności faktyczne istniały w chwili wydania ww. decyzji, nie były jednak znane organowi. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania. W toku wznowionego postępowania organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), obowiązany jest ustalić, czy ta nowa okoliczność faktycznie występowała, prowadząc w tym celu postępowanie wyjaśniające.
Zdaniem organu odwoławczego, w przypadku, gdy organ I instancji
po wydaniu decyzji w sprawie przyznania płatności powziął informację o istotnych dla sprawy nowych okolicznościach faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nie znanych organowi, który ją wydał w tym dniu (np. o użytkowaniu przez nowego posiadacza gospodarstwa rolnego gruntów rolnych zadeklarowanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności), opisane okoliczności stanowią podstawę do wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności zakończonej
ww. decyzją, stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Organ odwoławczy zaznaczył, że przy wznowieniu postępowania w sytuacji wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie jest istotne, z jakich przyczyn ujawnione nowe okoliczności i dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne, a w szczególności czy nastąpiło to na skutek zaniedbań organu
(np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów. Istotne jest jedynie czy nastąpiło ujawnienie takich okoliczności, które dla sprawy mają istotne znaczenie, a których nie uznał organ wydający decyzję. Przy tym dowody
i fakty nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę muszą stanowić nowość w konkretnym postępowaniu. Musiały więc nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 27 stycznia 1984 r., SA/Wr 649/83, ONSA 1984/1/7). Dlatego też, twierdzenie Skarżącego, że już w dniu złożenia wniosku ([...].07.2011r.) do Biura Wsparcia Inwestycyjnego ARiMR w B. o płatność w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" organy posiadały wiedzę o przekazaniu przez Skarżącego na rzecz syna części gospodarstwa rolnego jest bezzasadne, gdyż sprawy te były prowadzone przez różne organy ARiMR. Organem rozpatrującym sprawę
o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" był Dyrektor P. Oddziału Regionalnego, a organem rozpatrującym wniosek
o przyznanie płatności obszarowych na rok 2012 był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. M.
Organ odwoławczy wskazał także, że twierdzenie Skarżącego jakoby organy ARiMR posiadały wiedzę na temat zamiaru przekazania przez Skarżącego spornych działek synowi już w dniu [...].08.2010 r., tj. w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", gdyż wszystkie dane odnośnie działek ewidencyjnych znalazły odwzorowanie w systemie informatycznym ARiMR OFSA - PROW jest bezzasadne, bowiem Kierownik Biura Powiatowego jako odrębny organ rozpatrujący wniosek o przyznanie płatności na rok 2012 nie posiada dostępu do wspomnianego systemu informatycznego.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł pełnomocnik Skarżącego, zarzucając naruszenie:
– art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 16 § 1 k.p.a. w związku z art. 21
ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - poprzez wznowienie z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mimo, że przedmiotowa sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...].10.2012 r. w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2012, w sytuacji, gdy wszystkie okoliczności istotne dla sprawy były znane organowi już na dzień wydawania decyzji, a od dnia wydania decyzji z dnia [...].10.2012 r. do dnia [...].10.2013 r. tj. wznowienia postępowania nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję;
– art. 7 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, zinterpretowanie wszelkich niejasności i niedopowiedzeń
na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego, skutkujące wydaniem błędnego rozstrzygnięcia;
– art. 8 k.p.a. — zasady pogłębiania zaufania w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy
z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez przesłanie przez ARiMR spersonalizowanego wniosku
o płatność na 2012 rok bezpośrednio Skarżącemu, w sytuacji, gdy ARiMR posiadała wiedzę i wszelkie dokumenty świadczące o przekazaniu przedmiotowych działek na rzecz syna wnioskodawcy już w 2011 roku.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organy ARiMR wykorzystują w swej działalności systemy informatyczne OFSA-PROW oraz ZSZIK, w których
to systemach na dzień wydawania pierwotnej decyzji z dnia [...].10.2012 r. znajdowały się dane wskazujące, że syn Skarżącego rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej w tej samej lokalizacji, co Skarżący. Tym samym, organ nie wykorzystał wszelkich dostępnych danych, służących zweryfikowaniu poprawności materialnej wniosku Skarżącego o przyznanie płatności.
Dodatkowo pełnomocnik Skarżącego wskazał, że Skarżący nie tylko za 2012 ale również za 2013 r. otrzymał spersonalizowane wnioski o płatność obejmujące działki przekazane synowi Skarżącego [...].04.2011 r. Syn Skarżącego spersonalizowany wniosek otrzymał dopiero w 2014 r., pomimo iż organ wcześniej był w posiadaniu informacji, że przedmiotowe działki są przez niego użytkowane
od 2011 r.
Wskazując na powyższe, pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji
w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymując stanowisko
w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
W wykonaniu wezwania Sądu, pełnomocnik organu dołączył do akt sprawy komplet dokumentacji dotyczącej przyznania pomocy w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" dotyczących syna Skarżącego oraz wyjaśnił, że zgodnie
z decyzją Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wnioski
z działania 112 - Ułatwienie startu młodym rolnikom zostały przekazane
do rozpatrywania pracownikom Biur Powiatowych ARiMR. Wniosek syna Skarżącego był rozpatrywany w okresie od [...].08.2012 r. do [...].12.2012 r. Po tej dacie, wnioski zostały przekazane do rozpatrywania przez Biuro Wsparcia Inwestycyjnego
w B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Dokonując kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stwierdził,
że naruszone zostały przepisy postępowania, bowiem ujawniona została wadliwość decyzji mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaistniały zatem podstawy do jej uchylenia oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r.,
poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.
Zasadniczy spór w sprawie sprowadzał się do oceny, czy organ ARiMR – Kierownik Biura Powiatowego w W. M. słusznie wznowiły wobec Skarżącego postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy finansowej z ONW za 2012 r., a następnie pozbawiły go tychże dopłat, wskazując że nie spełnia on podstawowego warunku przyznania pomocy, jakim jest bycie producentem rolnym i użytkowanie rolniczo wszystkich zadeklarowanych użytków rolnych.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji, wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a . Zgodnie z tym przepisem decyzje,
od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko
w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
W konsekwencji wzruszenie decyzji ostatecznych nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków, do których należą między innymi tzw. tryby nadzwyczajne, w tym tryb wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (por. wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1747/97, LEX nr 41683 i z dnia 15 listopada
1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 45). W związku z tym,
że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, przesłanki wznowienia podlegają wykładni ścieśniającej (por. wyroki: WSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt SA/Rz 1824/03, LEX nr 132974 i NSA
z dnia 9 września 2001 r., sygn. akt I SA 1788/99, LEX nr 75514. W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3,
poz. 86) wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.
W przedmiotowej sprawie, podstawą do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Treść tego przepisu stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Omawiana regulacja ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się,
że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04; LEX nr 143703).
Z analizy akt sprawy, w szczególności uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. M. upatrywał przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w przekazaniu przez P. Oddział Regionalny Biuro Wsparcia Inwestycyjnego ARiMR w B. dokumentów sprawy [...], z których wynikało, że Pan M. P. – syn Skarżącego jest jedynym i faktycznym użytkownikiem działek ewidencyjnych nr [...], [...] ... od momentu przejęcia gospodarstwa, tj. od dnia [...].04.2011 r. Zdaniem organu, były to nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi w dniu wydawania pierwotnej decyzji z dnia [...].10.2012 r., a zatem istniały podstawy do wznowienia postępowania.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się takim twierdzeniem, bowiem szczegółowa analiza akt spraw, dotyczących zarówno przyznania Skarżącemu pomocy finansowej w ramach płatności ONW za 2012 r. oraz sprawy przyznania pomocy finansowej synowi Skarżącemu w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" wskazują, że organ nie wykazał w dostatecznym stopniu istnienia przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145
§ 1 pkt 5 k.p.a.
Niewątpliwie kwesta ustalenia, kto prowadził działalność rolniczą
w gospodarstwie rolnym, w którego skład wchodziły działki rolne będące przedmiotem wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2012, jest okolicznością istotną dla sprawy. Jednakże zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że powyższa kwestia był nową okolicznością, która nie była znana organowi wydającemu decyzję.
Z akt sprawy (brak numeracji kart) dotyczącej przyznania wsparcia synowi Skarżącego w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" wynika,
że wniosek został złożony w dniu [...].08.2010 r. w P. Oddziale Regionalnym ARiMR Biurze Wsparcia Inwestycyjnego w B. Następnie wniosek ten został poddany ocenie formalnej i syn Skarżącego został wezwany w dniu [...].09.2010 r. do usunięcia braków formalnych, które to braki był zobowiązany do uzupełnienia w Biurze Powiatowym ARiMR w W. M. Syn Skarżącego uzupełniony (skorygowany) wniosek w ramach powyższego działania złożył już w dniu [...].10.2010 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w W. M. wraz z niezbędnymi załącznikami. Ocenę merytoryczną powyższego wniosku przeprowadziła pani J. B. Następnie decyzją z dnia [...].12.2010 r. została przyznana pomoc finansowa synowi Skarżącemu w wysokości 75 000 zł, z zastrzeżeniem spełnienia określonych warunków, w tym nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa wskazanego w biznes planie (obejmujące m.in. sporne działki) w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji. Syn Skarżącego
w drodze umowy darowizny, sporządzonej w formie aktu notarialnego, nabył własność spornych działek (o nr [...], [...] ...) w dniu [...].04.2011 r. Wypis powyższego aktu notarialnego został złożony w Biurze Wsparcia Inwestycyjnego ARiMR w dniu [...] czerwca 2011 r., zaś syn Skarżącego w dniu [...].07.2011 r. złożył oświadczenie o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia [...].04.2011 r. W dniu [...] lipca 2011 r. w gospodarstwie syna Skarżącego przeprowadzona kontrola na miejscu, która nie wykazała żadnych nieprawidłowości. Sprawa dotycząca przyznania synowi Skarżącego wsparcia w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" została przekazana Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w W. M. w dniu [...].08.2012 r., zgodnie z protokołem przekazania wniosków. Syn Skarżącego w dniu [...].10.2012 r. przedłożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. M. zaświadczenie z KRUS o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zaświadczenie to zostało zweryfikowane pozytywnie, a pracownikiem sprawdzającym weryfikację była pani J. B. Dokumenty dotyczące sprawy syna Skarżącego zostały przekazane z Biura Powiatowego ARiMR w W. M. do Biura Wsparcia Inwestycyjnego w dniu [...].12.2012 r.
Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że pełnomocnik Skarżącego skutecznie na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zakwestionował stanowisko Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., jakoby Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. M., jako odrębny organ agencji, nie posiadał wiedzy i dostępu do danych i dokumentów zgromadzonych w sprawie dotyczącej przyznania wsparcia finansowego synowi Skarżącemu – w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom". Analiza akt administracyjnych wskazuje, że akta sprawy dotyczącej przyznania pomocy finansowej synowi Skarżącego, były w dyspozycji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. M. co najmniej dwukrotnie – w 2010 r. oraz w okresie od [...].08.2012 r. do [...].12.2012 r. Dla przedmiotowej sprawy istotny jest przede wszystkim drugi z powyższych okresów, gdyż w 2012 r. rozpoznawany był również wniosek Skarżącego z [...].05.2012 r. o przyznanie płatności ONW za 2012 r., zakończony decyzją z dnia [...].10.2012 r. Oznacza to, że na dzień wydawania pierwotnej decyzji, tj. [...].10.2012 r. w dyspozycji organu I instancji pozostawała dokumentacja dotycząca przyznania wsparcia synowi Skarżącego w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom", w tym również wypis z aktu notarialnego z [...].04.2011 r. przenoszący własność działek o nr [...], [...] ... na rzecz syna Skarżącego. Zaznaczyć przy tym należy, że w sprawę syna Skarżącego prowadziła J. B., czyli pracownik Biura Powiatowego ARiMR w W. M.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że nie można przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu (por. wyrok NSA z dnia
23 lipca 2003 r. sygn. akt III SA 2991/2001, Lex nr 90459, wyrok NSA z dnia
10 lutego 1999 r. sygn. akt III SA 5019/1998, ONSA 2000/2/62) oraz, że wyrazy "wyjdą na jaw", użyte w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., oznaczają, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (wyrok NSA
w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1454/1999, ONSA 2001/3/123).
Mając powyższe na uwadze, przyjąć należy że organ nie wykazał
w dostateczny sposób przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego
w sprawie, co doprowadziło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pragnie przy tym podkreślić,
że zgadza się z organem, że przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. powinny dotyczyć konkretnego organu administracji, jednakże pogłębiona analiza akt spraw dotyczących Skarżącego jak również jego syna, wskazuje że ten sam organ – Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. M. był w 2012 r.
w posiadaniu informacji i dokumentów wskazujących, że Skarżący na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW za 2012 r. nie był posiadaczem wszystkich zadeklarowanych działek stanowiących użytki rolne. Przedłożone przez pełnomocnika organu wyjaśnienia z dnia [...].12.2014 r. (k. 40 akt sąd.) nie wyjaśniają, w jakim charakterze Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. M. dysponował aktami sprawy syna Skarżącego (wskazują jedynie,
że na podstawie decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł.), jednakże nie budzi wątpliwości, że faktycznie tymi dokumentami dysponował i miał do nich dostęp. Tym samym, nie można zgodzić się z organem, że okoliczności ujawnione w piśmie z dnia [...].04.2013 r. przekazanego przez P. Oddział Regionalny Biuro Wsparcia Inwestycyjnego ARiMR w B., a dotyczące właściciela działek nr [...], [...] ... były dla organu I instancji nowymi okolicznościami czy dowodami, nieznanymi na dzień [...].10.2012 r. tj., datę wydania pierwotnej decyzji przyznającej płatność ONW Skarżącemu na 2012 r.
Z wyżej powołanych względów, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją wydanie decyzja Organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy
i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnia się wyroku. Podstawę orzeczenia
o kosztach postępowania stanowiły natomiast przepisy art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI