I SA/Bk 491/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego (NPUS) o obciążeniu GIF kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 10.145,85 zł. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) z 4 lipca 2019 r., a zakończone umorzeniem z powodu braku majątku zobowiązanego. Organy egzekucyjne argumentowały, że zgodnie z przepisami intertemporalnymi należy stosować przepisy obowiązujące przed nowelizacją, co uzasadnia obciążenie wierzyciela kosztami. Sąd zgodził się z organami co do stosowania przepisów obowiązujących przed nowelizacją, odrzucając zarzut naruszenia art. 64c § 6 u.p.e.a. w nowym brzmieniu. Jednakże, Sąd uchylił zaskarżone postanowienia z powodu błędnego ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Sąd uznał, że nawet przy stosowaniu przepisów sprzed nowelizacji, koszty egzekucyjne powinny podlegać miarkowaniu, zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego (wyrok SK 31/14), który zakwestionował brak maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych. Sąd wskazał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy przejściowe, uznając, że wprowadzenie limitu 40.000 zł w art. 8 noweli wyczerpuje obowiązek dostosowania się do wyroku TK. Sąd podkreślił, że opłata za zajęcie rachunku bankowego w kwocie 10.181,92 zł powinna zostać miarkowana, uwzględniając realia postępowania, nakład pracy i stopień skomplikowania, a organy nie wykazały takiej analizy. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, stosowanie przepisów intertemporalnych, miarkowanie kosztów egzekucyjnych w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
Dotyczy spraw wszczętych przed nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z 2021 r., gdzie koszty zostały naliczone na podstawie przepisów sprzed nowelizacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy do kosztów postępowania egzekucyjnego wszczętego przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale zakończonego po tej dacie, stosuje się przepisy dotychczasowe, czy nowe, w szczególności w zakresie obciążenia wierzyciela będącego jednostką budżetową kosztami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do kosztów postępowania egzekucyjnego wszczętego przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem przepisów intertemporalnych ustawy nowelizującej. Nowy art. 64c § 6 u.p.e.a. nie ma zastosowania do postępowań wszczętych przed jego wejściem w życie.
Uzasadnienie
Przepisy intertemporalne ustawy nowelizującej (art. 6 ust. 1) stanowią, że w postępowaniu wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Choć postępowanie zostało zakończone po nowelizacji, moment wszczęcia decyduje o stosowaniu przepisów.
Czy koszty postępowania egzekucyjnego, w tym opłata za zajęcie rachunku bankowego, naliczone na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powinny podlegać miarkowaniu zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli postępowanie zostało zakończone po wejściu w życie nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, koszty postępowania egzekucyjnego powinny podlegać miarkowaniu, uwzględniając wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte przed nowelizacją, a postanowienie o kosztach wydane po niej. Organy błędnie uznały, że wprowadzenie limitu 40.000 zł w art. 8 noweli wyczerpuje obowiązek miarkowania.
Uzasadnienie
Wyrok TK SK 31/14 zakwestionował brak maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych. Nawet jeśli przepisy przejściowe nakazują stosowanie przepisów dotychczasowych, obowiązek miarkowania kosztów egzekucyjnych, wynikający z Konstytucji, pozostaje aktualny. Organy powinny wykazać, że naliczona kwota opłaty jest proporcjonalna do nakładu pracy i skomplikowania sprawy, stosując analogię do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a.
Czy organ egzekucyjny, działający w ramach państwowej jednostki budżetowej, może obciążyć kosztami egzekucyjnymi wierzyciela będącego państwową jednostką budżetową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zgodnie z przepisami obowiązującymi przed nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie było podstaw do odstąpienia od obciążenia kosztami wierzyciela będącego państwową jednostką budżetową.
Uzasadnienie
Sąd przyznał rację organom, że przepisy obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie przewidywały zwolnienia wierzyciela będącego państwową jednostką budżetową z kosztów egzekucyjnych. Nowy art. 64c § 6 u.p.e.a. nie miał zastosowania.
Przepisy (33)
Główne
u.p.e.a. art. 64c § § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
ustawa nowelizująca art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Pomocnicze
Dz.U. 2019 poz 1553 art. 6 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
t.j. Dz.U. 2023 poz 2505 art. 59 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
t.j. Dz.U. 2023 poz 2505 art. 59 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
t.j. Dz.U. 2023 poz 2505 art. 64
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
t.j. Dz.U. 2023 poz 2505 art. 64c § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
t.j. Dz.U. 2023 poz 2505 art. 64c § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
t.j. Dz.U. 2023 poz 2505 art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. 2020 poz. 1427 art. 59 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. 2020 poz. 1427 art. 59 § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. 2020 poz. 1427 art. 64c § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. 2020 poz. 1427 art. 64c § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. 2020 poz. 1427 art. 64c § § 6a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. 2020 poz. 1427 art. 64c § § 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. 2020 poz. 1427 art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. 2020 poz. 1427 art. 64 § § 9 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz. U. z 2019 r. poz. 1553 art. 7
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. z 2019 r. poz. 1553 art. 8
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
k.p.a. art. 124 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 18
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2023 poz. 1270 art. 11
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne art. 112 § ust. 1 pkt 1
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty postępowania egzekucyjnego powinny podlegać miarkowaniu zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte przed nowelizacją ustawy. • Organy błędnie zinterpretowały przepisy przejściowe, uznając, że wprowadzenie limitu 40.000 zł w art. 8 noweli wyczerpuje obowiązek dostosowania się do wyroku TK.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów obowiązujących przed nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uzasadnia obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. • Przepisy intertemporalne ustawy nowelizującej wyłączają zastosowanie nowego art. 64c § 6 u.p.e.a. do postępowań wszczętych przed jego wejściem w życie.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek miarkowania kosztów egzekucyjnych • przepisy intertemporalne • zasada zakazu nadmiernej ingerencji • nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych
Skład orzekający
Marcin Kojło
przewodniczący
Małgorzata Anna Dziemianowicz
członek
Justyna Siemieniako
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, stosowanie przepisów intertemporalnych, miarkowanie kosztów egzekucyjnych w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw wszczętych przed nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z 2021 r., gdzie koszty zostały naliczone na podstawie przepisów sprzed nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wierzycieli w postępowaniach egzekucyjnych – możliwości obciążenia ich kosztami, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
“Czy koszty egzekucji mogą być nieproporcjonalnie wysokie? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.