I SA/Bk 49/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2023-07-19
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowydochody z działalności gospodarczejkoszty uzyskania przychodówprzychodystrata podatkowapozorne transakcjeVATkontrola podatkowadecyzja podatkowaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając transakcje zakupu i sprzedaży maszyn za pozorne, co skutkowało nieuznaniem części przychodów i kosztów uzyskania przychodów.

Sprawa dotyczyła skargi K.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku w przedmiocie określenia wysokości straty oraz odsetek za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, uznając część wydatków za koszty uzyskania przychodów, ale jednocześnie zakwestionował pozorność transakcji zakupu i sprzedaży maszyn. Sąd administracyjny w większości podzielił stanowisko organu odwoławczego, uznając kluczowe transakcje za pozorne i oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę K.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku dotyczącą określenia wysokości straty podatkowej oraz odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy za marzec i maj 2019 r. Sprawa wywodziła się z kontroli podatkowej, która wykazała zawyżenie przychodu, kosztów uzyskania przychodów oraz straty z pozarolniczej działalności gospodarczej skarżącego. Organ pierwszej instancji określił zobowiązanie podatkowe i odsetki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił tę decyzję, częściowo uznając wydatki za koszty uzyskania przychodów, ale jednocześnie zakwestionował pozorność niektórych transakcji. Skarżący nie zgodził się z decyzją organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym powiązania między spółkami, sposób rozliczeń oraz ceny transakcyjne, uznał kluczowe transakcje zakupu i sprzedaży maszyn za pozorne. Sąd podzielił ustalenia organu odwoławczego co do pozorności transakcji związanych z umową nr [...] dotyczącą pomp, systemu dozowania, agregatów i wentylacji, a także transakcji sprzedaży wytłaczarki, układu plastyfikującego, aglomeratora i młynów. Sąd uznał również za pozorne transakcje dotyczące sprzedaży przecinarki do folii, wskazując na nieuzasadniony gospodarczo łańcuch dostaw i zawyżone ceny. Sąd zaakceptował jednak stanowisko organu odwoławczego, że zakup wentylatora i analizatora nie był pozorny, a podatek od nieruchomości oraz koszty zakupu rolet i płyt P. powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną, uznając prawidłowość rozstrzygnięcia organu odwoławczego w zakresie określenia zobowiązania podatkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, transakcje te mogą zostać uznane za pozorne, jeśli brak jest uzasadnienia gospodarczego, występują powiązania między podmiotami, a sposób rozliczeń i ceny odbiegają od rynkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał transakcje za pozorne ze względu na powiązania osobowe i kapitałowe między spółkami, brak uzasadnienia gospodarczego dla skomplikowanego łańcucha transakcji, specyficzne rozliczenia (kompensaty, płatności tego samego dnia w tych samych kwotach), zawyżone ceny w porównaniu do rynkowych oraz brak dowodów na rzeczywiste nabycie, remont i sprzedaż maszyn.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1 i ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Nie zalicza się do przychodów pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych.

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1f pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Sąd sugeruje omyłkowe wskazanie przez autora skargi, przepis dotyczy odpłatnego zbycia udziałów, a nie kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej.

o.p. art. 21 § § 1 pkt 1, § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 23 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 24

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 44 § ust. 3f i ust. 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 53 § § 4 i art. 53a § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych został uznany za nieuzasadniony.

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego obowiązku działania organu w sposób zapewniający uwzględnienie praw i słusznych interesów stron oraz prawdy materialnej został uznany za nieuzasadniony.

o.p. art. 187 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego obowiązku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego został uznany za nieuzasadniony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Transakcje zakupu i sprzedaży maszyn miały charakter pozorny z uwagi na powiązania między podmiotami, brak uzasadnienia gospodarczego, specyficzne rozliczenia i zawyżone ceny. Zaliczka otrzymana na poczet dostawy w następnym okresie nie stanowi przychodu w roku otrzymania. Koszty zakupu rolet i płyt P. oraz podatek od nieruchomości od przybudówek stanowią koszty uzyskania przychodów, jeśli nie udowodniono braku wykorzystania przybudówek w działalności gospodarczej.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że transakcje były gospodarcze, a organy błędnie uznały je za pozorne, naruszając przepisy prawa materialnego i procesowego. Skarżący kwestionował ustalenia organów dotyczące przychodów i kosztów uzyskania przychodów związanych ze sprzedażą maszyn i urządzeń.

Godne uwagi sformułowania

brak uzasadnienia ściśle gospodarczego w gąszczu powiązań i pozornych transakcji nie sposób również nie dostrzec specyficznych okoliczności towarzyszących rozliczeniom w realiach gospodarczych jako niespotykana jawi się także sytuacja, gdy podmioty w ramach kompensaty nie dochodzą roszczeń z tytułu opóźnień nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, a ich zastosowanie w sprawie nie budzi wątpliwości

Skład orzekający

Małgorzata Anna Dziemianowicz

przewodniczący sprawozdawca

Marcin Kojło

sędzia

Justyna Siemieniako

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pozorności transakcji w kontekście podatku dochodowego od osób fizycznych, analiza powiązań między podmiotami gospodarczymi, ustalanie przychodów i kosztów uzyskania przychodów w przypadku skomplikowanych łańcuchów dostaw."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego z licznymi powiązaniami między podmiotami i skomplikowanymi transakcjami. Ocena pozorności transakcji jest zawsze indywidualna i zależy od całokształtu okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy analizują złożone transakcje finansowe i powiązania między firmami w celu wykrycia unikania opodatkowania. Jest to pouczający przykład dla przedsiębiorców i doradców podatkowych.

Sąd rozbił siatkę pozornych transakcji: jak powiązane firmy próbowały zaniżyć podatek dochodowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 49/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-07-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako
Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Kojło
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 2176/23 - Postanowienie NSA z 2024-01-05
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1128
art. 14 ust. 1 i ust. 3 pkt 1, art. 22 ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lipca 2023 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 21 listopada 2022 r., nr 2001-IOD.4102.23.2022 w przedmiocie określenia wysokości straty oraz odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za marzec i maj 2019 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zambrowie na podstawie upoważnienia z 19 października 2021 r. wszczął wobec K. C., dalej jako: "skarżący", kontrolę podatkową w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r.
W protokole kontroli podatkowej nr [...], doręczonym 28 lutego 2022 r., w zakresie prawidłowości rozliczenia 19% podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej stwierdzono: (-) zawyżenie przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej o kwotę 857.349,00 zł, (-) zawyżenie kosztów uzyskania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej o kwotę 1.345.929,36 zł, (-) zawyżenie straty z pozarolniczej działalności gospodarczej o kwotę 488.221,00 zł, (-) zaniżenie dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej o kwotę 4.357,86 zł. Powyższe nieprawidłowości związane były z: (-) pozornym charakterem transakcji zakupów związanych z umową Nr [...], (-) uznaniem, że faktury sprzedaży maszyn i urządzeń zakupionych w cenie złomu, a następnie wyremontowanych przez stronę nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, (-) pozornym charakterem transakcji zakupu i sprzedaży przecinarki do folii, (-) nieuwzględnieniem jako kosztów uzyskania przychodów wydatków strony na zakup rolet i płyt P.
Postanowieniem z 9 maja 2022 r., nr 2014-SPK1.4102.1.2022, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zambrowie wszczął wobec skarżącego postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r.
Decyzją z 10 czerwca 2022 r., nr 2014-SKP1.4102.1.2022, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zambrowie określił stronie wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 4.357,86 zł w miejsce straty z pozarolniczej działalności gospodarczej wykazanej w zeznaniu PIT-36L za 2019 r. w wysokości 488.221,00 zł oraz odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy za marzec i maj 2019 r. w kwocie odpowiednio 842,00 zł i 503,00 zł.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku decyzją z 21 listopada 2022 r., nr 2001-IOD.4102.23.2022, uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i na podstawie art. 45 ust. 6 w zw. z art. 9 ust 2., art. 14 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 24a ust. 1, art. 27b ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 2, art. 30c ust. 1 i ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128), dalej jako: "u.p.d.of.", oraz art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 24, art. 23 § 2 pkt 1 oraz art. 53 § 4 i art. 53a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), dalej jako: "o.p.", określił stronie:
- stratę w wysokości 22.123,94 zł w miejsce wykazanej w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w rok podatkowym 2019 (PIT-36L) straty z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 488.221,00 zł,
- odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych: za marzec 2019 r. w kwocie 679,00 zł, za maj 2019 r. w kwocie 457,00 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowił uchylić w całości zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy z uwagi na to, iż organ pierwszej instancji niezasadnie nie uznał części wydatków strony za koszty uzyskania przychodów.
Jak wynika z decyzji, strona prowadziła działalność pod firmą Przedsiębiorstwo Przetwórczo-Handlowe "H.", której przedmiotem działania była produkcja tworzyw sztucznych w formach podstawowych. Skarżący podczas kontroli podatkowej prowadzonej przez organ pierwszej instancji nie przedłożył księgi przychodów i rozchodów za 2019 r., gdyż jej nie prowadził. Strona przedstawiła jedynie rejestry prowadzone na potrzeby podatku od towarów i usług: rejestry sprzedaży i zakupów za okresy od stycznia do grudnia 2019 r. Organ pierwszej instancji ustalił również, że strona dokumentowała sprzedaż fakturami i fakturami korygującymi, wystawianymi za pomocą programu komputerowego e-m., stosując następujący sposób numerowania faktur: FA (dla korekt FK) / rok wystawienia faktury / miesiąc wystawienia faktury / dzień wystawienia faktury / numer kolejny faktury w miesiącu.
Z tabeli znajdującej się na str. 4-5 zaskarżonej decyzji wynika ustalony przychód z pozarolniczej działalności skarżącego, z uwzględnieniem różnic między wysokością sprzedaży wynikającej z rejestrów sprzedaży VAT skarżącego i przychodem ustalonym przez organ pierwszej instancji:
- w maju 2019 r.: 515.750,00 zł a 52.100,00 – zaewidencjonowano zaliczkę wynikającą z umowy z 18 września 2018 r. Nr [...] oraz sprzedaż młyna wolnoobrotowego;
- we wrześniu 2019 r.: 322.540,00 zł a 80.740,00 zł - zaewidencjonowano sprzedaż wytłaczarki WT90 i układu plastyfikującego, a także usługi transportowej;
- w październiku 2019 r.: 100.050,00 zł a 0,00 zł - zaewidencjonowano sprzedaż aglomeratora AZ 800 oraz usługi transportowej;
- w listopadzie 2019 r.: 97.500,00 zł a 46.200,00 zł - zaewidencjonowano sprzedaż młyna typ ML S.C. 20 III i usługi transportowej.
Odnosząc się do kwestii sprzedaży 2 zestawów pomp do ciekłego gazu z kompletem mierników dozujących, systemu dozowania ciśnieniowego etanolu, 3 sztuk agregatów grzewczochłodzących, czujnika układu powietrza oraz 4 sztuk systemów wentylacji hali, organ odwoławczy wskazał, że 18 września 2018 r. skarżący zawarł w tym przedmiocie umowę Nr [...] ze spółką S. sp. z o.o. Na podstawie załącznika nr 1 i nr 2 odpowiednio z 16 maja 2019 r. i 13 marca 2020 r. strony umowy uzgodniły zapłatę na poczet wykonania przedmiotu umowy odpowiednio w wysokości 441.139,50 zł i 49.015,50 zł. Aneksem nr 1 z 25 września 2019 r. zmieniono datę realizacji zamówienia na 29 listopada 2019 r. Następnie Aneksem nr 2 z 20 listopada 2019 r. zmieniono podmiot zamawiający ze spółki S. na wydzieloną z niej spółkę A. sp. z o.o., która z dniem wydzielenia (18 października 2019 r.) wstąpiła w prawa i obowiązki wynikające z umowy z 18 września 2018 r. Ustalono również nowy termin realizacji zamówienia, tj. do 30 czerwca 2020 r.
Skarżący wskazał, że urządzenia sprzedane A. sp. z o.o. zostały nabyte od następujących podmiotów:
- 2 pompy do tłoczenia gazu, pompy do etanolu, 3 agregaty grzewczo-chłodzące i 3 wentylatory zostały nabyte 10 września 2019 r. od P. sp. z o.o., za kwotę 356 368,75 zł netto, VAT: 81 964,81; urządzenia te były przechowywane przez P. sp. z o.o. i dostarczone na koszt sprzedającego w maju 2020 r. do A. sp. z o.o. "z powodu opóźnienia budowy przyłącza energetycznego i uruchomienia linii produkcyjnej"; organ pierwszej instancji ustalił, że P. sp. z o.o. nabyła te urządzenia tego samego dnia (10 września 2019 r.) od S. sp. z o.o. (z której wyodrębniono A. sp. z o.o.); do transakcji sporządzony został dokument przyjęcia Nr [...] niezawierający podpisów osób, które go sporządziły, zatwierdziły oraz przyjęły wymienione w nim urządzenia;
- wentylator WO-60 REW, 3F 100C został nabyty od T. sp. z o.o.; urządzenie to "zostało dostarczone przy okazji dostawy surowca" do A. sp. z o.o.;
- analizator YES-AIR-D (dyfuzyjny) z czujnikiem PNP-A+, czujnikiem PNP-F i czujnikiem PNP-X został nabyty od M. R. B.; urządzenie to "zostało dostarczone przy okazji dostawy surowca" do A. sp. z o.o.
Zapłata części zobowiązania skarżącego wobec P. sp. z o.o. w kwocie 17.000,06 zł, wynikającego z faktury [...], nastąpiła 12 sierpnia 2021 r. na podstawie umowy o rozliczeniach trójstronnych. Na jej podstawie P. sp. z o.o. zwolniła skarżącego z długu w ww. wysokości, zaś skarżący zwolnił z długu wynikającego z faktury [...] Spółkę A.1 sp. z o.o. W ramach tej umowy A.1 sp. z o.o. dokonała zapłaty ww. kwoty na rzecz P. sp. z o.o. Organ pierwszej instancji ustalił, że spółki P., A. sp. z o.o. oraz S. sp. z o.o. są spółkami powiązanymi osobowo i kapitałowo.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie w toku czynności sprawdzających prowadzonych wobec A. sp. z o.o., dot. weryfikacji transakcji zawartych pomiędzy tą spółką a skarżącym, ustalił, że m.in. urządzenia zakupione od strony (pompa ciekłego gazu, system dozowania alkoholu, agregaty grzewczo-chłodzące i system wentylacji hali) uległy zniszczeniu na skutek pożaru zakładu produkcyjnego 18 listopada 2020 r. Urządzenia te zostały następnie wycofane z ewidencji środków trwałych.
W opinii DIAS w Białymstoku, NUS w Zambrowie prawidłowo ustalił, że działania strony w zakresie transakcji zakupu i sprzedaży związane z umową z 18 września 2018 r. Nr [...] miały charakter pozorny, a nie gospodarczy, a to ze względu m.in. na: powiązania osobowe i kapitałowe spółek uczestniczących w łańcuchu dostaw; brak uzasadnienia gospodarczego dla utworzonego łańcucha transakcji; dokonywanie płatności między stroną a P. sp. z o.o. oraz między P. sp. z o.o. a S. sp. z o.o. często w tych samych kwotach, tego samego dnia; uregulowanie części należności na rzecz P. sp. z o.o. w formie kompensaty po upływie prawie dwóch lat od zakupu urządzeń; brak decyzyjności skarżącego co do płatności, transportu, terminu dostawy etc.
W ocenie organu odwoławczego nie można jednak zakwestionować zakupu przez stronę: 24 października 2019 r. wentylatora WO-60 REW, 3F 100C od T. sp. z o.o. za kwotę 1.545,00 zł netto, VAT: 355,35 zł; 22 listopada 2019 r. analizatora YES-AIR-D (dyfuzyjnego) z czujnikiem PNP-A+Z, czujnikiem PNP-F i czujnikiem PNP-X (określanego następnie w fakturach sprzedażowych jako czujnik powietrza) od M. R. B. za kwotę 8.028,00 zł netto, VAT: 1 846,44 zł. Dowody zebrane w toku przedmiotowej sprawy nie wskazują na to, by przedmiotowe transakcje zakupu nie miały miejsca.
Reasumując, w opinii DIAS organ pierwszej instancji:
- prawidłowo nie uznał za koszty uzyskania przychodów wydatków rzekomo poniesionych przez stronę na zakup maszyn i urządzeń od P. sp. z o.o. w kwocie 345.674,00 zł; transakcja ta była bowiem transakcją pozorną i nie może stanowić kosztów uzyskania przychodu strony;
- prawidłowo nie uznał za przychód strony otrzymanej w maju 2019 r. zaliczki udokumentowanej fakturą z 20.05.2019 r. Nr [...] (tej samej transakcji dotyczyła również faktura [...]); transakcja ta była bowiem transakcją pozorną i nie może stanowić przychodu strony; nawet gdyby zaliczka ta dotyczyła transakcji odzwierciedlającej rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, mając na uwadze treść art. 14 ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.f., zaliczka ta nie mogła stanowić przychodu strony w 2019 r., albowiem dostawy dokonane były w 2020 r.;
- błędnie przyjął, że strona zawyżyła koszty uzyskania przychodów z nabycia ww. wentylatora i analizatora w łącznej kwocie 9.573,00 zł (8.028,00 zł + 1.545,00 zł).
Z dokumentów przedstawionych przez stronę wynika, że skarżący w 2019 r. uzyskał przychód ze sprzedaży:
- młyna wolnoobrotowego na rzecz D. D. E. za kwotę 105.000,00 zł netto, VAT: 24.150,00 zł (faktura z 22 maja 2019 r. Nr [...], termin płatności: 25 maja 2019 r.);
- wytłaczarki WT90 (126.000,00 zł netto, VAT: 28.980 zł) oraz układu plastyfikującego 2T12,5/6 (114.000,00 zł netto, VAT: 26.220 zł) na rzecz A.1 sp. z o.o. (faktura z 26 września 2019 r. Nr [...], termin płatności 17 października 2019 r.);
- aglomeratora AZ800 nr fabryczny 33 na rzecz A.1 sp. z o.o. za kwotę 98.250,00 zł netto, VAT: 22 597,50 zł (faktura z 3 października 2019 r. Nr [...]), termin płatności: 2 listopada 2019 r.),
- młyna typ ML S.C. 20 nr BBR044 na rzecz A.1 sp. z o.o. za kwotę 49.500,00 zł netto, VAT: 11.385,00 zł (faktura z 8 listopada 2019 r. Nr [...], termin płatności 29 listopada 2019 r.).
Organ pierwszej instancji ustalił, że D. E. zbył ww. młyn obrotowy A. sp. z o.o. Następnie młyn ten uległ zniszczeniu w pożarze. Wytłaczarka i układ plastyfikujący został nabyty przez stronę od A.1 sp. z o.o. na podstawie faktur z 28 września 2018 r., zaś młyn wolnoobrotowy, aglomerator i młyn typ ML S.C. zostały, według wyjaśnień strony, zakupione kilkanaście lat wcześniej w cenie złomu użytkowego w Zakładach Przemysłu A.2 S.A., a następnie wyremontowane przez stronę (strona nie przedstawiła dowodów na zakup i remont tych maszyn). W toku oględzin 3 grudnia 2021 r. przeprowadzonych przez Naczelnika Trzeciego US w Lublinie prezes A.1 sp. z o.o. wskazał maszyny i urządzenia zakupione od strony. Pracownicy ww. urzędu sporządzili dokumentację fotograficzną urządzeń i przesłali ją do A.1 sp. z o.o. celem opisania sporządzonych zdjęć i zestawienia ich z fakturami zakupowymi wystawionymi przez stronę.
Organ zwrócił także uwagę na błędy w dokumentach kompensaty zobowiązań skarżącego u A.1 sp. z o.o. oraz zakwestionował transport przedmiotowych maszyn samochodem IVECO, z uwagi na niezgodności w zużyciu paliwa, jak też samą cenę młynów do tworzyw sztucznych, porównując ceny na portalach sprzedażowych.
Zdaniem DIAS w Białymstoku NUS w Zambrowie prawidłowo ustalił, że działania strony w zakresie transakcji zakupu i sprzedaży wytłaczarki i układu plastyfikujacego oraz sprzedaży młyna wolnoobrotowego, aglomeratora i młyna typ ML S.C., a także sprzedaży usług transportowych miały charakter pozorny, a nie gospodarczy. Świadczy o tym m.in. brak dowodów potwierdzających zakup przez stronę po cenie złomu użytkowego młyna wolnoobrotowego, aglomeratora AZ 800 i młyna typu ML SC, a także jakichkolwiek dowodów potwierdzających koszty na naprawę tych urządzeń; brak świadków na okoliczność przechowywania i naprawiania tych urządzeń w odrębnym pomieszczeniu przyległym do hali budynku oraz załadowania tych maszyn na samochód ciężarowy IVECO; sprzedaż rzekomo wyremontowanego, kilkunastoletniego młyna typu ML SC20 w cenie znacznie wyższej niż wynosi aktualna oferta sprzedaży nowego młyna tego typu; brak zakupu oleju napędowego w dniach wykonania usługi transportu przedmiotowych maszyn; brak odzwierciedlenia dokonania 3 usług transportowych w ilości kupowanego przez Stronę oleju napędowego w miesiącach wrzesień - grudzień 2019 r.; okoliczność zakupu przez stronę w 28 września 2018 r. wytłaczarki i układu plastyfikującego (z zamiarem uruchomienia granulacji tworzyw opakowaniowych) od A.1, tj. od tej samej spółki, której sprzedała te urządzenia rok później (26 września 2019 r.) z zyskiem w wysokości 61.500,00 zł, w sytuacji, gdy do dnia sprzedaży strona nie uregulowała jakichkolwiek należności z tytułu nabycia tych maszyn; zeznania pracownicy strony, z których wynika, że nie widziała zakupionych we wrześniu 2019 r. i rzekomo przechowywanych przez rok wytłaczarki WT 90 oraz układu plastyfikującego, nie była ona obecna przy ich dostawie, nie miała wiedzy kiedy i przez kogo te maszyny zostały wywiezione; okoliczności związane z uregulowaniem należności za zakup i sprzedaż tych maszyn (nieścisłości związane z kompensatami).
W związku z tym organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że strona zawyżyła przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży ww. maszyn na rzecz A.1 sp. z o.o. i D. D. E. oraz usług transportowych świadczonych na rzecz A.1 sp. z o.o. w związku z transportem sprzedanych maszyn.
DIAS w Białymstoku dokonał również szczegółowego opisu transakcji sprzedaży przycinarki do folii. W dniu 31 grudnia 2019 r. na podstawie faktury Nr [...] skarżący nabył od i A.3 sp. z o.o. przecinarkę do folii PVC ZTM-K-1600, Model ZTM-K 1600 Slitting Machine Serial no [...], wyprodukowaną w 2018 r. Dnia 3 lutego 2020 r. strona na podstawie faktury [...] sprzedała tą maszynę A.1 sp. z o.o. Na podstawie dokumentów zgromadzonych przez organy ustalono, że:
- A.1 sp. z o.o. (późniejszy nabywca tej maszyny od skarżącego), kupiła tą maszynę poprzez firmę leasingową I. (Polska) sp. z o.o. od Z. M. z Chin;
- następnie A.1 sp. z o.o. sprzedała tą maszynę A.3 sp. z o.o., która z kolei sprzedała ją skarżącemu;
- A.1 sp. z o.o., po zakupie tej maszyny od strony, zbyła ją na rzecz P. sp. z o.o., po czym podpisała umowę leasingu zwrotnego; tym samym w dalszym ciągu pozostała użytkownikiem tej maszyny.
Kompensata części zobowiązań pomiędzy ww. podmiotami z łańcucha transakcji, tj. pomiędzy A.1 sp. z o.o., skarżącym i A.3 sp. z o. w wysokości 216.959,54 zł nastąpiła 27 lutego 2020 r. na podstawie umowy o rozliczeniach trójstronnych. W przypadku pozostałych płatności pomiędzy podmiotami, odbywały się one za pośrednictwem rachunku bankowego w formie odwróconej płatności, tj. A.1 sp. z o.o. regulowała płatność na rzecz skarżącego, a następnie po otrzymaniu zapłaty od nabywcy strona regulowała płatności na rzecz sprzedawcy – A.3 sp. z o.o. Z kolei A.3 sp. z o.o. regulowała płatność na rzecz A.1 sp. z o.o. Tym samym środki zapłacone przez A.1 sp. z o.o. bezpośrednio po wpłaceniu ich skarżącemu wracały z powrotem do tej spółki. Co istotne, wpłaty zlecone przez A.3 sp. z o.o. na rzecz A.1 sp. z o.o. były dokonywane z innego rachunku oraz na inny rachunek niż pozostałe przelewy dokonywane pomiędzy tymi spółkami; według ustaleń organów spółki A.1 sp. z o.o. i A.3 sp. z o.o. są powiązane osobowo i kapitałowo. Organ ustalił, że cena zakupu przedmiotowej maszyny przez A.1 sp. z o.o. od strony odbiegała od cen rynkowych, tj. była zawyżona. Zgodnie bowiem z ofertami znajdującymi się na stronach internetowych cena sprzedaży takiej samej nowej przecinarki do folii wynosiła ok. 166.000,00 zł - 214.000,00 zł.
DIAS w Białymstoku stwierdził, że NUS w Zambrowie prawidłowo ustalił, że działania strony w zakresie zakupu i sprzedaży przecinarki do folii miały charakter pozorny, a nie gospodarczy, o czym świadczy m.in. specyficznie skonstruowany łańcuch dostaw (który zatoczył pętlę); powiązania osobowe i kapitałowe spółek uczestniczących w łańcuchu dostaw; zawyżenie ceny przedmiotowej maszyny; brak środków pieniężnych strony i A.3 sp. o.o. na zakup maszyny; brak wiedzy prezesa A.3 sp. z o.o. nt. szczegółów transakcji; brak umów, ubezpieczenia itd.; rozbieżności w zakresie daty dostarczenia maszyny przez A.1 sp. o.o. do A.3 sp. z o.o.; niewiarygodne wyjaśnienia odnośnie motywów sprzedaży, a następnie ponownego zakupu tej maszyny.
Z tego względu DIAS w Białymstoku stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że skarżący: zawyżył wysokość uzyskanego przychodu z tytułu sprzedaży przecinarki do folii w kwocie 649.000,00 zł netto i zawyżył koszty uzyskania przychodu z tytułu nabycia tego urządzenia w kwocie 630.112,00 zł netto.
W odniesieniu do kwestii niezgłoszenia przez stronę przybudówek (południowej – administracyjnej i północnej – socjalnej) do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, DIAS w Białymstoku stwierdził, że organ pierwszej instancji nie ustalił, że przybudówki te nie były faktycznie wykorzystywane w działalności gospodarczej skarżącego. W związku z tym, działając na korzyść strony, organ odwoławczy stwierdził, że za koszt uzyskania przychodów winna być uznana cała kwota zapłaconego przez stronę podatku od nieruchomości, tj. 23.852,00 zł.
Także w związku z powyższym, tj. nieustaleniem przez organ pierwszej instancji, że przybudówki nie były wykorzystywane na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę, DIAS w Białymstoku stwierdził, że zakup 16 rolet oraz płyt P. stanowi koszty uzyskania przychodów strony. Z wyjaśnień skarżącego wynikało, że rolety zostały zamontowane w dobudowanej części administracyjnej od strony południowej, a nabycia płyt P. dokonano w celu docieplenia ściany zewnętrznej budynku z częścią socjalną od strony północnej.
Skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) przepisów u.p.d.o.f. przez zastosowanie kryteriów pozaustawowych i uznanie przez organ wystąpienia tych kryteriów pozaustawowych za przesłankę do nieuznania kwoty zarówno przychodów, jaki i wydatków podatnika, które to działanie organu jest działaniem pozaprawnym i powinno skutkować uznaniem nieważności zaskarżonej decyzji;
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.f., poprzez nieuznanie za prawidłowe stanowiska skarżącego w zakresie ustalenia przychodu oraz poprzez uznanie, że przychód podany przez skarżącego został zawyżony o kwotę 857.349,00 zł, na skutek:
- nieuznania za przychód kwoty otrzymanej ze sprzedaży spółce S. sp. z o.o. dwóch zestawów pomp do ciekłego gazu z kompletem mierników dozujących, systemu dozowania ciśnieniowego etanolu, co do której to transakcji skarżący zawarł umowę [...] z 18 września 2018 r., za które to maszyny skarżący otrzymał wynagrodzenie w wysokości 441.139,50 oraz 490.15,50 zł,
- nieuznania za przychód kwoty otrzymanej ze sprzedaży na rzecz D. D. E. młyna wolnoobrotowego za które otrzymał wynagrodzenie w kwocie 105.000,00 zł oraz 24.150,00 zł VAT, wytłaczarki WT90 i wkładu plastyfikującego na rzecz spółki A.1 sp. z o.o. za kwotę 114.000,00 zł oraz 26.220 zł VAT, aglomeratora AZ800 na rzecz spółki A.1 sp. z o.o. za kwotę 98.250 zł oraz 22.597 zł podatku VAT, młyna typu ML S.C. 20.III zbytego na rzecz A.1 sp. z o.o. za kwotę 49.500 zł oraz 11.385,00 zł VAT;
3) przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1f pkt 1 u.p.d.o.f. poprzez nieuznanie za prawidłowe stanowiska skarżącego w zakresie ustalenia kosztów uzyskania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej o kwotę 1.345.929,36 zł na skutek:
- nieuznania za koszt uzyskania przychodu kwot wydatkowanych w związku z realizacją umowy [...], do wykonania której skarżący nabył od P. Sp. zo.o. z Lublina 10 września 2018 r. 2 pompy do tłoczenia gazu, pompy do etanolu, 3 agregaty grzewczo-chłodzące oraz 3 wentylatory, za które zapłacił wynagrodzenie w wysokości 356.368,75 zł netto oraz 81.964,81 zł podatku VAT,
- nieuznanie za koszt uzyskania przychodu kosztów transportu maszyn do odbiorców w dniach 26 września 2019 r., 10 października 2019 r.,
- nieuznania za koszt uzyskania przychodu kosztów nabycia od spółki A.3 sp. z o.o. przecinarki do folii PVC-ZTM-K-1600 na podstawie faktury zakupu nr [...], przez co zdaniem organu skarżący zawyżył koszt uzyskania przychodu o kwotę 630.112,00 zł netto,
- nieuznanie za koszt przychodu poniesienia przez skarżącego podatku od nieruchomości położonej w Zambrowie przy ul. [...],
- nieuznanie za koszt przychodu zakupu rolet i płyt P., tj. zakupu dokonanego na podstawie faktury nr [...] od firmy P. T. G. oraz fakturą nr [...] wystawioną przez spółkę I. sp. j. E. K. & D. B.;
4) przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1 o.p. poprzez brak zastosowania tego przepisu i działanie przez DIAS w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych, polegający na wydawaniu decyzji sprzecznych z interpretacjami indywidualnymi wydawanymi w oparciu o analogiczne stany faktyczne;
5) naruszenie przepisów postępowania w zakresie art. 122 o.p. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz brak dążenia organu do ustalania prawdy materialnej, zwłaszcza w zakresie zeznań i wyjaśnień świadków i skarżącego i niedostatecznego wyjaśnienia tych elementów zeznań, które nie korelują z rozstrzygnięciem organu o pozorności transakcji, co prowadziło do błędnego rozstrzygnięcia;
6) naruszenie przepisów postępowania w zakresie art. 187 § 1 i 2 o.p. przez brak zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza przez pominięcie tych dowodów i faktów, które sprzyjają tezie prezentowanej przez skarżącego, nawet w sytuacji, kiedy dają się logicznie powiązać z faktami ustalonymi na podstawie innych dowodów.
W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie o kosztach postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z 8 maja 2023 r. WSA w Białymstoku wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Następnie, na skutek zażalenia DIAS w Białymstoku, postanowieniem z 23 maja 2023 r. sąd uchylił zaskarżone postanowienie i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Główna istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zawyżenia przez skarżącego przychodów i kosztów z tytułu zakupu i sprzedaży maszyn do recyklingu. W opinii sądu rozstrzygnięcie podjęte przez DIAS w Białymstoku jest prawidłowe, zarówno w zakresie, w jakim zaakceptował on ustalenia i stanowisko organu pierwszej instancji (nieuznanie za k.u.p. wydatków rzekomo poniesionych przez stronę na zakup maszyn i urządzeń od P. sp. z o.o.; nieuznania za przychód otrzymanej zaliczki dotyczącej zbycia przez skarżącego 2 zestawów pomp do ciekłego gazu z kompletem mierników dozujących, 3 szt. agregatów grzewczo-chłodzących, czujnik powietrza, 4 systemów wentylacji hal; zawyżenia przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży maszyn na rzecz Spółki A.1 sp. z o.o. i D. D. E. oraz usług transportowych świadczonych na rzecz A.1 sp. z o.o. w związku z transportem sprzedanych maszyn; zawyżenia wysokość uzyskanego przychodu z tytułu sprzedaży przecinarki do folii oraz k.u.p. z tytułu nabycia tego urządzenia), jak też w zakresie, w jakim część z nich uznał za błędne (przyjęcie, że strona zawyżyła k.u.p. z nabycia wentylatora i analizatora; nieustalenie, że przybudówki budynku będącego miejscem wykonywania działalności przez stronę nie były faktycznie wykorzystywane przez nią w działalności gospodarczej, w związku z czym za koszt uzyskania przychodów winna być uznana cała kwota zapłaconego przez stronę podatku od nieruchomości).
Kluczowe na gruncie niniejszej sprawy pozostają następujące przepisy u.p.d.o.f.:
W myśl art. 14 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.f., za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (pozarolnicza działalność gospodarcza), uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, który nie ma znaczenia w sprawie niniejszej, nie zalicza się: 1) pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, a także otrzymanych lub zwróconych pożyczek (kredytów), w tym również uregulowanych w naturze, z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów).
Zgodnie natomiast z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 (wyłączenia, które nie znajdują zastosowania w sprawie niniejszej).
Sąd w pełni akceptuje ustalenia organów, częściowo opisane już w "historycznej" części niniejszego uzasadnienia, dotyczące poszczególnych transakcji (zdarzeń), mających wpływ na wymiar podatku dochodowego od osób fizycznych u skarżącego.
Za całkowicie uzasadnione należy uznać stanowisko w jakim transakcja sprzedaży 2 zestawów pomp do ciekłego gazu z kompletem mierników dozujących, systemu dozowania ciśnieniowego etanolu, 3 sztuk agregatów grzewczochłodzących, czujnika układu powietrza oraz 4 sztuk systemów wentylacji hali uznana została za pozorną.
Przede wszystkim zwracają uwagę powiązania osobowe i kapitałowe między spółkami P., A. oraz S.. W spółce S. jedynym wspólnikiem i prezesem był A. S., natomiast wiceprezesem do 20 stycznia 2021 r. był A. Ż. Z kolei A. powstała w związku z uchwałami z 23 sierpnia 2019 r. nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników S. sp. z o.o. oraz nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników A. sp. z o.o. w organizacji o podziale, tj. przez przeniesienie części składników majątku S. sp. z o. o. jako spółki dzielonej, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa - na nowo zawiązaną spółkę – A. SP. z o.o.; wspólnikami spółki byli A. S. oraz M. sp. z o.o. sp.k.; co równie istotne, od powstania tej spółki do 22 stycznia 2021 r. jej prezesem zarządu był A. Ż. Wspólnikami spółki P. sp. z o.o. byli P. M. (25 udziałów), J. S. (25 udziałów) oraz S. sp. z o.o. (50 udziałów); członkiem zarządu spółki do 22 stycznia 2021 był A. Ż.
Przedstawione powyżej powiązania nie pozostają bez znaczenia dla organizacji łańcucha transakcji dot. przedmiotowych maszyn. Nie znajduje ona bowiem uzasadnienia ściśle gospodarczego, jeśli by przeanalizować ją bez kontekstu wzajemnych powiązań. A. sp. z o.o. nabyła bowiem maszyny należące do S. sp. z o.o., z której to została wydzielona. Dnia 10 września 2019 r. S. posiadała znaczną część maszyn (poza czujnikiem powietrza i jednym wentylatorem), których dotyczyła umowa zawarta ze skarżącym, a mimo to oraz mimo wydzielenia 23 sierpnia 2019 r. zorganizowanej części przedsiębiorstwa do A. sp. z o.o., S. sp. z o.o. nie wydzieliła tego majątku do A. sp. z o.o., lecz sprzedała je 10 września 2019 r. P. sp. z o.o., która z kolei tego samego dnia sprzedała te urządzenia skarżącemu. W dniach 17 maja 2019 r. i 20 maja 2019 r. S. sp. z o.o. zapłaciła skarżącemu zaliczki na poczet zakupu urządzeń, które następnie pośrednio stronie sprzedała. Bez wątpienia A. Ż. i A. S. mieli wiedzę o tym, jakie maszyny i w jakim okresie posiadały poszczególne podmioty, jednak pomimo tego zdecydowali się na skomplikowanie łańcucha, rozszerzając go o inne podmioty, jednocześnie naliczające marżę.
W gąszczu powiązań i pozornych transakcji nie sposób również nie dostrzec specyficznych okoliczności towarzyszących rozliczeniom. Płatności zaliczek między skarżącym a P. oraz P. i S. w 5 na 6 przypadków miały miejsce tego samego dnia i w tych samych kwotach, zaś suma zaliczek niemalże odpowiadała kwocie zaliczek zapłaconych przez S. 17 i 20 maja 2019 r. skarżącemu. Trudno również poszukiwać w normalnych warunkach rynkowych sytuacji, gdy część należności (ok. 17.000 zł) regulowana jest w formie kompensaty, dopiero po upływie niemal dwóch lat od transakcji zakupu.
Zdaniem sądu powyższe okoliczności przemawiają za uznaniem ww. transakcji dokonanych na podstawie umowy z 18 września 2018 r. Nr [...] za pozorne. Jak słusznie zauważył przy tym DIAS w Białymstoku, wbrew stanowisku organu pierwszej instancji w aktach sprawy brak jest dowodów na pozorność transakcji zakupu przez skarżącego wentylatora WO-60 REW, 3F 100C od T. sp. z o.o. 24 października 2019 r. oraz analizatora YES-AIR-D (dyfuzyjnego) z czujnikiem PNP-A+Z, czujnikiem PNP-F i czujnikiem PNP-X od M. R. B. 22 listopada 2019 r.
Równie słuszne było stanowisko organu co do pozorności transakcji sprzedaży przez skarżącego: młyna wolnoobrotowego na rzecz D. D. E.; wytłaczarki WT90 oraz układu plastyfikującego 2T12,5/6 na rzecz A.1 sp. z o.o.; aglomeratora AZ800 na rzecz A.1 sp. z o.o.; młyna typ ML S.C. 20 nr [...] na rzecz A.1 sp. z o.o.
Zgodnie z ustaleniami organu pierwszej instancji, D. E. zbył ww. młyn obrotowy spółce A. sp. z o.o.; młyn ten uległ zniszczeniu w pożarze. Wytłaczarkę i układ plastyfikujący skarżący nabył od A.1 sp. z o.o. na podstawie faktur z 28 września 2018 r., a młyn wolnoobrotowy, aglomerator i młyn typ ML S.C. zostały według wyjaśnień skarżącego zakupione kilkanaście lat wcześniej w cenie złomu użytkowego w Zakładach Przemysłu A.2 S.A., a następnie wyremontowane przez stronę – przy czym skarżący nie przedstawił dowodów na zakup i remont tych maszyn.
Podstawą stwierdzenia pozorności omawianych transakcji były m.in. oględziny urządzeń zakupionych przez A.1 sp. z o.o. przeprowadzone przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie 3 grudnia 2021 r., wyjaśnienia strony 4, 8 i 11 listopada 2021 r. oraz 30 stycznia 2022 r., przedłożone przez skarżącego rachunki kompensaty oraz przesłuchania świadka A. K. – pracownika skarżącego.
Słusznie zwróciły uwagę organów błędy pojawiające się w dokumentach kompensacji. Choć zobowiązanie z skarżącego z tytułu faktury [...] (123.000,00 zł) zostało zgodnie z przestawionymi dokumentami rozliczone w formie kompensat Nr [...] (41.488,23 zł) i [...] (60.885,00 zł), a więc w rzeczywistości do rozliczenia pozostała kwota 20.626,77 zł, to z przedłożonych kompensat wynika, że nie rozliczono należności w wysokości 16.198,77 zł. Idąc dalej, 28 października 2019 r. A.1 sp. z o.o. dokonała na rzecz skarżącego przelewu na kwotę 55.200,00 tytułem faktury [...], jednakże należność z tej faktury miała być rzekomo rozliczona w formie kompensaty (Nr [...]), co podnosił również skarżący. W realiach gospodarczych jako niespotykana jawi się także sytuacja, gdy podmioty w ramach kompensaty nie dochodzą roszczeń z tytułu opóźnień – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie pomiędzy skarżącym i A.1.
W sprawie brak jest przekonujących dowodów na to, że skarżący faktycznie nabył, remontował, transportował i ostatecznie sprzedał sporne maszyny. Strona nie posiadała faktur zakupu tych maszyn – rzekomo po cenie złomu. M.in. z wyjaśnień świadka A. K. można wywnioskować, że skarżący nie dokonywał napraw przedmiotowych maszyn. Świadek wskazywała co prawda na obecność na hali młyna na duże zlepy, drugiego młyna na mniejsze zlepy, maszyny do rozdrabniania, młyna na nakrętki i maszyny do granulacji, jednak wszystkie urządzenia były sprawne i wykorzystywane do produkcji. Nie widziała ona samochodu ciężarowego IVECO skarżącego, ani zakupionych we wrześniu 2018 r. wytłaczarki WT90 oraz układu plastyfikującego, nie była obecna przy ich dostawie, nie ma wiedzy kiedy i przez kogo te maszyny zostały wywiezione; nie miała też wiedzy na temat posiadania na stanie przez stronę aglomeratora AZ 800 Nr fabryczny [...], który strona naprawiała i sprzedała następnie w październiku 2019 r., nie miała również wiedzy na temat załadunku i wywozu tej maszyny. Świadek zeznawała, że co prawda skarżący naprawiał jakiś młyn, lecz nie jest w stanie określić, czy był to młyn wolnoobrotowy; widziała też jakąś ofoliowaną maszynę i wiedziała, że skarżący przygotowywał pomieszczenie na uruchomienie nowej maszyny obok starej maszyny.
W związku z tym, że maszyny sprzedane A.1 miały być rzekomo dostarczone przez skarżącego własnym samochodem IVECO, organ przeanalizował także stan oleju napędowego i jego zużycia, potrzebnych do dokonania rzekomego transportu. Z ustaleń organu wynika, że wykonanie trzech rzekomych usług transportowych na trasie Zambrów – Lublin (faktury z 26 września 2019 r., 10 października 2019 r., 15 listopada 2019 r.) nie znajduje odzwierciedlania w adekwatnym zużyciu paliwa.
Nie bez znaczenia dla wniosków o pozorności transakcji pozostają także ceny młynów. Skarżący wskazywał, że młyn kupiony kilkanaście lat wstecz po cenie złomu, wyremontowany we własnym zakresie, sprzedał za 60.885,00 zł. Tymczasem według ustaleń organu z 16 września 2022 r. ceny tego samego modelu wynosiły 15.000,00-18.000,00 zł (używany) i 35.670,00 zł nowy. Kwota, którą chciała uzyskać strona, jawi się zatem jako znacznie zawyżona i nierynkowa.
Po raz kolejny zwracają uwagę nieścisłości w rozliczeniach. W ramach kompensat nie zostało rozliczone zobowiązanie skarżącego wobec A.1 tytułem zakupu wytłaczarki (20.626,77 zł), a z kolei uiszczona przez A.1 na konto skarżącego kwota 55.200,00 zł (faktura nr [...]) była nienależna, gdyż została już wcześniej rozliczona w ramach kompensaty z 17 października 2019 r.
Organy poczyniły także szerokie ustalenia dotyczące pozorności sprzedaży przecinarki do folii.
W tym zakresie na pierwszy plan, pomijając już powiązania występujące między poszczególnymi spółkami, wysuwa się nieuzasadniony gospodarczo łańcuch transakcji, tj. Z. M. (Chiny) – I. (POLSKA) sp. z o.o. – A.1 sp. z o.o. – A.3 sp. z o.o. – skarżący – P. sp. z o.o. – A.1 sp. z o.o., w efekcie którego A.1 sp. z o.o. nie tylko pozostała użytkownikiem przedmiotowej przycinarki, ale też mogła korzystać ze środków otrzymanych ze sprzedaży maszyny na rzecz firmy leasingowej w wysokości ok. dwukrotnie większej od kosztów poniesionych przez nią pierwotnie na zakup maszyny od producenta z Chin. Wszak maszyna, po naliczeniu marży, została zbyta na rzecz skarżącego, który z kolei zbył ją na rzecz pierwotnego właściciela, czyli A.1. Jak wynika z akt sprawy, zarówno skarżący, jak i A.3, opierając się na doświadczeniu i wiedzy firmy A.1, wzięły udział w łańcuchu opisywanych dostaw, który miał na celu jedynie podwyższenie wartości przedmiotu transakcji. Skarżący i A.3 nie dysponowały środkami na zakup tej maszyny. Mimo tego, sfinansowanie transakcji nastąpiło w drodze kompensaty oraz z uwagi na zastosowanie przez uczestników łańcucha odwróconej płatności, tj. A.1 sp. z o.o. wykonywała przelew na rzecz strony, a następnie strona tego samego dnia lub dnia następnego regulowała należność wobec A.3, która z kolei dokonywała przelewu środków pieniężnych na rzecz A.1. Jak zauważył organ, środki zapłacone stronie przez A.1 sp. z o.o. w znacznej części w ciągu maksymalnie kilku dni wracały z powrotem do tej spółki. Co interesujące, wydatki A.1 na nabycie i remont przecinarki wynosiły ponad dwa razy mniej od wartości maszyny, wynikającej z faktury z 23 grudnia 2019 r. wystawionej przez A.1 dla A.3. Niewiarygodne przy tym są stwierdzenia prezesa A.3, który nie potrafił udzielić szczegółowych wyjaśnień na temat transportu, ubezpieczenia, maszyny i jej załadunku. Pomimo transakcji na znaczne kwoty, skarżący nie był w stanie przedstawić umów pomiędzy kontrahentami, zamówień lub innych potwierdzeń zawierających warunki tych transakcji, ubezpieczenia transportowanej maszyny itp.
Również wyjaśnienia A.1 oraz skarżącego dotyczące motywów nabyć i sprzedaży przedmiotowej maszyny są niewiarygodne. A.1 wyjaśniała, że zbyła przedmiotową maszynę z uwagi na zbyt duży koszt w porównaniu do możliwości wykorzystania, by następnie odkupić ją ponownie po 42 dniach za cenę o 346.850,00 zł wyższą od ceny za jaką ją sprzedała z uwagi na nową inwestycję w firmie. Z kolei strona podnosiła, że dokonując zakupu tej maszyny - rzekomo w celu rozpoczęcia produkcji - nie posiadała odpowiedniego zaplecza lokalowego i technicznego do uruchomienia tej produkcji. Jednak z wyjaśnień skarżącego z 15 listopada 2021 r. wynikało, że w związku z ustawą z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach, z uwagi na ograniczoną pojemność posiadanego obiektu magazynowo-produkcyjnego, nie miał możliwości złożenia wniosku spełniającego wymagania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów według nowej ustawy. Skarżący przedstawił również informację ze Starostwa Powiatowego w Zambrowie z 23 maja 2019 r. o wprowadzonych zmianach przepisów ustawy o odpadach, w której wskazano, że w związku ze zmianą przepisów posiadacze odpadów powinni byli w terminie do 5 września 2019 r. złożyć wniosek o zmianę posiadanej decyzji (zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów, zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów). Tym samym strona posiadała wiedzę o konieczności złożenia przedmiotowego wniosku co najmniej od 23 maja 2019 r. Ze złożonych przez stronę dokumentów wynikało również, że wstrzymanie działalności w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów na terenie nieruchomości położonej w Zambrowie nastąpiło na podstawie decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska z 5 maja 2020 r. już po sprzedaży przecinarki. Jak jednak wynika z postanowienia PWIOŚ z 23 grudnia 2020 r., kontrola przeprowadzona przez PWIOŚ w dniach 2-10 września 2020 r. wykazała, że skarżący nadal zbierał i przetwarzał odpady, zaś ilość zgromadzonych odpadów się zwiększyła.
Dwie ostatnie kwestie, które miały wpływ na ostateczne rozliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych u skarżącego dotyczyły podatku od nieruchomości od budynków położonych w Zambrowie przy Al. [...] oraz zakupu rolet i płyt P.
DIAS w Białymstoku słusznie zdaniem sądu zanegował stanowisko organu pierwszej instancji, kiedy to Naczelnik US w Zambrowie stwierdził, że wobec niezgłoszenia przez skarżącego przybudówek, wchodzących w skład zgłoszonych do opodatkowania pozostałych budynków, jako związanych z działalnością gospodarczą, do k.u.p. nie mógł być zaliczony podatek od nieruchomości od tych przybudówek w wysokości 6.207,04 zł. W aktach brak ustaleń organu pierwszej instancji, z których wynikałoby, że przybudówki rzeczywiście nie były wykorzystywane przez skarżącego do działalności gospodarczej, zatem prawidłowo za k.u.p. należało uznać całą kwotę podatku od nieruchomości, tj. 23.852,00 zł.
Także niejako w związku z powyższym, należało zaaprobować argumentację DIAS w Białymstoku odnośnie zakupu rolet i płyt P. Z wyjaśnień skarżącego można wyprowadzić wniosek, że rolety zostały zamontowane w dobudowanej części administracyjnej od strony południowej, a nabycia płyt P. dokonano w celu docieplenia ściany zewnętrznej budynku z częścią socjalną od strony północnej. Dodatkowo, zamontowanie rolet w przybudówce potwierdziła A. K. Ze względu zatem na nieustalenie przez organ pierwszej instancji, że przedmiotowe przybudówki nie były wykorzystywane na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, uzasadnione było stwierdzenie, że zakup 16 rolet oraz płyt P. stanowi k.u.p. strony.
Podsumowując, sąd w pełni akceptuje ustalenia organu odwoławczego, które stanowiły podstawę do obliczenia przychodu i kosztów uzyskania przychodów skarżącemu w oparciu o art. 21 § 3 i § 4, art. 23 § 2 pkt 1, art. 24, art. 44 ust. 3f i ust. 6, art. 24a ust. 1, art. 27b ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 2, art. 30c ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.f.
Za nieuzasadnione należy zatem uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 i 2 o.p. Dostrzegając rozbieżności w ustaleniach, a bardziej ich interpretacji, między organami obu instancji, nie sposób nie dostrzec, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny i pozwala na ustalenie niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego stanowiącego podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia. Także sama decyzja jest skonstruowana zgodnie z prawem – uzasadnienie jest spójne, logiczne, a tok rozumowania organu i kontra dla argumentów strony zostały przedstawione w sposób transparentny. W żaden sposób nie można przy tym mówić o naruszeniu zasady zaufania do organów podatkowych.
Argumenty skarżącego mające podważyć pozorność omawianych wyżej transakcji nie wytrzymują konfrontacji ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Dla przykładu, za organem podnieść można, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów na to, że wytwarzała, a nie naprawiała, sporne maszyny, nie udowodniła też rzekomego nabycia, przechowywania, czy też remontu maszyn nabytych po cenie złomowej, będących przedmiotem transakcji; podobnie, skarżącemu nie udało się zakwestionować ustaleń organu w zakresie zakupu i przechowywania oleju napędowego, co miałoby świadczyć o rzeczywistym wykonywaniu usług transportowych, a w konsekwencji – dostarczenia maszyn na rzecz A.1 sp. z o.o.
Jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, dla sprawy nie było konieczne powołanie biegłego dla ustalenia wartości przecinarki. Nieistotne było bowiem ustalenie dokładnej ceny tej maszyny, a wystarczało jedynie stwierdzenie, że kwota, za którą sprzedawano tą maszynę w łańcuchu transakcji pozornych znacznie odbiegała od jej ceny rynkowej. Świadczyły o tym ustalenia organu, z których wynikało, że nowa maszyna tego samego modelu kosztuje znacznie mniej niż maszyna używana będąca przedmiotem transakcji pozornych, a A.1 sp. z o.o., która zakupiła tą maszynę od producenta z Chin, finansując jej zakup poprzez umowę leasingu, zapłaciła z tego tytułu łącznie znacznie niższą kwotę niż maszyna zbywana w toku tych transakcji.
Konsekwencją uznania za niezasadne zarzutów procesowych jest niejako stwierdzenie bezzasadności zarzutów strony podniesionych w zakresie prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1f pkt 1 u.p.d.o.f., przy czym ostatni z omawianych przepisów nie miał zastosowania w sprawie, gdyż dotyczy ustalania k.u.p. w przypadku odpłatnego zbycia udziałów; sąd domyślal się, że autor skargi omyłkowo wskazał na tę jednostkę organizacyjną, w rzeczywistości mając na myśli ust. 1. Uregulowania te nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, a ich zastosowanie w sprawie nie budzi wątpliwości. Jedynie na marginesie sąd zauważa, że niezrozumiały był zarzut nieuznania za k.u.p. przez skarżącego całości podatku od nieruchomości położonej w Zambrowie oraz zakupu rolet i płyt P. – w zaskarżonej decyzji koszty te zostały bowiem uznane i uwzględnione w wyliczeniach.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI