I SA/Bk 49/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2010-06-30
NSApodatkoweŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienieustanowienie pełnomocnikasytuacja materialnamałżonkowieudziały w spółceVAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, uznając, że skarżący nie wykazał niemożności poniesienia kosztów postępowania, biorąc pod uwagę sytuację majątkową jego małżonki.

Skarżący D. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na bezrobocie i brak środków do życia. Sąd, analizując sytuację materialną skarżącego i jego małżonki, która posiadała znaczące udziały w spółce z o.o., uznał, że skarżący nie wykazał niemożności poniesienia kosztów postępowania. W związku z tym, wniosek został oddalony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał wniosek D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący twierdził, że jest bezrobotny, nie posiada źródeł utrzymania ani majątku, a jego żona utrzymuje rodzinę z wynagrodzenia w kwocie 1.350 zł. Sąd, opierając się na art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Kluczowe znaczenie miała sytuacja majątkowa małżonki skarżącego, która posiadała udziały w spółce z o.o. o znacznej wartości, mimo że spółka wykazała stratę w poprzednim roku, to w pierwszym kwartale 2010 r. osiągnęła zysk. Sąd podkreślił obowiązek wzajemnej pomocy małżonków wynikający z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, niezależnie od ustroju majątkowego. W związku z tym, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, jego wniosek został oddalony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sytuacja majątkowa małżonka pozwala na pokrycie kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wziął pod uwagę nie tylko sytuację majątkową skarżącego, ale także możliwości finansowe jego małżonka, zgodnie z obowiązkiem wzajemnej pomocy małżonków. Posiadanie przez małżonkę znaczących udziałów w spółce z o.o., nawet jeśli spółka wykazała stratę, a udziały nie generują dywidendy, stanowi majątek, który może być uwzględniony przy ocenie możliwości finansowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

u.p.p.s.a. art. 245 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.p.s.a. art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.r.o. art. 23

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący jest bezrobotny i nie posiada środków do życia, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.

Godne uwagi sformułowania

Sam fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, niezależnie od powodów takiego kroku, nie może skutkować przyznaniem prawa pomocy i przerzuceniem ciężaru kosztów postępowania sądowego na ogół społeczeństwa. Istotne jest wykazania przez wnioskującego o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, że znajduje się w na tyle trudnej sytuacji materialnej, że nie jest wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy nie oznacza to, że obowiązek wzajemnej pomocy małżonków dotyczy przede wszystkim pomocy w sferze duchowej i w żadnym wypadku nie można go rozciągać na obowiązek ponoszenia kosztów postępowania sądowego.

Skład orzekający

Wojciech Stachurski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, zwłaszcza w kontekście sytuacji majątkowej małżonków i posiadanych przez nich udziałów w spółkach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny materialnej skarżącego oraz jego małżonka. Może być mniej miarodajne w przypadkach, gdy udziały w spółce nie mają realnej wartości lub spółka jest w stanie upadłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia sytuację materialną wnioskującego o prawo pomocy, uwzględniając majątek małżonka i udziały w spółkach, co jest istotne dla praktyki prawniczej.

Czy udziały w spółce Twojej żony mogą pozbawić Cię prawa do pomocy sądowej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 49/10 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2010-06-30
Data wpływu
2010-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Wojciech Stachurski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I FSK 82/11 - Wyrok NSA z 2011-11-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 245 par.2, art. 246 par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2010 r. wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do lipca 2007 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości.-
Uzasadnienie
Pan D. K. złożył do Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] grudnia 2009 r., nr [...], wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do lipca 2007 r. Skarżący złożył także do Sądu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego wskazując, iż jego obecna sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów wpisu sądowego, ani kosztów na fachową pomoc prawną. Podał, że jest osobą bezrobotną i nie posiada żadnych źródeł utrzymania, nie ma również żadnej ruchomości czy nieruchomości, z której mógłby osiągać dochód. Zaakcentował, iż wcześniej prowadził działalność gospodarczą pod nazwą Firma Usługowo – Handlowa "A" D. K., jednakże w związku z decyzjami wydanymi przez organy skarbowe został zmuszony do zlikwidowania tej działalności gospodarczej. Dodał, że obecnie rodzinę utrzymuje żona, która zatrudniona jest na podstawie umowy zlecenia i z tego tytułu utrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1.350 zł. Z wniosku wynika, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trójką dzieci.
Postanowieniem z 9 czerwca 2010 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Od powyższego postanowienia Skarżący złożył w terminie sprzeciw,
co spowodowało konieczność rozpoznania na nowo wniosku o przyznanie prawa pomocy przez Sąd, stosowanie do treści art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270
ze zm.) – w dalszej części powoływanej w skrócie "u.p.p.s.a."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Rozpoznając złożony w tej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd podzielił stanowisko wyrażone w innym wydanym wobec Skarżącego postanowieniu tut. Sądu z 23 czerwca 2010 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 48/10, które zapadło na tle identycznych okoliczności faktycznych, przedstawionych przez Skarzacego.
Otóż analiza okoliczności przedstawionych we wniosku wraz z dokumentacją
i oświadczeniami strony zgromadzonymi w aktach sprawy, nie dają podstaw
do przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd wziął przy tym pod uwagę, iż aktualnie Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisów sądowych w dwóch innych sprawach zawisłych przed Sądem (łączna wysokość 7.796 zł).
Skarżona w sprawie decyzja dotyczy podatku od towarów i usług związanego
z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą. Nieistotny jest przy tym fakt, że Skarżący obecnie działalności tej nie prowadzi. Sam fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, niezależnie od powodów takiego kroku, nie może skutkować przyznaniem prawa pomocy i przerzuceniem ciężaru kosztów postępowania sądowego na ogół społeczeństwa. Istotne jest wykazania przez wnioskującego o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, że znajduje się w na tyle trudnej sytuacji materialnej, że nie jest wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z akt sprawy wynika, że Skarżący jest osobą bezrobotną. Prowadzi jednak wspólne gospodarstwo domowe z małżonką i trójką dzieci. Małżonka Skarżącego osiąga dochód z tytułu umowy zlecenia (1.350 zł brutto miesięcznie), posiada ponadto udziały w spółce z o.o. Firma Usługowo - Handlowa "A" w wysokości 2.049.000 zł. W takiej sytuacji rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd
wziął pod uwagę nie tylko sytuację majątkową strony, ale również możliwości finansowe współmałżonka. Stosownie bowiem do art. 23 ustawy Kodeks rodzinny
i opiekuńczy, małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie.
Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz
do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy nie oznacza to, że obowiązek wzajemnej pomocy małżonków dotyczy przede wszystkim pomocy w sferze duchowej i w żadnym wypadku nie można go rozciągać na obowiązek ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Dodać też trzeba, że obowiązek ten istnieje niezależnie od łączącego małżonków ustroju majątkowego (zob. postanowienie NSA z 30 lipca 2008 r. I OZ 561/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozdzielność majątkowa dotyczy wszak majątków współmałżonków, ale odnosi skutek w kontekście swobodnego
i samodzielnego dysponowania majątkiem, odpowiedzialności wobec osób trzecich, nie uchyla zaś obowiązku wzajemnej pomocy małżonków.
Dlatego też oceniając możliwości finansowe Skarżącego Sąd wziął pod uwagę fakt, iż jego małżonka posiada wysokie udziały w spółce z o.o. Co prawda spółka ta w 2009 r. osiągnęła stratę w wysokości 930.436,31 zł, niemniej jednak za pierwszy kwartał 2010 r. wykazała już zysk w kwocie przekraczającej 200.000 zł. Ponadto zwrócić trzeba uwagę na fakt, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych w spółce (postanowienie NSA z 14 kwietnia 2010 r., I FZ 54/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również okoliczność, że nawet osiągnięcie przez spółkę zysku nie musi prowadzić do wypłaty wspólnikowi dywidendy, nie może mieć decydującego znaczenia przy ocenie możliwości finansowych skarżącego i jego małżonki. Małżonka wnioskodawcy dysponuje przecież majątkiem w postaci udziałów w spółce, który znacznie przekracza wysokość wpisu sądowego ustalonego w tej sprawie.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności Sąd uznał, że Skarżący nie wykazał, iż nie jest ponieść w sprawie jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadniałoby jego zdaniem przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 2 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI