I SA/Bk 487/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki hazardowej, uznając, że przepis ustawy o grach hazardowych zakazujący zmiany lokalizacji punktów gier nie jest przepisem technicznym wymagającym notyfikacji UE.
Spółka "F." Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, w szczególności w zakresie zmiany lokalizacji punktu gier. Spółka argumentowała, że przepis zakazujący takiej zmiany (art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych) jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy UE i powinien być notyfikowany. Sąd uznał jednak, że przepis ten nie ma istotnego wpływu na właściwości lub sprzedaż automatów i nie podlegał obowiązkowi notyfikacji, w związku z czym oddalił skargę.
Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Celnej utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą spółce "F." Sp. z o.o. zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, polegającej na zmianie lokalizacji punktu gier. Spółka podnosiła, że art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, zakazujący zmiany miejsc urządzania gry w wyniku zmiany zezwolenia, stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i powinien był zostać poddany notyfikacji Komisji Europejskiej. W przypadku braku notyfikacji, przepis ten nie powinien być stosowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, analizując wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, uznał, że przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy. Sąd podkreślił, że przepis ten nie wprowadza zakazu działalności ani nie ogranicza w sposób istotny możliwości użytkowania automatów, a jedynie uniemożliwia zmianę lokalizacji punktów gier. W ocenie Sądu, przepis ten nie wpływa istotnie na właściwości lub sprzedaż automatów, a jedynie ogranicza ich ekspansję. Sąd podzielił stanowisko organu, że przepis nie podlegał obowiązkowi notyfikacji i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, oddalając skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie stanowi przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, ponieważ nie wpływa istotnie na właściwości lub sprzedaż automatów do gier.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na orzecznictwie TSUE i NSA, uznał, że zakaz zmiany lokalizacji punktów gier nie ogranicza w sposób istotny możliwości użytkowania automatów ani ich sprzedaży. Przepis ten nie wprowadza zakazu działalności, a jedynie uniemożliwia ekspansję na rynku poprzez zmianę lokalizacji, co nie jest uznawane za istotny wpływ na produkt.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.g.h. art. 135 § ust. 1 i 2
Ustawa o grach hazardowych
Zakaz zmiany miejsc urządzania gry w wyniku zmiany zezwolenia, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych.
Pomocnicze
u.g.h. art. 129 § ust. 1
Ustawa o grach hazardowych
o.p. art. 253a
Ordynacja podatkowa
Przepis szczególny sprzeciwiający się zmianie decyzji ostatecznej.
Dyrektywa 98/34/WE art. 1 § pkt 11
Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Definicja 'przepisów technicznych'.
Dyrektywa 98/34/WE art. 8 § ust. 1
Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
Obowiązek notyfikacji projektu przepisu technicznego.
PPSA art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, ponieważ nie wpływa istotnie na właściwości lub sprzedaż automatów do gier. Zakaz zmiany lokalizacji punktów gier nie stanowi naruszenia praw nabytych ani interesów w toku, a jest zgodny z Konstytucją RP. Organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.
Odrzucone argumenty
Art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i powinien był podlegać notyfikacji. Brak notyfikacji przepisu technicznego skutkuje jego niestosowaniem. Organ naruszył zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa i przekonywania poprzez brak ustosunkowania się do kluczowych twierdzeń strony.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten nie ma charakteru normy technicznej w rozumieniu dyrektywy i nie podlegał notyfikacji nie każdy wpływ, lecz jedynie znaczący/istotny będzie przesądzał o charakterze technicznym spornych przepisów ustawy o grach hazardowych przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych nie można uznać za przepisy krajowe pozwalające jedynie na marginalne użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych
Skład orzekający
Paweł Janusz Lewkowicz
przewodniczący
Andrzej Melezini
członek
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'przepisu technicznego' w kontekście dyrektywy 98/34/WE oraz stosowanie przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany lokalizacji punktów gier hazardowych i interpretacji przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów UE w polskim prawie, a konkretnie definicji 'przepisu technicznego' i jego wpływu na działalność gospodarczą. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i hazardowym.
“Czy zakaz zmiany lokalizacji salonu gier narusza prawo UE? WSA wyjaśnia.”
Sektor
gry hazardowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 487/15 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2015-06-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-05-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Andrzej Melezini Jacek Pruszyński /sprawozdawca/ Paweł Janusz Lewkowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Gry losowe Sygn. powiązane II GSK 2734/15 - Wyrok NSA z 2016-11-29 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540 art. 129 ust. 1, art. 135 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 1 pkt 11, art. 8 ust. 1 Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi "F." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], w której odmówiono "F." Sp. z o.o. w W. – zmiany decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. nr [...] z dnia [...] października 2009 r. przedłużającej zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa p., w decyzji nr [...] z dnia [...] października 2003 r. na okres sześciu lat – polegającej na zmianie lokalizacji miejsca urządzania gier na automatach, w zakresie pozycji nr [...] wykazu zamieszczonego w punkcie X zezwolenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa jest po raz kolejny rozpatrywana przez organy celne. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt II GSK 1745/12 z dnia 19 listopada 2013 r. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 sierpnia 2010 r., I SA/Bk 228/10 oraz uprzednio wydane decyzje Dyrektora Izby Celnej w B. wydane w obu instancjach. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, m.in., że: "w rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie miała kwestia oceny technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych, stanowiących przedmiot pytania prejudycjalnego objętego wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. wydanym w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 w kontekście obowiązku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych. Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. odmówił dokonania wnioskowanej przez skarżącą Spółkę zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie w województwie p. działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją, będącą przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. – dalej w skrócie: "u.g.h."), w wyniku zmiany zezwolenia o którym mowa w art. 129 ust. 1 ustawy nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. Przepis ten należy uznać za przepis szczególny, o którym mowa w art. 253a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej w skrócie: "o.p."), sprzeciwiający się zmianie decyzji ostatecznej udzielającej Spółce zezwolenia na urządzanie i prowadzenie w województwie podlaskim działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, niezależnie od istnienia ważnego interesu strony w dokonaniu takiej zmiany. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w B. zaskarżona decyzja została oparta o prawidłową, dokonaną w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214, i C-217/11, wykładnię art. 135 ust. 2 u.g.h. w związku z art. 1 pkt 4 i 11 w związku z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, że przepis ten nie ma charakteru normy technicznej w rozumieniu dyrektywy i nie podlegał notyfikacji. Przepisy techniczne zostały zdefiniowane w dyrektywie 98/34/WE jako specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług. Przepisy techniczne obejmują de facto: przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne państwa członkowskiego, które odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź innych wymagań lub zasad dotyczących usług, bądź też do kodeksów zawodowych lub kodeksów postępowania, które z kolei odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź do innych wymogów lub zasad dotyczących usług, zgodność z którymi pociąga za sobą domniemanie zgodności z zobowiązaniami nałożonymi przez wspomniane przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, dobrowolne porozumienia, w których władze publiczne są stroną umawiającą się, a które przewidują, w interesie ogólnym, zgodność ze specyfikacjami technicznymi lub innymi wymogami albo zasadami dotyczącymi usług, z wyjątkiem specyfikacji odnoszących się do przetargów przy zamówieniach publicznych, specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług, które powiązane są ze środkami fiskalnymi lub finansowymi mającymi wpływ na konsumpcję produktów lub usług przez wspomaganie przestrzegania takich specyfikacji technicznych lub innych wymogów bądź zasad dotyczących usług; specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług powiązanych z systemami zabezpieczenia społecznego nie są objęte tym znaczeniem (art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE). Organ zaznaczył, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyrokach z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214, i C-217/11 stwierdził, że kwestionowane uregulowania ustawy o grach hazardowych mogą mieć potencjalnie charakter przepisów technicznych, a ustalenie w tym zakresie powierzył sądowi krajowemu, zależnie od oceny istotnego wpływu warunków wynikających z tych przepisów na właściwości produktów (automatów do gier o niskich wygranych) lub na ich sprzedaż (tak też stwierdził NSA w wyroku sygn. akt II GSK 628/11 z dnia 25 września 2013r.). Oznacza to przede wszystkim, że chodzi o ocenę stopnia wpływu, który ma być "istotny", a nie jakikolwiek. Zatem nie każdy wpływ, lecz jedynie znaczący/istotny będzie przesądzał o charakterze technicznym spornych przepisów ustawy o grach hazardowych. Skoro automaty o niskich wygranych mogą być nadal legalnie wykorzystywane do urządzania gier na tych samych warunkach do czasu wygaśnięcia posiadanych zezwoleń lub poświadczeń rejestracji, w dotychczasowych miejscach (tj. poza kasynami), jak stanowią przepisy przejściowe art. 129 i art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, oraz na nowych zasadach mogą być wykorzystywane w kasynach gry bądź mogą zostać przystosowane do gier zręcznościowych, to nie może to być uznane za użytkowanie marginalne, o którym mowa w punkcie 34 wyroku Trybunału. W konsekwencji zasadne jest uznanie, że przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie wywiera istotnego wpływu na właściwość tych produktów. Dlatego też, zdaniem organu przepis art. 135 ust. 2 u.g.h. nie ogranicza zatem nabytych praw podmiotów hazardowych, uniemożliwia jedynie ich ekspansję na rynku (gdyż tak należy ocenić zmianę lokalizacji punktu gier) poprzez zakaz uruchamiania punktów gier w nowych lokalizacjach. Sąd Najwyższy w postanowieniu I KZP 15/13 odnośnie oceny technicznego charakteru przepisów ustawy wskazał, iż chodzi "o dokonanie wykładni zmierzającej do określenia spodziewanych skutków konkretnego przepisu ustawy hazardowej na rynek sprzedaży automatów, dających się przewidzieć w chwili wejścia w życie tej ustawy". Ten przepis ustawy nie wywołuje istotnego wpływu na rynek automatów, w tym sensie, że podmioty uprawnione (posiadające stosowne zezwolenie) mogą eksploatować posiadane automaty (w ramach limitów ilościowych) do momentu wygaśnięcia posiadanych zezwoleń. Tym samym, ustawa o grach hazardowych nie naruszyła praw nabytych podmiotów urządzających gry na takich automatach, gwarantując funkcjonowanie dotychczasowych zezwoleń do momentu ich wygaśnięcia. W momencie uzyskania poświadczenia rejestracji automatu uprawniony przedsiębiorca uzyskiwał prawo eksploatacji urządzenia przez okres 6 lat, ale nie dłużej niż do wygaśnięcia lub cofnięcia posiadanego zezwolenia lub zezwoleń. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, iż wynikający z art. 135 ust. 2 u.g.h. zakaz zmiany miejsc urządzania gier na automatach o niskich wygranych nie wpłynął istotnie na właściwości lub sprzedaż produktu, gdyż pomimo wejścia w życie ustawy o grach hazardowych podmiot posiadający zezwolenie może użytkować ten produkt we wszystkich punktach określonych w zezwoleniu. W konsekwencji Dyrektor Izby Celnej nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i zmiany zaskarżonej decyzji w całości. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Spółka wywiodła skargę do Sądu, zarzucając naruszenie: – art. 1 pkt. 4 i 11 w związku z art. 8 ust. 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z uwzględnieniem wykładni tych przepisów podanej w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11, C-217/11 w związku z art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a), art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 129 ust. 1 i 2, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 144 u.g.h. przez błędną systemową wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, iż art. 135 ust. 2 u.g.h. nie jest "przepisem technicznym" w rozumieniu art. 1 pkt. 4 i 11 ww. dyrektywy, podczas gdy ten przepis w związku z art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a), art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 144 u.g.h. jest jedną z regulacji wprowadzających warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktu w postaci automatu do gier o niskich wygranych; – art. 10 oraz art. 9 ust. 7 Dyrektywy 98/34/WE przez błędne zastosowanie cyt. przepisów jako rzekomej podstawy prawnej wyłączającej obowiązek notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych, w sytuacji, gdy regulacje prawne gier hazardowych nie są objęte harmonizacją na poziomie Unii Europejskiej, a art. 9 ust. 7 cyt. Dyrektywy nie wyłącza obowiązku notyfikacyjnego, a zezwala jedynie na odstąpienie od odroczenia przyjęcia projektu przepisów technicznych ze szczególnych względów społecznych; – przepisów postępowania, a mianowicie art. 121 § 1 w związku z art. 124 o.p. polegające na naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa oraz zasady przekonywania przez brak śladowego choćby ustosunkowania się przez Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do twierdzeń Skarżącego uważanych przez Stronę za fundamentalne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a polegających na przytoczeniu i skomentowaniu w piśmie wypowiadającym się w trybie art. 200 o.p., niezmiernie ważkich spostrzeżeń Szefa Służby Celnej J. K. złożonych dnia 18 listopada 2009 r i dnia 20 listopada 2009 r odpowiednio w trakcie posiedzenia sejmowej Komisji Finansów Publicznych oraz senackich Komisji Gospodarki Narodowej oraz Komisji Budżetu i Finansów Publicznych o możliwym, istotnym wpływie nowych regulacji ustawy o grach hazardowych na sprzedaż lub właściwości automatów do gier wszelkiego rodzaju, w tym o niskich wygranych; – art. 135 ust. 1 i ust. 2 u.g.h. w związku z art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a u.g.h. przez przyjęcie, że w przypadku bezskuteczności prawnej przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h. nie istnieje podstawa prawna do wydania decyzji pozytywnie rozpoznającej wniosek spółki prowadzącej działalność w dziedzinie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie dotyczącym zmiany miejsca urządzania gier. Mając to uwadze autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 2 września 2014 r. sygn. II SA/Bk 688/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zawiesił postępowanie sądowe w sprawie do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 686/13. Postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r. sygn. I SA/Bk 31/15 Sąd podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że na mocy art. 135 ust. 1 u.g.h. zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 tej ustawy, mogą być zmieniane, na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3, przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Przepisy art. 56 i art. 57 stosuje się odpowiednio. Natomiast na podstawie art. 135 ust. 2 u.g.h. w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. W rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny, czy przepis przejściowy zawarty w u.g.h., tj. art. 135 ust. 2 u.g.h. stanowi przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37, Dz.U.UE-sp.13-20-337 ze zm.; dalej: Dyrektywa 98/34/WE), a więc czy przed wejściem w życie ten akt prawny powinien podlegać notyfikacji przez Komisję Europejską według art. 8 ust. 1 tej Dyrektywy. W ocenie skarżącej spółki przepisy te są przepisami technicznymi, a wobec braku ich notyfikacji, nie powinny one być stosowane w niniejszej sprawie. Wobec tego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE "przepisy techniczne" to specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w Państwie Członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne Państw Członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług. Ocena, czy sporny przepis u.g.h., stanowi przepis techniczny w rozumieniu przytoczonych powyżej uregulowań prawa europejskiego, wymaga odwołania się do wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych o sygn. C-213/11, C-214/11 i C-217/11. W sentencji tego wyroku TSUE stwierdził, że "Artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r., należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego". W ocenie Sądu z zacytowanej sentencji wyroku wynikają dwa zasadnicze wnioski. Po pierwsze, TSUE nie wskazuje wprost, jakie przepisy u.g.h. należy uznać za przepisy techniczne. Po drugie, TSUE nie przesądza ich technicznego charakteru stwierdzając, że analizowane przepisy u.g.h. stanowią potencjalnie, a więc hipotetycznie przepisy technicznie, pozostawiając ich ocenę sądom krajowym. W uzasadnieniu TSUE wyjaśnia, że przedmiotem analizy było m.in. pytanie, którego treść odnosi się bezpośrednio do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy. Mianowicie, jedno z pytań prejudycjalnych brzmiało: "Czy przepis art. 1 pkt 11 dyrektywy [98/34/WE] powinien być interpretowany w ten sposób, że do »przepisów technicznych«, których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy, należy taki przepis ustawowy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry?". Odnosząc się do powyższej problematyki i dokonując analizy przepisów przejściowych zawartych w u.g.h. TSUE stwierdza, w szczególności, że "przepisy krajowe będące przedmiotem spraw przed sądem krajowym nie zawierają specyfikacji technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34" (pkt 30 uzasadnienia). Ponadto TSUE wyjaśnia (pkt 31-34 uzasadnienia), że "jak wynika z orzecznictwa Trybunału, przepisy krajowe należą do trzeciej kategorii przepisów technicznych wymienionej w art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34, obejmującej między innymi zakaz użytkowania, jeżeli ich skutek wykracza w sposób oczywisty poza samo określenie dopuszczalnych przeznaczeń produktu i nie polega jedynie na ograniczeniu sposobu jego użytkowania. Ta kategoria przepisów technicznych dotyczy bowiem w szczególności przepisów krajowych, które pozostawiają miejsce jedynie na marginalne zastosowanie produktu w stosunku do tego, którego można by rozsądnie oczekiwać. W tej kwestii należy zaś stwierdzić, że chociaż przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych będące przedmiotem spraw przed sądem krajowym przewidują zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, to jednak zgodnie z art. 129 ust. 1 tej ustawy działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych prowadzona na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy może być kontynuowana do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych. Przepis ten pozwala więc na dalsze prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a zatem na dalsze użytkowanie tych automatów, po dniu wejścia w życie ustawy o grach hazardowych. Trzeba wobec tego stwierdzić, iż w tych okolicznościach przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych nie można uznać za przepisy krajowe pozwalające jedynie na marginalne użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych.". Na szczególną uwagę zasługuje zwłaszcza ostatnie z zacytowanych zdań, które w nawiązaniu do wcześniejszych przywołanych fragmentów uzasadnienia zdaje się w sposób jednoznaczny stwierdzać, że przepisów przejściowych u.g.h. nie można uznać za przepisy krajowe pozwalające jedynie na marginalne użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych, a to w konsekwencji prowadzi do wniosku, że przepisy te, co do zasady, nie mogą zostać uznane za przepisy techniczne w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. Wniosek taki wymaga jednak skonfrontowania z dalszą częścią uzasadnienia wyroku TSUE z 19 lipca 2012 r. Kontynuując wywód TSUE stwierdza bowiem, że "należy zaś stwierdzić, że przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami może bowiem bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami. W tych okolicznościach zadaniem sądu krajowego jest ustalić, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów (zob. podobnie wyrok w sprawie Lindberg, pkt 78)" (pkt 36-37). Odnosząc powyższe rozważania natury prawnej na grunt badanej sprawy należy wskazać, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził jednoznacznie, że przepisy u.g.h., dotyczące działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (a zwłaszcza przepis art. 135 ust. 2), nie mają charakteru przepisów technicznych w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, które wymagają uprzedniej notyfikacji. Teza ta została obszernie uzasadniona, a organ powoływał szereg trafnych okoliczności prawnych i faktycznych na jej poparcie. Uzasadnienie to, zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, w pełni zasługuje na aprobatę. Trzeba podkreślić, że analizowane przepisy przejściowe nie wprowadziły zakazu działalności gospodarczej w zakresie gier hazardowych. Automaty dotychczas wykorzystywane jako niskowygraniowe mogą być nadal legalnie wykorzystywane do urządzania gier na tych samych warunkach do czasu wygaśnięcia posiadanych zezwoleń lub poświadczeń rejestracji w dotychczasowych miejscach (tj. poza kasynami), oraz – na nowych już zasadach – mogą być także wykorzystywane w kasynach gry po uzyskaniu koncesji, bądź mogą zostać przystosowane do gier zręcznościowych, które z kolei nie podlegają regulacjom ustawy o grach hazardowych. Sam fakt zmiany miejsca oraz modyfikacji sposobu użytkowania urządzenia, gdy nie idzie za tym zmiana zasadniczego celu, czy funkcji oraz zasadniczej cechy danego produktu, nie może być uznany za wpływający istotnie na jego właściwości. Nawet przy uwzględnieniu ustalonego ustawą limitu kasyn gry i zainstalowanych w nich automatów, wprowadzone przepisy nie są jedynym i znaczącym czynnikiem zmniejszającym użytkowanie dotychczasowych automatów, które do czasu wygaśnięcia uprzednio wydanych zezwoleń będą mogły pozostać w obrocie. Nie może to być zatem uznane za użytkowanie marginalne. Jeśli zaś chodzi o ustalenie, czy uregulowania ustawy o grach hazardowych wpływają istotnie na sprzedaż tych urządzeń, podkreślenia wymaga, że w istocie nie wiąże się to z przedmiotem żądania skarżącej spółki, która wnosiła o zmianę decyzji ostatecznej polegającą na zastąpieniu dotychczasowego punktu gier na automatach o niskich wygranych nową lokalizacją. Wniosek ten nie zmierzał zatem do uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności pod rządzami u.g.h. W tym zakresie należy mieć również na uwadze (jak podnosi organ), że przy ocenie wpływu na sprzedaż automatów trzeba uwzględniać obrót na rynku unijnym. Stąd należy ocenić, że regulacja zawarta w art. 135 ust. 1 u.g.h. zakazująca zmiany miejsc urządzania gry w wyniku zmiany zezwolenia (z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych), nie może być oceniana jako mająca istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż automatów do gier. Sąd tym samym podziela stanowisko wyrażone m.in. przez WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 27 sierpnia 2013 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 281/13 oraz w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2015 r. o sygn. akt I SA/Po 578/14 (dostępne w bazie orzeczeń NSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że konstrukcja art. 135 ust. 2 u.g.h. nie zawiera żadnych elementów normatywnych wpływających na właściwości lub sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Uniemożliwienie bowiem zmiany miejsc usytuowania punktów gier nie stanowi bariery w dalszym prowadzeniu działalności przez przedsiębiorcę w miejscach dotychczasowych, przy użytkowaniu tej samej liczby automatów i o tych samych właściwościach. Nie sposób pominąć także, że wcześniej obowiązująca ustawa, pod rządami której skarżąca spółka uzyskiwała zezwolenie, także nie dawała jej prawa do żądania przeniesienia punktu gier na automatach z jednego lokalu do drugiego, ale też nie zakazywała zmiany zezwolenia w tym zakresie. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2013 r., P 4/11, dopuszczalność takiej zmiany stała się więc przedmiotem kilkuletniej kontrowersji w orzecznictwie sądów administracyjnych, którą ostatecznie rozstrzygnął NSA uchwałą z 3 listopada 2009 r., II GPS 2/09, ustalając korzystną dla przedsiębiorców wykładnię art. 155 k.p.a. dotyczącego nadzwyczajnej zmiany decyzji ostatecznej. Uznając art. 135 ust. 2 u.g.h. za zgodny z art. 2 Konstytucji RP Trybunał Konstytucyjny wywiódł jednak, że ustawodawca nie naruszył zasady ochrony interesów w toku. Przeciwnie, jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny, właśnie w jej poszanowaniu, choć docelowo generalnie zakazał prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami, to jednak (na podstawie przepisów przejściowych ustawy hazardowej) dopuścił taką działalność w dotychczasowych punktach gier do czasu upływu ważności zezwoleń. Ustawodawca nie ograniczył, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, praw przedsiębiorców, wynikających z uzyskanych zezwoleń, wykluczył natomiast możliwość dokonania nadzwyczajnej zmiany posiadanych zezwoleń, co nie oznacza jednak naruszenia praw nabytych, ani zasady ochrony interesów w toku. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego wyraźne wyłączenie nadzwyczajnej możliwości modyfikacji decyzji administracyjnej w zakresie zmiany usytuowania punktu gier na automatach o niskich wygranych, nie narusza istoty uprawnień podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w tym zakresie, ponieważ uprawnienia te nie zostały naruszone ani w kontekście przedmiotu działalności, ani czasu jej prowadzenia, ani też jej kontynuowania w określonych zezwoleniem punktach gier. Powołany powyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, co zrozumiałe, nie odnosił się do problematyki badania przepisów u.g.h. pod kątem ich technicznego charakteru w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. Jednakże, w ocenie Sądu rozpatrującego sprawę, tezy w nim sformułowane oraz wypływające z nich wnioski stanowią dodatkowy argument, że przepis art. 135 ust. 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, gdyż w wyniku jego zastosowania nie dochodzi do sytuacji, w której skarżącej spółce pozostawia się miejsce jedynie na marginalne zastosowanie produktu w stosunku do tego, którego można by rozsądnie oczekiwać. Przepis ten nie prowadzi bowiem do żadnej zmiany sytuacji podmiotu w porównaniu z sytuacją, jaką zastałby podmiot prowadząc działalność pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy. Mając na względzie powyższe za nieuzasadnione należy uznać podniesione w skardze zarzuty. Organ wydający zaskarżoną decyzję nie uchybił przepisom prawa materialnego w zakresie, w jakim uznał, że art. 135 ust. 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE. Organ nie uchybił również normom wynikającym z przepisów prawa procesowego, dokonał kompleksowego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy. W szczególności, wbrew zarzutom skargi, organ wypowiedział się odnośnie przedstawionych przez stronę skarżącą dokumentów dotyczących posiedzenia sejmowej Komisji Finansów Publicznych w dniu 18 listopada 2009 r. oraz senackich Komisji Gospodarki Narodowej oraz Komisji Budżetu i Finansów Publicznych w dniu 20 listopada 2009 r. (str. 10 zaskarżonej decyzji). W tym stanie rzeczy, uznając zarzuty skargi za niezasadne, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI