I SA/Bk 471/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2024-02-07
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek VATzawieszenie postępowaniapostępowanie podatkowekontrola podatkowaOrdynacja podatkowauznanie administracyjneTSUEpytanie prejudycjalneskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego w VAT, uznając, że organy prawidłowo oceniły brak podstaw do zawieszenia.

Spółka wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego w VAT za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r., powołując się na toczące się postępowania kasacyjne i przed TSUE. Organy podatkowe odmówiły zawieszenia, uznając, że postępowania są odrębne i nie ma bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie. WSA w Białymstoku oddalił skargę spółki, stwierdzając, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a przesłanki do zawieszenia nie zostały spełnione, zwłaszcza w kontekście fakultatywności zawieszenia i braku bezpośredniego związku z pytaniem prejudycjalnym.

Spółka J. Sp. k. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. Skarżąca argumentowała, że zawieszenie jest uzasadnione ze względu na toczące się postępowanie kasacyjne od wyroku WSA w Rzeszowie (sygn. akt I SA/Rz 37/23) oraz postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie pytania prejudycjalnego zadanego przez NSA (sygn. akt I FSK 2003/18), które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Organy podatkowe uznały, że postępowania są odrębne, a wpływ innych postępowań nie jest wystarczającą przesłanką do zawieszenia, zwłaszcza że zawieszenie jest fakultatywne. WSA w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej jest fakultatywne, a organy prawidłowo oceniły, że nie zachodziły przesłanki do jego zastosowania, ponieważ postępowania dotyczą odrębnych okresów rozliczeniowych i nie ma bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą przesłanki z art. 201 § 1c pkt 2 lit. b) o.p., wskazując, że przepis ten dotyczy zawieszenia z urzędu, a nie na wniosek strony, oraz że pytanie prejudycjalne do TSUE dotyczyło innego okresu rozliczeniowego (listopad 2018 r.) i nie miało bezpośredniego związku z postępowaniem objętym skargą. Sąd uznał, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i prawidłowo uzasadniły swoje rozstrzygnięcie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie ma obowiązku zawieszenia postępowania, gdyż przepis ten stanowi o możliwości (fakultatywności) zawieszenia, a nie o obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że użycie zwrotu 'organ może' w art. 201 § 1c o.p. oznacza, że nawet przy spełnieniu przesłanek, organ ma swobodę decyzyjną i może nie zawiesić postępowania, jeśli uzna to za uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

o.p. art. 201 § § 1c

Ordynacja podatkowa

Przepis ten stanowi o fakultatywnym zawieszeniu postępowania podatkowego, a nie o obowiązku jego zawieszenia.

o.p. art. 201 § § 1c

Ordynacja podatkowa

Przesłanka zawieszenia postępowania z uwagi na postępowanie przed TSUE dotyczy zawieszenia z urzędu przez organ, a nie na wniosek strony.

Pomocnicze

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

P.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) o.p., gdyż zawieszenie jest fakultatywne, a postępowania dotyczą odrębnych okresów rozliczeniowych. Przesłanka zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1c pkt 2 lit. b) o.p. nie mogła być zastosowana na wniosek strony, a jedynie z urzędu przez organ, ponadto pytanie prejudycjalne do TSUE dotyczyło innego okresu rozliczeniowego i nie miało bezpośredniego związku z rozstrzyganą sprawą.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej, że toczące się postępowania kasacyjne i przed TSUE powinny skutkować zawieszeniem postępowania podatkowego. Argumentacja skarżącej, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego, wydając postanowienie o odmowie zawieszenia.

Godne uwagi sformułowania

zawieszenie postępowania podatkowego na podstawie wskazanych przez Spółkę przesłanek było fakultatywne organ może zawiesić postępowanie, na wniosek lub z urzędu, gdy pomiędzy postępowaniami w sprawach dotyczących tej samej strony istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu organ może zawiesić postępowanie z urzędu, gdy przepis mający wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu jest przedmiotem postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej kontrola przez sądy administracyjne uznania administracyjnego nie polega na ocenie słuszności wybranego przez organ rozwiązania, lecz prawidłowości samego procesu decyzyjnego nie można przyjmować automatycznie nadrzędności interesu fiskalnego w niniejszej sprawie nad interesem podatnika

Skład orzekający

Dariusz Marian Zalewski

sprawozdawca

Justyna Siemieniako

przewodniczący

Marcin Kojło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących fakultatywnego zawieszenia postępowania podatkowego, w szczególności w kontekście wpływu innych postępowań oraz postępowań przed TSUE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i fakultatywnego charakteru zawieszenia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu podatkowym, takich jak możliwość zawieszenia postępowania i jego fakultatywny charakter, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy organ podatkowy MUSI zawiesić postępowanie, gdy toczą się inne sprawy? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 471/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski /sprawozdawca/
Justyna Siemieniako /przewodniczący/
Marcin Kojło
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. b)
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. Sp. k. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 12 października 2023 r., nr 2001-IOV.4103.30.20233 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
1. Na podstawie upoważnienia z 20 stycznia 2023 r. nr 2071-SKP.5000.3.23.1 funkcjonariusze Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku przeprowadzili kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. względem J. sp. z o.o., którego następcą prawnym jest aktualnie J.1 sp.k. z siedzibą
w Bi. (dalej powoływana jako Spółka, skarżąca).
2. W dniu 13 lipca 2023 r. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego
w Białymstoku (dalej powoływany jako Naczelnik US, organ I instancji) wydał postanowienie nr 2071-SPP.4103.13.2023 o wszczęciu postępowania podatkowego.
3. W toku postępowania w piśmie z 19 lipca 2023 r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o zawieszenie tego postępowania na podstawie art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) oraz pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej jako: o.p.) do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu kasacyjnym od wyroku WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 37/23 oraz w postępowaniu przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie pytania prejudycjalnego NSA w sprawie I FSK 2003/18. Spółka stwierdziła, że powyższe postępowania mają wpływ na prowadzone przez Naczelnika US postępowanie podatkowe.
4. Postanowieniem z 3 sierpnia 2023 r. nr 2071-SPP.4103.13.2023.8 organ
I instancji odmówił zawieszenia postępowania podatkowego.
5. W następstwie wniesionego przez Spółkę zażalenia postanowieniem
z 12 października 2023 r. nr 2001-IOV.4103.30.2023 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej powoływany jako DIAS, organ odwoławczy) utrzymał ww. postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy na wstępie zaznaczył, że zawieszenie postępowania podatkowego na podstawie wskazanych przez Spółkę przesłanek było fakultatywne. Odnosząc się do podanych podstaw prawnych żądania wskazał, że w sprawie została spełniona przesłanka do zawieszenia postępowania podatkowego wyrażona w art. 201 § 1c pkt 1 lit. a) o.p. Dodał jednakże, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z 7 grudnia 2022 r. nr 408000-COP.4103.50.2020, utrzymująca decyzję organu I instancji określającą skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad 2018 r. w miejsce zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe. Wyjaśniono, że WSA w Rzeszowie wyrokiem z 16 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 37/23 oddalił skargę Spółki na ww. decyzję, zaś skarga kasacyjna na ww. orzeczenie WSA nie została jeszcze rozpoznana. Podkreślono, że ww. decyzja jest ostateczna, zatem podlega wykonaniu, a samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy sprawy nie daje zdaniem DIAS podstaw do zawieszenia.
Organ odwoławczy zauważył, że postępowanie w sprawie niniejszej dotyczy odrębnego okresu, jest postępowaniem samodzielnym i odrębnie rozpoznawanym. Prowadzenie postępowania sądowego względem skarżącej za poprzedni okres rozliczeniowy w ocenie DIAS nie jest przeszkodą uniemożliwiającą rozstrzygnięcie sprawy za okresy od grudnia 2018 r. do października 2019 r.
Zdaniem DIAS wskazane przez skarżącą pytanie prejudycjalne skierowane do TSUE nie ma bezpośredniego związku ze stanem faktycznym i prawnym z niniejszym postępowaniem, zatem przesłanka z art. 201 § 1c pkt 2 lit. b o.p. nie zaistniała.
6. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, w związku z czym złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na ww. postanowienie DIAS. Działający w imieniu Spółki pełnomocnik zaskarżył postanowienie DIAS w całości i podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.:
1) art. 201 § 1c pkt. 1 lit. a) oraz pkt. 2 lit. b) o.p. związku z art. 120, art. 122 oraz art. 121 § 1 o.p., poprzez wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego wykraczającego poza granice uznania administracyjnego, mającego cechy dowolności nie zaś uznaniowości;
2) art. 201 § 1c pkt. 2 lit. b) oraz art. 120 o.p., poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przesłanki nieprzewidziane w treści przepisów prawa, tj. przesłankę bezpośredniego związku postępowania przed TSUE oraz postępowania podatkowego prowadzonego wobec skarżącej.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że nie było powodu dla nadania priorytetu niezwłocznemu zakończeniu postępowania, w szczególności nie istnieją obawy braku możliwości realizacji ewentualnej egzekucji potencjalnego zobowiązania podatkowego w tym zakresie. Podniesiono, że skarżąca z ostrożności procesowej uiściła kwotę będącą przedmiotem sporu w zobowiązaniu podatkowym na rachunek organu podatkowego. Nie ma także w tym momencie ryzyka przedawnienia zobowiązań podatkowych skarżącej, bowiem termin przedawnienia badanych okresów rozliczeniowych upływa z końcem 2025 r.
Zdaniem strony skarżącej kwestia istnienia lub nieistnienia interesu skarżącej w niniejszej sprawie została całkowicie pominięta, organ podatkowy nie odnosi się do tego zagadnienia mimo argumentów wskazanych w treści wniosku o zawieszenie postępowania, przemawiających za istnieniem takiego interesu w niniejszej sprawie. Wskazano, że nie można przyjmować automatycznie nadrzędności interesu fiskalnego w niniejszej sprawie nad interesem podatnika, wyrażonym we wniosku o zawieszenie postępowania.
Według Spółki rozstrzygnięcie TSUE potwierdzające, że podstawą opodatkowania w VAT jest wartość emisyjna akcji podważa zasadność zarówno wystawiania faktury korygującej przez kontrahenta skarżącej, jak również zasadność ujmowania jej w rozliczeniach podatkowych za listopad 2018 r. Twierdzenie o konieczności ujęcia przedmiotowej faktury w rozliczeniach podatkowych skarżącej w powyższym okresie jest zaś fundamentem, na którym opiera się argumentacji organów administracji skarbowej zarówno w postępowaniu za listopad 2018 r., jak również w postępowaniu podatkowym w niniejszej sprawie. Dowodzi to więc zdaniem skarżącej, że treść rozstrzygnięcia TSUE będzie miała wpływ na przepisy mające zastosowanie w niniejszym postępowaniu, co uzasadnia zastosowanie art. 201 § 1c pkt. 2 lit. b) o.p.
Mając na uwadze powyższe autor skargi wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie (w tym rozprawie przeprowadzonej przy użyciu środków komunikacji elektronicznej); oraz o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu I instancji, jak również o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przypisanych.
7. W odpowiedzi na skargi DIAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o ich oddalenie.
8. Na rozprawie w dniu 7 lutego 2024 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że
w sprawie, w której skarżąca domagała się zawieszenia postępowania podatkowego, zostały wydane decyzje w obydwu instancjach. Organ odwoławczy orzekł
w dniu 5 stycznia 2024 r.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
4. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku o odmowie uwzględnienia wniosku strony, złożonego w oparciu o zapis art. 201 § 1c pkt 1 lit. a i art. 201 § 1c pkt 2 lit. b o.p., o zawieszenie postępowania z zakresu rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r.
Przywołany przepis art. 201 § 1c pkt 1 lit. a o.p. stanowi, iż organ podatkowy może zawiesić postępowanie, na wniosek lub z urzędu, gdy pomiędzy postępowaniami w sprawach dotyczących tej samej strony istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu, a rozstrzygnięcie sprawy w tym innym postępowaniu nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w § 1 pkt 2 art. 201 o.p.
Odnotować należy, iż w przytoczonej normie prawnej ustawodawca posłużył się zwrotem "organ może", co oznacza, iż nawet przy wystąpieniu przesłanek opisanych w tej normie organ nie jest zobowiązany do uwzględnienia wniosku i zawieszenia postępowania. Jest to fakultatywna podstawa zawieszenia postępowania podatkowego, co oznacza, iż organ podatkowy może nie skorzystać z możliwości zawieszenia, jeżeli uzna, że okoliczności sprawy przemawiają za jej prowadzeniem. Wystąpienie przesłanki fakultatywnej pozwala na dokonanie swobodnej oceny organowi, czy zawieszenie to w okolicznościach prowadzonej sprawy jest zasadne. Tak ocena w niniejszej sprawie została przez organ podatkowy dokonana i według Sądu, mieści się ona w granicach uznania.
Zwrócić przy tym należy uwagę, iż kontrola przez sądy administracyjne uznania administracyjnego nie polega na ocenie słuszności wybranego przez organ rozwiązania, lecz prawidłowości samego procesu decyzyjnego. Dokonując kontroli rozstrzygnięć uznaniowych sąd może badać, czy nie zostały przekroczone granice uznania, czy rozstrzygnięcie nie było dowolne oraz wszelkie te elementy, które w danym akcie nie wiążą się z luzem decyzyjnym pozostawionym organom przez ustawodawcę (por. T.Bigo, Kontrola uznania administracyjnego, "Sprawozdania Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego" 1959, nr 14A, s. 49-72).
Sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest kontrolą ograniczoną, nie obejmuje celowości wyboru przez organ administracji publicznej takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, ale ogranicza się do zbadania, czy wybór ten nie nosi cech dowolności. Przedmiotem oceny sądu jest kwestia, czy organ zebrał w sprawie cały materiał dowodowy i dokonał wyboru sposobu jej rozstrzygnięcia po wszechstronnym rozważeniu okoliczności sprawy, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego/ Ordynacji podatkowej. Inaczej określając, kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyroki NSA: z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10; z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt I OSK 474/11 - dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
5. W ocenie Sądu, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W obrocie prawnym pozostaje decyzja z 07.12.2022 r. nr 408000-COP.4103.50.2020, którą Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno Skarbowego w Przemyślu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji określającą J.1 s.k., jako następcy prawnemu J. sp. z o.o., zobowiązanie w podatku od towarów i usług za listopad 2018 r. w miejsce zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem sygn. akt I SA/Rz 37/23 z 16.03.2023 r. oddalił skargę Spółki na decyzję organu odwoławczego. 28.04.2023 r. od ww. wyroku została złożona skarga kasacyjna, która nie została jeszcze rozpoznana. Pomimo złożenia skargi kasacyjnej na wyrok WSA w Rzeszowie, decyzja nr. 408000-COP.4103.50.2020 jest ostateczna. Zatem podlega wykonaniu a samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy sprawy administracyjnej nie daje podstaw do zawieszenia. Podkreślenia wymaga fakt, że również Naczelny Sąd Administracyjny, który przyjął do rozpoznania skargę kasacyjną strony nie zawiesił prowadzonego postępowania. Oba postępowania w zakresie podatku VAT - jako dotyczące odrębnych okresów — są postępowaniami samodzielnymi i odrębnie rozpoznawalnymi. Prowadzenie postępowania sądowego wobec Strony za poprzedni okres rozliczeniowy (tj. za listopad 2018 r.) nie jest bowiem przeszkodą uniemożliwiającą rozstrzygnięcie sprawy za okresy od grudnia 2018 r. do października 2019 r.
Nie sposób odmówić racji organowi, iż związanie organu podatkowego decyzją doręczoną stronie, trwa przez cały okres pozostawania jej w obrocie prawnym, a więc do chwili jej zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności czy też wygaśnięcia. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia. W każdej ze spraw organy podatkowe zobowiązane są bowiem do prowadzenia odrębnego postępowania dowodowego z możliwością wykorzystania materiału dowodowego zgromadzonego w innej sprawie oraz dokonując własnych ustaleń. Każdy okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług stanowi niezależny, samodzielny przedmiot postępowania.
Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Organy w obu instancjach rozważyły wszystkie podnoszone przez stronę skarżącą argumenty i żądania, wyczerpująco ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały oceny wniosku strony w kontekście poczynionych ustaleń z poszanowaniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, czemu dał wyraz z wyczerpującym uzasadnieniu. Podejmując zaskarżone postanowienie organ I instancji uwzględnił zasady celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Finalnie nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zaskarżone postanowienie w sposób drobiazgowy odzwierciedla tryb procedowania organu i uzasadnia argumenty, które organ uwzględnił, a które pominął i dlaczego.
W ocenie Sądu, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a z zaskarżonego postanowienia w sposób wystarczający wynika, jakie przyczyny legły u podstaw stwierdzenia, że wydanie decyzji w rozpatrywanej sprawie nie było uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości rozliczenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r., a zatem, że nie zachodziła przesłanka zawieszenia postępowania.
Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Organ rozważył podnoszone przez stronę skarżącą argumenty, wyczerpująco ustalił okoliczności mające wpływ na wydanie decyzji dotyczącej rozliczenia podatku VAT za zaskarżony okres i dokonał oceny wniosku strony w kontekście poczynionych ustaleń z poszanowaniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, czemu dał wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu. Rozważania odnoszące się do kwestii odmowy zawieszenia postępowania znalazły swój wyraz także w wydanym przez Dyrektora postanowieniu z 12 października 2023 r.
6. W ocenie Sądu nie ma racji strona podnosząc, że zaskarżone uzasadnienie nie oddaje procesu myślowego i procesowego, który doprowadził organ do przedmiotowego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie jest obszerne i oddaje motywy rozstrzygnięcia organu, które doprowadziły go do wydania postanowienia o odmowie zawieszenie postępowania podatkowego. Organ wskazuje na prymat interesu publicznego w tej sprawie. Strona pisząc o braku niebezpieczeństwa nieprzedawnienia zobowiązania mija się z prawdę (do końca 2025 r.), gdyż de facto nastąpi to z końcem 2024 roku. Zawieszenie postępowania mogłoby się więc przyczynić do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Ponadto postępowanie wymiarowej w sprawie zapadło w obu instancjach jest więc wymagalne. Gdyby doszło do zawieszenia, a finalnie skarżący przegrał sprawę, spółka byłaby narażona na bardzo wysokie koszty postępowania sądowego i konieczność zapłaty wysokich odsetek od nieuiszczonych w terminie zobowiązań, co byłoby dla podatnika wysoce niekorzystne.
Z tych wszystkich względów, w ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie organy orzekające nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, w jakich było im dane rozpoznawać wniosek strony. Uwzględniły przedstawione przez stronę okoliczności, jak również z urzędu poczyniły obszerne i szczegółowe ustalenia, które poddały analizie w kontekście argumentów obu stron. Analiza sprawy umożliwiła podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia, w ramach którego organy uwzględniły zasady celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Sam fakt, iż strona nie podziela stanowiska organu nie świadczy jeszcze o jego wadliwości, w szczególności, gdy jak to ma miejsce w niniejszej sprawie ustawodawca pozostawił organowi możliwość zawieszenia postępowania w warunkach opisanych w art. 201 § 1 pkt 1 lit. a o.p., a nie obowiązek wstrzymania w takich przypadkach czynności postępowania zmierzających do zakończenia sprawy.
7. Rozważenia przez Sąd wymagają również kwestie związane z drugą przesłanką domagania się zawieszenia. We wniosku Spółka dodatkowo powołała się na art. 201 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy może zawiesić postępowanie z urzędu, gdy przepis mający wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu jest przedmiotem postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Spółka wywiodła, że w pośredni sposób na postępowanie ma wpływ postępowanie toczące się przed TSUE w związku z pytaniem prejudycjalnym zadanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I FSK 2003/18 z 24.02.2023 r. w sprawie prowadzonej wobec innego podmiotu.
Ocena zarzutów skarżącej w tym zakresie wymaga analizy spornego przepisu i powodów jego wprowadzenia do systemu prawa w aktualnie obowiązującej formie. Jak wskazano w uzasadnieniu do przedmiotowej zmiany "W art. 201 § 1c pkt 2 Ordynacji podatkowej proponuje się, aby organ podatkowy mógł z urzędu zawiesić postępowanie, jeżeli przepis mający wpływ na treść decyzji jest przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W przypadku zakończenia postępowania decyzją ostateczną, a następnie stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę decyzji lub wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzeczenia mającego wpływ na treść wydanej decyzji zachodzi przesłanka wznowienia postępowania. Możliwość zawieszenia postępowania podatkowego w wielu przypadkach pozwoli na oczekiwanie na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej bez podejmowania ryzyka wydawania decyzji ostatecznej, która następnie podlegałaby uchyleniu lub zmianie po wznowieniu postępowania w wyniku orzeczenia Trybunału. Także w tym przypadku podkreślić należy konsensualność zawieszenia postępowania między organem podatkowym oraz stroną. Analogicznie dotyczyć to będzie sytuacji, gdy przepis mający wpływ na treść wydawanej decyzji jest przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego.
W tym zakresie nie przewiduje się możliwości wnioskowania strony o zawieszenie postępowania. Nie można wykluczyć, że przedmiotem postępowania przed TK lub TSUE będą całe akty prawne lub przykładowo jeden przepis procesowy, który jest podstawą wydawania lub doręczania wszystkich decyzji. Wniosek o zawieszenie w takim przypadku mógłby masowo zablokować prowadzenie postępowań. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w analogicznej sytuacji przewiduje działanie sądu jedynie z urzędu. Podkreślić należy, że zawieszenie w tym przypadku powinno być przedmiotem konsensu, a nie konfliktu. Uprawnienie organu nie oznacza nakazu zawieszenia postępowania. Przepis stanowi więc dyrektywę wyboru przez organ, warunkowaną zgodą strony.".
W tym zakresie zatem, dopiero od 30 kwietnia 2021 r. przewidziano możliwość zawieszania postępowania, i to z urzędu, gdy przepis mający wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu jest przedmiotem postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej - w stanie prawnym obowiązującym przed tą datą wskazanej możliwości nie było.
W tej sprawie skarżąca nie może więc wnioskować o zawieszenie postępowania ze względu na ww. przesłankę. Może to zrobić jedynie organ działając z urzędu i także w zakresie wskazanym bezpośrednio w przepisie tj.: "gdy przepis mający wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu jest przedmiotem postępowania przed (...) TSUE". Powoływać się na taką przesłankę i wnioskować o nią nie może więc strona. Powyższe uprawnienie przysługuje organowi "organ może" i jedynie "z urzędu", a nie na wniosek strony. Choćby z tego, zasadniczego powodu, żądania skarżącej z tym związane i zarzuty skargi nie mogą być uwzględnione. Strona absolutnie nie miała żadnych podstaw prawnych do wniesienia na tej podstawie wniosku o zawieszenie postępowania, a organ do jego uwzględnienia.
Pomimo wszystko organ do tego wniosku się w toku postępowania odniósł i wskazywał na powody dla których nie zawiesza postępowania z urzędu ze względu na toczące się postępowanie przed TSUE i prowadzone postępowanie. To, że organ wyjaśniając brak zawieszenia postępowania na przedmiotowej podstawie wskazywał na brak przesłanki "bezpośredniości związku pomiędzy pytaniem prejudycjalnym rozstrzyganym przez TSUE, a rozstrzyganą sprawą, gdyż tak rozumie ten przepis, nie może być jednak powodem do uchylenia skarżonego postanowienia.
W ocenie Sądu strona popełnia błąd intepretując przepis art. 201 § 1c pkt. 2 lit. b) o.p. jako podstawę do zawieszenia postępowania prowadzonego przez Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku w zakresie sprawdzenia rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. względem J. sp. z o.o., którego następcą prawnym jest aktualnie J.1 sp.k. z siedzibą w B. Wykładnia literalna przepisu art. 201 § 1c pkt. 2 lit. b) o.p. prowadzi do wniosku, że skoro mowa w nim o zawieszeniu postępowania z urzędu, gdy przepis mający wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu jest przedmiotem postępowania przed TSUE, to wniosek strony jest spóźniony.
Pytanie prejudycjalne w sprawie postanowienia NSA, I FSK 2003/18 dotyczy wszak kwestii następującej: "Czy przez zapłatę otrzymaną lub którą dostawca otrzyma w zamian za dostawę towarów, o której mowa w art. 73 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE seria L z 2006 r. Nr 347/1 ze zm.) należy rozumieć wartość nominalną obejmowanych akcji, czy wartość emisyjną, jeżeli strony określiły, że zapłatę stanowić będzie wartość emisyjna akcji?". Przedmiotowy problem był przedmiotem rozważań i rozstrzygnięcia w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną przez Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 7 grudnia 2022 r., nr 408000-COP.4103.50.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2018 roku, a następnie i rozstrzygnięta w I instancji przez WSA w Rzeszowie wyrokiem z 6 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 37/23 i oddaleniem skargi.
Powyższe prowadzi do konstatacji, że ww. przesłanka mogła być rozważana jako przyczynek do zawieszenia z urzędu postępowania podatkowego w zakresie VAT prowadzonego przez Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu w zakresie VAT za listopad 2018 r., ale nie postępowania prowadzonego przez Naczelnika Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2018 r. do października 2019 r. Problem prawny występujący w pytaniu skierowanym do TSUE dotyczy bowiem wyłącznie pierwszego z tych postępowań.
Zresztą na marginesie z ww. wyroku WSA w Rzeszowie wynika, że sam wystawca spornej faktury uznał, że faktura wystawiona w styczniu 2013 r. określała niewłaściwą podstawę opodatkowania i dokonał jej korekty w listopadzie 2018 r., co powinna uwzględnić skarżąca spółka w rozliczeniu za listopad 2018 r. - jako jej odbiorca, a co było zgodne z tzw. wykładnią prounijną i zasadniczą linią orzeczniczą sądów administracyjnych (zob. m.in. postanowienie NSA wydane w składzie 7 sędziów z dnia 31 marca 2014 r., sygn. akt I FPS 6/13).
Zasadnie więc, wbrew twierdzeniom strony, organ nie zawiesił w tej sprawie postępowania z urzędu, nie uwzględniając wniosku strony w przedmiotowym zakresie.
8. Wobec powyższych ustaleń i oceny prawnej, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, Sąd nie znalazł też innych podstaw do stwierdzenia, że zaskarżonym postanowieniem naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub, aby doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności naruszenia przepisów objętych zarzutami skargi, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy.
9. Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI