I SA/Bk 461/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2019-10-23
NSArolnictwoŚredniawsa
pomoc finansowarolnictwoszkody rolniczesuszapowódźubezpieczenie uprawARiMRrozporządzeniesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję o pomniejszeniu pomocy finansowej z powodu niewystarczającego ubezpieczenia upraw.

Rolnik M. M. złożył wniosek o pomoc finansową z powodu szkód spowodowanych suszą. Pomoc została przyznana w części, pomniejszona o 50%, ponieważ organ uznał, że nie spełniono wymogu ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw. Rolnik skarżył decyzję, argumentując błędną wykładnię przepisów. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną, potwierdzając stanowisko organu, że beneficjent pomocy musi być uprawniony do skorzystania z polisy ubezpieczeniowej, nawet jeśli nie był ubezpieczającym.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika M. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu pomocy finansowej w części, pomniejszonej o 50%. Pomniejszenie wynikało z faktu, że zdaniem organu nie został spełniony wymóg ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym od określonych ryzyk. Rolnik argumentował, że wystarczające jest samo ubezpieczenie powierzchni, niezależnie od tego, kto jest ubezpieczającym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że choć rolnik nie musi być ubezpieczającym, musi być osobą uprawnioną do skorzystania z polisy, aby móc zminimalizować negatywne skutki szkód. W analizowanym przypadku polisy ubezpieczeniowe obejmowały uprawy, ale jako ubezpieczony wskazany był ojciec rolnika, W. M., co oznaczało, że M. M. nie był bezpośrednio uprawniony do odszkodowania z tych polis. Sąd uznał, że taka interpretacja jest zgodna z celem przepisu, jakim jest motywowanie rolników do ubezpieczania się.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Rolnik nie musi być ubezpieczającym, ale musi być osobą uprawnioną do skorzystania z polisy, aby móc zminimalizować negatywne skutki szkód.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem przepisu jest motywowanie rolników do ubezpieczania się, a nie przenoszenie ryzyka na zakład ubezpieczeń. Kluczowe jest, aby beneficjent mógł skorzystać z ubezpieczenia, niezależnie od tego, kto zawarł polisę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

Dz.U. 2015 poz. 187 art. 13r § ust. 12

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk (suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny). Beneficjent musi być uprawniony do skorzystania z polisy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

p.p.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia § 13r ust. 12 rozporządzenia przez organ, polegająca na przyjęciu obowiązku wykazania przez wnioskodawcę, że jest uprawnionym do skorzystania z polisy ubezpieczeniowej.

Godne uwagi sformułowania

Istotą wynikającą z powołanych przepisów jest to, aby grunty na których powstały szkody spowodowane przez niekorzystne zjawiska klimatyczne, były ubezpieczone w taki sposób, aby beneficjent mógł skorzystać z ubezpieczenia niezależnie od tego, kto zawarł polisę ubezpieczeniową.

Skład orzekający

Małgorzata Anna Dziemianowicz

przewodniczący

Jacek Pruszyński

sędzia

Dariusz Marian Zalewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla rolników w przypadku szkód klimatycznych, w szczególności wymogu ubezpieczenia upraw."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego rozporządzenia i stanu faktycznego związanego z ubezpieczeniem przez osobę trzecią.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dla rolników ubiegających się o pomoc finansową, a interpretacja przepisów dotyczących ubezpieczenia jest kluczowa dla zrozumienia warunków uzyskania wsparcia.

Rolnik stracił połowę pomocy finansowej przez polisę ojca. Sąd wyjaśnia, kto musi być ubezpieczony.

Dane finansowe

WPS: 21 082,5 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 461/19 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2019-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 418/20 - Wyrok NSA z 2024-03-22
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par. 13r ust. 12
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 października 2019 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania w części pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. M. M złożył w dniu 16 października 2018 r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Białymstoku (dalej: "BP ARiMR") wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi. Do przedmiotowego wniosku dołączone zostały: wykazy działek ewidencyjnych i powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70% oraz co najmniej 30% i poniżej 70% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy; protokoły z dnia 26 września 2018 r., 14 sierpnia 2018 r. i z 30 lipca 2018 r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, wykazy wszystkich upraw w gospodarstwie rolnym; cztery umowy ubezpieczenia upraw rolnych oraz akt notarialny – umowa darowizny i umowa o przejęcie długu z dnia [...] grudnia 2017 r. Rep. [...].
2. Dnia [...] marca 2019 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu M. M pomocy w części tj. w kwocie brutto 21.082,50 zł, stanowiącej równowartość 4.900,74 euro, wskazując w jej uzasadnieniu, że z załączonych do wniosku umów ubezpieczenia wynika, że wnioskodawca ubezpieczył zboże ozime oraz rośliny oleiste o powierzchni 16,47 ha. Ponadto organ ustalił, że ubezpieczającym uprawy o powierzchni 30,86 ha jest W. M. W ocenie organu w polisach ubezpieczeniowych wymienione są działki należące zarówno do M. M jak i do W. M oraz brak jest aneksu do polisy, zmieniającego podmiot ubezpieczenia na wnioskodawcę.
Powołując się na § 13r rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 27 stycznia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 187, ze zm.; dalej: "rozporządzenie"), organ wyjaśnił, że pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, tj. od: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny. Organ ustalił, że powierzchnia upraw, z wyłączeniem łąk i pastwisk, w gospodarstwie M. M wynosi 77,58 ha. Z umów ubezpieczenia wynika natomiast, że ubezpieczonych zostało 47,33 ha użytków rolnych, przy czym polisy dotyczące 16,47 ha upraw figurują na wnioskodawcę, zaś dotyczące 30,86 ha na W. M.
W tym względzie organ wyjaśnił, że wnioskodawca co prawda nie musi być ubezpieczającym, ale musi być osobą uprawnioną do skorzystania z polisy (tj. ubezpieczonym), aby zminimalizować negatywne skutki spowodowane niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi w prowadzonej działalności. Tym samym organ uznał, że nie został spełniony warunek ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, co uzasadniało pomniejszenie pomocy o 50%.
3. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z powodu uchybienia procesowego, tj. niepowiadomienia wnioskodawcy o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym.
4. W dniu [...] kwietnia 2019 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy w części, na mocy której przyznano M. M pomoc finansową o wartości brutto 21.082,50 zł, stanowiącej równowartość 4.900,74 euro. W uzasadnieniu organ wskazał, że powierzchnia objęta ubezpieczeniem wynosi 4,61 ha. Organ wskazał, że powierzchnia upraw rolnych (z wyłączeniem łąk i pastwisk) w gospodarstwie wnioskodawcy wynosi 77,58 ha, zaś z umów ubezpieczenia wynika, że ubezpieczonych zostało 47,33 ha użytków rolnych, przy czym polisy dotyczące 16,47 ha upraw figurują na wnioskodawcę, zaś dotyczące 30,86 ha na W. M. W konsekwencji organ uznał, że nie został spełniony warunek ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, co uzasadniało pomniejszenie pomocy o 50%.
5. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył przepisy § 13r ust. 1-7, 9-12 rozporządzenia, wskazując, że ustalając stan faktyczny przedmiotowej sprawy, oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Na jego podstawie stwierdził uprawnienie wnioskodawcy do otrzymania przedmiotowej pomocy, opierając się na zestawieniu powierzchni upraw, na których w gospodarstwie skarżącego wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70% i co najmniej 30%, ale poniżej 70% danej uprawy, na powierzchni występowania tej uprawy. Organ ustalił, że powierzchnia upraw w gospodarstwie M. M, z wyłączeniem łąk i pastwisk wynosi 77,58 ha, zatem aby uzyskać przedmiotową pomoc w pełnej wysokości, wnioskodawca winien był objąć ubezpieczeniem od jednego z ryzyk, co najmniej powierzchnię 38,79 ha. W ocenie organu, z polisy ubezpieczeniowej PZU UPRAWY nr [...] z dnia [...] października 2017 r. wynika, że M. M objął ubezpieczeniem od gradu, przymrozków wiosennych i ujemnych skutków przezimowania, uprawę rzepaku o powierzchni 8,05 ha, natomiast z polisy ubezpieczeniowej PZU UPRAWY nr [...] z dnia [...] października 2017 r., że M. M objął ubezpieczeniem od gradu, przymrozków wiosennych i ujemnych skutków przezimowania, uprawę pszenżyta ozimego o powierzchni 5,51 ha oraz żyta ozimego o powierzchni 2,91 ha. Łączna powierzchnia upraw ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk wynosi więc 16,47 ha.
Następnie organ dokonał obliczenia procentowego udziału powierzchni upraw ubezpieczonych do powierzchni wszystkich upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk oraz wyliczenia kwoty pomocy do powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy oraz w wysokości co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy, ustalając, że łącznie kwota przyznanej M. M pomocy wynosi 21.082,50 zł.
Organ wskazał również, że z polis ubezpieczeniowych PZU UPRAWY nr [...] z dnia [...] października 2017 r. oraz PZU UPRAWY nr [...] z dnia [...] października 2017 r. wynika, że zarówno ubezpieczającym jak i ubezpieczonym jest W. M, tj. ojciec M. M. Co prawda przedmiotowe polisy swym zakresem obejmują również działki ewidencyjne zgłoszone przez wnioskodawcę, jednak to nie M. M jest osobą uprawnioną do skorzystania z nich. Organ wyjaśnił przy tym, że istotą wynikającą z powołanych przepisów jest to, aby grunty, na których powstały szkody spowodowane przez niekorzystne zjawiska klimatyczne, były ubezpieczone w taki sposób, aby beneficjent mógł skorzystać z ubezpieczenia niezależnie od tego, kto zawarł polisę ubezpieczeniową.
6. Z powyższą decyzją nie zgodził się M. M, który wywiódł skargę do tut. Sądu, zaskarżając ją w całości i zarzucając w niej naruszenie:
1) § 13 ust. 12 rozporządzenia, przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że z powołanej normy prawnej wynika obowiązek wykazania przez wnioskodawcę, że jest uprawnionym do skorzystania z polisy ubezpieczeniowej obejmującej grunty, na których powstała szkoda spowodowana przez niekorzystne zjawiska klimatyczne (suszę), podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, że warunkiem do uzyskania pomocy w pełnej wysokości jest jedynie spełnienie wymogu ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, wymóg ten został przez skarżącego spełniony;
2) art. 6, 7 i 8 k.p.a., przez zastosowanie interpretacji przepisu prawa na niekorzyść strony;
3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o istocie sprawy, co spowodowało załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu obywatela;
4) art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności, nie wskazanie przez organ administracji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
5) art. 9 i 11 k.p.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o przyznaniu M. M pomocy jedynie w części, tj. przez jej obniżenie o 50 %.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika BP ARiMR.
7. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
1. Skarga okazała się niezasadna.
2. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia, sąd bada ich zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. 2018 poz. 2107 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji - czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
3. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew zarzutom odpowiada prawu. Organy, w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności.
4. W rozważanej sprawie istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie zmniejszono pomoc finansową Skarżącemu jako producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w wysokości pomniejszonej o połowę, na skutek braku ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, od jednego z ryzyk, w tym m. in. od suszy lub powodzi.
Zaskarżoną decyzją Organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący jako producent rolny nie posiadał ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Uznał tym samym, że Organ I instancji prawidłowo przyjął, iż należna pomoc finansowa podlega w związku z tym zmniejszeniu o 50%.
Skarżący kwestionuje to rozstrzygnięcie wskazując, że przysługuje mu 100% pomocy. Wskazuje na błędną wykładnię § 13 ust. 12 rozporządzenia, polegającą na przyjęciu, że z powołanej normy prawnej wynika obowiązek wykazania przez wnioskodawcę, że jest uprawnionym do skorzystania z polisy ubezpieczeniowej obejmującej grunty, na których powstała szkoda spowodowana przez niekorzystne zjawiska klimatyczne (suszę), podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, że warunkiem do uzyskania pomocy w pełnej wysokości jest jedynie spełnienie wymogu ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, od co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, a wymóg ten został przez skarżącego spełniony;
5. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż pomoc finansowa dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej, powstały szkody w wysokości co najmniej 70 % danej uprawy na powierzchni występowania tej uprawy spowodowane wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w tym suszy lub powodzi, przyznawana jest na podstawie wskazanego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.
Podstawą prawną do zastosowania przez organ pomniejszenia względem pomocy przyznanej na rzecz Skarżącego, był § 13r ust. 12 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem analizowaną pomoc pomniejsza się o 50 %, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych lub uprawach w szklarniach lub w tunelach foliowych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3. Przepis ten wprost uzależnia zatem wysokość ostatecznie przyznawanej pomocy od posiadania ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw, od jednego z ryzyk wymienionych w rozporządzeniu.
Jak wynika z akt sprawy, powierzchnia upraw, z wyłączeniem łąk i pastwisk, w gospodarstwie M. M wynosi 77,58 ha. Z umów ubezpieczenia wynika natomiast, że ubezpieczonych zostało 47,33 ha użytków rolnych, przy czym polisy dotyczące 16,47 ha upraw figurują na wnioskodawcę, zaś dotyczące 30,86 ha na W. M. Z OWU do przedmiotowej polisy, wynika, że ubezpieczonym jest posiadacz upraw rolnych objętych ubezpieczeniem.
Rację ma Skarżący, że wprawdzie z literalnego brzmienia § 13r ust. 12 rozporządzenia nie wynika obowiązek ubezpieczenia upraw osobiście przez rolnika, ale racjonalnym jest przyjęcie, że strona powinna móc z niego skorzystać. Dyrektor ARiMR trafnie zauważył, że istotą wynikającą z powołanych przepisów jest to, by grunty na których powstały szkody spowodowane przez niekorzystne zjawiska klimatyczne, były ubezpieczone w taki sposób, aby beneficjent mógł skorzystać z ubezpieczenia niezależnie od tego, kto zawarł polisę ubezpieczeniową. W związku z tym beneficjent nie musi być ubezpieczającym, ale musi być osobą uprawnioną do skorzystania z polisy, tak aby zminimalizować negatywne skutki spowodowane przez niekorzystne zjawiska klimatyczne w prowadzonej działalności.
Jednocześnie, odnosząc się do wykładni celowościowej omawianego przepisu, należy powtórzyć za organem, iż jego rolą jest zmotywowanie rolników do ubezpieczenia się poprzez zagrożenie im obniżenia pomocy, a nie przeniesienia ryzyka związanego z wystąpieniem szkód na zakład ubezpieczeń. Na taką interpretację wskazuje również okoliczność, iż w myśl § 13r ust. 12 rozporządzenia przesłanką wypłacenia pomocy w pełnej wysokości jest ubezpieczenie co najmniej od jednego spośród ryzyk określonych w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, przy czym nie musi to być ryzyko, w związku z zaistnieniem którego powstały w gospodarstwie rolnym szkody skutkujące udzieleniem pomocy.
6. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż wobec faktu, że z polis ubezpieczeniowych PZU UPRAWY nr [...] z dnia [...].10.2017 r. oraz PZU UPRAWY nr [...] z dnia [...].10.2017 r. złożonych wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi wynika, że zarówno ubezpieczającym jak i ubezpieczonym jest Pan W. M, tj. ojciec skarżącego . Co prawda przedmiotowe polisy swoim zakresem obejmują również działki ewidencyjne zgłoszone przez Pana M. M do wniosku, nie mniej jednak to nie Pan M. M jest osobą uprawnioną do skorzystania z nich. Mając na uwadze wskazane wyżej słusznie organy wskazywały, że M. M nie musiał być ubezpieczającym, ale winien być uprawnionym do skorzystania z polisy ubezpieczeniowej, tj. ubezpieczonym. Istotą wynikającą z powołanych przepisów jest to, aby grunty, na których powstały szkody spowodowane przez niekorzystne zjawiska klimatyczne były ubezpieczone w taki sposób, aby beneficjent mógł skorzystać z ubezpieczenia niezależnie od tego, kto zawarł polisę ubezpieczeniową.
Na spornych polisach widnieje wyłącznie W. M zarówno jako ubezpieczający (płatnik składek) oraz jako ubezpieczony (osoba uprawniona do otrzymania odszkodowania), oznacza to, że jest on jedyną osobą uprawnioną do żądania ewentualnego odszkodowania, ale w zakresie upraw, których jest posiadaczem. Dlatego też wbrew twierdzeniom Skarżącego, uznać należy, że nie spełnił on warunku wynikającego z § 13r ust. 12 rozporządzenia dotyczącego ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw.
Powyższe stanowisko można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych, albowiem znajduje w znacznym zakresie oparcie w ocenach prawnych zawartych - między innymi - w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2019 r., I SA/Gd 550/19 (przytaczane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
7. Podsumowując, w ocenie Sądu również zarzuty naruszenia przepisów procesowych zawarte w skardze nie mogły odnieść skutku. Zdaniem Sądu orzekającego, organ zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była logiczna i zgodna z przepisami prawa i doświadczenia życiowego. Zawarte w decyzji ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a postępowanie administracyjne nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Inna ocena dowodów w sprawie dokonana przez stronę skarżącą, nie przesądza, że oceny organów są błędne.
8. Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI