I SA/Bk 440/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę ZUS na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej obciążające ZUS kosztami postępowania egzekucyjnego, uznając działania organu egzekucyjnego za zgodne z prawem.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu ZUS kosztami postępowania egzekucyjnego. ZUS zarzucał naruszenie przepisów poprzez stosowanie środków egzekucyjnych, które nie prowadziły do wykonania obowiązku, a jedynie do zwiększenia kosztów. Sąd uznał jednak, że organ egzekucyjny działał zgodnie z prawem, stosując przewidziane ustawą środki egzekucyjne i dopiero po stwierdzeniu braku możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, umorzył postępowanie i obciążył wierzyciela kosztami.
Sprawa dotyczyła skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o obciążeniu ZUS kosztami postępowania egzekucyjnego. ZUS zarzucał, że organ egzekucyjny stosował środki egzekucyjne (zajęcie wynagrodzenia, rachunku bankowego, nadpłaty podatku) w sposób nieprawidłowy, który prowadził do nieuzasadnionego obciążenia wierzyciela kosztami, zamiast do wykonania obowiązku. Skarżący powoływał się na naruszenie art. 7 § 2 oraz art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że organ egzekucyjny wszczął postępowanie na wniosek wierzyciela i zgodnie z przepisami. Podkreślono, że organ podjął szereg czynności egzekucyjnych, w tym zajęcia różnych składników majątku dłużnika. Sąd stwierdził, że dopiero ustalenia z protokołu o stanie majątkowym dłużnika oraz informacje od pracodawcy i banku dały podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 2 ustawy. Sąd uznał, że organ działał zgodnie z prawem, stosując przewidziane środki egzekucyjne, a uzyskana kwota z zajęcia nadpłaty pokryła wydatki egzekucyjne. W związku z tym, sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów i zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny prawidłowo obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, ponieważ działał zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosując przewidziane środki egzekucyjne, a podstawą do umorzenia postępowania i obciążenia wierzyciela kosztami były ustalenia o braku możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ egzekucyjny działał zgodnie z prawem, wszczynając egzekucję na wniosek wierzyciela i stosując przewidziane ustawą środki egzekucyjne. Dopiero po stwierdzeniu, że dalsze postępowanie nie przyniesie skutku w postaci uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, organ miał podstawę do umorzenia postępowania i obciążenia wierzyciela kosztami. Uzyskana kwota z zajęcia nadpłaty pokryła wydatki egzekucyjne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.e.a. art. 26 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64 § 1 i 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 1, 4 i 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Argumenty
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny naruszył art. 7 § 2 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosując środki egzekucyjne, które prowadziły do dodatkowego obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, zamiast do wykonania obowiązku. Organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny (zajęcie nadpłaty podatku), który prowadził wprost do dodatkowego obciążenia wierzyciela kosztami, mimo że znał kwotę nadpłaty. Stan majątkowy dłużnika był organowi egzekucyjnemu znany wcześniej niż w dacie sporządzenia protokołu o stanie majątkowym dłużnika.
Godne uwagi sformułowania
Organ egzekucyjny zobowiązany jest stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. W chwili dokonywania zajęcia wierzytelności dłużnika z tytułu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. w sprawie nie występowała przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, tj. brak możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera uregulowań, które nakazywałyby – przy istnieniu kilku tytułów wykonawczych i wniosków pochodzących od tego samego wierzyciela – prowadzenie postępowania egzekucyjnego tylko na podstawie jednego z tytułów wykonawczych i to aż do jego zakończenia.
Skład orzekający
Włodzimierz Witold Kędzierski
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
sędzia
Urszula Barbara Rymarska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obciążania wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w administracji, w sytuacji gdy postępowanie zostało umorzone z powodu braku możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdzie wierzycielem jest ZUS, a organem egzekucyjnym Urząd Skarbowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – kosztów i odpowiedzialności za nie. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Kto płaci za nieskuteczną egzekucję? Sąd wyjaśnia zasady obciążania kosztami.”
Dane finansowe
WPS: 177 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Bk 440/04 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2005-01-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-12-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Sławomir Presnarowicz Urszula Barbara Rymarska Włodzimierz Witold Kędzierski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 110 poz 968 art. 26 par. 1, art. 64 par. 1 i 4 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Włodzimierz Witold Kędzierski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę Uzasadnienie Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...].10.2004 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...].07.2004 r. nr [...]; [...]; [...]; [...]; o obciążeniu wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Z. kosztami postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 64c §§ 1, 4 i 7 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968). W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wywiódł: Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku dłużnika J. J. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Z. Podjęte czynności egzekucyjne spowodowały powstanie kosztów egzekucyjnych, których część została uregulowana przez zobowiązanego. Pozostałe koszty w kwocie 177 zł nie zostały zaspokojone. Postanowieniem z [...].07.2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, umorzył postępowanie egzekucyjne. Odrębnymi postanowieniem – z tej samej daty – na podstawie art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pozostałymi kosztami egzekucyjnymi obciążył wierzyciela. W chwili dokonywania zajęcia wierzytelności dłużnika z tytułu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. w sprawie nie występowała przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymieniona w art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. brak możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku nastąpiło 17.05.2004 r. Niemożność uzyskania w wyniku egzekucji kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne stwierdzona została dopiero w wyniku dalszego postępowania egzekucyjnego, a mianowicie w wyniku sporządzenia 04.06.2004 r. protokołu o stanie majątkowym dłużnika. Uzyskana kwota z zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku (17,40 zł) pokryła wydatki egzekucyjne związane z tym zajęciem (10,70 zł) i częściowo opłatę za dokonanie czynności zajęcia wierzytelności. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera uregulowań, które nakazywałyby – przy istnieniu kilku tytułów wykonawczych i wniosków pochodzących od tego samego wierzyciela – prowadzenie postępowania egzekucyjnego tylko na podstawie jednego z tytułów wykonawczych i to aż do jego zakończenia. Taki zaś stan rzeczy świadczy o tym, że organ egzekucyjne może jednocześnie prowadzić postępowanie egzekucyjne na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych złożonych przez tego samego wierzyciela. Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Z treści uzasadnienia skargi wynika, iż w postępowaniu egzekucyjnym naruszono przepis art. 7 § 2 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny zobowiązany jest stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. W sprawie zastosowano natomiast środek egzekucyjny, który prowadził wprost do dodatkowego obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, gdyż w chwili zajęcia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych organowi egzekucyjnemu znana była kwota tej nadpłaty. Skarżący wywiódł, iż stan majątkowy dłużnika był organowi egzekucyjnemu znany wcześniej niż w dacie sporządzenia protokołu o stanie majątkowym dłużnika. Organ egzekucyjny przeciwko temu samemu dłużnikowi – prowadził egzekucję od 2001 r. i protokoły o jego stanie majątkowym sporządzane były już przed 04.06.2004 r. W tej sytuacji dokonanie zajęcia niewielkich kwot na realizację tytułów wykonawczych wielokrotnie przewyższających wysokość zajętej wierzytelności nie prowadzi do wykonania obowiązku lecz jest celowym działaniem prowadzącym do nieuzasadnionego obciążenia wierzyciela kosztami postępowania. Takie działanie organu pozostaje w sprzeczności także z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji podniesionych zarzutów i poczynionych wywodów, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Z. złożył wnioski – wraz z tytułami wykonawczymi – do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o prowadzeniu egzekucji należności pieniężnych od zobowiązanego J. J. (akta egzekucyjne – k. 1-5). Zgodnie z przepisami art. 26 § 1 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.) organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. W sprawie niniejszej organ egzekucyjny po otrzymaniu od wierzyciela wniosków i tytułów wykonawczych wszczął postępowanie egzekucyjne. W trakcie postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał szeregu czynności egzekucyjnych w celu zastosowania właściwego środka egzekucyjnego zmierzającego do realizacji zobowiązania. Sporządzone zostały cztery protokoły o stanie majątkowym dłużnika. Następnie zastosowano środki egzekucyjne w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego i zajęcia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. W wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych organ egzekucyjny z tytułu zajęcia wierzytelności w postaci nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wyegzekwował kwotę 17,40 zł. Wydatek egzekucyjny związany z zajęciem tej wierzytelności wyniósł 10,70 zł, a zatem był niższy od kwoty uzyskanej z egzekucji. Zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego jak też wynagrodzenia za pracę nie mogą być traktowane jako środek egzekucyjny zastosowany niewłaściwie. O nieskuteczności tych środków egzekucyjnych organ egzekucyjny mógł powziąć i powziął wiadomość dopiero po złożeniu oświadczenia przez pracodawcę zobowiązanego i informacji banku, że zobowiązany nie posiada na koncie środków pieniężnych. Ustalenia zawarte w protokole o stanie majątkowym dłużnika oraz oświadczenie pracodawcy, u którego wcześniej był zobowiązany zatrudniony i informacja banku o zerowym stanie konta zobowiązanego dawały dopiero organowi egzekucyjnemu podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak jest natomiast uzasadnionych podstaw, że organ egzekucyjny zastosował bezpodstawnie środki egzekucyjne wymienione wyżej. W myśl przepisu art. 64c § 1 kosztami egzekucyjnymi są opłaty wymienione w art. 64 § 1 i 4 oraz art. 64a powołanej wyżej ustawy. Przepis art. 64c § 4 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.) stanowi, że koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mają one być ściągnięte od zobowiązanego, pokrywa wierzyciel. Koszty te przypadają na rzecz tego organu, który dokonał czynności egzekucyjnych powodujących powstanie kosztów (art. 64c § 9 powołanej ustawy). Skoro więc organ egzekucyjny działał zgodnie z art. 26 § 1 powoływanej wyżej ustawy i stosował środki egzekucyjne przewidziane w tej ustawie, to nie można podzielić poglądu skarżącego, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było w celu zwiększenia kosztów egzekucyjnych. Tym samym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaskarżone postanowienie jest więc zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a wobec tego złożona na nie skarga podlegała oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI