I SA/Bk 436/18

I SA/Bk 436/18 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2018-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski /sprawozdawca/
Jacek Pruszyński /przewodniczący/
Małgorzata Anna Dziemianowicz
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 559/21 - Wyrok NSA z 2022-12-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 10 i 14
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz,, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi Fundacji "P." w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za miesiące od października do grudnia 2010 roku oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Wójt Gminy N. wszczął wobec Fundacji "P." w B. (dalej jako: "Skarżąca") postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. Skarżąca nie wykazała bowiem żadnej nieruchomości do opodatkowania, powołując się na zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 10 i 14 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., nr 95 poz. 613 ze zm., dalej jako "u.p.o.l."). Budynki są bowiem w złym stanie, nie odpowiadają warunkom technicznym wskazanym w prawie budowlanym. Przeprowadzone w toku postępowania oględziny potwierdziły, że budynki są pustostanami, na niektórych z nich były wywieszone tabliczki informujące o zakazie wchodzenia i przebywania w budynkach. Materiał dowodowy nie wykazał zajęcia budynków na działalność statutową Skarżącej. W związku z tym organ obowiązany był do określenia Skarżącej podatku od nieruchomości.
2. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], Wójt Gminy N. określił Skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za miesiące październik-grudzień 2010 r. w kwocie 30.064 zł.
3. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło w całości powyższą decyzję i określiło wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za ww. okres w kwocie 28.278,90 zł.
4. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.
5. Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. I SA/Bk 49/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę.
Sąd przyjął, że podstawowe znaczenie dla określenia charakteru gruntu ma ewidencja gruntów i budynków. Z akt administracyjnych, w szczególności z wypisu z rejestru gruntów wynika, że zarówno w 2010 r., jak i przez dziesięć miesięcy 2011 r., działka o nr geod. [...] o pow. 25.6508 ha była sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako tereny różne - Tr. Zmiana klasyfikacji powyższej działki nastąpiła dopiero na mocy decyzji Starosty z dnia [...] października 2011 r., która to okoliczność została uwzględniona przy wyliczaniu podatku za listopad i grudzień 2011 r. Sąd uznał więc, że organy słusznie opodatkowały działkę za okres październik-grudzień 2010 podatkiem od nieruchomości. Sąd zgodził się z organem, że w sprawie nie mogło mieć zastosowania zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l.
Zdaniem Sądu I instancji organy podatkowe w prawidłowy sposób opodatkowały również budynki stanowiące własność Skarżącej. Sąd przyjął, że podnoszone przez nią okoliczności, że nabyte budynki nie odpowiadają przepisom budowlanym, że nie istnieje żadna dokumentacja związana z ich budową i oddaniem do użytkowania, czy też to, że nie figurują one w księgach wieczystych, nie ma znaczenia dla ustalenia, czy stanowią przedmiot podatku od nieruchomości.
W ocenie Sądu I instancji, przeprowadzony dowód z oględzin potwierdził,
że będące własnością Skarżącej obiekty budowlane odpowiadają pojęciu budynku w rozumieniu u.p.o.l. (z wyjątkiem budynków o nr 11 i 13, w których uległ zawaleniu dach), dlatego też należało je opodatkować podatkiem od nieruchomości. Nie ma przy tym znaczenia, że powyższe obiekty są w złym stanie technicznym - jeżeli odpowiadają definicji budynku, muszą być opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Zły stan techniczny budynków mógłby mieć wpływ jedynie na wysokość stawki podatku, ale tylko względem budynków związanych
z prowadzeniem działalności gospodarczej.
6. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. II FSK 2975/13, uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Sąd kasacyjny stwierdził, że doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię. Zdaniem NSA w sprawie koniecznym było odwołanie się do prawa budowlanego w zakresie sposobu rozumienia pojęcia budynku, a więc trwałości związania z gruntem, wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadania fundamentów i dachu. NSA podzielił zarzut skargi, że to techniczna konstrukcja całego obiektu powinna stanowić miarodajne kryterium i punkt odniesienia dla ustalenia, czy dany obiekt budowlany - dla celów jego opodatkowania – jest, czy nie jest budynkiem. Zdaniem NSA, Sąd I instancji nie miał też dostatecznych podstaw faktycznych, aby na podstawie akt sprawy w wiążący sposób przesądzać o wszystkich istotnych cechach budynków, które uznał za będące przedmiotem opodatkowania. NSA stwierdził, że w postępowaniu podatkowym nie przeprowadzono w tym zakresie precyzyjnych czynności wyjaśniających, a zatem Sąd I instancji nie dysponował informacjami o faktach, poza niekompletnym protokołem oględzin oraz lakonicznymi wyjaśnieniami samej Skarżącej, które w dodatku nie są jednoznaczne. NSA zwrócił uwagę, że ani ustawa o podatkach i opłatach lokalnych ani ustawa - Prawo budowlane nie definiują pojęcia "dach".
NSA stwierdził, że WSA w Białymstoku, powołując się ogólnie na dołączony do akt sprawy protokół oględzin, nie sprecyzował cech poszczególnych obiektów budowlanych, przyjmując je - mimo braku takiej charakterystyki - za budynki
w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Sąd I instancji nie zajął też stanowiska co do kwestii prawnopodatkowej klasyfikacji spornych obiektów budowlanych jako przedmiotu opodatkowania.
NSA zalecił Sądowi I instancji dokonanie analizy - czy prawidłowe w świetle art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. były ustalenia organów podatkowych, że sporny obiekt jest budynkiem, czy też, że stanowi on jednak inny rodzaj obiektu budowlanego. NSA stwierdził, że Sąd I instancji będzie mógł to uczynić dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego i dokonaniu jego oceny przez organ podatkowy, który dotąd postępowanie dowodowe koncentrował na ustaleniach, czy grunty i budynki zakupione przez Skarżącą korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 10 i 14 u.p.o.l.
7. Ponownie rozpoznając skargę, WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. I SA/Bk 317/16, uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego przez organ i dokonania jego oceny w celu ustalenia, czy sporny obiekt jest budynkiem, czy stanowi inny rodzaj obiektu budowlanego. Dotąd postępowanie organu podatkowego koncentrowało się bowiem na ustaleniach, czy grunty i budynki zakupione przez Skarżącą korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 10 i 14 u.p.o.l.
8. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] października 2016 r., Nr [...], Wójt Gminy N. określił Skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za miesiące październik-grudzień 2010 r. w kwocie 28.279 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w celu udowodnienia materiału dowodowego postanowiono powołać biegłego z zakresu budownictwa ogólnego w celu wydania opinii technicznej w zakresie charakterystyki obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomości oznaczonej [...] oraz zamówiono wykonanie ekspertyzy prawnej dotyczącej definicji budynku oraz pojęcia "dach", będących kwestią sporną w ww. wyroku.
Organ przytoczył treść ekspertyzy, z której wynika, że: - elementy składowe definicji pojęcia "budynek" przyjmowanej dla potrzeb opodatkowania powinny być oceniane z uwzględnieniem regulacji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, toteż definicja "budynku" na gruncie u.p.o.l. jest zbieżna z rozumieniem tego pojęcia zawartym w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego; - wedle judykatury "dach to nakrycie budynku, wierzchnia część osłoniętego wnętrza, część budynku ograniczająca go od góry, niezależnie od konstrukcji czy użytych do jego wybudowania materiałów"; - o istnieniu dachu można mówić jedynie wtedy, gdy posiada on zarówno więźbę, jak i poszycie; - zły stan techniczny budynku nie może stanowić podstawy do negowania istnienia budynku jako przedmiotu opodatkowania; dopiero całkowite i trwałe pozbawienie obiektu budowlanego dachu powoduje, że przestaje on być budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego; - dla klasyfikowania danego obiektu jako budynku nie ma znaczenia przyczyna, dla której został on pozbawiony dachu.
Z kolei w opinii technicznej zostały opisane najważniejsze w przedmiotowej sprawie pojęcia (obiekt budowlany, budynek, dach, trwałe związanie z gruntem, fundament, budynek mieszkalny jednorodzinny). Biegły stwierdził, że na podstawie badań i analizy zgromadzonej dokumentacji można stwierdzić, że analizowane naniesienia na działkach [...] w gm. N. stanowiły techniczną całość zgodną z definicją ustawy Prawo budowlane, tj. były trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadały fundamenty i dachy.
Organ zaznaczył również, że zwrócił się do Agencji Mienia Wojskowego w Olsztynie o przekazanie kopii operatu szacunkowego wyceny gruntów i budynków znajdujących się na działce [...] w obrębie N., która została sprzedana Skarżącej. W odpowiedzi uzyskał informację, że dla wszystkich budynków i obiektów budowlanych znajdujących się na działce [...] były prowadzone książki obiektu budowlanego, a cała dokumentacja techniczna została przekazana Skarżącej.
Organ zwrócił się ponadto do rzeczoznawcy majątkowego o udostępnienie kserokopii z anonimizacją wartości operatu szacunkowego wyceny gruntów i budynków występujących na ww. działce. Przesłany przez rzeczoznawcę opis budynków okazał się zbieżny z wykonanymi na nieruchomości oględzinami w dniach [...] listopada 2010 r., [...] lipca 2011 r. i [...] lipca 2015 r.
W związku z tym, że obiekty znajdujące się na zakupionym gruncie spełniały definicję budynków i nie korzystały ze zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 19 i 14 u.p.o.l., konieczne było określenie Skarżącej zobowiązania w podatku od nieruchomości za miesiące październik-grudzień 2010 r. w kwocie 28.279 zł.
9. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, odwołując się do zarzutów Skarżącej i podtrzymując stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu organu I instancji.
10. W skardze wywiedzionej na decyzję organu drugiej instancji Skarżąca zarzuciła naruszenie: przepisów art. 120, 121, 122, 130, 133, 187, 188, 191, 192, 194 i 197 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm., dalej jako: "o.p."); ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; art. 3, 7, 45 ust. 1, 51 ust. 3 Konstytucji RP. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o umorzenie sprawy.
11. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: "p.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
2. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając skargę wedle powyższych kryteriów należy uznać, że jest ona nieuzasadniona.
4. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., użyte w ustawie określenie "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w tej sprawie wyroku, zawarte w art. 1a ust. 1 pkt u.p.o.l. odesłanie do prawa budowlanego dotyczy odwołania się w zakresie sposobu rozumienia pojęcia budynku, w tym jego charakterystycznych cech, tj. trwałości związania z gruntem, wydzielenia
z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadania fundamentów
i dachu, które powinny być oceniane jako kwestia faktu, decyduje o tym bowiem konstrukcja techniczna budynku.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się również, że w definicji zawartej w analizowanym przepisie, ustawodawca nie uwzględnił stanu technicznego budynku. Wobec tego stan techniczny dachu, czy też jego kompletność, nie mają wpływu na to, czy jest on budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w konsekwencji czy podlega opodatkowaniu. Nie ulega wątpliwości, że pozbawienie istniejącego budynku dachu, a więc jednego z elementów składających się na budynek w ujęciu podatkowym, powoduje niemożność jego opodatkowania. Jednakże do momentu całkowitego usunięcia, demontażu lub rozbiórki budynek posiada dach. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie (w wyniku czynu niedozwolonego lub prowadzenia prac remontowych) nie oznacza, że dany obiekt nie posiada dachu, a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie (w 100%) i trwale pozbawiony dachu przestaje być budynkiem w rozumieniu prawa podatkowego, a nawet obiektem budowlanym
w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Obiekt budowlany pozostaje budynkiem w ujęciu podatkowym nawet wtedy, gdy ze względów technicznych, prawnych czy faktycznych nie jest i nie może być wykorzystywany (zob. np. wyrok NSA z dnia 28 marca 2018 r. sygn. II FSK 762/16 oraz wyroki NSA dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. II FSK 812/12 i z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. II FSK 1156/15, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i inne wyroki przytaczane w uzasadnieniu orzeczenia).
5. Uwzględniając powyższe oraz stan faktyczny ustalony przez organy w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, należy dojść do wniosku, że wymienione
w decyzjach budynki, będące w posiadaniu Fundacji w 2010 r. spełniały warunki do opodatkowania ich podatkiem od nieruchomości.
Zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku zawartymi w wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. I SA/Bk 317/16, wydanym po uwzględnieniu poglądu NSA wyrażonego w wyroku w sprawie II FSK 2975/13, organy uzupełniły dotychczas zebrany materiał dowodowy. Uzyskano i do akt włączono ekspertyzę prawną, opinię techniczną z dnia 12 września 2016 r. sporządzoną przez mgr inż. T. S., czy też nadesłaną przez rzeczoznawcę majątkowego W. S. treść opisu budynków zamieszczoną w operacie szacunkowym, sporządzoną na podstawie oględzin nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] (w 2011 r. podzielonej na działki o nr [...]) przeprowadzonej na potrzeby wyceny. Do akt włączono ponadto protokół oględzin z dnia [...] lipca 2015 r. wraz z fotografiami (dotyczy postępowania podatkowego za rok 2015).
Opinia techniczna z dnia [...] września 2016 r., sporządzona została m.in.
z uwzględnieniem dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tj. protokołu zdawczo-odbiorczego nieruchomości z [...] września 2010 r. i umowy sprzedaży
z tego samego dnia, protokół oględzin z dnia [...] lipca 2011 r. i [...] lipca 2015 r. oraz dokumentacji fotograficznej z lat 2010, 2011 i 2015. We wnioskach końcowych opinii jej autor stwierdził, że analizowane naniesienia na działkach nr [...] stanowiły całościowo technicznie budynki zgodnie z definicją ustawy Prawo budowlane, tzn. były trwale z gruntem związane, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadały fundamenty i dachy. Ponadto stwierdzone zostało, że choć stan techniczny budynków był w latach 2010 i 2011 niezadowalający i awaryjny, to na przełomie lat uległy one modernizacji lub rozbiórce. Częściowe braki elementów wymagają napraw i nie dyskwalifikują poszczególnych budynków stanowiących jako techniczną całość zgodną z definicją ustawy Prawo budowlane. W załączniku do opinii przedstawiono opis konstrukcji i stan techniczny poszczególnych budynków w latach 2010, 2011 i 2015. Wynika z niego, że w 2010 i 2011 r. budynki były w stanie technicznym złym, posiadały liczne pęknięcia i zarysowania ścian nośnych, posiadały uszkodzone pokrycia dachowe, nieszczelną stolarkę okienno-drzwiową, wskazana była termomodernizacja oraz generalny remont.
Przedstawiona przez mgr inż. T. S. opinia została oceniona zgodnie z regułami swobodnej oceny dowodów. Organy gruntownie ją przeanalizowały i skonfrontowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w tej sprawie. Rzetelność i klarowność opinii i jej wniosków nie budzi wątpliwości. Jak trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy, ustalenia zawarte w analizowanej opinii znajdują potwierdzenie w protokole zdawczo-odbiorczym nieruchomości z dnia [...] września 2010 r. (w szczególności jeżeli chodzi o dane budynków: kubatura i rodzaj przeznaczenia na potrzeby wojska), czy też przekazanym przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu [...] września 2016 r. opisie budynków sporządzonym na podstawie oględzin nieruchomości dokonanych w dniu [...] grudnia 2008 r., jak też w zapisach w protokołach oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2011 r. i [...] lipca 2015 r. Uwzględniono przy tym stan techniczny budynków nr 11 i 13, które podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2011 r. nie posiadały dachu, w wyniku czego nie spełniały definicji budynku i dlatego też zostały wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2010 r.
6. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej grunty, których dotyczy sprawa, nie mogły korzystać ze zwolnień ustawowych przewidzianych w art. 7 ust. 1 pkt 10 i pkt 14 u.p.o.l.
W zakresie zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. trzeba zaznaczyć, że dotyczy ono gruntów stanowiących nieużytki, użytki ekologiczne, gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z akt sprawy wynika tymczasem, że przez 2010 r. działka nr [...] posiadała oznaczenie jako tereny różne "Tr". Zmiana klasyfikacji tej działki nastąpiła na mocy decyzji właściwego organu z dnia [...] października 2011 r. i okoliczność ta została uwzględniona przy wyliczeniu podatku od nieruchomości za listopad i grudzień 2011 r. zgodnie z regułą, że dopiero zmiana w ewidencji gruntów i budynków wywiera skutki podatkowe dla takiej działki. Wobec powyższego Sąd nie dostrzega w tym zakresie jakiegokolwiek naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może prowadzić samodzielnych ustaleń
w zakresie klasyfikacji gruntu.
7. W pełni trafna jest również ocena co do możliwości zastosowania w sprawie zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 14 u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku nieruchomości lub ich części zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego.
Aby można było mówić o zaistnieniu tego zwolnienia podatkowego, musi zostać wykazane faktyczne zajęcie nieruchomości lub ich części na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego.
Z § 9 i 11 Statutu Fundacji wynika, że "Celem Fundacji jest udzielanie wszelkiej pomocy 1. osobom, które mają zamiar powrócić w ojczyste strony,
2. reP.ntom i imigrantom, 3. Polakom pozostającym za granicą, 4. uchodźcom politycznym". Cel statutowy Fundacja realizuje w szczególności poprzez:
1. Organizowanie nauki języka polskiego, 2. Organizowanie szkoleń zawodowych, 3. Pomoc w realizacji sfery socjalnej, finansowanie budownictwa mieszkaniowego
i kulturalnego, 4. Pozyskiwanie i tworzenie miejsc pracy, 5. Współpracę z organami administracji państwowej, 6. Popieranie inicjatywy prywatnej i przedsiębiorczości , 7. Popieranie i rozwój twórczości narodowej, kultury fizycznej i sportu, 8. Inicjowanie i wspieranie (organizacyjnie, rzeczowo lub finansowo) programów i przedsięwzięć podejmowanych przez inne podmioty na rzecz adresatów Fundacji, 9. Podejmowanie działań na rzecz przestrzegania praw człowieka i swobód obywatelskich w kraju i za granicą, 10. Inne działania zgodne ze statutem Fundacji." W § 12 statutu wskazano na czym polega nieodpłatna działalność pożytku publicznego, są to: działalność związana z pośrednictwem pracy, pozostała opieka wychowawcza i społeczna bez zakwaterowania, działalność domów i ośrodków kultury, pozostała działalność związana ze sportem.
Uwzględniając powyższe należy zgodzić się z organem, że stan budynków uniemożliwiał rzeczywiste i faktyczne prowadzenie działań statutowych skarżącej Fundacji. Przy czym okoliczność, że w części budynków (nr 8 i 27) prowadzone były prace porządkowo-remontowe nie oznacza sama w sobie, że były one związane z nieodpłatną działalnością statutową Fundacji.
Jak wskazało Kolegium, Fundacja dokonała podziału zakupionej w 2010 r. działki nr [...] na trzy działki, które zostały w 2011 r. i 2012 r. sprzedane osobom prywatnym. Sprzedaż jednej z nowopowstałych działek zabudowanej budynkiem nr 27 (izba chorych) nastąpiła już [...] kwietnia 2011 r. na rzecz Prezesa Fundacji.
Z aktu notarialnego wynika, że obiekt budowlany (nr 27 izba chorych) jest planowany jako mieszkalny i wymaga przebudowy i remontu. Trafnie organ skonstatował, że budynek nie mógł zostać zajęty na ten cel z powodu złego stanu technicznego (z opinii technicznej wynika zły stan techniczny tego budynku: liczne pęknięcia i zarysowania ścian nośnych, uszkodzone pokrycia dachowe, nieszczelna stolarka okienno-drzwiowa, wskazana termomodernizacja oraz generalny remont), a remont przed sprzedażą nie został ukończony i nie posłużył przyszłym celom Fundacji.
Nie potwierdziły się również twierdzenia strony, że w budynku nr 8 (biurowo-sztabowym) prowadzona była statutowa działalność Fundacji. W związku z zapisami w protokole oględzin z dnia [...] lipca 2011 r. wskazującymi, że w budynku zamieszkują reP.nci, Fundacja została wezwania do pisemnych wyjaśnień w tym zakresie. W odpowiedzi organ uzyskał informację, że czasowo zamieszkiwali tam - Prezes Fundacji, razem ze swoją matką reP.ntką oraz imigrant i Polka -obywatelka Białorusi. Kolegium słusznie zauważyło, że Fundacja nie zwracała się
z wnioskami o zameldowanie osób na terenie gminy, nie podała też od kiedy tam zamieszkują, ani nie wskazała celu i potrzeby tego pobytu, podczas gdy poinformowała, że Prezes Fundacji i imigrant mają miejsce zamieszkania
w B. Dlatego też przebywanie kilku osób w budynku nr 8 podczas oględzin w dniu [...] lipca 2011 r. nie stanowi o tym, że nieruchomość w 2010 r. była zajęta
na nieodpłatną statutową działalność pożytku publicznego.
Trafnie organ zauważył, że budynek ten, ani żaden inny, nie został zgłoszony w związku ze zmianą sposobu użytkowania na cele mieszkalne. Ponadto z akt sprawy wynika, że budynek ten był w złym stanie technicznym i przeprowadzano tam remont, stąd wątpliwe jest organizowanie tamże spotkań, o których mowa w sprawozdaniach z działalności Fundacji. Wreszcie, z treści statutu Fundacji nie wynika, aby działaniami statutowymi było przygotowywanie lokali mieszkalnych.
Jak wynika z akt sprawy i zaskarżonej decyzji (s. 6) remont w oby tych budynkach (nr 8 i nr 27) rozpoczęto pod koniec 2010 r. (od października) i polegał on tylko na zabezpieczeniu budynków przed dewastacją. Powyższe oraz ich wcześniejszy zły stan nie potwierdza więc twierdzeń Skarżącej, że nieruchomość (budynkui nr 8 i nr 27) w 2010 r. były zajęte na nieodpłatną statutową działalność pożytku publicznego.
8. W ocenie Sądu postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie
z zasadami wynikającymi z Ordynacji podatkowej. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wyjaśnienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Ustalenia oparto na dokumentach przedstawionych przez Fundację oraz dowodach uzyskanych podczas oględzin, uzupełnionych opinią biegłego.
Wszystkie dowody zostały przeanalizowane i ocenione łącznie. Organ wskazał, które dowody uznał za wiarygodne, a które na takie miano nie zasługują, przekonująco motywując w zaskarżonej decyzji przesłanki tej oceny. Niewyłączenie z akt sprawy protokołów oględzin zawierających braki nie stanowi naruszenia prawa. Dokumenty te stanowiły część materiału dowodowego podlegającego ocenie, którą organy przeprowadziły zgodnie z regułami swobodnej oceny dowodów, konfrontując je z innymi dowodami zebranymi w aktach sprawy.
Ekspertyza techniczna konstrukcji budowlanych sporządzona przez Prezesa Fundacji jest opinią prywatną wyrażającą stanowisko strony w sprawie. Dokument ten podlegał ocenie jak każdy inny. Kolegium oceniło przedłożony dokument uznając, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przekonujące powody ku temu zostały przedstawione w zaskarżonej decyzji. Zły stan techniczny budynków opisany w tej opinii nie budzi wątpliwości, jednakże nie można przyjąć konkluzji, że budynki, o których mowa, w ogóle nie istniały i nie podlegały opodatkowaniu. Pozostałe dowody zgromadzone w sprawie (przede wszystkim opinia biegłego i wyraźne fotografie) pozwoliły na określenie cech każdego z budynków na potrzeby ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Przedłożona przez stronę ekspertyza zawiera czarno-białe wydruki zdjęć w stanie uniemożliwiającym identyfikację cech poszczególnych budynków.
9. Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut przeprowadzenia nowych oględzin przez te same osoby, które dopuściły się bezprawnych działań przy oględzinach z dnia [...] listopada 2010 r. Zgodnie z art. 130 § 1 pkt 6 o.p., funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, pracownik urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby administracji skarbowej, Krajowej Informacji Skarbowej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Okoliczność, że oględziny były przeprowadzane przez tego samego pracownika nie stanowi zatem przesłanki do uznania, że nastąpiło wyłączenie tego pracownika na podstawie wymienionego przepisu.
W zakresie naruszenia tego przepisu, poprzez udział P. M. w rozpoznaniu sprawy w pierwszej instancji należy zauważyć, że wyłączenie, o którym mowa w art. 130 § 1 pkt 6 o.p. dotyczy sytuacji, gdy pracownik brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, a orzeka następnie w drugiej instancji kontrolując rozstrzygnięcie, w wydaniu którego brał udział. Przepis art. 130 § 1 pkt 6 o.p. dotyczy osoby, która orzekała w sprawie w pierwszej instancji, a po wydaniu decyzji została przeniesiona (oddelegowana) do organu drugiej instancji i miałaby orzekać w tej sprawie. Pracownik organu podatkowego pierwszej instancji, prowadzący ponowne postępowanie podatkowe, po uchyleniu przez organ odwoławczy uprzednio wydanej przez ten organ decyzji, nie jest więc pracownikiem, który "brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji", i nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 o.p. (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2016 r.,GSK 3144/15 i przywołane tam orzeczenia).
10. Niezrozumiały jest także zarzut naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 o.p. wiązany przez stronę z uczestniczeniem w rozpatrzeniu odwołania Prezesa Kolegium, podczas gdy w składzie Kolegium wydającego zaskarżoną decyzję Prezes nie orzekał.
W zakresie zarzutu nieprzeprowadzenia rozprawy należy zauważyć, że Fundacja nie zwracała się do organu odwoławczego z takim wnioskiem, a Kolegium nie uznało, aby jej przeprowadzenie z urzędu uzasadnione było – stosownie do
art. 200a § 1 pkt 1 o.p. – potrzebą wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin, lub sprecyzowania argumentacji prawnej prezentowanej przez stronę w toku postępowania.
11. Sąd oddalił wniosek o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego
z pytaniem prawnym w sprawie zgodności art. 200a § 2, 3 i 4 o.p. z art. 45 i art. 176 Konstytucji RP. Przepisy Konstytucji RP wymienione przez stronę dotyczą działania sądów. Ponadto, brak rozprawy nie pozbawił Fundacji możliwości dochodzenia własnych praw i nie naruszył reguły dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
Kolegium rozważyło też możliwość przedawnienia zobowiązania podatkowego Fundacji za 2010 r. i trafnie uznało, że w związku z rozpatrywaniem sprawy przez sądy administracyjne (od daty wniesienia skargi do daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku minęło niemal trzy i pół roku), termin ów uległ wydłużeniu w związku z treścią art. 70 § 6 pkt 2 o.p. i nadal biegnie. Nie mógł zatem zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 70 o.p.
12. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.