I SA/Bk 431/25

I SA/Bk 431/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako /sprawozdawca/
Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący/
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art 178 par. 1, art. 179
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 14 sierpnia 2025 r. nr 2001-IOD.4102.32.2025 w przedmiocie odmowy umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do sądu postanowieniem z 14 sierpnia 2025 r. nr 2001-IOD.4102.32.2025 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej: "NPUCS") z 21 maja 2025 r. nr 318000-CKK1-1.5001.109.2023.160 o odmowie umożliwienia S. W. (dalej: "skarżący") zapoznania z zapisanymi na płycie DVD (poz. 106 akt sprawy), tj.: odpowiedzią na wniosek o międzynarodową wymianę informacji o numerze referencyjnym [...] przesłaną pismem z 2 września 2024 r. nr 3001-ICM.541.23.2024 wraz z poniższymi załącznikami nr 16 i nr 17 do odpowiedzi:
- załącznikiem nr 16, na który składa się: akt powołania Dyrektora V. Ltd i dokumenty przyjęcia stanowisk Dyrektora i Sekretarza V. Ltd z 8 sierpnia 2024 r., uchwała Rady Dyrektorów V. Ltd z 8 sierpnia 2024 r., porozumienie zawarte 30 sierpnia 2019 r. między B. sp. j. i V. Ltd, regulamin Rady Zarządzającej Dyrektorów z 25 września 2019 r., zawiadomienie o zmianie osoby upoważnionej do reprezentacji sądowej i prawnej V. Ltd z 25 września 2024 r., uchwała o powołaniu Dyrektora V. Ltd z 25 września 2024 r., uchwały Rady Zarządzającej Dyrektorów V. Ltd z 25 września 2019 r. i z 20 października 2019 r., oświadczenie skarżącego, pełnomocnictwo udzielone skarżącemu do reprezentowania V. Ltd jako wspólnika B. sp.j. i potwierdzenie akceptacji pełnomocnictwa, 2 pełnomocnictwa z 26 listopada 2019 r., zawiadomienie o posiedzeniu Rady Zarządzającej Dyrektorów V. Ltd z 15 października 2019 r., uchwały wspólników V. Ltd z 25 i 26 września 2019 r., informacja o operacjach na rachunku bankowym V. Ltd.
- załącznikiem nr 17, stanowiącym Sprawozdanie finansowe V. Ltd za okres od 8 sierpnia 2019 r. do 31 grudnia 2020 r.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że NPUCS postanowieniem z 12 września 2024 r. wyłączył z akt kontroli celno-skarbowej nr 318000-CKK1-1.5001.109.2023 prowadzonej wobec skarżącego - wymienionych w sentencji postanowienia - dokumenty (zapisane na płycie DVD - poz. 106 akt sprawy), w ten sposób, że uchylił ich jawność dla strony w części dotyczącej ww. formularza odpowiedzi na wniosek, poprzez ich animizację. Uchylając jawność przedmiotowych dokumentów dla strony wskazał na interes publiczny przejawiający się koniecznością ochrony danych osób trzecich, informacji objętych tajemnicą bankową oraz informacji objętych tajemnicą skarbową. Jednocześnie w aktach sprawy pozostawił zanonimizowane wydruki wyciągów formularza odpowiedzi na wniosek i załączników do niego (nr 16 i nr 17).
Pismem z 13 maja 2025 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się z wnioskiem o przesłanie kopii płyty z poz. 106 akt postępowania, ponieważ - jak stwierdził - nie znajdowała się ona w materiałach doręczonych pełnomocnikowi.
Postanowieniem z 21 maja 2025 r. nr 318000-CKK1-1.5001.109.2023.160, NPUCS odmówił umożliwienia stronie zapoznania się z ww. dokumentami, wyłączonymi z akt sprawy ze względu na ochronę interesu publicznego, którego przesłankami były:
- ochrona danych osobowych osób nieobjętych kontrolą celno-skarbową, tj. imienia, nazwisk, stanowisk, adresów mailowych, numerów telefonów (dotyczy odpowiedzi na wniosek międzynarodową wymianę informacji), numerów paszportów i adresów zamieszkania (dotyczy załącznika nr 16),
- ochrona informacji objętych tajemnicą bankową, tj. numeru rachunku bankowego należącego do V. Limited (dotyczy odpowiedzi na wniosek o międzynarodową wymianę informacji i załącznika nr 16),
- ochrona informacji objętych tajemnicą skarbową, tj. indywidualnych danych zawartych w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, w tym przypadku podmiotu V. Ltd, niebędącego stroną postępowania (dotyczy załącznika nr 17).
Jednocześnie, jak wynika z postanowienia, w aktach sprawy organ I instancji pozostawił zanonimizowane wydruki wyciągów formularza odpowiedzi na wniosek i załączników do niego (nr 16 i nr 17).
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o odmowie umożliwienia stronie zapoznania się z ww. dokumentami, wyłączonymi z akt sprawy ze względu na ochronę interesu publicznego.
DIAS za bezzasadne uznał argumenty pełnomocnika dotyczące uchylenia jawności dokumentów, co do których skarżący z racji pełnionych funkcji w V. Ltd miał wiedzę. Organ potraktował załączniki jako całość i uchylił częściowo jawność dla strony w stosunku do tych załączników, a nie do poszczególnych dokumentów, wchodzących w zakres przedmiotowych załączników. Podał, że z pisma NPUCS z 30 czerwca 2025 r. wynika, iż dokumenty, które wskazał pełnomocnik strony, tj. porozumienie z 30 sierpnia 2019 r., uchwały z 25 września 2019 r. i z 20 października 2019 r. z posiedzeń, które odbyły się z udziałem skarżącego, akceptacja podatnika o udzielenie mu pełnomocnictwa, pełnomocnictwa udzielone przez skarżącego J. M., O. S., zwołanie przez skarżącego posiedzenia z 15 października 2019 r. - nie zostały zanonimizowane i w aktach znajduje się pełna treść tych dokumentów - poz. 106 karty 24 verte, 25, 30, 31, 31 verte, 35, 35 verte, 37, 37 verte w aktach. Strona została zapoznana z tymi dokumentami, ponieważ na wniosek pełnomocnika z 24 września 2024 r. ww. dokumenty zostały mu przesłane pismem z 1 października 2024 r.
Odnosząc się do zarzutu umieszczenia w aktach sprawy wydruku stron zawierających "szerokie białe pola", DIAS wskazał, że "białe pola" na stronach wydruku odpowiedzi na wniosek o międzynarodową wymianę informacji (poz. 106/4, 106/5 verte, 106/7, 106/10 verte, 106/12 i 106/12 verte, 106/13, 106/14) są wynikiem odwzorowania otrzymanego formularza odpowiedzi. Odpowiedź oryginalna w formacie XML, otrzymana od administracji z Malty, została wygenerowana w programie i zamieniona na pdf, i nie ma mowy w tej sytuacji o żadnej ingerencji NUCS, za wyjątkiem zanonimizowania niektórych danych.
Poza tym organ odwoławczy podniósł, że załączniki do odpowiedzi na wniosek o wymianę informacji (RIF) o numerze referencyjnym [...] o numerach od 1 do 15, na które powołuje się pełnomocnik w zażaleniu, wg pisma NPUCS z 30 czerwca 2025 r., znajdują się pod następującymi pozycjami akt sprawy:
- załączniki o nr 1, 7, 8, 13 - poz. 89 akt sprawy (w całości w aktach),
- załączniki o nr 2, 3, 4, 9, 10, 11, 12 - poz. 91 akt sprawy (zanonimizowane),
- załączniki nr 5 i nr 6 zostały w całości wyłączone z akt sprawy postanowieniem nr 318000-CKKl1.5001.109.2023 06.2024 r. - poz. 91 akt sprawy,
- załączniki nr 14 i 15 - poz. 104 akt sprawy (w całości w aktach).
DIAS wskazał ponadto, że administracja podatkowa Malty swoją odpowiedź przekazała w dwóch częściach – 24 maja 2024 r. wraz z załącznikami o nr 1-13 (poz. 89 akt sprawy) i 2 września 2024 r. wraz z załącznikami o nr 14 - 17 (poz. 104 akt sprawy).
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że zarzut, iż w zaskarżonym postanowieniu nie ma odwołania się do załączników od nr 1 do 15 i że nie ma ich wśród wydruków znajdujących się w poz. 106 jest bezprzedmiotowy, gdyż załączniki te znajdują się w aktach sprawy w innych pozycjach (jak wyżej). Dodał, że postanowienie z 12 września 2024 r. nr 318000-CKKl-l.5001.109.2023.106 odnosi się wyłącznie do drugiej części odpowiedzi na wniosek o międzynarodową wymianę informacji z administracją podatkową Malty wraz z załączonymi do wniosku dokumentami o nr 16 i 17, które należało wyłączyć z akt sprawy i uchylić ich jawność dla strony w części.
Mając na względzie powyższe DIAS stwierdził, że jawność postępowania i czynny udział strony w tym postępowaniu nie mają charakteru nieograniczonego.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Działający w jego imieniu pełnomocnik, zaskarżając w całości postanowienie DIAS, zarzucił mu naruszenie:
1) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 zw. z art. 120, art. 121 §, art. 122, art. 127, art. 187 § 1, art. 191, art. 207 § 2, art. 210 § 4 i art. 229 w zw. z art. 239 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej: "o.p."), poprzez niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o odmowie umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy, zapisanymi na płycie DVD (poz. 106 akt sprawy), mimo iż:
a) w dacie rozpoznania zażalenia organ II instancji nie dysponował aktami postępowania prowadzonego przez NPUCS, w tym w szczególności nie miał dostępu do płyty DVD (poz. 106 akt sprawy), a tym samym nie mógł dokonać rzeczywistej, merytorycznej kontroli zaskarżonego postanowienia;
b) organ II instancji nie odniósł się w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia do zarzutu skarżącego, polegającego na zakwestionowaniu, iż dokumenty wydrukowane i dołączone do akt sprawy rzeczywiście odpowiadają wszystkim dokumentom zawartym na płycie DVD, a tym samym - że materiał dowodowy w aktach jest kompletny i autentyczny,
- co doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy, sporządzenia wadliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postępowania, które w zakresie odniesienia się do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy w zasadzie sprowadza się do zreferowania na stronach 5/8 i 6/8 postanowienia treści pisma NPUCS z 30 czerwca 2025 r. bez jakiegokolwiek zweryfikowania stanowiska organu I instancji, co podważa ideę postępowania dwuinstancyjnego i pozwala zakwestionować przestrzeganie zasad prowadzenia postępowania podatkowego, o których mowa w przepisach wymienionych na wstępie niniejszego zarzutu;
2) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 179 § 1 i § 2 w zw. z art. 178 § 1 i 3 w zw. z art. 179a w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 120 w zw. z art. 123 § 1, art. 129, art. 180 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 o.p. oraz w zw. z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o odmowie umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy, zapisanymi na płycie DVD (poz. 106 akt sprawy) poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o odmowie umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy, zapisanymi na płycie DVD (poz. 106 akt sprawy), w którym niezgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym uznano, iż przesłanką wyłączenia dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny jest ochrona danych osobowych podmiotów nieobjętych kontrolą celno-skarbową, ochrona informacji bankowej w postaci numeru rachunku bankowego i ochrona informacji skarbowej w postaci bliżej niezidentyfikowanych dokumentów, co doprowadziło do uniemożliwienia skarżącemu zapoznania się z dokumentami zamieszczonymi na płycie DVD (poz. 106 akt sprawy) i faktycznie - z uwagi na walor informacji zawartych na płycie DVD - pozbawia skarżącego możliwości udziału w aktualnie prowadzonej z jego udziałem sprawie podatkowej i prezentowania swojego stanowiska.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty autor skargi wniósł o (-) uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia NPUCS, (-) orzeczenie o udostępnieniu skarżącemu dokumentów zapisanych na płycie DVD (por. 106 akt sprawy), (-) jak również o zasądzenie od DIAS na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych.
Odpowiadając na skargę DIAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o jej oddalenie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału WIS z 4 listopada 2025 r. wyznaczony został termin rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na 26 listopada 2025 r.
Pismem procesowym z 17 listopada 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o:
1) zwrócenie się do NPUCS o przesłanie całości akt sprawy zarejestrowanej pod znakiem: 318000-CKKl-1.5001.109.2023, a co najmniej akt sprawy zawierających oryginalną płytę DVD, na której zapisana została odpowiedź na wniosek o międzynarodową wymianę informacji o numerze referencyjnym [...] przesłanej pismem z 2 września 2024 r. nr 3001-ICM.541.23.2024 wraz z wszystkimi dołączonymi do tej odpowiedzi załącznikami oraz znajdującymi się w różnych miejscach akt sprawy wydrukami powyższego wniosku i załączników; 2) zmianę zarządzenia z dnia 4 listopada 2025 roku o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym poprzez skierowanie sprawy do rozpoznania na posiedzeniu jawnym z udziałem stron.
W uzasadnieniu pisma pełnomocnik podniósł, że NPUCS wraz z pismem z 30 czerwca 2025 r. pn. "Stanowisko w sprawie zażalenia" przesłał do DIAS "dane i dokumenty wyłączone z akt sprawy na podstawie ww. postanowienia nr 318000-CKKłł.500ł.ł09.2023.106 z 12 września 2024 r, zgrane na płytę DVD", co zdaniem skarżącego dowodzi, że: a) do akt niniejszej sprawy nie została dołączona płyta, na której pierwotnie zapisany został wniosek o międzynarodową wymianę informacji o nr [...] wraz z załącznikami, do której to płyty skarżącemu odmówiono dostępu na mocy zaskarżonego postanowienia; b) do akt niniejszej sprawy nie została dołączona nawet kopia płyty, na której pierwotnie zapisany został wniosek o międzynarodową wymianę informacji wraz z załącznikami, do której to płyty skarżącemu odmówiono dostępu na mocy zaskarżonego postanowienia; c) do akt niniejszej sprawy dołączona została płyta DVD, która nie odzwierciedla dokumentów udostępnionych przez maltańską administrację, ale zamiast tego utrwala wybiórcze, uprzednio wyselekcjonowane przez organ I Instancji i bliżej niezidentyfikowane - chociażby przez dołączenie spisu - "dane i dokumenty wyłączone z akt sprawy na podstawie ww. postanowienia z 12 września 2024 roku". Skarżący podniósł, że DIAS, zarówno w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak również w treści "Odpowiedzi na skargę", w żaden sposób nie ustosunkował się do zarzutu sprowadzającego się do zakwestionowania, że dokumenty wydrukowane i dołączone do akt sprawy rzeczywiście odpowiadają wszystkim dokumentom udostępnionym przez administrację podatkową Malty w formie elektronicznej, zapisanych na płycie DVD - nieznajdującej się w aktach sprawy udostępnianych skarżącemu. Wskazał, że przed DIAS w Białymstoku toczyło się jeszcze jedno postępowanie, zarejestrowane pod znakiem 2001-IOV-2.4102.1.2025, do którego NPUCS dołączył płytę, na której również utrwalone zostały dane i dokumenty wyłączone z akt sprawy na podstawie ww. postanowienia z 12 września 2024 roku", co w sposób wyraźny dowodzi, że organ I Instancji w żadnym z postępowań uruchamianych na skutek zażalenia podatnika na postanowienie o odmowie umożliwienia mu zapoznania się z płytą zawierającą dokumenty przesłane przez organy administracji podatkowej Malty nie udostępnił organowi II Instancji oryginału tego nośnika danych, a jedynie płyty DVD, na których NPUCS zapisywał wybrane przez siebie dokumenty, które wedle opisu organu I instancji stanowić miały wyłączone dokumenty z akt sprawy, a nie wszystkie dokumenty.
Pełnomocnik wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z treści dokumentów znajdujących się w aktach sprawy prowadzonej przez DIAS pod sygnaturą akt: 2001-IOV2.4102.1.2025 oraz 2001-IOD.4102.32.2025 celem wykazania, że NPUCS nie udostępnił DIAS w żadnych z postępowań płyty DVD, z której wydrukowano zanonimizowane dokumenty znajdujące się pod poz. 106 akt sprawy, a zamiast tego na potrzeby rozpoznania zażaleń przez organ I Instancji przygotowywane były płyty zawierające tylko wybrane "dane i dokumenty", co w istocie uniemożliwiało rozpoznanie sprawy wywołanej wnioskiem o umożliwienie skarżącemu zapoznanie się z treścią dokumentów utrwalonych na płycie DVD , w oparciu o które organ pierwszej instancji będzie wydawał decyzję.
Strona skarżąca konsekwentnie podnosi, że podatnikowi nie zapewniono dostępu do wszystkich dokumentów znajdujących się na płycie DVD zawierającej dokumenty udostępnione przez maltańską administrację podatkową - w pełnej formie lub po uprzedniej anonimizacji. Na ww. płycie DVD mogą znajdować się dokumenty inne niż te, których wydruki w formie pełnej lub poddane uprzedniej anonimizacji znajdują się w aktach sprawy. W ocenie pełnomocnika, anonimizacja części dokumentów zgodnie z postanowieniem z 12 września 2024 r. nie była zgodna z przepisami prawa.
W dniu 21 listopada 2025 r. zarządzono zdjęcie sprawy z wokandy posiedzenia niejawnego wyznaczonego na 26 listopada 2025 r. i skierowanie jej na posiedzenie jawne w tym samym dniu o godzinie 9.
Pismem z 24 listopada 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę terminu rozprawy, wskazując na krótki czas, zaplanowane wcześniej czynności zawodowe pełnomocnika i chorobę podatnika.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 25 listopada 2025 r. wyznaczono nowy termin rozprawy na dzień 17 grudnia 2025 r., godz. 12.20.
Pismem z 13 grudnia 2025 r. skarżący osobiście zwrócił się o zmianę terminu rozprawy i o usprawiedliwienie nieobecności na rozprawie. Oświadczył jednocześnie, że rezygnuje z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Skarżący wskazał, że przebywa na wyjeździe służbowym poza granicami UE. Poinformował też, że zmienił pełnomocnictwo udzielone J. L. w ten sposób, że wyłączył możliwość ustanawiania dalszego pełnomocnika, tj. udzielenia substytucji nowemu pełnomocnikowi. Wyjaśnił, że jego drugi pełnomocnik w głównej sprawie podatkowej – M. Z., nie ma uprawnień do reprezentowania go przed sądami administracyjnymi.
Dodatkowo przedłożył email od pełnomocnika, z którego wynika, że pełnomocnik w związku z chorobą (dokuczliwe bóle w górnej części pleców i głowy spowodowane schorzeniami szyjnej części kręgosłupa), powodującą konieczność zażywania silnych leków powodujących zawroty głowy i wywołujących senność, nie będzie mógł wypełniać obowiązków pełnomocnika do dnia 19 grudnia 2025 r. Dołączył zwolnienie lekarskie ZUS ZLA, z którego wynika niezdolność do pracy w terminie 11 – 19 grudnia 2025 r., z adnotacją: "chory może chodzić".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest jego jawność. Wynika to z art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – dalej: "p.p.s.a."), który stanowi: Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie. Art. 90 § 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Sytuacja taka zaistniała w przedmiotowej sprawie, gdzie pomimo, że podlegała ona rozpoznaniu w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.) i do takiego trybu została pierwotnie zakwalifikowana, to z uwagi na wniosek pełnomocnika zawarty w piśmie procesowym, sąd skierował ją do rozpoznania na rozprawie. Strony zostały zawiadomione o rozprawie i poinformowane, że ich stawiennictwo nie jest obowiązkowe.
Rozprawa służy merytorycznemu załatwieniu sprawy w danej instancji. Z ważnej przyczyny może ona ulec odroczeniu, wówczas odbywa się na dwóch posiedzeniach. Rozprawę przygotowuje i przeprowadza się tak, aby sprawę można było rozstrzygnąć w jednym dniu, bez jej odraczania (§ 48 reg. WSA). Dla każdej sprawy wyznaczonej na rozprawę określa się godzinę rozpoczęcia jej rozpoznania, z uwzględnieniem przypuszczalnego czasu trwania spraw, które ją poprzedzają, oraz możliwości dojazdu do sądu osób zamieszkujących poza siedzibą sądu, a także – w miarę możliwości – uzasadnionych wniosków w tym przedmiocie zgłoszonych przez strony, ich pełnomocników lub przedstawicieli (§ 38 reg. WSA).
Kierując się zasadą szybkości postępowania należało przyjąć, że rozprawa nie mogła zostać odroczona na wniosek skierowany przez skarżącego 13 grudnia 2025 r. Byłoby to ponowne odroczenie, gdyż na wniosek strony skarżącej została wcześniej odroczona rozprawa wyznaczona na dzień 26 listopada 2025 r.
Skarżący i jego pełnomocnik deklarowali wprawdzie chęć wzięcia udziału w posiedzeniu jawnym, jednak pomimo wyznaczenia dwóch terminów rozpraw (26 listopada 2025 r. i 17 grudnia 2025 r.) nie zdołali w nich zauczestniczyć. Należy też mieć uwadze, że nieskomplikowany charakter sprawy przemawiał za przyjęciem, że sprawa może zostać przez sąd rozpoznana. Strona i jej pełnomocnik wyrazili swoje jasne stanowisko najpierw w odwołaniu, następnie w obszernie uargumentowanej skardze i piśmie procesowym. Niezrozumiałym pozostaje natomiast dla sądu działanie skarżącego, który tuż przed terminem rozprawy wyznaczonym na 17 grudnia 2025 r., w dniu 13 grudnia 2025 r. dokonał zmiany pełnomocnictwa w ten sposób, że wyłączył reprezentującemu go doradcy podatkowemu J. L. możliwość udzielenia dalszego pełnomocnictwa (k. 82 akt sądowych). W ocenie sądu, charakter sprawy nie uzasadniał tego rodzaju decyzji. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja zawarta w piśmie z 13 grudnia 2025 r. (k. 79 verte) wskazująca, że osoba nieznająca akt sprawy nie może się do niej przygotować "bez wsparcia – przebywającemu aktualnie na zwolnieniu lekarskim – pełnomocnika głównego". Argumentacja ta niejako mija się z faktem, że – jak wynika ze zwolnienia lekarskiego – pełnomocnik główny był wprawdzie niezdolny do pracy w dniach 11-19 grudnia 2025 r., jednak z adnotacji odnoszącej się do wskazań lekarskich wynika, że "chory może chodzić". Deklarowany ból kręgosłupa nie uniemożliwia przekazania sprawy w ramach substytucji i udzielenia merytorycznego wsparcia substytutowi.
Z powyższych względów, w związku z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału, sprawa została rozpoznana na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r.
Sprawa dotyczy prawidłowości postanowienia w przedmiocie odmowy skarżącemu zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy. Lektura skargi prowadzi jednak do wniosku, że skarżący formułuje zarzuty wskazujące, że w istocie nie zostało zrealizowane jego żądanie zapoznania się z płytą DVD. Potwierdza to treść pisma pełnomocnika z 13 maja 2025 r., w którym zwrócił się on z wnioskiem o przesłanie kopii płyty z poz. 106 akt postępowania, ponieważ - jak stwierdził – nie znajdowała się ona w doręczonych mu materiałach. W odpowiedzi na to pismo organy odmówiły natomiast skarżącemu dostępu do dokumentów zapisanych na płycie. Należy zatem zauważyć, że argumentacja organu i strony skarżącej wskazują na rozbieżność pomiędzy tym, o czym orzekał w tej sprawie organ a tym, czego w istocie domagała się strona.
Jak wynika z zaskarżonego postanowienia i odpowiedzi na skargę, postanowieniem z 12 września 2024 r. Naczelnik PUCS wyłączył z akt kontroli celno-skarbowej nr 318000-CKK1-1.5001.109.2023 prowadzonej wobec skarżącego dokumenty (zapisane na płycie D\/D - poz. 106 akt sprawy), tj.: odpowiedź na wniosek o międzynarodową wymianę informacji przesłaną pismem z 2 września 2024 r. wraz załącznikami nr 16 i 17 do tej odpowiedzi. Jako przyczynę wyłączenia jawności wskazano interes publiczny przejawiający się koniecznością ochrony danych osób trzecich, ochroną informacji objętych tajemnicą bankową oraz ochroną informacji objętych tajemnicą skarbową. W aktach sprawy pozostawiono zanonimizowane wydruki wyciągów formularza odpowiedzi na wniosek i załączników do niego (nr 16 i nr 17).
Wskazać należy, że zgodnie z art. 178 o.p. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Strona może żądać wydania jej kopii akt sprawy lub uwierzytelnionych odpisów akt sprawy albo uwierzytelnienia kopii akt sprawy (§3).
Z mocy art. 179 § 1-3 o.p., przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie
Zasadą jest więc prawo wglądu w akta sprawy. Zasada ta może doznać jednak wyjątku w odniesieniu do dokumentów zawierających informacje niejawne, a także wyłączonych z uwagi na interes publiczny. Ograniczenie prawa wglądu do akt sprawy odnosi się do dokumentów, a nie do nośników, na których zostały one zapisane. Jeśli więc dokumenty zawierające informacje niejawne lub wyłączone z uwagi na interes publiczny znajdują się na określonym nośniku, np. płycie CD, oczywistym jest, że ograniczenie wglądu w akta sprawy powinno nadal odnosić się do konkretnych dokumentów. Z oczywistych względów organ nie może udostępnić stronie nośnika, na którym takie dokumenty się znajdują, co nie oznacza, że jeśli na tej płycie znajdują się jeszcze inne dokumenty, to mogą one zostać przed stroną utajnione.
W rozpoznawanej sprawie wyłączenie jawności dotyczyło określonych dokumentów, które zostały zapisane na płycie. Postanowieniem z 12 września 2024 r. właściwy organ wyłączył z akt kontroli celno-skarbowej: odpowiedź na wniosek o międzynarodową wymianę informacji o nr ref. [...] przesłaną pismem 3001- ICM.541.23.2024 z 2.09.2024 r. wraz z załącznikami nr 16 i nr 17 do tej odpowiedzi. Tych też jedynie dokumentów dotyczyła odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z nimi. Ma to istotne znaczenie wobec tego, że skarga (jej zarzuty) koncentruje się na nieudostępnieniu skarżącemu płyty DVD, na której dokumenty te zostały zapisane. Zupełność akt postępowania i zakres zgromadzonego w nich materiału dowodowego nie może być przedmiotem rozważań sądu w sprawie dotyczącej odmowy umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy. Wyłączenie nastąpiło wszak w odniesieniu do konkretnych dokumentów, a nie do płyty DVD, na której zostały one zapisane.
Rozpoznając tę w powyższym zakresie sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.
Organ prawidłowo rozważył pojęcia interesu publicznego i stwierdził, że obejmuje on:
- ochronę danych osobowych osób nieobjętych kontrolą celno-skarbową, tj. imiona, nazwiska, stanowiska, adresy mailowe, numery telefonów (dotyczy odpowiedzi na wniosek o międzynarodową wymianę informacji), numery paszportów i adresy zamieszkania (dotyczy załącznika nr 16),
- ochronę informacji objętych tajemnicą bankową, tj. numery rachunku bankowego należącego do V. Limited (dotyczy odpowiedzi na wniosek międzynarodową wymianę informacji i załącznika nr 16),
- ochronę informacji objętych tajemnicą skarbową, tj. indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, w tym przypadku podmiotu V. Ltd, niebędącego stroną postępowania - dotyczy załącznika nr 17).
Względy ochrony wskazanych interesów uzasadniały wyłączenie spornych dokumentów z akt sprawy. Co istotne i co zaznacza organ, w aktach sprawy pozostawiono zanonimizowane wydruki wyciągów formularza odpowiedzi na wniosek i załączników do niego (nr 16 i nr 17), realizując w ten sposób zasadę proporcjonalności, w myśl której dopuszczalne jest pozbawienie strony dostępu jedynie do tej części akt (dokumentu), która zawiera dane uzasadniające jego wyłączenie z akt sprawy. Z treści postanowienia wynika ponadto, że część dokumentów z załączników nie zawierała danych podlegających ochronie i została w całości pozostawiona w aktach sprawy, a skarżący mógł się z nimi zapoznać w całości (Porozumienie z 30 sierpnia 2019 r., Uchwały z 25 września 2019 r. i z 20 października 2019 r. z posiedzeń, które odbyły się z udziałem skarżącego, Akceptacja podatnika o udzielenie mu pełnomocnictwa, Pełnomocnictwa udzielone przez skarżącego J. M., O. S., zwołanie przez skarżącego posiedzenia z 15 października 2019 r.).
Realizując zasadę ograniczenia wglądu do dokumentów zawierających informacje niejawne organ zasadnie chronił dane V. Ltd poprzez anonimizację numeru rachunku bankowego tej spółki, nie będącej stroną postępowania, zawartego we wniosku o międzynarodową wymianę informacji i załączniku nr 16 a także znajdujących się w ww. załączniku nr 17 danych liczbowych, zawartych w deklaracji oraz innych dokumentach tej spółki. Przepis art. 179 § 1 o.p. nakazujący ograniczenie stronie dostępu do akt w zakresie dokumentów zawierających informacje niejawne, a także dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny należy rozumieć w ten sposób, że organ ma obowiązek chronić te dane nie bacząc na to, czy stronie znane są dokumenty, w których dane te się znajdują. W związku z tym bez znaczenia pozostają argumenty pełnomocnika o niezasadności uchylenia jawności dokumentów, co do których skarżący z racji pełnionych funkcji w V. Ltd miał wiedzę. Postępowanie kontrolne jest prowadzone wobec skarżącego, to on jest jego stroną, nie zaś spółka, w której pełnił on określoną funkcję.
Strona wyraża w skardze obawy, że organ dokonał modyfikacji w uzyskanej odpowiedzi na wniosek o międzynarodową wymianę informacji. Sąd nie potwierdza zasadności tych wątpliwości. Dokonana przez sąd analiza danych elektronicznych z wersją wydrukowaną odpowiedzi na wniosek każe uznać, że "białe pola" na stronach wydruku odpowiedzi na wniosek o międzynarodową wymianę informacji (poz. 106/4, 106/5 verte, 106/7, 106/10 verte, 106/12 i 106/12 verte, 106/13, 106/14) są wynikiem wiernego odwzorowania otrzymanego formularza odpowiedzi.
Odnosząc się do zarzutu braku właściwej płyty DVD sąd pragnie wskazać, że na tym etapie postępowania sąd nie widzi konieczności badania tego, co znajduje się w aktach sprawy administracyjnej. Kontrola zaskarżonego postanowienia nie wymagała badania, co dokładnie znajduje się na płycie z karty 106 akt administracyjnych. Istotne jest to, że zarówno organ, jak i sąd, dysponowały płytą, na której zostały zapisane dokumenty wyłączone, o których mowa w tej sprawie.
Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 zw. z art. 120, art. 121 §, art. 122, art. 127, art. 187 § 1, art. 191, art. 207 § 2, art. 210 § 4 i art. 229 w zw. z art. 239 o.p. sąd uznaje więc za bezzasadne.
Podobnie sąd nie potwierdza zasadności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 179 § 1 i § 2 w zw. z art. 178 § 1 i 3 w zw. z art. 179a w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 120 w zw. z art. 123 § 1, art. 129, art. 180 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 o.p. oraz w zw. z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP, w czym skarżący upatruje pozbawienia go możliwości udziału w prowadzonej sprawie podatkowej. Przesłanką wyłączenia dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny jest ochrona danych osobowych podmiotów nieobjętych kontrolą celno-skarbową, ochrona informacji bankowej w postaci numeru rachunku bankowego jak też ochrona informacji skarbowej. Wynika to w sposób jednoznaczny z orzecznictwa sądowego, cytowanego zresztą w zaskarżonym postanowieniu. Jeżeli ogranicza to prawa strony do udziału w sprawie podatkowej, to ograniczenie to znajduje podstawę w przepisach prawa. Istotne jest to, że w ocenie sądu, zakres danych utajnionych jest niewielki, proporcjonalny, o czym była mowa wyżej.
Sąd nie podziela zarzutu nieprawidłowego uzasadnienia postanowienia. Wskazano w nim przede wszystkim, jakie dokumenty podlegały ochronie ze względu na interes publiczny, które z nich natomiast nie podlegały ochronie i w całości znalazły się w aktach sprawy.
Jak już sygnalizowano, sąd nie widzi możliwości i potrzeby badania w tym postępowaniu całości akt sprawy. Jasnym jest, jakie dokumenty zostały wyłączone z akt kontroli i to one jedynie mogły zostać objęte wnioskiem o umożliwienie zapoznania się z nimi. Sąd może badać w tym postępowaniu, czy istotnie wystąpiła przewidziana w art. 179 § 1 o.p. przesłanka wystąpienia interesu publicznego a także czy zachowano zasadę proporcjonalności. W tym zakresie nie stwierdzono nieprawidłowości.
Końcowo należy podkreślić, że sąd nie uznaje za zasadne w sprawie dotyczącej odmowy umożliwienia zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy, badania, jakie dokumenty zawiera płyta znajdująca się w aktach głównych sprawy. W tym postępowaniu nie było też potrzeby badać, czy dokumenty wydrukowane i dołączone do akt sprawy rzeczywiście odpowiadają wszystkim dokumentom zawartym na płycie DVD. Z tych względów sąd nie uwzględnił wniosku strony o pozyskanie akt sprawy zarejestrowanej pod znakiem: 318000-CKKl-1.5001.109.2023, jak też akt sprawy zawierających oryginalną płytę DVD.
Mając powyższe na uwadze sąd, na postawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.