I SA/Bk 431/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...].05.1997 r., która określiła Spółce "S" Sp. z o.o. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. w wyższej kwocie niż zadeklarowana przez Spółkę. Organy podatkowe uznały, że wynagrodzenia wypłacone jedynemu udziałowcowi i dyrektorowi spółki, Panu M. P., nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, ponieważ umowa o pracę z nim była prawnie nieskuteczna z uwagi na naruszenie art. 203 Kodeksu Handlowego. Spółka wniosła skargę, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów KPA oraz przedawnienia zobowiązania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 26.02.2003 r. oddalił skargę, uznając, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu pod rządami ustawy z dnia 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych. Po wniesieniu rewizji nadzwyczajnej, która została umorzona, Spółka wniosła skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15.10.2004 r. uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na niewłaściwe zastosowanie art. 7 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zamiast art. 30 tej ustawy. Sąd podkreślił, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych powstaje z mocy prawa i przedawnia się z upływem pięciu lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności, chyba że bieg przedawnienia został przerwany. W niniejszej sprawie, decyzja Izby Skarbowej została wydana po upływie terminu przedawnienia, co skutkowało wygaśnięciem zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, związany wykładnią NSA, uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie może być ona wykonana, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej Spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych z mocy prawa, w szczególności w kontekście podatku dochodowego od osób prawnych, oraz skutków wydania decyzji po upływie terminu przedawnienia.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej, choć zasady dotyczące przedawnienia są w dużej mierze kontynuowane. Kontekst specyficzny dla podatku dochodowego od osób prawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wynagrodzenie wypłacone jedynemu udziałowcowi i dyrektorowi spółki, zawarte na podstawie umowy o pracę, może być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, jeśli umowa narusza przepisy Kodeksu Handlowego dotyczące reprezentacji spółki?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa narusza przepisy Kodeksu Handlowego dotyczące reprezentacji spółki, wydatki na takie wynagrodzenie nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu.
Uzasadnienie
Umowa między spółką a członkiem zarządu, gdy spółkę reprezentuje zarząd jednoosobowy, narusza art. 203 Kodeksu Handlowego. Wydatki poniesione na podstawie takiej umowy nie spełniają definicji kosztów uzyskania przychodu.
Czy zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeśli decyzja organu odwoławczego została wydana po upływie terminu przedawnienia, a zobowiązanie powstało z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli decyzja organu odwoławczego została wydana po upływie terminu przedawnienia, a zobowiązanie podatkowe powstało z mocy prawa, zobowiązanie to wygasa, a organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności. Przedawnienie skutkuje wygaśnięciem zobowiązania, co uniemożliwia organom podatkowym merytoryczne orzekanie w sprawie.
Przepisy (17)
Główne
u.z.p. art. 30 § 1
Ustawa o zobowiązaniach podatkowych
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku.
Pomocnicze
u.z.p. art. 30 § 2
Ustawa o zobowiązaniach podatkowych
Wymienia enumeratywnie przyczyny przerwania biegu przedawnienia (odroczenie terminu płatności, rozłożenie zaległości na raty, czynność egzekucyjna).
u.z.p. art. 26 § 1
Ustawa o zobowiązaniach podatkowych
Skutkiem przedawnienia jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust.1.
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Nie uznaje się za koszty uzyskania przychodów m.in. wydatków ponoszonych na rzecz udziałowców nie będących pracownikami spółki oraz na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub innych organów stanowiących osoby prawne, jeżeli nie są to wynagrodzenia wypłacane z tytułu pełnionych funkcji.
k.h. art. 203
Kodeks Handlowy
W umowach pomiędzy spółką a członkami zarządu spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnicy powołani uchwałą wspólników.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchyla decyzję w całości albo w części i w tym zakresie odmawia uchylenia decyzji lub ją zmienia albo uchyla decyzję i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie.
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umorzy postępowanie, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezzasadne.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 102 § 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania wszczętego rewizją nadzwyczajną.
Dz.U. Nr 153, poz. 1271 art. 102 § 2
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej po umorzeniu postępowania rewizyjnego.
u.p.d.o.p. art. 27 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Obowiązek złożenia zeznania i wpłaty podatku należnego.
o.p. art. 335
Ordynacja podatkowa
Przejście stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do spraw wszczętych na podstawie ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zobowiązanie podatkowe przedawniło się, co skutkuje jego wygaśnięciem i brakiem możliwości merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy. • Niewłaściwe zastosowanie przez sąd niższej instancji art. 7 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zamiast art. 30 tej ustawy.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów podatkowych dotyczące wadliwości umowy o pracę z dyrektorem spółki jako podstawy do zaliczenia wynagrodzenia do kosztów uzyskania przychodu (choć nie były bezpośrednio przedmiotem rozstrzygnięcia WSA w tym wyroku, stanowiły podstawę decyzji organów).
Godne uwagi sformułowania
zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu • wydanie decyzji deklaratywnej przez organ podatkowy pierwszej instancji nie przerywa terminu przedawnienia • pod rządami ustawy z dnia 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych orzecznictwo przyjmowało jednolicie, że upływ pięcioletniego terminu przedawnienia nie stanowi przeszkody do uchylenia przez organ odwoławczy w całości albo w części zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy • zaskarżona decyzja odnosiła się do podatku dochodowego od osób prawnych za 1995 r., w którym zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa • skutkiem przedawnienia jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego • w chwili orzekania przez Izbę Skarbową w B. [...] zobowiązanie podatkowe już nie istniało, gdyż na skutek upływu terminu przedawnienia wygasło • obowiązkiem organu odwoławczego było uchylenie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie
Skład orzekający
Józef Orzel
sędzia
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący
Wojciech Stachurski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych z mocy prawa, w szczególności w kontekście podatku dochodowego od osób prawnych, oraz skutków wydania decyzji po upływie terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej, choć zasady dotyczące przedawnienia są w dużej mierze kontynuowane. Kontekst specyficzny dla podatku dochodowego od osób prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego, które ma ogromne znaczenie praktyczne dla podatników i organów podatkowych. Pokazuje, jak ważne jest śledzenie terminów i prawidłowa interpretacja przepisów przez sądy.
“Czy zobowiązanie podatkowe może wygasnąć z powodu przedawnienia? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.