I SA/BK 426/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2007-01-10
NSApodatkoweŚredniawsa
wznowienie postępowaniastrata podatkowapodatek dochodowy od osób prawnychkonwersja wierzytelnościpokrycie udziałówaportdowodypostępowanie podatkowedecyzja ostateczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji określającej stratę podatkową, uznając, że nowe dowody nie wykazały istnienia przesłanek do wznowienia postępowania.

Spółka złożyła skargę na decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji określającej stratę podatkową za 2001 rok. Jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania wskazała nowe dowody (przelewy bankowe i wykaz księgowania), które miały dowodzić, że podwyższenie kapitału zakładowego nastąpiło gotówką, a nie poprzez konwersję wierzytelności z tytułu pożyczki, jak przyjmowały organy podatkowe. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przedłożone dowody nie były wystarczające do wykazania istotności nowych okoliczności i nie podważały ustaleń organów podatkowych co do konwersji wierzytelności.

Spółka "B. D." Sp. z o.o. w B. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji określającej stratę podatkową za 2001 rok. Podstawą wniosku o wznowienie postępowania były nowe dowody – przelewy bankowe i wykaz księgowania – które miały wykazać, że podwyższenie kapitału zakładowego spółki nastąpiło gotówką, a nie poprzez konwersję wierzytelności z tytułu pożyczki, jak przyjmowały organy podatkowe. Organy podatkowe konsekwentnie stały na stanowisku, że doszło do konwersji wierzytelności na udziały, co miało wpływ na sposób ustalenia straty podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, rozpoznając skargę, uznał, że mimo iż dowody były nowe i nieznane organowi wcześniej, nie były one wystarczająco istotne, aby uzasadnić wznowienie postępowania. Sąd podkreślił, że ocena nowych dowodów musi być dokonana w kontekście całokształtu materiału dowodowego, a umowa pożyczki i aneksy jednoznacznie wskazywały na konwersję wierzytelności. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania przez organy podatkowe i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nowe dowody nie były wystarczająco istotne, aby uzasadnić wznowienie postępowania, ponieważ nie podważały jednoznacznych ustaleń organów podatkowych co do konwersji wierzytelności na udziały, które wynikały z umowy pożyczki i aneksów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć dowody były nowe i nieznane organowi, nie spełniły przesłanki istotności wymaganej do wznowienia postępowania. Ocena dowodów musi uwzględniać cały materiał dowodowy, a umowa i aneksy jednoznacznie wskazywały na konwersję wierzytelności, co potwierdzała uchwała wspólników. Przedłożone przelewy nie dowodziły jednoznacznie wpłaty gotówką na podwyższenie kapitału, a mogły dotyczyć realizacji umowy pożyczki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Wznowienie postępowania następuje m.in. gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.

Ordynacja podatkowa art. 240 § 1

Ordynacja podatkowa

Do wznowienia postępowania na podstawie pkt 5 wymagane jest spełnienie trzech przesłanek: dowody/okoliczności muszą być nowe, istniejące w dniu wydania decyzji, istotne dla sprawy i nieznane organowi.

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepisy dotyczące kosztów uzyskania przychodów, w tym wyłączenia z kosztów wydatków związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego.

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Konkretnie pkt 60 i 61, które mogły być stosowane w sprawie.

u.p.d.o.p. art. 16 § 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Przepis dotyczący ustalania wartości kapitału zakładowego w kontekście pokrycia wierzytelności.

Ordynacja podatkowa art. 240 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Podstawa prawna wznowienia postępowania.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Dz.U. 2005 nr 8 poz 60 art. 240 § 1

Dotyczy wznowienia postępowania podatkowego.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 243 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Określa przedmiot postępowania w sprawie wznowienia.

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ordynacja podatkowa art. 180 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Ordynacja podatkowa art. 187

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu do zebrania i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Funkcje kontrolne sądów administracyjnych.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Nowe dowody przedstawione przez spółkę nie były wystarczająco istotne, aby uzasadnić wznowienie postępowania. Umowa pożyczki i aneksy jednoznacznie potwierdzały konwersję wierzytelności na udziały. Organy podatkowe nie naruszyły przepisów postępowania dowodowego.

Odrzucone argumenty

Nowe dowody (przelewy, wykaz księgowania) wykazały, że podwyższenie kapitału zakładowego nastąpiło gotówką, a nie konwersją wierzytelności. Organy podatkowe błędnie zastosowały art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p. Naruszenie przepisów postępowania podatkowego (art. 121, 122, 180, 187 Ordynacji podatkowej) poprzez błędną ocenę dowodów i brak inicjatywy dowodowej.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Postępowanie 'wznowieniowe' toczy się w bardzo zawężonych ramach i... przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240§1 Ordynacji podatkowej. Nie można dokonać oceny przedstawionych przez stronę nowych dowodów w oderwaniu od pozostałego, zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Skład orzekający

Janusz Lewkowicz

przewodniczący sprawozdawca

Józef Orzel

sędzia

Wojciech Stachurski

asesor

Urszula Barbara Rymarska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego w kontekście nowych dowodów, a także stosowanie przepisów o kosztach uzyskania przychodów (art. 16 u.p.d.o.p.) w przypadku konwersji wierzytelności na udziały."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów podatkowych z okresu sprzed nowelizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym, takich jak wznowienie postępowania i ocena nowych dowodów, co jest istotne dla praktyków. Mechanizm konwersji wierzytelności na udziały jest również często spotykany w obrocie gospodarczym.

Nowe dowody w postępowaniu podatkowym – kiedy wystarczą do wznowienia sprawy?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 426/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2007-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Janusz Lewkowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Józef Orzel
Urszula Barbara Rymarska
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 571/07 - Wyrok NSA z 2008-07-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 240 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Tezy
Wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Postępowanie "wznowieniowe" toczy się w bardzo zawężonych ramach i na co należy zwrócić szczególne uwagę, przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240§1 Ordynacji podatkowej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. D. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej dotyczącej określenia straty za 2001 rok w podatku dochodowym od osób prawnych oddala skargę
Uzasadnienie
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych za 2001 r. przez "B. D." Spółkę z o.o. w B., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wydał decyzję Nr [...], w której określił podatnikowi wysokość straty poniesionej w 2001 r. w kwocie [...] zł. w miejsce zeznanej w kwocie [...] zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. na mocy decyzji z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...].
Na skutek złożonej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 września 2004 r. sygn. akt I SA/Bk 231/04 uchylił powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania podatkowego polegające na oparciu się przez organ, przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, na zapisach umowy i aneksów sporządzonych w języku niemieckim, które nie zostały w całości przetłumaczone na język polski.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uzupełniwszy materiał dowodowy zgodnie ze wskazaniami Sądu, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] określił "B. D." Spółce z o.o. w B. stratę za 2001 r. w kwocie [...] zł. w miejsce zeznanej w kwocie [...] zł.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się Spółka i złożyła odwołanie. Po jego rozpatrzeniu Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając ustalenia w niej zawarte za prawidłowe. Organ odwoławczy wskazał, że spór między stronami dotyczy sposobu pokrycia udziałów w kapitale zakładowym spółki oraz zastosowania w sprawie przepisów art. 16 ust. 1 pkt. 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w sytuacji, gdy umowa pożyczki została zawarta przed dniem wejścia w życie stosownych przepisów. Zdaniem organu odwoławczego ponad wszelką wątpliwość nastąpiła konwersja wierzytelności z tytułu pożyczki na udziały, co spełnia przesłanki do zastosowania art. 16 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Organ podkreślił, że kwestia czy udziały w spółce z o.o. zostały objęte za wkład pieniężny jak zapisano w umowie, czy niepieniężny jak wynika z dokonanych zdarzeń była kilkakrotnie rozstrzygana przez organy podatkowe i sądy, gdzie został utrwalony pogląd, iż jest to wkład niepieniężny polegający na pokryciu wierzytelności z tytułu pożyczki. Odnośnie stosowania przepisów art. 16 ust.1 pkt. 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych organ odwoławczy przyjął, że umowa pożyczki zawarta w dniu 3 stycznia 1997 r., w której okres zwrotu pożyczki został ustalony na dzień 15 grudnia 1997 r. wielokrotnie była zmieniana przez tzw. aneksy, w których strony w dowolny sposób regulowały wysokość pożyczki i nowe terminy jej spłaty. Poprzez takie czynności podatnik miał możliwość wielokrotnego uniknięcia niekorzystnych skutków zmiany prawa podatkowego, bowiem dowolnie regulował wzajemne zobowiązania z tytułu pożyczki. Zdaniem organu nie można mówić o zaskoczeniu podatnika zmianami przepisów i niemożliwości w odpowiednim czasie ułożenia spraw w taki sposób, by nie ponosić ich niekorzystnych skutków.
Strona nie godząc się z powyższą decyzją złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Bk 13/06 oddalił skargę.
Wnioskiem z dnia 22 maja 2006 r. pełnomocnik spółki zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w B. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2005 r.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Spółki podniósł, iż w sprawie pojawiły się nowe fakty i dowody, które wskazują, że stanowisko organów podatkowych przedstawione w decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. było błędne i sprzeczne ze stanem faktycznym. Zdaniem pełnomocnika Strony dowodami tymi są kopie przelewów bankowych z dnia 15.01.1999 r. i 21.01.1999 r. a także wykaz księgowania 1999 r. na kontach [...] i [...], z których wynika, iż w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca konwersja wierzytelności z tytułu pożyczki na udziały. Pożyczka udzielona spółce nie była przedmiotem aportu, a podwyższony kapitał zakładowy nie został pokryty wierzytelnościami, lecz gotówką. Pełnomocnik podkreślił, że nowe dowody zostały przedłożone w trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku, który oddalając skargę stwierdził, iż w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania. Jednocześnie skarżąca Spółka wskazała, że organy podatkowe przyjęły błędną kwotę odzwierciedlającą wartość udziałów posiadanych przez firmę B. gdyż nie była to kwota [...] zł lecz kwota [...] zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...]. czerwca 2006 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] w przedmiocie określenia straty za 2001 r. w kwocie [...] zł w miejsce zadeklarowanej w kwocie [...] zł.
Po przeanalizowaniu złożonego wniosku oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., Nr [...] odmówił uchylenia w całości w/w decyzji ze względu na niestwierdzenie istnienia przesłanek określonych w art. 240§1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż zgodnie z umową z dnia 30 stycznia 1997 r. i aneksami do umów od 1 do 11 pożyczkodawca – firma B. udzieliła Spółce pożyczki w wysokości łącznie 35 mln marek niemieckich (DEM). Na mocy aneksu nr 12 do tejże umowy z dnia 11 maja 1998 r. strony ustaliły, że z kwoty 35 mln DEM firma B. wykorzystała 9 856 457,26 DEM na pokrycie nowych udziałów kapitałowych w Spółce. Tym samym organy podatkowe uznały, ze przedmiotowa konwersja wierzytelności z tytułu pożyczki z dnia 11 maja 1998 r. potwierdzona aktem notarialnym z dnia 22 grudnia 1998 r. spełniła przesłanki do zastosowana art. 16 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – ustalenia wartości kapitału zakładowego Spółki. W świetle powyższego przedłożone przez pełnomocnika Spółki nowe dowody w sprawie, w postaci przelewów bankowych z dnia 15 stycznia i 21 stycznia 1999 r. nie wnoszą niczego do sprawy, co mogłoby wpłynąć na zmianę stanowiska organów podatkowych. Jeżeli bowiem kapitał zakładowy Spółki podwyższono na skutek konwersji wierzytelności z tytułu pożyczki to nie było żadnej podstawy do dokonywania ponownej wpłaty na ten cel. Przyjęty przez Stronę tok rozumowania oznaczałby bowiem tylko i wyłącznie, że kapitał zakładowy podwyższono o kwotę około dwukrotnie większą aniżeli wynika to z podjętej przez Spółkę uchwały.
Organ podatkowy stwierdził ponadto, że z akt sprawy wynika, iż oprócz uchwały z dnia 22 grudnia 1998 r. nie było innej uchwały dotyczącej podwyższenia kapitału zakładowego. Spółka takiej uchwały nie okazała na żadnym etapie postępowania podatkowego, jak również nie przedstawiła innych dowodów wskazujących, że konwersja wierzytelności z tytułu pożyczki stała się nieważna lub jej warunki zostały w jakikolwiek sposób zmienione. Organ nie zgodził się również ze stanowiskiem pełnomocnika Spółki, iż organy podatkowe przyjęły błędną kwotę odzwierciedlającą wartość udziałów posiadanych przez firmę B.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się Spółka i za pośrednictwem pełnomocnika złożyła odwołanie zarzucając naruszenie przepisów materialnego prawa podatkowego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt. 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz przepisów procesowego prawa podatkowego w postaci art. 240§1 pkt. 5, 245§1 pkt. 2, 122 i 187 Ordynacji podatkowej. W świetle powyższych naruszeń pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania zgodnie z art. 243§2 Ordynacji podatkowej jest zbadanie istnienia przesłanek wznowienia oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do istoty sprawy. W niniejszej sprawie organ nie stwierdził istnienia przesłanek, które uzasadniałyby uchylenie ostatecznej decyzji na podstawie art. 240§1 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że sprawa została zbadana po dokonaniu analizy wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie – zarówno zebranych przez organy podatkowe jak i wniesionych przez Stronę, a stanowiących przedmiot rozważań we wznowionym postępowaniu. Nowe dowody, czyli przelewy i wydruk księgowań nie mogły zostać rozpatrzone w oderwaniu od całości zgromadzonego materiału dowodowego ten zaś materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że przepisy art. 16 ust. 1 pkt. 60 i 61 w zw. z art. 16 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zostały prawidłowo zastosowane przez organy podatkowe. Fakt okazania przelewów ze stycznia 1999 r. nie pozbawia mocy dowodowej umowy pożyczki z dnia 30 stycznia 1997 r. oraz aneksu Nr 12 z dnia 11 maja 1998 r. z którego wynikało, że z kwoty pożyczki o łącznej wysokości 35 000 000 DEM B. wykorzystał 9 856 457,26 DEM na pokrycie nowych udziałów kapitałowych w przedsiębiorstwie pożyczkobiorcy. Organ podkreślił, że w wykazie umów zawartych pomiędzy B. D. w B. a B. w uwagach do aneksu Nr 12 znajduje się zapis: podwyższenie kapitału o 9 856 457,26 DEM – przeksięgowanie na udziały i uzupełnienie pożyczki do 26 000 000 DEM. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nie ulega wątpliwości, że w ten sposób dokonano konwersji wierzytelności samo zaś podwyższenie kapitału zakładowego zostało potwierdzone podjęciem 22 grudnia 1998 r. uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego o 20 141 700 zł. Organ jednocześnie zaznaczył, że w aktach nie ma żadnych innych uchwał Spółki, które podwyższałyby kapitał zakładowy Spółki.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się Spółka i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonemu rozstrzygnięciu pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie przepisów materialnego prawa podatkowego w postaci art. 16 ust. 1 pkt. 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz przepisów postępowania podatkowego – art. 121§1, 122, 180§1, 187 oraz 240§1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki stwierdził, że wbrew twierdzeniom organu podatkowego wskazane nowe dowody w postaci przelewów bankowych ze stycznia 1999 r. i wykazu księgowania miały charakter istotny dla sprawy. Zdaniem pełnomocnika przedstawione dowody w sposób jednoznaczny wskazują, iż pokrycie udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki nastąpiło gotówką a nie aportem w postaci wierzytelności z tytułu pożyczki. Pełnomocnik Spółki wskazał, że przedłożone dowody – kopie przelewu bankowego z dnia 15 i 21 stycznia 1999 r., wykaz księgowania z 1999 r. na koncie [...] oraz kopie bankowych dowodów wpłat udziałowców B. D. z tytułu objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w sposób jednoznaczny wskazują, iż rozwiązanie przejęte przez Dyrektora Izby Skarbowej należy uznać za błędne i sprzeczne ze stanem faktycznym.
Zdaniem strony skarżącej wbrew twierdzeniom organów podatkowych zgromadzone w aktach sprawy dowody w żadnym stopniu nie przesądzają o zastosowaniu art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał jedynie na wątpliwości związane z dowodami przedstawionymi przez podatnika. Rozstrzyganie takich wątpliwości w sposób negatywny dla podatnika stanowi bezsprzecznie naruszenie podstawowych zasad postępowania dowodowego, w szczególności zasad wyrażonych w art. 121 § 1, 122, 180 § 1 i 187 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że w sprawach zobowiązań podatkowych zaufanie budzić może tylko takie działanie organu, które nie będzie miało charakteru jednokierunkowo fiskalnego, co oznacza, że w procesie wykładni prawa wykluczone jest posługiwanie się regułą interpretacyjną w myśl której wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść Skarbu Państwa (in dubio pro fisco). Organ podatkowy wszelkie niejasności jakie napotkał w trakcie badania przedstawionych przez podatnika dowodów rozpatrzył w sposób dla niego negatywny, nie przedstawiając w tym zakresie żadnej inicjatywy dowodowej. Obowiązkiem organu podatkowego jest dowodzenie okoliczności także korzystnych dla strony. Pełnomocnik Spółki podkreślił, że w takich przypadkach organ nie może przyjmować postawy biernej i oczekiwać, że to strona w całości lub w brakujących fragmentach przeprowadzi postępowania dowodowe. W zaskarżonej decyzji organ nie uwzględnił dowodów przedstawionych przez podatnika, świadczących w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie doszło do wpłaty gotówki a nie konwersji wierzytelności na udziały.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że błędny jest zarzut skargi jakoby organ pominął nowe dowody w sprawie. Sprawa została zbadana po dokonaniu analizy wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie – zarówno zebranych przez organy podatkowe, jak i wniesionych przez stronę a stanowiących przedmiot rozważań we wznowionym postępowaniu. Tym niemniej nowe dowody nie mogły zostać rozpatrzone w oderwaniu od całości zgromadzonego materiału dowodowego. Fakt okazania przelewów z 14 i 20 stycznia 1999 r. nie pozbawia mocy dowodowej umowy pożyczki z 30 stycznia 1997 r. i aneksu Nr 12 z dnia 11 maja 1998 r. do tejże umowy. Organ zaznaczył, że okazane dowody wpłat noszą wprawdzie datę najbliższego miesiąca po podjętej uchwale, ale zostały przedstawione przez stronę dopiero po 3 latach toczącego się postępowania. Ponadto do momentu okazania tych dowodów strona skarżąca nigdy nie twierdziła, że kapitał zakładowy podwyższono w inny sposób aniżeli poprzez konwersję wierzytelności, czyli gotówką. Spór dotyczył tylko i wyłącznie skutków prawnych tej konwersji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Postępowanie "wznowieniowe" toczy się w bardzo zawężonych ramach i na co należy zwrócić szczególne uwagę, przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone
w art. 240§1 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 240§1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że aby można było uznać za zasadny wniosek oparty o przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki:
- dowody/okoliczności zgłaszane przez Stronę muszą być nowe, lecz istniejące
w dniu wydania decyzji, czyli nie były zgłaszane w toku postępowania ani przez Stronę, ani przez organ podatkowy;
- zgłaszane dowody/okoliczności muszą być dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por. wyrok NSA
z 25.06.1985 r. Sygn. akt I SA 198/05, publ. ONSA 1985/1/35);
- nowe dowody/okoliczności nie mogły być znane organowi w momencie wydawania decyzji, (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa, Komentarz 2006 r. do art. 240 § 1).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w B. zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Nie ulega wątpliwości, że dowody wskazane przez skarżącą Spółkę były dowodami nowymi, istniejącymi lecz nie znanymi organowi w dniu wydania ostatecznej decyzji podatkowej. Tym niemniej w sprawie nie został spełniony trzeci z koniecznych warunków do uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania a mianowicie istotność zgłoszonych dowodów. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej Spółki przedłożone kopie przelewów i wyciągi księgowań na kontach Spółki nie świadczą, iż podwyższenie kapitału zakładowego nastąpiło gotówką a nie poprzez konwersję wierzytelności.
Podkreślić należy, na co zwrócił uwagę Dyrektor Izby Skarbowej w B., że nie można dokonać oceny przedstawionych przez stronę nowych dowodów w oderwaniu od pozostałego, zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jak wynika z treści umowy pożyczki z dnia 30 stycznia 1997 r. oraz aneksu Nr 12 do tejże umowy z dnia 11 maja 1998 r. (k. 34b T. II akt administracyjnych) firma B. z udzielonej pożyczki w wysokości 35 000 000 DM wykorzystała 9 856 457,26 DM na pokrycie nowych udziałów kapitałowych w przedsiębiorstwie pożyczkobiorcy – B. D. Pozostałą kwotę pożyczki podwyższono do 26 000 000 DM. Treść powyższego aneksu nie stwarza żadnych wątpliwości interpretacyjnych, jednoznacznie z niego wynika, iż kwota przeznaczona na podwyższenie kapitału zakładowego skarżącej Spółki pochodziła z pożyczki a zatem miała miejsce konwersja wierzytelności. Również z wykazu pożyczek (k. 4/68 T. I akt administracyjnych) wynika, że podwyższenie kapitału zakładowego nastąpiło poprzez przeksięgowanie kwoty 9 856 457,26 DEM z pożyczki na udziały Spółki. Powyższe znalazło potwierdzenie w uchwale Zgromadzenia Wspólników B. D. Spółki z o.o. w B. podjętej w dniu 22 grudnia 1998 r. poprzez podwyższenie kapitału zakładowego Spółki o kwotę 20 141 700 zł. W świetle powyższych dowodów przedłożone przez pełnomocnika skarżącej Spółki kopie przelewów z dnia 15 i 21 stycznia 1999 r. (każdy na kwotę 5 000 000 DEM) nie mogą świadczyć o zmianie treści bądź nieważności powyższych umów.
Zaznaczyć należy, że z przedłożonych kopii przelewów nie wynika z jakiego tytułu firma B. przelała na rzecz skarżącej Spółki łącznie kwotę 10 000 000 DEM. Tak więc brak jest podstaw do twierdzenia, że powyższa kwota została przekazana na podwyższenie kapitału zakładowego Spółki. W ocenie Sądu nie bez znaczenia jest fakt, że aneksem nr 17 z dnia 21 grudnia 1998 r. (dzień przed podjęciem uchwały w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego) została podwyższona kwota udzielonej pożyczki przez B. na rzecz skarżącej Spółki o kwotę 25 000 000 DEM. Nie można więc wykluczyć, że przekazane w styczniu 1999 r. kwoty stanowiły w istocie realizację umowy pożyczki udzielonej skarżącej Spółce.
Podkreślić również należy, że ze złożonego do akt sądowych odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS wynika, iż kapitał zakładowy skarżącej Spółki wynosi 41 000 000 zł, z której to kwoty 19 377 750 zł zostało wniesionych w formie aportu. Powyższa kwota odpowiada przyjętej przez organ podatkowy I instancji kwoty do obliczenia sum przekraczających trzykrotność kapitału zakładowego. Niezrozumiałe i niekonsekwentne jest zatem stanowisko skarżącej Spółki, która we wniosku o zmianę danych w Krajowym Rejestrze Sądowym wskazała, iż kapitał zakładowy został podwyższony w formie aportu, zaś obecnie, w postępowaniu przed organami podatkowymi, iż podwyższenie zostało dokonane gotówką.
W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. prawidłowo stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do uchylenia w całości ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2005 r. w przedmiocie określenia straty za 2001 r. w kwocie [...] zł w miejsce zadeklarowanej straty w kwocie [...] zł. W trakcie tegoż postępowania organy podatkowe należycie przeprowadziły postępowanie dowodowe oraz zastosowały właściwe przepisy art. 16 ust. 1 pkt. 60 i 61 w zw. z ust. 7 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
Nie można zgodzić się również z twierdzeniami pełnomocnika skarżącej Spółki jakoby w przedmiotowej sprawie zostały naruszone przepisy postępowania, w szczególności art. 121§1, 122, 180§1, 187 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy zobowiązany jest do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Winien również poddać ocenie cały zebrany w sprawie materiał dowodowy – art. 191 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu organ podatkowy w niniejszej sprawie wywiązał się z powyższych obowiązków. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ poddał analizie i ocenie zarówno przedstawione przez stronę nowe dowody jak również dotychczasowy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. W dokonanej ocenie brak jest luk, niejasności czy też wewnętrznej sprzeczności. Podkreślić przy tym należy, iż fakt, że dokonana ocena jest niekorzystna dla strony nie oznacza jeszcze, iż jest ona błędna.
W ocenie Sądu, twierdzenia pełnomocnika skarżącej Spółki, iż dokonana ocena jest stronnicza i niekorzystna dla strony nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ podatkowy zgromadził i ocenił kompletny materiał dowodowy, czego dowodem jest fakt, iż strona, pomimo dwukrotnego wyznaczenia terminu do zapoznania się i wypowiedzenia w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego nie składała żadnych wniosków o jego uzupełnienie. Niezrozumiałe jest również twierdzenie pełnomocnika skarżącej Spółki, iż organ podatkowy nie przejawiał w zakresie gromadzenia materiału dowodowego żadnej inicjatywy. Fakt, iż to organ podatkowy przeprowadza postępowanie dowodowe nie oznacza, iż musi za wszelką cenę starać się zgromadzić dowody potwierdzające stanowisko strony. W niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy pozwala na określenie stanu faktycznego a zatem należy uznać go za kompletny.
Konkludując stwierdzić należy, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował przepisy art. 240§1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej stwierdzając, iż nie było podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2005 r. W przedstawionej analizie faktycznej i prawej nie sposób dopatrzyć się jakichkolwiek błędów czy niejasności, w szczególności prawidłowo przeanalizował treść przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne zarzuty skarżącej Spółki naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI