I SA/BK 413/25

I SA/Bk 413/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-11-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako
Marcin Kojło /sprawozdawca/
Paweł Janusz Lewkowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 73 ust. 8 pkt 2
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2025 r. sprawy ze skargi U. Spółka z o.o. w W. na decyzję Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 1 października 2025 r., nr OD-I.432.46.2025.MW w przedmiocie dofinansowania projektu oddala skargę.
Uzasadnienie
U. sp. z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu nr [...], pt. "[...]". Wniosek został złożony w odpowiedzi na nabór w trybie konkurencyjnym nr FEPD.02.04-IZ.00-001/24 w ramach programu Fundusze Europejskie dla Podlaskiego 2021-2027, Priorytet II Region przyjazny środowisku, Działanie 02.04 Energia odnawialna, Typ projektu: Inwestycje z zakresu budowy nowych lub zwiększenia mocy innowacyjnych jednostek wytwarzania energii elektrycznej i ciepła ze wszystkich rodzajów OZE, w szczególności z biomasy, biogazu, biometanu, energii wiatru, słońca oraz Ziemi (geotermia), wraz z magazynami energii lub ciepła działającymi na potrzeby danego źródła OZE oraz przyłączeniem do sieci (produkcja energii na potrzeby własne).
Pismem z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr DWRR-IIL433.3.35.2025.EK Instytucja Organizująca Nabór (lON) poinformowała Wnioskodawcę, że wniosek
o dofinansowanie projektu w wyniku oceny formalnej uzyskał ocenę negatywną i tym samym nie został zakwalifikowany do etapu oceny merytorycznej. Szczegółowe uzasadnienie wyniku oceny zawarte zostały w kartach oceny wygenerowanych
z Systemu Oceny Formalno-Merytorycznej (SOFM2027).
Oceniający uznali, że wniosek nie spełnia następujących kryteriów formalnych:
Kryterium nr 2 - Kwalifikowalność Wnioskodawcy i projektu (Wnioskodawca wykonuje czynności niezbędne do przygotowania produktów zwierzęcych do pierwszej sprzedaży, a tym samym prowadzi, wykonuje działalność, która nie może być objęta wsparciem w formie pomocy de minimis na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831. Wnioskodawca nie spełnia warunku w pkt b niniejszego kryterium).
Kryterium nr 3 - Wartość projektu i poziom dofinansowania (KOP negatywnie oceniła powyższe kryterium z uwagi na to, że "Wartość projektu, kosztów kwalifikowalnych, wysokość wsparcia oraz poziom dofinansowania są niezgodne
z limitami określonymi w programie FEdP, Szczegółowym Opisie Priorytetów FEdP oraz w Regulaminie wyboru projektów. Wnioskodawca błędnie wybrał Rozporządzenie dot. pomocy de minimis. Zgodnie z zapisami art. 41 Rozporządzenia Komisji z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu - dot. intensywności pomocy, w przypadku średnich przedsiębiorstw poziom dofinansowania na produkcję energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych może wynosić 55 % a na wydatki inne, niż służące produkcji energii ze źródeł odnawialnych wynosi 40 %. W Budżecie projektu Wnioskodawca wskazał, że w przypadku: prac przygotowawczych, zakupu paneli fotowoltaicznych, zakupu magazynu energii, zakupu systemu EMS poziom dofinansowania wynosi 65 % . (...)".
Kryterium nr 5 - Pomoc publiczna i efekt zachęty (jeżeli dotyczy) - "Wnioskodawca wskazał, że będzie korzystał z pomocy de minimis. Wnioskodawca wybrał niewłaściwe Rozporządzenie, jako przedsiębiorca prowadzący działalność
w sektorze przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych. Nie spełnia warunku określonego w art. 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013. Rozporządzenie to zostało zmienione Rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/2831. Zapisy dot. art. 2 ust. 1 lit. b w obu Rozporządzeniach nie uległy zmianie. Warunek nie został spełniony".
Wnioskodawca złożył protest w odniesieniu do oceny kryteriów nr 2 i nr 3,
w którym wniósł o zmianę wyniku oceny formalnej i uznanie, że nie prowadzi działalności w zakresie produkcji podstawowej produktów rolnych, lecz działalność
w sektorze przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych, co oznacza, że nie zachodzi wyłączenie z art. 1 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831.
Zarząd Województwa Podlaskiego - Instytucja Zarządzająca FEdP na lata 2021-2027 w piśmie z dnia 1 października 2025 r. nr OD-I.432.46.2025.MW nie uwzględnił protestu w odniesieniu do dwóch wyżej wymienionych kryteriów.
Organ wyjaśnił, że kryterium badające Kwalifikowalność Wnioskodawcy
i projektu jest weryfikowane w oparciu o przypisane do niego wymogi, a oceniający zobowiązani byli sprawdzić czy działalność Wnioskodawcy dotycząca projektu nie stanowi działalności wykluczonej z możliwości wsparcia. Zgodnie z wymogami kryterium oceniający mieli odpowiedzieć na pytanie - Czy działalność Wnioskodawcy dotycząca projektu nie stanowi działalności wykluczonej z możliwości wsparcia
o których jest mowa w: a) art. 1 Rozporządzenia KE (UE) Nr 651/2014 z dnia
17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu; b) art. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (zastąpionego Rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r.); c) art. 7 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Regionalnego
i Funduszu Spójności?
Zarząd zauważył, że w projektach objętych pomocą publiczną wnioskodawca zobowiązany jest wskazać rodzaj występującej w projekcie pomocy publicznej. Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie (str. 27) w pkt Pomoc publiczna - Rozporządzenia pomocowe w projekcie, wnioskodawca wybrał Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 17 kwietnia 2024 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów na lata 2021-2027. Wskazał główny kod PKD prowadzonej działalności gospodarczej zgodnie
z aktualnym dokumentem rejestrowym (CEiDG lub KRS) 10.13.Z - produkcja wyrobów z mięsa, włączając wyroby z mięsa drobiowego. Określając rodzaj działalności gospodarczej mający na względzie przedmiot i charakter projektu także wskazał kod 10.13.Z (wniosek o dofinansowanie, str. 26). Dodatkowo potwierdził kod PKD 10.13.Z w Formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, i w pkt C Informacje dotyczące działalności gospodarczej prowadzonej przez podmiot, któremu ma być udzielona pomoc de minimis, udzielił odpowiedzi twierdzącej na pytanie: - czy podmiot, któremu ma być udzielona pomoc de minimis prowadzi działalność w dziedzinie przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych wymienionych w załączniku 1 do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że dane zawarte we wniosku
o dofinansowanie oraz dokumentach do niego załączonych są zgodne ze stanem faktycznym i prawnym.
Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że oceniający powołując się na art. 1 ust 1 lit. c Rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis prawidłowo wskazali, że "Niniejsze rozporządzenie stosuje się do pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom we wszystkich sektorach, z wyjątkiem pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność związaną z produkcją podstawową produktów rolnych". Zgodnie z przywołaną w Kartach oceny definicją zawartą w art. 2 ust. 1 lit. b ww. dokumentu "produkcja podstawowa produktów rolnych oznacza wytwarzanie płodów ziemi i produktów pochodzących z chowu zwierząt, wymienionych w załączniku I do Traktatu, bez poddawania ich jakimkolwiek dalszym czynnościom zmieniającym właściwości tych produktów (Dział 2 Mięso
i podroby jadalne Załącznika 1 do artykułu).
Zgodnie z art. 38 TFUE przez produkty rolne należy rozumieć płody ziemi, produkty pochodzące z hodowli i rybołówstwa, jak również produkty pierwszego przetworzenia, które pozostają w bezpośrednim związku z tymi produktami. Wskazane są one w załączniku I do TFUE. Rozporządzenie nr 651/2014 w art. 2 pkt 11 produkty rolne definiuje jako produkty wymienione w załączniku I do TFUE,
z wyjątkiem produktów rybołówstwa i akwakultury wymienionych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. Analogiczną definicję zawiera rozporządzenie nr 1407/2013, zastąpione Rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. Zgodnie z art. 2 pkt 9 rozporządzenia 651/2014, produkcja podstawowa produktów rolnych oznacza wytwarzanie płodów ziemi i produktów pochodzących z chowu zwierząt, wymienionych w załączniku I do TFUE, bez poddawania ich jakiemukolwiek dalszemu przetwarzaniu zmieniającemu właściwości tych produktów. Ponadto, do produkcji podstawowej produktów rolnych zalicza się wykonywane
w gospodarstwach czynności niezbędne do przygotowania produktów zwierzęcych lub roślinnych do pierwszej sprzedaży. Zgodnie z ofertą firmy, zamieszczoną na stronie internetowej www.woiszki.pl oferowane przez wnioskodawcę produkty to: drób (kurczak świeży, kurczak trybowany (płat)); podroby (wątróbki, serca, żołądki) oraz elementy (ćwiartka tylna, filet z kurczaka, skrzydełka, porcja rosołowa, podudzie, udziec).
Zarząd wskazał, że projekty z zakresu produkcji podstawowej produktów rolnych (wymienionych w Załączniku I do Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej) oraz ich pierwszego przetworzenia (w wyniku którego powstaje również produkt rolny), są wyłączone z możliwości uzyskania wsparcia w ramach przedmiotowego konkursu. Dofinansowanie projektów z zakresu przetwórstwa produktów rolnych jest możliwe jedynie wówczas, gdy w wyniku przetwórstwa powstaje produkt nie wymieniony w załączniku I do Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W odniesieniu do kodu PKD 10.13.Z Produkcja wyrobów z mięsa, włączając wyroby z mięsa drobiowego należy mieć na względzie, że jeżeli produkt końcowy wpisuje się w Dział 16 Przetwory z mięsa, ryb lub skorupiaków, mięczaków
i innych bezkręgowców wodnych (Załącznika I), jego produkcja nie może zostać wsparta w ramach przedmiotowego naboru.
Zgodnie z Załącznikiem I do Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej kod PKD 10.13.Z produkcja wyrobów z mięsa, włączając wyroby z mięsa drobiowego wpisuje się w Dział 2 Mięso i podroby jadalne, co stanowi działalność wykluczoną. Zarząd zgodził się zatem z opinią Komisji Oceny Projektów (KOP), że przedmiotowy wniosek "spełnia warunek wymieniony w pkt a i c niniejszego kryterium", natomiast "nie spełnia warunku w pkt b niniejszego kryterium", tym samym całościowa negatywna ocena zaskarżanego kryterium jest prawidłowa.
W zakresie Kryterium nr 3, Zarząd wyjaśnił, że oceniający weryfikują - Czy wartość projektu, kosztów kwalifikowalnych, wysokość wsparcia oraz poziom dofinansowania są zgodne z limitami określonymi w programie FEdP, Szczegółowym Opisie Priorytetów FEdP oraz w Regulaminie wyboru projektów?
Zdaniem Instytucji Zarządzającej, oceniający na podstawie przedłożonej dokumentacji sprawy prawidłowo uznali, że dofinansowanie projektów z zakresu przetwórstwa produktów rolnych jest możliwe jedynie wówczas, gdy w wyniku przetwórstwa powstaje produkt nie wymieniony w załączniku I do Traktatu
o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zgodnie z Załącznikiem I do Traktatu
o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej kod PKD 10.13.Z produkcja wyrobów z mięsa, włączając wyroby z mięsa drobiowego wpisuje się w Dział 2 Mięso i podroby jadalne, oraz Dział 16 Przetwory z mięsa, ryb lub skorupiaków, mięczaków i innych bezkręgowców wodnych, co stanowi działalność wykluczoną zgodnie z zapisami Rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. Tym samym na etapie procedury odwoławczej potwierdzono prawidłowość przeprowadzonej przez KOP oceny kryterium nr 2 Kwalifikowalność wnioskodawcy
i projektu. Ponadto oceniający w Kartach oceny wyjaśnili skarżącemu, że "Zgodnie
z Regulaminem konkursu dopuszczalna jest korekta dofinansowania o 5 p.p. Wnioskodawca powinien określić poziom dofinansowania na 55 % kosztów kwalifikowalnych na montaż urządzeń oraz 40 % kosztów kwalifikowalnych na pozostałe wydatki. Wnioskowany poziom dofinansowania na wszystkie wydatki wynosi 65 %> kosztów kwalifikowalnych, tzn., że przekracza o 15 p.p. i 25 p.p. dopuszczalny limit 5 p.p. korekty poziomu dofinansowania. Wobec powyższego Wnioskodawca nie został poproszony o uzupełnienie wniosku w tym zakresie. Warunek nie został spełniony". Zarzuty skarżącego organ uznał zatem za nieuzasadnione.
Dalej Zarząd wskazał, że na etapie procedury odwoławczej ustalono, że przedmiotowy projekt nie spełnił dodatkowo kryterium formalnego nr 5. Pomoc publiczna i efekt zachęty (jeżeli dotyczy), którego nie zaskarżył w treści wniesionego protestu. Oceniający prawidłowo uzasadnili powód negatywnej weryfikacji tego kryterium. Wyjaśnili w Kartach oceny, że "Wnioskodawca wskazał, że będzie korzystał z pomocy de minimis. Wnioskodawca wybrał niewłaściwe Rozporządzenie, jako przedsiębiorca prowadzący działalność w sektorze przetwarzania
i wprowadzania do obrotu produktów rolnych. Nie spełnia warunku określonego
w art. 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis zostało zmienione Rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. Zapisy dot. art. 2 ust. 1 lit. b w obu Rozporządzeniach nie uległy zmianie. Warunek nie został spełniony".
Z rozstrzygnięciem takim nie zgodziła się Spółka i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie przedmiotu jej działalności i naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, że Spółka prowadzi działalność w zakresie produkcji podstawowej produktów rolnych,
w sytuacji gdy działalność spółki prowadzona jest w zakresie przetwarzania produktów rolnych i sprzedaży przetworzonych produktów rolnych;
b) naruszenie art. 1 ust. 1 pkt. c) i d), art.2 ust. 1 lit. b) Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez:
- bezpodstawne zastosowanie tego aktu prawnego i powołanych przepisów do oceny formalnej wniosku, pomimo nie wskazania go w "Wymogach kryterium";
- bezpodstawne zastosowanie przepisu art. 1 ust. 1 lit. c) Rozporządzenia,
w sytuacji, gdy spółka nie prowadzi działalności wskazanej w tym przepisie,
tj. działalności związanej z produkcją podstawową produktów rolnych;
- błędną wykładnię przepisu art. 1 ust. 1 lit. d) polegającą na uznaniu, że działalność Spółki w zakresie przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych wyklucza ją z możliwości uzyskania pomocy w postępowaniu konkursowym;
- błędną wykładnię przepisu art. 2 ust. 1 lit. b) polegającą na uznaniu, że działalność Spółki mieści się w definicji "produkcji podstawowej produktów rolnych",
w sytuacji, gdy Spółka nie prowadzi działalności w tym zakresie, natomiast prowadzi działalność w zakresie przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych;
- błędną wykładnię treści Załącznika I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej polegającą na uznaniu, że wytwarzania przez Spółkę produktów wymienionych w Załączniku I jest wystarczającą przesłanką do uznania, że Spółka jest wyłączona z możliwości uzyskania pomocy de minimis w niniejszym postępowaniu konkursowym;
c) błędne uznanie, że Spółka w sposób nieprawidłowy wskazała poziom dofinansowania projektu poprzez bezpodstawne przyjęcie, że poziom dofinansowania powinien być ustalony w oparciu o przepisy art. 41 Rozporządzenia KE z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne
z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, gdy
w rzeczywistości poziom ten został wskazany w prawidłowej wysokości w oparciu
o przepisy Rozporządzenia dotyczącego pomocy de minimis i treść dokumentów konkursowych;
d) błędne uznanie, że Spółka w sposób nieprawidłowy w Kryterium nr 5: Pomoc publiczna i efekt zachęty (jeżeli dotyczy), pytanie: czy Wnioskodawca zastosował właściwe rozporządzenie pomocowe? wskazała przepisy de minimis i akt prawny na podstawie którego ubiega się o dofinansowanie poprzez wskazanie Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013r w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, w sytuacji, gdy powołane Rozporządzenie już nie obowiązuje i zostało zastąpione przez Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, w sytuacji, gdy: (-) Spółka w treści wniosku wskazała, ze będzie korzystała z pomocy de mnimis, (-) Spółka nie wskazała treści Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013; (-) treść przepisów dotyczących niniejszej procedury konkursowej, w szczególności art. 2 ust. 1 lit. b), są w obu aktach prawnych identyczne; (-) to podmiot organizujący konkurs w "Kryteriach oceny" błędnie wskazał nieobowiązujące Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013;
e) naruszenie zasady równego traktowania podmiotów ubiegających się
o dofinansowanie poprzez rozszerzające traktowanie wyjątków od praw do uzyskania pomocy na zasadach określonych w Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2023/2831.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uwzględnienie skargi
i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz o przekazanie sprawy Zarządowi w celu ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Zarząd wniósł o jej oddalenie wyjaśniając dodatkowo, że kluczową kwestią jest okoliczność, że Wnioskodawca nie tylko przetwarza produkty rolne ale również je produkuje (hoduje), a konkretnie prowadzi chów drobiu, który dopiero w kolejnym etapie jego działalności poddawany jest przetworzeniu. Działalność w zakresie produkcji podstawowej produktów rolnych nie może być przedmiotem dofinansowania w ramach Rozporządzenia 2031/2081
a więc i przedmiotowego konkursu. Czynności przetworzenia (dozwolone poza dwoma warunkami) poprzedzone są hodowlą drobiu (wykluczone) w ramach działalności tego samego przedsiębiorcy. W ocenie organu, powyższe potwierdza także opinia Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (w formie mailowej z dnia 24 października 2025 r.), którą przedstawiła skarżąca, gdzie stwierdza się, że tylko
w sytuacji gdy przedsiębiorca kupowałaby drób od innych hodowców i następnie dokonywał uboju wówczas taka działalność stanowiłaby przetwarzanie produktów rolnych, do których mogłoby mieć zastosowanie Rozporządzenie 2023/2831.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawach, w których przedmiotem jest ocena wniosków o dofinansowanie projektu dokonywana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r.
o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027, oprócz powszechnie obowiązujących przepisów prawa unijnego i krajowego, wzorzec kontroli stanowią również postanowienia systemu realizacji programu. Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, system realizacji programu zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące
w realizacji programów, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawanie, kontrolowanie, nakładanie korekt finansowych, odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Podstawę systemu realizacji programu mogą stanowić
w szczególności przepisy prawa, wytyczne, szczegółowy opis priorytetów programu, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji. Ocena wniosków o dofinansowanie projektu odbywa się więc m.in. na podstawie dokumentacji zawierającej regulamin wyboru oraz kryteria formalne i merytoryczne. W ramach tej oceny nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z czym Instytucja Organizująca Nabór i Instytucja Zarządzająca nie mają obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, opierają się natomiast na danych zaoferowanych we wniosku, które weryfikują w pierwszej kolejności przez pryzmat wymogów konkursowych stawianych w kryteriach formalnych.
Wniosek skarżącej spółki oceniono uwzględniając postanowienia:
- Regulaminu Wyboru Projektów Program Fundusze Europejskie dla Podlaskiego 2021-2027, Priorytet II. Region przyjazny środowisku, Działanie 2.4 Energia odnawialna, Typ - Inwestycje z zakresu budowy nowych lub zwiększenia mocy innowacyjnych jednostek wytwarzania energii elektrycznej i ciepła ze wszystkich rodzajów OZE, w szczególności z biomasy, biogazu, biometanu, energii wiatru, słońca oraz Ziemi (geotermia) wraz z magazynami energii lub ciepła działającymi na potrzeby danego źródła OZE oraz przyłączeniem do sieci (produkcja energii na potrzeby własne);
- Metodyki i Kryteriów Wyboru Projektów Tryb Konkurencyjny Priorytet II: Region przyjazny środowisku Działanie 02.04 Energia odnawialna Typ projektu: Inwestycje z zakresu budowy nowych lub zwiększenia mocy innowacyjnych jednostek wytwarzania energii elektrycznej i ciepła ze wszystkich rodzajów OZE,
w szczególności z biomasy, biogazu, biometanu, energii wiatru, słońca oraz Ziemi (geotermia), wraz z magazynami energii lub ciepła działającymi na potrzeby danego źródła OZE oraz przyłączeniem do sieci (produkcja energii na potrzeby własne) stanowiącą Załącznik do uchwały Nr 30/2024 Komitetu Monitorującego program Fundusze Europejskie dla Podlaskiego 2021-2027 z dnia 29 kwietnia 2024 r.
z wykorzystaniem Kart oceny wygenerowanych przy użyciu Systemu Oceny Formalno-Merytorycznej niezależnie przez dwóch członków KOP wybranych
w drodze losowania.
Oceniający uznali, że wniosek nie spełnia następujących kryteriów formalnych: Kryterium nr 2 - Kwalifikowalność Wnioskodawcy i projektu, Kryterium nr 3 - Wartość projektu i poziom dofinansowania, Kryterium nr 5 - Pomoc publiczna i efekt zachęty (jeżeli dotyczy).
Według Metodyki i Kryteriów Wyboru, w ramach Kryterium nr 2 - Kwalifikowalność Wnioskodawcy i projektu, bada się m.in., "Czy działalność Wnioskodawcy dotycząca projektu nie stanowi działalności wykluczonej
z możliwości wsparcia o których mowa w:
a) art 1 Rozporządzenia KE (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym
w zastosowaniu art 107 i 108 Traktatu;
b) art 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r.
w sprawie stosowania art 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis;
c) art 7 ust 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Regionalnego i Funduszu Spójności?".
W części wniosku odnoszącej się do Pomocy publicznej spółka wskazała, że projekt objęty jest pomocą de minimis – z zastosowaniem Rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 17 kwietnia 2024 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów na lata 2021-2027. Kwalifikowalność Wnioskodawcy i projektu uzależniona zatem została od tego, czy działalność dotycząca projektu nie stanowi działalności wykluczonej, m.in. stosownie do art. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2023/2831. Rozporządzenie z dnia 17 kwietnia 2024 r., określa bowiem szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania przedsiębiorcom pomocy de minimis, do której mają zastosowanie przepisy Rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r.
w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 2023/2831 z 15.12.2023), w ramach regionalnych programów na lata 2021-2027, a także podmioty udzielające tej pomocy (§ 1 ust. 1). W myśl § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia krajowego, pomoc może być udzielana przedsiębiorcom, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 1 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2023/2831. Oceny wniosku spółki w tym względzie dokonano na podstawie tego właśnie aktu, a nie nieobowiązującego Rozporządzenia nr 1407/2013 (które jak słusznie wskazał organ zostało błędnie podane w karcie oceny i kryteriach formalnych). Nie miało to jednak wpływu na wynik oceny bowiem zapisy analizowanych przepisów w obu aktach są takie same. Stosując właściwe rozporządzenie oceniający nie wprowadzili zatem własnych nowych kryteriów (jak zarzuca strona skarżąca), zwłaszcza że w Regulaminie wyboru projektów w dziale dotyczącym pomocy publicznej wymienione zostało Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2831 dotyczące pomocy de minimis na lata 2021-2027. Wobec tego, wbrew twierdzeniom skargi, oceny formalnej wniosku dokonano w tej sprawie w oparciu
o kryteria formalne obowiązujące w procedurze konkursowej. Nie doszło tym samym do naruszenia zasady równego traktowania. Jak wskazał organ w takiej samej sytuacji znaleźli się wszyscy wnioskodawcy ubiegający się o dofinansowanie
i wszyscy zostali potraktowani tak samo – organ w kartach oceny przyznał że jest to błąd i w trakcie oceny odnosił się do zapisów właściwego rozporządzenia dotyczącego pomocy de minimis. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że oceniający odnotowali, że wymienione w warunku tego kryterium - Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 nie obowiązuje. W związku z powyższym oceniający odnieśli się do obecnie obowiązującego w tym zakresie Rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831.
Przystępując do kontroli oceny tego kryterium powtórzenia wymaga, że we wniosku o dofinansowanie w rubryce Pomoc publiczna - Rozporządzenia pomocowe w projekcie - spółka zaznaczyła: Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 17 kwietnia 2024 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis
w ramach regionalnych programów na lata 2021-2027. Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, pomoc może być udzielana przedsiębiorcom, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 1 ust. 1 rozporządzenia 2023/2831.
W pkt 6 i 7 preambuły Rozporządzenia nr 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, zaakcentowano, że "(6) Ze względu na specjalne zasady mające zastosowanie do sektorów produkcji podstawowej (zwłaszcza produkcji podstawowej produktów rolnych i produkcji podstawowej produktów rybołówstwa i akwakultury) oraz ze względu na ryzyko, że kwoty pomocy poniżej pułapu określonego
w niniejszym rozporządzeniu mogłyby mimo wszystko spełniać kryteria określone
w art. 107 ust. 1 Traktatu, niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do tych sektorów. (7) Biorąc pod uwagę podobieństwa między przetwarzaniem
i wprowadzaniem do obrotu produktów rolnych oraz produktów innych niż rolne, niniejsze rozporządzenie powinno stosować się do przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych, jeśli spełnione są określone warunki. Za przetwarzanie lub wprowadzanie do obrotu nie można w tym względzie uznać czynności wykonywanych w gospodarstwach jako niezbędny element przygotowania produktu do pierwszej sprzedaży (np. takich jak zbiór, koszenie czy młócka zbóż, lub pakowanie jaj), ani też pierwszej sprzedaży na rzecz podmiotów zajmujących się odsprzedażą lub przetwórstwem. Niniejsze rozporządzenie nie powinno być zatem stosowane w odniesieniu do tych czynności".
Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. "c" i "d" rozporządzenia nr 2023/2831, akt ten stosuje się do pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom we wszystkich sektorach,
z wyjątkiem: pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność związaną z produkcją podstawową produktów rolnych (lit. c), pomocy przyznawanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w sektorze przetwarzania
i wprowadzania do obrotu produktów rolnych w jednym z następujących przypadków: (i) kiedy wysokość pomocy ustalana jest na podstawie ceny lub ilości takich produktów nabytych od producentów surowców lub wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorstwa objęte pomocą; (ii) kiedy przyznanie pomocy uwarunkowane jest przekazaniem jej w części lub w całości producentom surowców (lit. d).
W przepisie art. 2 ust. 1 lit. a-d rozporządzenia nr 2023/2831 zdefiniowano dla celów tego aktu pojęcie "produktów rolnych", "produkcji podstawowej produktów rolnych", "przetwarzania produktów rolnych", "wprowadzania do obrotu produktów rolnych". Brzmią one następująco:
a) "produkty rolne" oznaczają produkty wymienione w załączniku I do Traktatu, z wyjątkiem produktów rybołówstwa i akwakultury wchodzących w zakres stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 20;
b) "produkcja podstawowa produktów rolnych" oznacza wytwarzanie płodów ziemi i produktów pochodzących z chowu zwierząt, wymienionych
w załączniku I do Traktatu, bez poddawania ich jakimkolwiek dalszym czynnościom zmieniającym właściwości tych produktów;
c) "przetwarzanie produktów rolnych" oznacza wszelkie czynności dokonywane na produkcie rolnym, w wyniku których powstaje produkt będący również produktem rolnym, z wyjątkiem czynności wykonywanych
w gospodarstwach, niezbędnych do przygotowania produktów zwierzęcych lub roślinnych do pierwszej sprzedaży;
d) "wprowadzanie do obrotu produktów rolnych" oznacza posiadanie lub wystawianie produktu rolnego w celu sprzedaży, oferowanie go na sprzedaż, dostawę lub każdy inny sposób wprowadzania produktu na rynek, z wyjątkiem jego pierwszej sprzedaży przez producenta surowców na rzecz podmiotów zajmujących się odsprzedażą lub przetwórstwem i czynności przygotowujących produkt do takiej pierwszej sprzedaży; sprzedaż produktu przez producenta surowców konsumentowi końcowemu uznaje się za wprowadzanie produktów rolnych do obrotu, jeśli następuje w odpowiednio wydzielonym do tego celu miejscu.
Stosownie do art. 38 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Unia określa i realizuje wspólną politykę rolną i rybołówstwa. Rynek wewnętrzny obejmuje także rolnictwo, rybołówstwo i handel produktami rolnymi. Przez "produkty rolne" należy rozumieć płody ziemi, produkty pochodzące z hodowli i rybołówstwa, jak również produkty pierwszego przetworzenia, które pozostają w bezpośrednim związku z tymi produktami. Odniesienia do wspólnej polityki rolnej lub do rolnictwa oraz stosowanie wyrazu "rolny" są rozumiane jako dotyczące także rybołówstwa,
z uwzględnieniem szczególnych cech charakterystycznych tego sektora.
W myśl art. 38 ust. 3 TfUE, produkty podlegające postanowieniom artykułów 39-44 (dot. min. celów wspólnej polityki rolnej i środków jej osiągania, wspólnej organizacji rynków rolnych, ograniczonego stosowania reguł konkurencji) są wymienione na liście stanowiącej załącznik I.
W załączniku I wymieniono m.in. Mięso i podroby jadalne (Rozdział 2), Przetwory z mięsa, ryb lub skorupiaków, mięczaków i innych bezkręgowców wodnych (Rozdział 16).
Istotny wpływ na ocenę wniosku w kontekście jego wykluczenia z pomocy miało to, że spółka: (-) wskazała główny kod PKD prowadzonej działalności gospodarczej 10.13.Z - produkcja wyrobów z mięsa, włączając wyroby z mięsa drobiowego; (-) w taki sam sposób określiła rodzaj działalności gospodarczej dotyczący projektu - mający na względzie przedmiot i charakter projektu; (-) udzieliła twierdzącej odpowiedzi na pytanie czy podmiot, któremu ma być udzielona pomoc de minimis prowadzi działalność w dziedzinie przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych wymienionych w załączniku I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
W przypadku pomocy de minimis udzielanej na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2023/2831 nie ma możliwości wsparcia przedsiębiorców prowadzących działalność związaną z produkcją podstawowych produktów rolnych. Powyższe wynika z zapisów art. 1 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2023/2831. Wykluczone jest także wsparcie przedsiębiorstwom prowadzącym działalność
w sektorze przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych w jednym
z następujących przypadków: (i) kiedy wysokość pomocy ustalana jest na podstawie ceny lub ilości takich produktów nabytych od producentów surowców lub wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorstwa objęte pomocą; (ii) kiedy przyznanie pomocy uwarunkowane jest przekazaniem jej w części lub w całości producentom surowców.
Z przepisów Rozporządzenia Komisji (UE) nr 2023/2831 i w powiązaniu
z art. 38 TfUE wynika, że przez produkcję podstawową produktów rolnych należy rozumieć wytwarzanie produktów rolnych oraz niezbędne czynności wykonywane
w gospodarstwach rolnych w celu przygotowania ich do pierwszej sprzedaży (pierwsze przetworzenie), a także pierwszą sprzedaż tych produktów przez producenta podmiotom zajmującym się odsprzedażą lub przetwórstwem. Produkty pierwszego przetworzenia to podstawowe produkty rolne i zwierzęce, które przeszły minimalne procesy, takie jak np. krojenie, wypatroszenie, umycie itp., ale bez znaczącej zmiany ich właściwości. Przykładem może być surowe mięso. Prawidłowa była zatem ocena KOP, że wnioskodawca wykonuje czynności niezbędne do przygotowania produktów zwierzęcych do pierwszej sprzedaży, a tym samym prowadzi, wykonuje działalność, która nie może być objęta wsparciem w formie pomocy de minimis na podstawie Rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831. Wnioskodawca nie spełnia warunku w pkt b Kryterium nr 2.
Niezależnie od powyższego zauważyć można, że jeżeli w ramach prowadzonej przez przedsiębiorstwo działalności można by wyodrębnić działalność zaliczaną do produkcji pierwotnej produktów rolnych oraz działalność wchodzącą w zakres stosowania rozporządzenia 2023/2831, możliwe jest przyznanie pomocy de minimis w związku z działalnością "dozwoloną", pod warunkiem że zapewnione będzie rozdzielenie działalności lub wyodrębnienie kosztów. Takie rozdzielenie działalności/wyodrębnienie kosztów powinno zagwarantować, że działalność wyłączona z rozporządzenia 2023/2831 nie odniesie korzyści z przyznanej pomocy de minimis. Takiego wyodrębniania we wniosku jednak nie opisano, a ze strony internetowej podanej w rubryce "Dane teleadresowe" (zawierającej m.in. opis działalności) wynika, że wnioskodawca nie tylko przetwarza produkty rolne ale również je produkuje (hoduje), a konkretnie prowadzi chów drobiu, który dopiero
w kolejnym etapie jego działalności poddawany jest przetworzeniu. Instytucja Zarządzająca trafnie eksponuje, że na wskazanej stronie internetowej można znaleźć informacje że: "Poprzez wieloletnią praktykę przekazywaną z pokolenia na pokolenie wypracowaliśmy niepowtarzalną metodę chowu kurcząt. Zarówno ubojnia jak i fermy znajdują się w maleńkiej wsi W. na Podlasiu. Od 50 lat ubojnia oraz fermy należą do jednej rodziny. U. wraz z własnymi fermami drobiu przedstawia Państwu nowy produkt". Prawidłowa jest konkluzja organu, który
w odpowiedzi na skargę wskazał, że te sam przedsiębiorca/wnioskodawca nie może jednocześnie produkować (hodować) produktów rolnych i je przetwarzać ponieważ de facto prowadzi wówczas działalność wykluczoną z możliwości dofinansowania
w ramach pomocy de minimis. Potwierdza to również przedstawiona przez stronę skarżącą opinia Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, gdzie stwierdza się, że tylko w sytuacji gdy przedsiębiorca kupowałaby drób od innych hodowców
i następnie dokonywał uboju wówczas taka działalność stanowiłaby przetwarzanie produktów rolnych, do których mogłoby mieć zastosowanie Rozporządzenie nr 2023/2831. Natomiast gdyby ubój zwierząt następował u hodowcy, mającym jednocześnie zakład przetwórstwa (ten sam przedsiębiorca), a jego celem byłoby przygotowanie produktu do pierwszej sprzedaży, działalność ta stanowiłaby również działalność w zakresie produkcji podstawowej produktów rolnych.
Wobec powyższego pozbawione usprawiedliwionych podstaw są zarzuty skargi dotyczące błędnego ustalenia stanu faktycznego polegające na uznaniu, że spółka prowadzi działalność w zakresie produkcji podstawowej produktów rolnych oraz naruszenia art. 1 ust. 1 pkt. c) i d), art. 2 ust. 1 lit. b) Rozporządzenia 2023/2831.
Z uwagi na to, że Rozporządzenie 2023/2831 nie ma zastosowania wobec spółki poziom dofinansowania powinien być ustalony w oparciu o przepisy art. 41 Rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu. Zgodnie z art. 41 ust. 7 i 8 tego aktu, intensywność pomocy nie może przekraczać: a) 45 % kosztów kwalifikowalnych w przypadku inwestycji w produkcję odnawialnych źródeł energii, w tym pomp ciepła zgodnych z załącznikiem VII do dyrektywy 2018/2001, wodoru odnawialnego i wysokosprawnej kogeneracji opartej na odnawialnych źródłach energii; b) 30 % kosztów kwalifikowalnych w przypadku każdej innej inwestycji objętej niniejszym artykułem. Intensywność pomocy można zwiększyć o 20 punktów procentowych w przypadku pomocy na rzecz małych przedsiębiorstw i o 10 punktów procentowych w przypadku pomocy na rzecz średnich przedsiębiorstw.
Trafnie organ ocenił, że w przypadku spółki (średnie przedsiębiorstwo) maksymalny poziom dofinansowania to odpowiednio 55% i 40%. W budżecie projektu wniosku o dofinansowanie wnioskodawca wskazał, że w przypadku prac przygotowawczych, zakupu paneli fotowoltaicznych, magazynu energii, systemu EMS poziom dofinansowania to 65%, zatem przekraczający dopuszczalne pułapy dofinansowania. Negatywna ocena Kryterium nr 3 jest zatem prawidłowa. W ramach tego kryterium ocenie podlegało, czy wartość projektu, kosztów kwalifikowalnych, wysokość wsparcia oraz poziom dofinansowania są zgodne z limitami określonymi
w programie FEdP, Szczegółowym Opisie Priorytetów oraz w Regulaminie wyboru projektów.
Konsekwencją nie spełnienia Kryterium nr 2 była także negatywna ocena Kryterium nr 5 "Pomoc publiczna i efekt zachęty". Kryterium jest powiązane z dwoma ww. kryteriami. Instytucja Zarządzająca prawidłowo wskazała, że wnioskodawca nie spełnił warunku określonego w ramach pierwszego pytania kryterium, tj. czy wnioskodawca zastosował właściwe rozporządzenie/rozporządzenia pomocowe. Kryterium to jest powiązane. W trakcie oceny stwierdzono, że wnioskodawca wybrał niewłaściwe rozporządzanie z powodów wskazanych przy ocenie kryterium formalnego nr 2.
Zgodnie z postanowieniami Metodyki i Kryteriów Wyboru Projektów, warunkiem dopuszczającym projekt do weryfikacji zgodności z kryteriami merytorycznymi jest spełnienie wszystkich kryteriów formalnych. Niespełnienie któregokolwiek kryterium formalnego skutkuje negatywną oceną projektu i jego odrzuceniem.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.