I SA/Bk 412/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargi importera (A. Spółka z o.o.) i jego przedstawiciela celnego (E. R.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego (PUCS) o zmianie metody płatności podatku VAT w imporcie towaru. Spółka zadeklarowała rozliczenie VAT z tytułu importu w deklaracji podatkowej (metoda 'G' zgodnie z art. 33a ustawy o VAT), jednak nie przedstawiła w wymaganym terminie Naczelnikowi PUCS dokumentów potwierdzających to rozliczenie. W konsekwencji organ I instancji zmienił metodę płatności na zasadniczą (metoda 'H'), a DIAS utrzymał tę decyzję, uznając, że utrata prawa do procedury uproszczonej następuje niezależnie od winy czy faktycznej zapłaty podatku. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zasady proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej, argumentując, że podatek został zapłacony, a organy miały dostęp do informacji. Kwestionowali również solidarną odpowiedzialność agencji celnej. Sąd oddalił skargi, uznając, że niedopełnienie formalnego obowiązku przedstawienia dokumentów w terminie, zgodnie z art. 33a ust. 6 i 7 ustawy o VAT, skutkuje obligatoryjną utratą prawa do procedury uproszczonej i koniecznością zapłaty podatku wraz z odsetkami. Sąd powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych i orzecznictwo TSUE, wskazując, że przepisy te są zgodne z prawem UE i zasadą proporcjonalności, a dostęp organów do informacji był ograniczony w dacie zgłoszenia celnego. Sąd oddalił również wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie rygorystycznego stosowania przepisów dotyczących procedury uproszczonej rozliczania VAT w imporcie (art. 33a u.p.t.u.) i konsekwencji niedopełnienia formalnych obowiązków, nawet w przypadku faktycznej zapłaty podatku.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 października 2020 r. w zakresie obowiązku przedstawienia dokumentów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niedopełnienie formalnego obowiązku przedstawienia organowi celno-skarbowemu dokumentów potwierdzających rozliczenie podatku VAT z tytułu importu w deklaracji podatkowej w ustawowym terminie, skutkuje utratą prawa do stosowania procedury uproszczonej z art. 33a ustawy o VAT, niezależnie od faktycznej zapłaty podatku i argumentów o proporcjonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niedopełnienie formalnego obowiązku przedstawienia dokumentów w terminie skutkuje utratą prawa do procedury uproszczonej, zgodnie z art. 33a ust. 6 i 7 ustawy o VAT, co jest zgodne z prawem UE i zasadą proporcjonalności.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonej linii orzeczniczej, wskazując, że przepisy art. 33a ust. 6 i 7 ustawy o VAT mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a ich naruszenie skutkuje automatyczną utratą prawa do procedury uproszczonej, bez możliwości uwzględnienia okoliczności faktycznych czy argumentów o proporcjonalności. Podkreślono, że przepisy te są zgodne z prawem unijnym, a państwa członkowskie mają swobodę w określaniu szczegółowych zasad poboru VAT.
Czy agencja celna, działając jako przedstawiciel pośredni, ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę podatku VAT wraz z odsetkami w przypadku utraty przez importera prawa do procedury uproszczonej z art. 33a ustawy o VAT z powodu niedopełnienia formalnego obowiązku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, agencja celna ponosi solidarną odpowiedzialność na podstawie art. 33a ust. 8 ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Przepis art. 33a ust. 8 ustawy o VAT wprost stanowi, że w przypadku działania przedstawiciela pośredniego, obowiązek zapłaty podatku wraz z odsetkami ciąży solidarnie na podatniku oraz przedstawicielu. Niedopełnienie obowiązku formalnego przez importera wywołało skutek w postaci obowiązku zapłaty należności, który rozciąga się na dłużnika solidarnego.
Czy przepisy art. 33a ust. 6 i 7 ustawy o VAT, wprowadzające sankcję w postaci utraty prawa do procedury uproszczonej za niedopełnienie formalnego obowiązku, naruszają zasadę proporcjonalności i neutralności podatkowej VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są zgodne z zasadą proporcjonalności i neutralności podatkowej VAT.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo TSUE i NSA, stwierdził, że państwa członkowskie mają prawo do określenia szczegółowych zasad poboru VAT i wprowadzania warunków dla procedur uproszczonych. Utrata prawa do procedury uproszczonej za niedopełnienie formalnego obowiązku nie jest nieproporcjonalna, a umożliwienie odroczonej płatności bez spełnienia warunków mogłoby prowadzić do nierównego traktowania przedsiębiorców.
Przepisy (10)
Główne
u.p.t.u. art. 33a § ust. 1, 6, 7, 8
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
UKC art. 166, 182
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013
dyrektywa VAT art. 211
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
dyrektywa VAT art. 273
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
TUE art. 5 § ust. 1 i 4
Traktat o Unii Europejskiej
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
u.p.c. art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopełnienie formalnego obowiązku przedstawienia dokumentów w terminie skutkuje utratą prawa do procedury uproszczonej. • Przepisy art. 33a ust. 6 i 7 ustawy o VAT są zgodne z prawem UE i zasadą proporcjonalności. • Agencja celna ponosi solidarną odpowiedzialność na podstawie art. 33a ust. 8 ustawy o VAT. • Organy celne nie miały dostępu do informacji o złożonej deklaracji VAT w dacie zgłoszenia celnego.
Odrzucone argumenty
Podatek został zapłacony, a organy miały dostęp do informacji o jego rozliczeniu. • Sankcja w postaci utraty prawa do procedury uproszczonej jest nieproporcjonalna i narusza zasadę sprawiedliwości społecznej. • Agencja celna nie powinna ponosić odpowiedzialności solidarnej, gdyż zobowiązanie wygasło z chwilą zapłaty przez importera. • Brak wskazania formy i sposobu przekazania dokumentów przez przepisy prawa.
Godne uwagi sformułowania
Skutki niewywiązania się przez podatnika z obowiązku przedstawienia w wymaganym terminie naczelnikowi urzędu celno-skarbowego dokumentów potwierdzających rozliczenie podatku od importu towarów w deklaracji podatkowej, będące utratą prawa do rozliczania podatku w deklaracji podatkowej, przewidziane w art. 33a ust. 7 u.p.t.u., następują niezależnie od tego, czy niedopełnienie ustawowego obowiązku wynikało z winy umyślnej podatnika, czy też z jego niedbalstwa lub z nieznajomości przepisu prawa, czy też z zaniedbań jego przedstawiciela celnego. • Konstrukcja przepisu opiera się na automatycznym nastąpieniu skutku przy zaistnieniu określonego zdarzenia. Skutku tego nie da się wyeliminować przy zastosowaniu jakichkolwiek przesłanek ekskulpacyjnych. • Zastosowanie takiej procedury przez podatnika w swej istocie nie jest uciążliwe, utrudnione, ani niemożliwe. Podatnik ma aż cztery miesiące na przedstawienia naczelnikowi urzędu celno-skarbowego dokumentów potwierdzających rozliczenie kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej (art. 33a ust. 6 u.p.t.u.), co nie jest wymogiem trudnym do spełnienia, bowiem zależy od samego podatnika.
Skład orzekający
Dariusz Marian Zalewski
przewodniczący
Justyna Siemieniako
sprawozdawca
Paweł Janusz Lewkowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania przepisów dotyczących procedury uproszczonej rozliczania VAT w imporcie (art. 33a u.p.t.u.) i konsekwencji niedopełnienia formalnych obowiązków, nawet w przypadku faktycznej zapłaty podatku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 października 2020 r. w zakresie obowiązku przedstawienia dokumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje, jak drobne niedopatrzenie formalne może prowadzić do utraty korzystnej procedury podatkowej i znaczących konsekwencji finansowych, mimo faktycznego wywiązania się z zobowiązania materialnego. Podkreśla znaczenie precyzji w procedurach celno-podatkowych.
“Nawet zapłacony VAT może zostać 'utracony' przez błąd formalny: Sąd potwierdza rygor przepisów o imporcie.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.