I SA/BK 409/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargi importera (A. sp. z o.o.) oraz jego przedstawiciela celnego (E. R.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego. Decyzje te dotyczyły zmiany metody płatności podatku od towarów i usług w imporcie towaru, z deklarowanej metody 'G' (rozliczenie w deklaracji podatkowej zgodnie z art. 33a ustawy o VAT) na metodę 'H' (uiszczanie podatku na zasadach ogólnych). Podstawą działań organów było stwierdzenie, że importer nie przedstawił w wymaganym terminie (4 miesięcy po miesiącu powstania obowiązku podatkowego) Naczelnikowi Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego dokumentów potwierdzających rozliczenie kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej. Zgodnie z art. 33a ust. 7 ustawy o VAT, niedopełnienie tego obowiązku skutkuje utratą prawa do rozliczenia podatku w procedurze uproszczonej i obowiązkiem zapłaty podatku wraz z odsetkami. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zasady proporcjonalności, neutralności podatkowej oraz sprawiedliwości społecznej, argumentując m.in. że podatek został faktycznie zapłacony i rozliczony w deklaracji VAT-7K, a organy miały dostęp do tych informacji. Podnoszono również kwestię solidarną odpowiedzialności agencji celnej. Sąd oddalił skargi, uznając stan faktyczny za bezsporny. Podkreślono, że procedura z art. 33a ustawy o VAT jest odstępstwem od zasady ogólnej i jej stosowanie jest uzależnione od spełnienia ściśle określonych warunków formalnych. Niedopełnienie obowiązku przedstawienia dokumentów w terminie jest skuteczne i nie podlega wyeliminowaniu, niezależnie od winy czy faktycznego rozliczenia podatku. Sąd powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych oraz orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazując, że polskie przepisy mieszczą się w granicach swobody państwa członkowskiego w określaniu zasad poboru VAT i nie naruszają zasad proporcjonalności ani neutralności podatkowej. Sąd uznał również, że agencja celna jako przedstawiciel pośredni ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę podatku wraz z odsetkami, zgodnie z art. 33a ust. 8 ustawy o VAT. Argumenty dotyczące dostępu organów do informacji oraz nowelizacji przepisów uznano za nieprzekonujące w kontekście daty złożenia zgłoszenia celnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie rygorystycznego stosowania przepisów dotyczących terminów i obowiązków formalnych w procedurze rozliczenia VAT z tytułu importu towarów (art. 33a u.p.t.u.) oraz zgodności tych przepisów z prawem UE.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie złożenia zgłoszenia celnego (przed 1 października 2020 r.). Interpretacja przepisów art. 33a ust. 6 i 7 u.p.t.u. w brzmieniu obowiązującym w tym okresie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy niedostarczenie przez podatnika w terminie dokumentów potwierdzających rozliczenie podatku VAT z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej, zgodnie z art. 33a ust. 6 ustawy o VAT, skutkuje obligatoryjną utratą prawa do stosowania procedury uproszczonej z art. 33a ust. 1 tej ustawy, niezależnie od faktycznego rozliczenia podatku i okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niedostarczenie dokumentów w terminie skutkuje utratą prawa do procedury uproszczonej i obowiązkiem zapłaty podatku wraz z odsetkami, zgodnie z art. 33a ust. 7 ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Przepis art. 33a ust. 7 ustawy o VAT ma charakter automatyczny i nie przewiduje przesłanek egsskulpacyjnych. Niedopełnienie formalnego obowiązku przedstawienia dokumentów w terminie jest wystarczające do utraty prawa do procedury uproszczonej, co jest zgodne z prawem unijnym i zasadą proporcjonalności.
Czy polskie przepisy dotyczące utraty prawa do rozliczenia VAT z tytułu importu towarów w procedurze uproszczonej (art. 33a ust. 6 i 7 ustawy o VAT) są zgodne z zasadą proporcjonalności i neutralności podatkowej wynikającą z prawa Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te są zgodne z prawem UE, ponieważ państwa członkowskie mają swobodę w określaniu szczegółowych zasad poboru VAT, a wprowadzone warunki nie są nadmiernie uciążliwe i służą zapewnieniu prawidłowego poboru podatku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i NSA, wskazując, że państwa członkowskie mogą określać szczegółowe zasady płatności VAT z tytułu importu, a warunki stosowania procedury uproszczonej nie naruszają zasady proporcjonalności ani neutralności podatkowej, gdyż służą zapewnieniu prawidłowego poboru podatku i zapobieganiu oszustwom.
Czy przedstawiciel celny (agencja celna) ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę podatku VAT wraz z odsetkami, jeśli importer utracił prawo do rozliczenia podatku w procedurze uproszczonej z powodu niedopełnienia formalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedstawiciel celny ponosi solidarną odpowiedzialność zgodnie z art. 33a ust. 8 ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Przepis art. 33a ust. 8 ustawy o VAT wprost stanowi, że w przypadku importu dokonanego przez przedstawiciela celnego, obowiązek zapłaty podatku wraz z odsetkami ciąży solidarnie na podatniku i przedstawicielu.
Czy organy celne miały dostęp do informacji o rozliczeniu podatku VAT przez importera w deklaracji VAT-7K za I kwartał 2020 r. i czy brak tego dostępu uzasadniał żądanie przedstawienia dokumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy celne nie miały dostępu do plików JPK przed 1 października 2020 r., a aplikacja umożliwiająca weryfikację była aktywna dopiero od 25 listopada 2020 r.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyjaśnieniach organu i dokumentach Ministerstwa Finansów, które potwierdziły, że dostęp do plików JPK dla celów weryfikacji rozliczeń VAT z tytułu importu był możliwy dopiero od późniejszej daty, co uzasadniało wymóg przedstawienia dokumentów zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie zgłoszenia celnego.
Przepisy (19)
Główne
u.p.t.u. art. 33a § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny może rozliczyć kwotę podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej składanej za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu tych towarów.
u.p.t.u. art. 33a § 6
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podatnik jest obowiązany do przedstawienia naczelnikowi urzędu celno-skarbowego dokumentów potwierdzających rozliczenie kwoty podatku należnego z tytułu importu towarów w deklaracji podatkowej w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów (w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia celnego).
u.p.t.u. art. 33a § 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
W przypadku gdy podatnik, w terminie, o którym mowa w ust. 6, nie przedstawił dokumentów, o których mowa w tym przepisie, traci prawo do rozliczenia podatku na zasadach określonych w ust. 1, w odniesieniu do kwoty podatku należnej z tytułu importu towarów, którą miał rozliczyć w deklaracji podatkowej. Podatnik jest obowiązany do zapłaty naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu do poboru kwoty należności celnych przywozowych wynikających z długu celnego kwoty podatku wraz z odsetkami.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 33a § 8
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
W przypadku gdy zgłoszenie celne dotyczące towarów, o których mowa w ust. 1, jest dokonywane przez przedstawiciela bezpośredniego lub pośredniego, przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio, z tym że obowiązek zapłaty kwoty podatku wraz z odsetkami ciąży solidarnie na podatniku oraz na działającym na jego rzecz przedstawicielu.
u.p.t.u. art. 38
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dotyczy zaksięgowania kwoty podatku VAT przez organ celny.
u.p.t.u. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podatnik jest obowiązany zapłacić kwotę podatku określoną w decyzjach naczelnika urzędu celno-skarbowego w terminie 10 dni od dnia doręczenia tych decyzji.
u.p.t.u. art. 37 § 1a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dotyczy poboru odsetek od niepobranej kwoty podatku.
o.p. art. 210 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne decyzji podatkowej.
o.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
u.p.c. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne
Wymogi formalne decyzji.
UKC art. 120 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Zwrot lub umorzenie należności celnych na zasadzie słuszności.
UKC art. 120 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Stwierdzanie szczególnych okoliczności uzasadniających zwrot lub umorzenie należności celnych.
Dyrektywa VAT art. 211
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego podatku od wartości dodanej
Państwa członkowskie określają szczegółowe zasady dotyczące płatności z tytułu importu towarów.
Dyrektywa VAT art. 273
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego podatku od wartości dodanej
Państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności.
TUE art. 5 § 1
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada proporcjonalności.
TUE art. 5 § 4
Traktat o Unii Europejskiej
Zasada proporcjonalności.
u.KAS art. 45 § 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Organ KAS nie może żądać dokumentów i informacji, do których ma dostęp.
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopełnienie formalnego obowiązku przedstawienia dokumentów potwierdzających rozliczenie VAT w terminie zgodnie z art. 33a ust. 6 u.p.t.u. skutkuje utratą prawa do procedury uproszczonej (art. 33a ust. 7 u.p.t.u.). • Polskie przepisy dotyczące procedury rozliczenia VAT z tytułu importu towarów są zgodne z prawem UE i zasadą proporcjonalności. • Przedstawiciel celny ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę podatku VAT wraz z odsetkami. • Organy celne nie miały dostępu do informacji o rozliczeniu VAT w deklaracji JPK przed 1 października 2020 r.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących o naruszeniu zasady proporcjonalności i neutralności podatkowej. • Argument o faktycznym rozliczeniu podatku i dostępie organów do informacji. • Argument o braku możliwości zastosowania art. 33a ust. 6 i 7 u.p.t.u. z uwagi na późniejsze uchylenie przepisu. • Argument o braku wskazania formy i sposobu przekazania dokumentów. • Argument o naruszeniu art. 38 u.p.t.u. poprzez zaksięgowanie kwoty podatku. • Argument o naruszeniu art. 37 ust. 1 i 1a u.p.t.u. poprzez wezwanie do zapłaty.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 33a ust. 7 u.p.t.u. wynika, że naruszenie obowiązku przedstawienia organowi celnemu dokumentów [...] zawsze pociąga za sobą skutek w postaci obowiązku zapłaty należności podatkowej i odsetek. • Konstrukcja przepisu opiera się na automatycznym nastąpieniu skutku przy zaistnieniu określonego zdarzenia. • Skutku tego nie da się wyeliminować przy zastosowaniu jakichkolwiek przesłanek ekskulpacyjnych. • Zastosowanie takiej procedury przez podatnika w swej istocie nie jest uciążliwe, utrudnione, ani niemożliwe. • Stosowanie art. 33a u.p.t.u. nie jest obowiązkiem, a przywilejem skierowanym wyłącznie do wiarygodnych importerów.
Skład orzekający
Dariusz Marian Zalewski
przewodniczący
Justyna Siemieniako
członek
Paweł Janusz Lewkowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania przepisów dotyczących terminów i obowiązków formalnych w procedurze rozliczenia VAT z tytułu importu towarów (art. 33a u.p.t.u.) oraz zgodności tych przepisów z prawem UE."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie złożenia zgłoszenia celnego (przed 1 października 2020 r.). Interpretacja przepisów art. 33a ust. 6 i 7 u.p.t.u. w brzmieniu obowiązującym w tym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego przepisu podatkowego (art. 33a u.p.t.u.) i pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów i formalności, nawet w przypadku dużych podmiotów gospodarczych. Pokazuje też złożoność przepisów celnych i podatkowych.
“Niedopilnowanie terminu w imporcie towarów kosztowało firmę tysiące złotych. Sąd potwierdza: formalności to podstawa!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.