I SA/Bk 398/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2006-12-06
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowysprzedaż nieruchomościzwolnienie podatkowebudowa własnego domuwłasność gruntuKodeks cywilnyOrdynacja podatkowaprzedawnieniepodatek od osób fizycznych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając, że budowa domu na gruncie syna nie spełnia warunków zwolnienia z podatku od sprzedaży nieruchomości, gdyż nie była to budowa 'własnego' budynku mieszkalnego.

Podatnik sprzedał nieruchomość w 2000 roku i zadeklarował zamiar wydatkowania przychodu na budowę własnego domu mieszkalnego, aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego. Dom został wybudowany na działce należącej do jego syna. Organy podatkowe i sąd uznały, że nie spełniono warunku budowy 'własnego' budynku mieszkalnego, co skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące własności gruntu mają zastosowanie.

Sprawa dotyczyła podatnika, który w 2000 roku sprzedał nieruchomość i zadeklarował zamiar wydatkowania uzyskanych środków na budowę własnego domu mieszkalnego, aby skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Dom został wybudowany na działce należącej do syna podatnika. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość zastosowania zwolnienia, argumentując, że budowa na cudzym gruncie nie jest budową 'własnego' budynku mieszkalnego w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o PIT. Podkreślono, że zgodnie z Kodeksem cywilnym, budynek wzniesiony na gruncie staje się jego częścią składową, a zatem własnością właściciela gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd uznał, że inwestycja w budowę domu na gruncie syna stanowiła jedynie nakłady na nieruchomość, a nie budowę własnego budynku mieszkalnego, co wykluczało zastosowanie zwolnienia podatkowego. Sąd odniósł się również do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, uznając zarzut przedawnienia za niezasadny, gdyż termin płatności podatku został odroczony, a pięcioletni termin przedawnienia biegnie od końca roku, w którym upłynął termin płatności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, budowa na gruncie syna nie jest budową 'własnego' budynku mieszkalnego w rozumieniu przepisów podatkowych, gdyż zgodnie z Kodeksem cywilnym budynek staje się częścią składową gruntu i własnością jego właściciela.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące własności gruntu i jego części składowych (superficies solo cedit) mają zastosowanie. Inwestycja w budowę na gruncie syna stanowiła nakłady na cudzą nieruchomość, a nie budowę własnego domu, co wykluczało zastosowanie zwolnienia podatkowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 32 lit. a)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie dotyczy przychodów wydatkowanych na budowę 'własnego' budynku mieszkalnego. Budowa na gruncie niebędącym własnością podatnika nie spełnia tego warunku.

u.p.d.o.f. art. 28 § ust. 2 zdanie 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Złożenie oświadczenia o zamiarze wydatkowania przychodu na cele mieszkaniowe odracza termin powstania zobowiązania podatkowego.

u.p.d.o.f. art. 28 § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

W przypadku niespełnienia warunków zwolnienia, podatek jest płatny najpóźniej następnego dnia po upływie dwuletniego terminu, wraz z odsetkami.

Ord. pod. art. 70 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego biegnie od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt 8 lit. a)-c)

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

k.c. art. 46

Kodeks cywilny

Reguluje pojęcie nieruchomości i jej części składowych.

k.c. art. 48

Kodeks cywilny

Wyraża zasadę 'superficies solo cedit' - budynek na gruncie staje się jego częścią składową.

k.c. art. 191

Kodeks cywilny

Wyraża zasadę 'superficies solo cedit' - budynek na gruncie staje się jego częścią składową.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pr. bud. art. 3 § ust. 2a

Ustawa Prawo budowlane

Definicja budynku użyta w kontekście podatkowym.

u.p.t.u. art. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja budynku jako towaru, wskazująca na jego samodzielny byt prawny w aspekcie podatkowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa domu na gruncie syna nie spełnia warunku budowy 'własnego' budynku mieszkalnego. Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące własności gruntu mają zastosowanie do interpretacji przepisów podatkowych. Złożenie oświadczenia o zamiarze wydatkowania przychodu na cele mieszkaniowe odracza termin płatności podatku, a przedawnienie biegnie od końca roku, w którym upłynął termin płatności.

Odrzucone argumenty

Spełnienie warunku zwolnienia przychodu ze sprzedaży nieruchomości poprzez wybudowanie domu na działce syna, na którą uzyskano zgodę i pozwolenie na budowę. Przepisy podatkowe nadają budynkowi samodzielny byt prawny, niezależny od przepisów Kodeksu cywilnego. Naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej (nie wskazano, jakim faktom organ dał wiarę). Naruszenie art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej (nieprawidłowe naliczenie odsetek).

Godne uwagi sformułowania

budowa własnego budynku mieszkalnego superficies solo cedit budynek wybudowany na gruncie stanowiącym odrębny przedmiot własności staje się integralną częścią tego gruntu stanowiąc zabudowaną nieruchomość właściciela.

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący

Józef Orzel

sędzia NSA

Urszula Barbara Rymarska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'własnego budynku mieszkalnego' w kontekście zwolnienia z podatku od sprzedaży nieruchomości oraz zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do wykładni przepisów podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2000 roku i specyficznej sytuacji budowy na gruncie należącym do członka rodziny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozumienie terminów prawnych ('własny budynek') i jak przepisy cywilne mogą wpływać na interpretację przepisów podatkowych, co jest istotne dla praktyków.

Czy budowa domu na działce syna to budowa 'własnego' domu? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę w podatku od sprzedaży nieruchomości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bk 398/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Janusz Lewkowicz
Józef Orzel
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący/
Urszula Barbara Rymarska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 385/07 - Wyrok NSA z 2008-05-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
art. 10, 21, 28
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
Tezy
Z uregulowania zawartego w art. 28 ust.2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( w brzmieniu obowiązującym w dacie sprzedaży  nieruchomości, tj. w 2000 roku) wynika, że zobowiązanie podatkowe z tytułu w/w przychodów uzyskanych z tytułu sprzedaży nieruchomości powstaje z mocy prawa z upływem czternastodniowego terminu do dokonania sprzedaży. Jednakże zobowiązanie to nie powstaje w oznaczonym w tym przepisie terminie w stosunku do osób, które w ciągu 14 dni od sprzedaży złożą oświadczenie przewidziane w art. 28 ust. 2 zdanie 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o zamiarze wydatkowania na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, na cele, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast zgodnie z postanowieniami art. 28 ust. 3 wspomnianej ustawy osoby, które złożyły powyższe oświadczenie, jeżeli nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) zobowiązane są do zapłaty, podatku najpóźniej następnego dnia po upływie dwuletniego terminu, określonego w tym przepisie wraz z odsetkami w wysokości połowy odsetek za zwłokę. Z powyższego wynika, że skutkiem złożenia oświadczenia (art. 28 ust.2 zd. 2 cyt. ustawy), jest odroczenie terminu płatności podatku, w omawianej sprawie na dzień 1 grudnia 2002 r .Mając na uwadze treść art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, pięcioletni termin przedawnienia tego podatku zaczął biec począwszy od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął dwuletni termin płatności podatku, tj. z końcem 2007 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Grzegorz Dudar, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 06 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości Oddala skargę.
Uzasadnienie
W toku czynności sprawdzających ustalono, że dniu [...] września 2000 r.,
w umowie przedwstępnej sprzedaży (akt notarialny Repertorium A nr [...]), skarżący wspólnie z żoną zobowiązał się do sprzedaży zabudowanej nieruchomości położonej we wsi G., a następnie w dniu [...] listopada 2000 r. na podstawie umowy sprzedaży (akt notarialny Repertorium A nr [...]) dokonał sprzedaży w/w nieruchomości za kwotę [...] zł. Przedmiotem sprzedaży była działka oznaczona nr geodezyjny [...] o powierzchni [...] m2, położona we wsi G., nabyta na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] listopada 1996 r. (akt notarialny Rep. A [...]), na której budynek mieszkalny wybudowano w 1997 roku. W złożonym w Drugim Urzędzie Skarbowym w B. oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2000 r. Państwo K. zadeklarowali wydatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na cele wskazane w art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.).
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży w dniu [...] listopada 2000 r. nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] w związku z niewydatkowaniem przychodu z tej sprzedaży na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Powyższe postanowienie
o wszczęciu postępowania podatkowego zostało doręczone w trybie art. 150 § 2 ustawy- Ordynacja podatkowa z upływem ostatniego dnia pozostawieniu pisma w placówce pocztowej przez okres 14 dni tj. 21.02.2006 r. (pismo pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia).
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy stwierdził, iż przedłożone przez skarżącego i jego współmałżonkę rachunki i faktury VAT związane z budową domu jednorodzinnego położonego na działce oznaczonej numerem geod. [...] we wsi K., nie mogą zostać uwzględnione, gdyż zostały poniesione na budowę budynku mieszkalnego położonego na działce, która nie była ich własnością. Zgodnie z przedłożonym aktem notarialnym Rep. A nr [...] sporządzonym w dniu [...] maja 2000 r., prawo własności do niezabudowanej nieruchomości oznaczonej nr geod. [...], położonej we wsi K. nabył syn J. K. do swojego majątku odrębnego.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] określił skarżącemu zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od sprzedaży nieruchomości w kwocie [...] zł. Mając na uwadze, iż przychód ze sprzedaży nieruchomości opodatkowuje się osobno u każdego z małżonków podatek określono od połowy kwoty nie wydatkowanej na cele objęte zwolnieniem podatkowym, tj. od kwoty [...] zł (1/2 z [...] zł), stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a), art. 19 ust. 1 i art. 28 ust. 2 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podniesiono również, że nieruchomość położona w K. zabudowana budynkiem mieszkalnym została sprzedana przez syna J. K. w styczniu 2006 r. Zgodnie z powyższym organ pierwszej instancji uznał, że skarżący nie spełnia warunków do zastosowania zwolnienia na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. uznał, podnoszony zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego za nieuzasadniony. Wskazując, że zgodnie z art. 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w sytuacji, gdy podatnik nie spełni warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) cyt. ustawy podatek płatny jest najpóźniej następnego dnia po upływie terminów określonych w tym przepisie (dwóch lat od dnia sprzedaży tj. [...] listopada 2002 r.) wraz z odsetkami za zwłokę pobieranymi od zaległości podatkowych, naliczonymi w połowie ich wysokości (od dnia 15 grudnia 2000 r.). W przypadku, gdy osoba fizyczna sprzeda nieruchomość i zadeklaruje, że przychód ze sprzedaży przeznaczy w ciągu 2 lat na cele mieszkaniowe uzasadniające zwolnienie od zryczałtowanego podatku od sprzedaży nieruchomości, po czym nie dokona zadeklarowanych wydatków, termin przedawnienia tego podatku biegnie począwszy od końca roku podatkowego, w którym upłynął wspomniany powyżej dwuletni termin., tj. od końca 2002 roku (powołano się przy tym na stanowisko Sądu Najwyższego z wyroku
z dnia 02.04.2003r. sygn. III RN 50/02).Podkreślono, że przepis art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się
z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Mając na uwadze, że termin płatności podatku, w przedmiotowej sprawie, upłynął z końcem 2002 r., uznano, że pięcioletni okres przedawnienia upłynie z końcem 2007 roku.
Po rozpatrzeniu zarzutów podniesionych w odwołaniu Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał na bezzasadność zarzutów naruszenia art.121 i art.123 Ordynacji podatkowej, podnosząc, że akta sprawy dowodzą, że stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu podatkowym. Dyrektor Izby Skarbowej za bezpodstawnym uznał również zarzut naruszenia art.21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazując, że zgodnie z tym przepisem wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości w części wydatkowanej na budowę własnego budynku mieszkalnego, zaś skarżący i jej współmałżonka wybudowali dom na działce położonej we wsi K. stanowiącej własność ich syna. Ponadto organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 70 §1 Ordynacji podatkowej podzielił wykładnię tego artykułu przedstawioną w wyroku Sądu Najwyższego z 2 kwietnia 2003 r. (sygn. akt IIIRN 50/02), w którym Sąd stwierdził, iż w przypadku, gdy osoba fizyczna sprzeda nieruchomość i zadeklaruje wydatkowanie przychodu w ciągu dwóch lat na cele mieszkaniowe uzasadniające zwolnienie od zryczałtowanego podatku od sprzedaży nieruchomości, po czym nie dokona zdeklarowanych wydatków, termin przedawnienia tego podatku biegnie począwszy od końca roku podatkowego,
w którym upłynął wspomniany powyżej dwuletni termin.
Adwokat A. M. reprezentujący skarżącego dnia 29 września2006 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] (doręczoną 31.08.2006 r.). W skardze zarzucono decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. naruszenie przepisów: art. 21 ust, 1 pkt 32 lit .a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 70 § 1, art. 210 § 4, art. 54 § 1 pkt 7 i art. 121 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi przedstawiono te same argumenty, które podniesiono w odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji w odniesieniu do art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art.70 § 1 Ordynacji podatkowej i art.121 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Skarżącego warunek zwolnienia przychodu ze sprzedaży nieruchomości położonej w G., o którym mowa wart. 21 ust.1 pkt 32 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych został spełniony w całości. Wybudowano dom w K., a zgodę na wybudowanie domu na jego działce wyraził syn. Współmałżonka skarżącego wystąpiła o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego w K. i takie pozwolenie na własne nazwisko otrzymała w dniu [...].11.2000 r., nr [...]. Poniesiono koszty budowy domu, o czym, w jego ocenie, świadczą faktury na materiał i robociznę. Zawarto też umowę na dostawę prądu z ZE w B. oraz wody z Gminą Z. Podniesiono, w żadnym wypadku przepisy art. 21 ust 1pkt 32 lit a) nie wymagają od podatnika budowy domu na własnym gruncie. Przepis mówi jedynie o wybudowaniu domu. Podniesiono,
że zapisów tych w żadnym wypadku nie należy odnosić go do przepisów kodeksu cywilnego, wskazując, że kodeks cywilny używa pojęcia nieruchomość i części składowe nieruchomości. W skardze przyznano, iż w świetle przepisów Kodeksu cywilnego, mając na uwadze niniejszy stan faktyczny, to skarżąca dokonałaby nakładów na przedmiotową nieruchomość. Podkreślono jednak, że w świetle przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych skarżąca wybudowała dom, który w świetle przepisów podatkowych ma samodzielny byt prawny oraz,
że przepisy podatkowe w żadnym wypadku nie odnoszą się w tym zakresie
do przepisów kodeksu cywilnego. Na dowód tego skarżący przytoczył treść
art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, gdzie budynek jest towarem, co jest wbrew przepisom kodeksu cywilnego i stanowisku, jakie prezentuje organ podatkowy. Oznacza to, iż ustawodawca w aspekcie podatkowym budynkowi, nadaje samodzielny byt prawny. Podniesiono, że nie może być tak, że organ podatkowy
w zależności od sytuacji inaczej podchodzi do definicji budynku. Raz traktuje jako część składową nieruchomości w oparciu o kodeks cywilny, a innym razem przyznaje mu samodzielny byt prawny. Przytaczając art. 3 ust. 2a Prawa budowlanego, wskazano, że przyjmując definicje budynku tam zawartą budynek wybudowany przez skarżącą spełnia wszystkie uwarunkowania.
Uzasadniając naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej wskazano,
że polegało ono na nie wskazaniu w uzasadnieniu decyzji, jakim faktom organ podatkowy dał wiarę i uznał za udowodnione, a jakim nie, oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności wskazanym dowodom. Natomiast podnosząc naruszenie art. 54 § 4 pkt 7 Ordynacji podatkowej pełnomocnik strony uznał wskazanie konieczności naliczenia odsetek za okres, w którym z mocy prawa tych odsetek nie nalicza się
z uwagi na sytuację, że postępowanie podatkowe przez organ pierwszej instancji było prowadzone przez okres przekraczający 3 miesiące.
Odpowiadając na zarzuty Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji dotyczące naruszenia przepisów: art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. uznał za bezpodstawny zarzut naruszenia art.210 § 4 Ordynacji podatkowej przez organy podatkowe obu instancji, podnosząc, że do przedłożonych w trakcie postępowania dowodów w postaci: zezwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego we wsi K. na działce nr [...] wydanego na I. K. oraz rachunków i faktur VAT dokumentujących wydatki poniesione przez skarżącego i jego żonę na budowę tego domu organy podatkowe ustosunkowały się w uzasadnieniu swoich decyzji stwierdzając, iż dowody te nie wpływają na zwolnienie z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości we wsi G. w 2000 roku. Poniesione wydatki nie dotyczyły, bowiem wybudowania własnego budynku mieszkalnego, ale były nakładami na nieruchomość stanowiącą własność syna skarżącej. Wskazując na postanowienia art.46-48 Kodeksu cywilnego podniesiono, że budynek mieszkalny wybudowany na gruncie stanowiącym odrębny przedmiot własności staje się integralną częścią tego gruntu stanowiąc zabudowaną nieruchomość właściciela. Fakt, iż właścicielem nieruchomości położonej we wsi K. był syn skarżącej J. K. potwierdza akt notarialny z [...].01.2006 r. sprzedaży tej nieruchomości, w którym jako właściciela sprzedającego przedmiotową nieruchomość tj. działkę i wybudowany na niej budynek mieszkalny określono syna skarżącej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej dot. nienaliczania odsetek z powodu przekroczenia 3 miesięcznego terminu od wszczęcia postępowania do wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że w związku z postanowieniami § 2 tego art. 54 cyt. ustawy, zasada nienaliczania odsetek nie ma zastosowania, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu, co w przypadku skarżącej miało miejsce (podatnicy nie odbierali postanowień o wszczęciu postępowania oraz zmieniali adres zamieszkania, nie informując o tym organ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zadaniem sądu administracyjnego jest ocena czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, czy został zebrany prawidłowo i jest wystarczający do wymaganego przez prawo ustalenia podstawy faktycznej decyzji. W sytuacji, gdy ocena ta wypada dla organów administracyjnych pozytywnie sąd będzie uprawniony do oddalenia skargi, pod warunkiem, że nie występuje w sprawie naruszenie prawa materialnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005r. sygn. akt FSK 2310/04, niepublikowany). W przedmiotowej sprawie, w świetle opisanego wyżej stanu faktycznego, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, a tym samym podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia postanowień art. 70 §1 ustawy Ordynacja podatkowa tj. upływu terminu przedawnienia tego podatku, jako zarzutu najdalej idącego. W myśl postanowień w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłami przychodu są m.in. przychody uzyskane z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli zbycie następuje przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycia zostały wymienione. Natomiast z uregulowania zawartego w art. 28 ust. 2 cyt. ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym dacie sprzedaży nieruchomości tj. w 2000 roku) wynika, że zobowiązanie podatkowe
z tytułu w/w przychodów uzyskanych z tytułu sprzedaży nieruchomości powstaje
z mocy prawa z upływem czternastodniowego terminu od dokonania sprzedaży. Jednakże zobowiązanie to nie powstaje w oznaczonym w tym przepisie terminie
w stosunku do osób, które w ciągu 14 dni od sprzedaży złożą oświadczenie przewidziane w art. 28 ust. 2 zdanie 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o zamiarze wydatkowania na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, lub na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego tj. na cele, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym w dacie sprzedaży nieruchomości tj. w 2000 roku).Natomiast zgodnie z postanowieniami art. 28 ust. 3 wspomnianej ustawy osoby, które złożyły powyższe oświadczenie, jeżeli nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a) zobowiązane są do zapłaty, podatku najpóźniej następnego dnia po upływie dwuletniego terminu, określonego w tym przepisie wraz z odsetkami w wysokości połowy odsetek za zwłokę. Z powyższego wynika, że skutkiem złożenia oświadczenia (art. 28 ust. 2 zd. 2 cyt. ustawy), jest odroczenie terminu płatności podatku, w omawianej sprawie na dzień 1 grudnia 2002 r. Mając na uwadze treść art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, pięcioletni termin przedawnienia tego podatku zaczął biec począwszy od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął dwuletni termin płatności podatku, tj. od końca 2002 roku i upłynie z końcem 2007 r. W związku z powyższym Sąd uznał zarzut naruszenia art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa za niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym dacie sprzedaży nieruchomości tj. w 2000 roku) należy podkreślić,
że artykuł ten przewiduje zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym przychodów uzyskanych z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w części wydatkowanej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży min. na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Z powyższego wynika, że tylko wydatkowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości położonej w G. na budowę własnego budynku mieszkalnego, a nie budowę budynku mieszkalnego w ogóle, powoduje zwolnienie uzyskanego przychodu z opodatkowania. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) nie mówi, więc jedynie o wybudowaniu domu. Nie można, więc zgodzić się z twierdzeniami strony skarżącej, że zapisów tych w żadnym wypadku nie należy odnosić go do przepisów kodeksu cywilnego. Przepisy kodeksu cywilnego regulują nie tylko pojęcie nieruchomość
i części składowych nieruchomości, ale również pojęcie własności, do którego odwołuje się ustawodawca używając pojęcia "własny dom mieszkalny". W skardze przyznano, iż w świetle przepisów Kodeksu cywilnego, mając na uwadze niniejszy stan faktyczny, to skarżący wraz z żoną dokonali nakładów na przedmiotową nieruchomość. Podkreślono jednak, że w świetle przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych skarżąca wybudowała dom, który w świetle przepisów podatkowych ma samodzielny byt prawny na dowód, czego skarżąca przytoczyła treść art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, gdzie budynek jest towarem, co jest wbrew przepisom kodeksu cywilnego i stanowisku, jakie prezentuje organ podatkowy. Oznacza to, iż ustawodawca w aspekcie podatkowym budynkowi, nadaje samodzielny byt prawny.
Sąd zauważa, że w związku z postanowieniami art. 46-48 Kodeksu cywilnego budynek wybudowany na gruncie stanowiącym odrębny przedmiot własności staje się integralną częścią tego gruntu stanowiąc zabudowaną nieruchomość właściciela. Art. 48 łącznie z art. 191 Kc wyrażają klasyczną regułę "superficies solo cedit"- wszystko co znajduje się na powierzchni gruntu przypada nieruchomości gruntowej. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że skarżący wraz z żoną inwestując
w budowę domu w K., na gruncie, który nie był ich własnością poniósł jedynie nakłady na nieruchomość, której jednym ze współwłaścicieli był ich syn, a nie na budowę własnego budynku mieszkalnego. Tym samym należy uznać, że nie zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych uprawniające do zwolnienia przychodów, uzyskanych w 2001 r., z opodatkowania. Organy nie kwestionowały, że wybudowany został budynek, stąd w ocenie Sądu nie ma potrzeby sięgania do definicji budynku
w ustawie Prawo budowlane czy też w ustawie o podatku od towarów i usług.
Sąd nie dopatrzył się również podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa polegającego na niewskazaniu
w uzasadnieniu decyzji, jakim faktom organ podatkowy dał wiarę i uznał za udowodnione, oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności wskazanym dowodom. Należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej w B., że organy odniosły się do przedłożonych w trakcie postępowania dowodów (zezwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego we wsi K., wydanego na skarżącą oraz rachunków i faktur VAT dokumentujących wydatki poniesione przez skarżącą na budowę domu) stwierdzając, iż przedłożone rachunki i faktury VAT związane z budową domu jednorodzinnego, nie mogą zostać uwzględnione, gdyż zostały poniesione na wybudowanie budynku mieszkalnego, na działce, której nie byli właścicielami.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 54 § 1 pkt 7 ustawy Ordynacja podatkowa, Sąd chciałby podkreślić, że w zaskarżonej decyzji ani w decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. organy nie określiły kwoty odsetek od zaległości podatkowych. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji znalazło się ogólne wskazanie, że należną kwotę podatku wraz z odsetkami liczonymi w sposób określony w art. 28 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy uiścić w kasie lub na konto urzędu. W związku z tym, że decyzja nie rozstrzyga o kwocie odsetek, nie rozstrzyga również o "okresach nieodsetkowych", Sąd uznał podnoszony zarzut za przedwczesny.
Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skarga podlega oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI