I SA/Bk 397/24

I SA/Bk 397/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako
Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący/
Marcin Kojło /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 180, art. 187 par. 1, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 22 ust. 6, art. 56
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi L. B. "K." Firma PHU L. i F. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 18 września 2024 r. nr 2001-IOC.4400.45.2024 w przedmiocie określenia wymiaru kwoty cła antydumpingowego oraz kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 18 września 2024 r. nr 2001-IOC.4400.45.2024, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku utrzymał
w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku
z dnia 10 czerwca 2024 r. nr 318000-COC2.4400.498.2024.JP, w której określono L. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "K." Firma PHU L. i F. B. z siedzibą w W. (dalej również jako: "importer", "skarżąca"), kwoty cła antydumpingowego oraz kwoty podatku od towarów i usług od towaru w postaci sklejki brzozowej objętego procedurą dopuszczenia do obrotu wg. zgłoszenia celnego MRN nr [...] z dnia 22 marca 2024 r.
Dyrektor IAS wskazał, że w dniu 22 marca 2024 r. importer, działając przez przedstawiciela bezpośredniego J. S.A. z siedzibą w K., dokonał zgłoszenia towaru w postaci sklejki brzozowej w ilości 30,698 m3 do procedury dopuszczenia do obrotu. Zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane pod pozycją MRN nr [...] z dnia 22 marca 2024 r. Zgłaszający zaklasyfikował zgłaszany towar do kodu TARIC 4412 33 10 20 i zadeklarował stawkę cła w wysokości 7%, a jako kraj pochodzenia i wysyłki towaru wskazał Kazachstan.
Zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny, a dane w nim zawarte stanowiły podstawę do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną dopuszczenia do obrotu oraz określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów
i usług.
W dniu 15 maja 2024 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 wobec przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji na przywóz sklejki
z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu.
Pismem z dnia 31 maja 2024 r. organ celny poinformował importera, że odnośnie przedmiotowego zgłoszenia celnego zamierza wydać decyzję i że
w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 22 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. L 269/1 z dnia 10 października 2013 r.; dalej w skrócie: "u.k.c.") z uwagi na treść art. 22 ust. 6 lit. f.
Mając na uwadze powołane powyżej rozporządzenie Naczelnik PUCS
w Białymstoku decyzją z dnia 10 czerwca 2024 r. zmienił dane w zgłoszeniu celnym
i określił kwotę cła antydumpingowego, powiadomił o zaksięgowaniu w rejestrze długu celnego kwoty cła antydumpingowego w wysokości 10.203 PLN, wezwał do jej zapłaty, określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu
w prawidłowej wysokości, a kwotą podatku wykazaną w ww. zgłoszeniu celnym oraz powiadomił o zaksięgowaniu kwoty podatku od towarów i usług w wysokości 2.346 PLN od towaru w postaci sklejki brzozowej objętego procedurą dopuszczenia do obrotu.
Pismem z dnia 11 czerwca 2024 r. pełnomocnik importera przedstawił swoje stanowisko w sprawie i wniósł o umożliwienie zaznajomienia się z aktami sprawy oraz dokonania ich fotokopii. Ponadto zwrócił się do organu o przeprowadzenie analizy systemów informatycznych i protokołów rewizji celnej, ustalenie, czy nadawca towaru został objęty dochodzeniem Komisji UE, weryfikację załączonych do zgłoszeń świadectw pochodzenia, rozważenie interesu prawnego strony i interesu społecznego oraz informowanie strony o przeprowadzeniu czynności dowodowych.
Organ I instancji pismem z dnia 24 czerwca 2024 r. udzielił odpowiedzi na powyższe pismo pełnomocnika strony.
Pismem z dnia 1 lipca 2024 r. pełnomocnik strony złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 18 września 2024 r. Dyrektor IAS
w Białymstoku utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 56 ust. 1 u.k.c., podstawą należnych należności celnych przywozowych i wywozowych jest Wspólna Taryfa Celna, natomiast inne środki, ustanowione w przepisach unijnych regulujących określone dziedziny wymiany towarowej, stosowane są w odpowiednich przypadkach zgodnie z klasyfikacją taryfową danych towarów. W myśl art. 56 ust. 2 lit. h) u.k.c., Wspólna Taryfa Celna obejmuje inne środki taryfowe przewidziane w przepisach unijnych dotyczących rolnictwa, handlu lub innych dziedzin. Rodzajem takiego środka jest cło antydumpingowe określone w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. rozszerzającym ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930.
Dyrektor IAS wyjaśnił, że cło antydumpingowe na sklejkę brzozową zostało
w Unii Europejskiej ostatecznie wprowadzone rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/1930 z dnia 8 listopada 2021 r. i dotyczyło wyłącznie przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, dla którego uprzednio ustanowiono obowiązek uiszczania tymczasowego cła antydumpingowego. Wprowadzenie powyższego cła spowodowało zmiany w strukturze importu sklejki brzozowej do UE. Przywóz tego towaru z Rosji niemal całkowicie zanikł, natomiast znacząco wzrósł przywóz tego towaru z Kazachstanu i Turcji. Jednocześnie znacznie zwiększyły się przepływy handlowe sklejki z drewna brzozowego, kłód i forniru między Rosją a Kazachstanem oraz Rosją i Turcją (pkt. 2.3.4. podsumowania rozporządzenia 2024/1287). Rezultatem zaobserwowanych przez Komisję Europejską zmian w strukturze importu sklejki brzozowej było wszczęcie dochodzenia dotyczącego możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na przywóz sklejki brzozowej pochodzącej z Rosji poprzez przywóz tego towaru z Turcji i Kazachstanu. Nastąpiło to rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r., które wprowadziło obowiązek rejestracji przywozu sklejki składającej się wyłącznie z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekanej, objętej obecnie kodem CN 4412 33 10, wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca
z Turcji i Kazachstanu (kody TARIC 4412331010 i 4412331020). Zgodnie z punktem (25) części F. "Rejestracja" ww. rozporządzenia, celem rejestracji było dopilnowanie, by jeśli w wyniku postępowania zostało stwierdzone obchodzenie środków, mogły zostać pobrane cła antydumpingowe od dnia wprowadzenia rejestracji tego przywozu. Przewidziana w art. 2 powyższego rozporządzenie rejestracja przywozu sklejki brzozowej przywożonej z Turcji i Kazachstanu realizowana była poprzez automatyczną rejestrację w elektronicznym systemie zgłoszeń celnych importowych AIS (Automatyczny System Importu) na podstawie danych zawartych w składanych zgłoszeniach celnych w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ. Skutkiem przeprowadzonego przez Komisję Europejską dochodzenia było stwierdzenie, że przywóz sklejki z drewna brzozowego z Turcji i Kazachstanu odbywał się po cenach dumpingowych w odniesieniu do wartości normalnej ustalonej dla sklejki z drewna brzozowego i wyrządzał szkodę gospodarce unijnej. W rezultacie rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. rozszerzono pobór cła antydumpingowego na sklejkę brzozową przywożoną z Turcji
i Kazachstanu, niezależnie od tego, czy została zgłoszona lub niezgłoszona jako pochodząca z Kazachstanu i Turcji. Zgodnie z art. 2 ww. rozporządzenia stawka cła antydumpingowego wynosi 15,80% i ma zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw" w Rosji. Pobierane jest od wszystkich zarejestrowanych na podstawie rozporządzenia 2023/1649 przywozów.
Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 22 marca 2024 r. w Oddziale Celnym
w Białymstoku przedstawiciel bezpośredni importera dokonał zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru w postaci sklejki brzozowej zaklasyfikowanej do kodu TARIC 4412331020 z zadeklarowanym krajem przywozu
i pochodzenia towaru Kazachstan. W tym samym dniu zgłoszenie celne został przyjęte, a towar został zwolniony do wnioskowanej procedury. Przyjęcie zgłoszenia celnego spowodowało automatyczną rejestrację przywozu sklejki z drewna brzozowego przewidzianą w art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r.
W dniu 14 maja 2024 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej serii L zostało opublikowane rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 wobec przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezagłoszonej jako pochodząca z Turcji
i Kazachstanu. Weszło ono w życie dnia 15 maja 2024 r. i wprowadziło obowiązek pobrania cła antydumpingowego obliczonego stawką wynoszącą 15,80% od zarejestrowanych przywozów sklejki z drewna brzozowego przywiezionej m.in.
z Kazachstanu.
Mając na uwadze fakt, że przedmiotowe zgłoszenie celne zostało dokonane
w okresie obowiązkowej rejestracji przywozu sklejki z drewna brzozowego na organie celnym spoczywał obowiązek dokonania wymiaru, zaksięgowania, powiadomienia dłużnika i poboru cła antydumpingowego, a co za tym idzie różnicy w kwocie należnego z tytułu importu podatku od towarów i usług. Podstawy wydania rozstrzygnięcia jasno wynikały z obowiązujących przepisów prawa, a rozstrzygnięcie nie wymagało przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania.
Zdaniem Dyrektora IAS, niezależnie od braku prawnego obowiązku wystosowania do strony zawiadomienia dającego jej prawo do bycia wysłuchanym, organ I instancji wystosował pismo informujące o prowadzonym postępowaniu
i zamiarze dokonania wymiaru należności przywozowych. W ocenie organu odwoławczego zachowanie importera, jego stanowisko, sytuacja majątkowa oraz ewentualnie przedłożone dowody nie mogły mieć wpływu na obowiązek pobrania przez organ da antydumpingowego oraz jego wysokość. Stąd też Naczelnik PUCS prawidłowo uznał, że w sprawie zachodzi przewidziany w art. 22 ust. 6 lit. "f" u.k.c. szczególny przypadek, w którym organ zwolniony jest z obowiązku zapewnienia stronie prawa do bycia wysłuchanym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej, poprzez jego niezastosowanie polegające na braku rejestracji przedmiotowego towaru - organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Dyrektor IAS wyjaśnił, że powyższy przepis przewiduje nałożenie na kraje członkowskie obowiązku rejestracji przywozu towarów objętych wszczętym dochodzeniem, które może doprowadzić do obowiązku poboru cła antydumpingowego. Dotyczy to sytuacji, gdy cło antydumpingowe będzie pobierane retrospektywnie, od daty rejestracji dokonanego przywozu. Zatem unijne rozporządzenie bazowe dotyczące cła antydumpingowego przewiduje wsteczne pobieranie cła ostatecznego. Zgodnie z powyższą regulacją, rozporządzeniem wykonawczym nr 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r. Komisja Europejska poleciła krajom członkowskim rejestrację importu m.in. sklejki brzozowej przywożonej
z Kazachstanu. Treść rozporządzenia została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE seria L 207/77 i w związku z tym informacja o obowiązku rejestracji przez organy celne przywozu sklejki brzozowej z Kazachstanu była powszechnie znana. Na organie celnym zaś nie spoczywał obowiązek informowania zgłaszających o rejestracji przywozu, która odbywała się automatycznie. To zgłaszający, za pomocą składanych elektronicznie zgłoszeń celnych, podawali dane podlegające rejestracji. Ponadto organ zauważył, że importer korzystał z usług przedstawiciela bezpośredniego, którym była wyspecjalizowana w zakresie dokonywania zgłoszeń celnych agencja celna. Zarówno importer zawodowo zajmujący się działalnością
w zakresie handlu międzynarodowego, jak też profesjonalny przedstawiciel celny powinni znać regulacje prawne obowiązujące w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Wszczęcie przez Komisję Europejską dochodzenia dotyczącego możliwego obchodzenia środków antydumpingowych wprowadzonych uprzednio na przywóz sklejki brzozowej pochodzącej z Rosji poprzez przywóz sklejki brzozowej
z Turcji i Kazachstanu niezależnie od jej deklarowanego pochodzenia i jednocześnie wprowadzenie obowiązku rejestracji przywozu w celu dopilnowania poboru cła antydumpingowego w przypadku stwierdzenia obchodzenia środków, dawały podstawy, aby importerzy sklejki brzozowej importujący taki towar z Turcji
i Kazachstanu w okresie od 23 sierpnia 2023 r. spodziewali się, że podlegające rejestracji przywozy zostaną objęte taką samą stawką cła antydumpingowego, jak te, które pochodzą z Rosji.
W kwestii zarzutu naruszenia art. 216 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 1 Porozumienia w sprawie interpretacji art. VI GATT, poprzez ich niezastosowanie, organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą działania
i podejmowanych rozstrzygnięć przez organy celne są obowiązujące w Unii Europejskiej przepisy ustanowione przez uprawnione do ich wydawania unijne organy oraz przepisy prawa krajowego. Wskazane w zaskarżonym rozstrzygnięciu przepisy dotyczące nałożonego cła antydumpingowego zostały prawidłowo zastosowane.
W związku z powyższym Dyrektor IAS nie dopatrzył się w działaniu organu
I instancji nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak
i zastosowania obowiązujących przepisów prawa.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Działający w jej imieniu pełnomocnik zaskarżył decyzję Dyrektora IAS w całości i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Naczelnika PUCS, jak też o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
a) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 216 ust. 2 Traktatu
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 1 Porozumienia w sprawie interpretacji art. VI GATT (dalej: "Kodeksu Antydumpingowego WTO" albo "KA WTO") stanowiącego załącznik 1A do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu ("Porozumienie WTO"), zatwierdzonego decyzją 94/800/WE, interpretowanego zgodnie z wykładnią zastosowaną przez Trybunał Sprawiedliwości w sprawie 69/89 Nakajama AU Precision Co. Ltd. v. Rada, tj. w sposób umożliwiający powołanie normy KA WTO w postępowaniu wewnętrznym w sytuacji, gdy akt wewnętrzny UE, na podstawie którego postępowanie jest prowadzone, został wydany w wykonaniu konkretnego zobowiązania wynikającego z GATT - poprzez jego niezastosowanie w części, w jakiej wskazuje on, że "środek antydumpingowy należy zastosować wyłącznie po przeprowadzeniu dochodzenia wszczętego
i zakończonego zgodnie z postanowieniami niniejszego Porozumienia", co
w niniejszej sprawie nie miało miejsca,
b) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10.2. w zw. z art. 7.2. Porozumienia o stosowaniu artykułu VI układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994
z dnia 22 grudnia 1994 r. (Dz. Urz. UE.L 1994 Nr 336, poz. 103) w zw. z art. 216 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez jego niezastosowanie
w sytuacji gdy dopuszcza on pobranie cła antydumpingowego wstecz jedynie za okres, w którym środki tymczasowe były stosowane. Autor skargi wskazał, że Porozumienie o stosowaniu artykułu VI układu ogólnego w sprawie taryf celnych
i handlu będąc aktem prawnym wiążącym instytucje Unii oraz Państwa Członkowskie jest w przedmiotowym zakresie sprzeczny z postanowieniami art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 wobec przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu (Dz. Urz. UE. L z 2024 r. poz. 1287) w zw. z art. 10 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej,
c) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9.3.1. Porozumienia o stosowaniu artykułu VI Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z dnia 22 grudnia 1994 r. w zw. z art. 216 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez jego niezastosowanie i brak orzeczenia końcowego wprowadzającego zobowiązanie płatności ceł antydumpingowych w terminie 12 miesięcy od daty złożenia wniosku
o dokonanie końcowego określenia wysokości cła antydumpingowego, tj. od dnia
10 lipca 2023 r. (dzień złożenia wniosku przez W.),
d) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r.
w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej, poprzez jego niezastosowanie,
a polegające na braku dokonania przez organy celne rejestracji towaru określonego w zgłoszeniu celnym z dnia 22 marca 2024 roku nr [...], czym naruszono procedurę wskazaną w pkt. E oraz art. 2 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r. wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych, wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącego z Rosji, poprzez przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu, oraz poddającej rejestracji przywóz sklejki
z drewna wysyłanej z Turcji i Kazachstanu z dnia 21 sierpnia 2023 r. (Dz. Urz. UE. L Nr 207, poz. 77), co spowodowało bezprawność i brak podstaw do nałożenia cła antydumpingowego retroaktywnie, co do towarów wprowadzonych do konsumpcji na terytorium Unii Europejskiej, to jest przed datą wejścia wżycie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 wobec przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu z dnia 13 maja 2024 r.,
f) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 1 ust. 3 w zw. z ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r., poprzez jego nieuprawnione zastosowanie i naliczenie ostatecznego cła antydumpingowego w nim określonego w sytuacji gdy przywóz nim objęty nie został zarejestrowany zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/1649
a polski organ celny nie podjął jakichkolwiek kroków w celu zarejestrowania importu (ograniczając się jedynie do procedury stosowanej jak przy każdym innym zgłoszeniu dotyczącym innego towaru),
g) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 10 ust. 1 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r., poprzez jego niezastosowanie, a polegające na niezastosowaniu zasady zgodnie z którą ostateczne cło antydumpingowe stosuje się wyłącznie do produktów wprowadzonych do wolnego obrotu po wejściu w życie aktu prawnego Unii Europejskiej nakładającego ostateczne cło antydumpingowe, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r.,
h. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 10 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 poprzez jego zastosowanie
i nałożenie cła na towary wprowadzone do wolnego obrotu przed datą wejścia
w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r., w sytuacji gdy: (-) przywóz nie został zarejestrowany zgodnie z art. 14 ust. 5 przytoczonego rozporządzenia, a jedynie poprzestano na rejestracji towaru na zasadach ogólnych jak w przypadku każdego innego zgłoszenia celnego, które nie podlegało w obowiązkowi rejestracji określonemu w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r.; (-) brak umożliwienia importerowi przedstawienia swoich uwag, po wszczęciu dochodzenia o którym mowa
w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r.; (-) dany produkt w przeszłości nie stanowił przedmiotu dumpingu w dłuższym okresie i importer nie był świadomy i nie można mu przypisywać powinności w zakresie świadomości dumpingu w zakresie jego rozmiarów i szkody, domniemanej lub stwierdzonej; (-) poza rozmiarem przywozu, który spowodował szkodę, w okresie objętym postępowaniem przywóz nie rośnie nadal znacznie, co przy uwzględnieniu momentu, w którym ma on miejsce, jego wielkości i innych okoliczności może oznaczać, że ostateczne cło antydumpingowe, nałożone na przedsiębiorcę nie spełnia warunków w zakresie przytoczonych kryteriów,
i) brak rejestracji towaru ujętego w zgłoszeniu z dnia 22 marca 2024 r.
w rozumieniu wskazanego przepisu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania w stosunku do przedsiębiorcy (odwołującego) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r., w sytuacji braku środków tymczasowych oraz przytoczonej wyżej rejestracji,
j) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 180, art. 181, art, 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w zw. z art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne, poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na oparciu rozstrzygnięcia o nieprzeprowadzone dowody, przejawiającą się tym, że organ pomimo wskazań w uzasadnieniu do swojego rozstrzygnięcia, że została dokonana rejestracja importowanego towaru w rozumieniu art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r. w zw. z art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r., w sytuacji niewyjaśnienia na czym owa rejestracja polegała w kraju importu, podczas gdy organ nie może powoływać się na rejestrację zgłoszeń celnych w rozumieniu powszechnym, gdyż wskazane wyżej przepisy wymagają oddzielnej rejestracji,
k) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ustawy - Prawo celne, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegającego na całkowitym pominięciu wniosku strony
o przeprowadzenie weryfikacji świadectwa pochodzenia we właściwej procedurze, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że takową procedurę przeprowadza się
z urzędu, co w konsekwencji doprowadziło do pominięcia istotnych dowodów
w sprawie,
l) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ustawy - Prawo celne, poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz zaniechanie jego pełnej analizy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że
w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki szczególne do zastosowania retrospektywnie ceł antydumpingowych, braku ustaleń w zakresie daty złożenia wniosku o wszczęcie dochodzenia (10 lipca 2023 roku) w sytuacji w której organ wydał przedmiotową decyzję i ją doręczył po upływie terminu 12 miesięcy, o którym mowa w art. 9.3.1. Porozumienia o stosowaniu artykułu VI układu ogólnego
w sprawie taryf celnych i handlu z dnia 22 grudnia 1994 r., przy czym w żadnym wypadku nie można zastosować terminu 18 miesięcy, a to z uwagi na fakt, że organ oparł ustalenia faktyczne wyłącznie na dowodach które posiadał w chwili wejścia
w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r.,
m) brak rozważenia interesu prawnego strony i interesu społecznego w celu ustalenia zasadności nałożenia na importera cła antydumpingowe mogącego doprowadzić do niewypłacalności przedsiębiorcy, gdyż nie mógł on przypuszczać kalkulując rentowność kontraktów, że zostanie obciążony daninami nieistniejącymi
w chwili wprowadzania towaru na obszar UE, w sytuacji sprzeczności przepisów Unii Europejskiej z zawartymi przez Unię Europejską porozumieniami tak jak opisano
w zarzucie nr 2.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór dotyczy zasadności retrospektywnego określenia skarżącej należnej kwoty cła antydumpingowego oraz kwoty podatku od towarów i usług od towaru
w postaci sklejki brzozowej objętego procedurą dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego z dnia 22 marca 2024 r.
Skarżąca kwestionuje rozstrzygnięcie organu podnosząc zarzuty naruszenia procedury, jak też prawa materialnego.
Pełnomocnik skarżącej zarzuca przede wszystkim, że organ nie odniósł się do merytorycznych kwestii, wiążącego instytucje Unii Europejskiej i państwa członkowskie art. 1 Porozumienia w sprawie interpretacji art. VI GATT stanowiącego załącznik 1A do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu.
W ocenie strony rozszerzenie stosowania ceł antydumpingowych (dodatkowo ze skutkiem retroaktywnym) jest sprzeczne z art. 1 ww. Porozumienia, który pozwala na stosowanie środków antydumpingowych tylko po przeprowadzeniu dochodzenia wszczętego i zakończonego zgodnie z tym Porozumieniem.
Autor skargi eksponuje ponadto brak rejestracji towaru ujętego
w przedmiotowym zgłoszeniu celnym w rozumieniu art. 14 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036, co w konsekwencji miało doprowadzić do błędnego zastosowania w stosunku do przedsiębiorcy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. Pełnomocnik podkreślił, że system AIS (IMPORT), na który powołuje się Dyrektor IAS, służy do rejestracji wszystkich zgłoszeń celnych, nie wyodrębnia towarów, na które retroaktywnie może zostać w przyszłości nałożone cło antydumpingowe. Według skarżącej towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym nie został właściwie zarejestrowany zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia 2016/1036, co spowodowało bezprawność i brak podstaw do nałożenia cła antydumpingowego retroaktywnie, co do towarów wprowadzonych do konsumpcji na terytorium Unii Europejskiej, to jest przed datą wejścia wżycie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287.
Strona zarzuca ponadto, że organ celny wiedząc o zgłoszeniach celnych dokonywanych przez przedsiębiorcę nie informował go o rejestracji przedmiotowego towaru, który w przyszłości może być objęty cłem antydumpingowym.
Pełnomocnik wskazuje, że organ wiedząc o dokonywanych zgłoszeniach
i fakcie, że przedsiębiorca nie wiedział o możliwości nałożenia retroaktywnie ceł
w chwili dokonania zgłoszenia nie bierze pod uwagę możliwości wyrządzenia strat
i doprowadzenia do niewypłacalności przedsiębiorcy.
Zdaniem autora skargi, wprowadzanie przepisów retroaktywnie jest złamaniem zasady pewności prawa, z tych powodów stosowanie takich regulacji wymaga szczególnej ostrożności i rozważenia interesu prawnego strony i interesu społecznego w celu ustalenia zasadności nałożenia na importera antydumpingowe.
Pełnomocnik zwrócił także uwagę na niezapewnienie stronie przez organ
I instancji prawa czynnego udziału w sprawie poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego stanowiącego podstawę podjętego rozstrzygnięcia.
Zdaniem sądu stanowisko skarżącej pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Rozstrzygając w przedmiocie skargi należy przede wszystkim nakreślić ramy prawne w jakich poruszały się organy.
I. W dniu 8 czerwca 2016 r. przyjęte zostało rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (Dz. U. UE. L. 2016.176.21 z dnia 30 czerwca 2016 r. – "rozporządzenie podstawowe").
Zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia, środki tymczasowe i ostateczne cła antydumpingowe stosuje się wyłącznie do produktów wprowadzonych do wolnego obrotu po wejściu w życie środka przyjętego na mocy odpowiednio art. 7 ust. 1 lub art. 9 ust. 4, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w niniejszym rozporządzeniu.
Po myśli art. 10 ust. 4 i 5 tego aktu, ostateczne cło antydumpingowe może zostać nałożone na produkty, które zostały wprowadzone do konsumpcji nie wcześniej niż 90 dni przed datą zastosowania środków tymczasowych, ale nie przed wszczęciem postępowania, pod warunkiem że:
a) przywóz został zarejestrowany zgodnie z art. 14 ust. 5;
b) Komisja umożliwiła zainteresowanym importerom przedstawienie swych uwag;
c) dany produkt w przeszłości stanowił przedmiot dumpingu w dłuższym okresie lub importer był świadomy albo powinien być świadomy dumpingu w zakresie jego rozmiarów i szkody, domniemanej bądź stwierdzonej; oraz
d) poza rozmiarem przywozu, który spowodował szkodę, w okresie objętym postępowaniem przywóz nadal znacznie rośnie, co przy uwzględnieniu momentu, w którym ma on miejsce, jego wielkości i innych okoliczności może znacznie osłabić skutki ostatecznego cła antydumpingowego, które ma zostać wprowadzone (ust. 4).
W przypadkach naruszenia lub wycofania zobowiązania cło ostateczne może być pobrane od produktów wprowadzonych do wolnego obrotu nie później niż 90 dni przed zastosowaniem środków tymczasowych, pod warunkiem że przywóz ten został zarejestrowany zgodnie z art. 14 ust. 5 i takie wsteczne traktowanie nie dotyczy przywozu produktów dokonanego przed naruszeniem lub wycofaniem zobowiązania (ust. 5).
Jednym z motywów przewodnich przyjęcia tego aktu była okoliczność, że Porozumienie o stosowaniu artykułu VI układu ogólnego w sprawie taryf celnych
i handlu z 1994 r. (Dz. U. UE. L. 1994.336.103 z dnia 23 grudnia 1994 r.) nie zawiera przepisów dotyczących obejścia środków antydumpingowych, chociaż oddzielna decyzja ministerialna GATT uznała takie obejście za problem i przekazała go Komitetowi Antydumpingowemu GATT w celu wypracowania rozwiązania. Z uwagi na fiasko wielostronnych negocjacji w tej sprawie i w oczekiwaniu na wynik przekazania sprawy do Komitetu Antydumpingowego Światowej Organizacji Handlu (WTO) prawo Unii powinno zawierać przepisy dotyczące praktyk polegających na montażu produktów w Unii lub kraju trzecim w celu obejścia środków antydumpingowych (motyw 20 preambuły).
W rezultacie, w art. 13 ust. 1 rozporządzenia podstawowego przewidziano, że cła antydumpingowe nałożone na podstawie niniejszego rozporządzenia można rozszerzyć tak, aby objęły przywóz z państw trzecich, których dotyczy środek produktów podobnych, zarówno nieznacznie zmodyfikowanych, jak
i niemodyfikowanych, lub nieznacznie zmodyfikowanych produktów podobnych, lub też ich części, w przypadku gdy obowiązujące środki są obchodzone.
Według art. 13 ust. 3 rozporządzenia podstawowego, dochodzenia na mocy niniejszego artykułu wszczyna się z inicjatywy Komisji, na wniosek państwa członkowskiego lub dowolnej zainteresowanej strony, w przypadkach gdy wniosek zawiera wystarczające dowody dotyczące czynników wymienionych w ust. 1 niniejszego artykułu. Wszczęcie następuje w drodze rozporządzenia Komisji,
w którym nakazuje się organom celnym poddanie przywozu rejestracji zgodnie
z art. 14 ust. 5 lub żądanie gwarancji. Komisja informuje państwa członkowskie, gdy zainteresowana strona lub państwo członkowskie wystąpiły z wnioskiem uzasadniającym wszczęcie dochodzenia, a Komisja zakończyła jego analizę, lub gdy Komisja samodzielnie ustaliła, że należy wszcząć dochodzenie. Dochodzenia prowadzone są przez Komisję. Komisji mogą towarzyszyć organy celne,
a dochodzenia są kończone w ciągu dziewięciu miesięcy. W przypadku gdy ostatecznie ustalone fakty uzasadnią rozszerzanie środków, rozszerzenia tego dokonuje Komisja zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 15 ust. 3. Rozszerzenie skutkuje począwszy od daty nałożenia obowiązku rejestracji na podstawie art. 14 ust. 5 lub żądania gwarancji. Odpowiednie przepisy proceduralne niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do wszczynania i prowadzenia dochodzeń mają zastosowanie na podstawie niniejszego artykułu.
W myśl art. 13 ust. 4 rozporządzenia podstawowego, przywożone produkty nie podlegają rejestracji na podstawie art. 14 ust. 5 ani środkom, w przypadku gdy handel nimi prowadzą przedsiębiorstwa korzystające ze zwolnień.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 tego aktu, tymczasowe lub ostateczne cła antydumpingowe nakłada się w drodze rozporządzenia, a pobiera je państwo członkowskie w formie i wysokości, a także zgodnie z innymi kryteriami ustanowionymi w rozporządzeniu nakładającym te cła. Cła te pobiera się niezależnie od ceł, podatków i innych opłat zwykle nakładanych na przywóz. Żaden produkt nie może być objęty jednocześnie cłem antydumpingowym i wyrównawczym w celu eliminacji tych samych skutków powstałych z tytułu dumpingu lub subsydiowania wywozu. Rozporządzenia nakładające tymczasowe lub ostateczne cła antydumpingowe oraz rozporządzenia i decyzje dotyczące przyjęcia zobowiązania lub zakończenia postępowania lub innych czynności publikuje się w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Takie rozporządzenia i decyzje zawierają
w szczególności i przy należytej ochronie informacji poufnych nazwy eksporterów, jeżeli jest to możliwe, lub zaangażowanych państw, opis produktu oraz streszczenie stanu faktycznego i wniosków istotnych dla stwierdzenia dumpingu bądź szkody.
W każdym przypadku znanym stronom zainteresowanym przesyła się egzemplarz rozporządzenia lub decyzji. Przepisy niniejszego ustępu stosuje się
z uwzględnieniem niezbędnych zmian, do przeglądów.
W art. 14 ust. 5 postanowiono, że począwszy od wszczęcia dochodzenia, Komisja, po poinformowaniu w odpowiednim czasie państw członkowskich, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu rejestrowania przywożonych produktów, tak by można było następnie zastosować środki wobec tego przywozu od daty takiej rejestracji. Przywóz podlega rejestracji na wniosek przemysłu Unii, który to wniosek zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Przywóz można również poddać rejestracji z inicjatywy Komisji. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem Komisji. Takie rozporządzenie określa cel działania oraz, w stosownych przypadkach, szacunkową kwotę przyszłej należności. Okres poddania przywożonych produktów obowiązkowej rejestracji nie przekracza dziewięciu miesięcy.
II. Uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz rozporządzenie podstawowe, rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/1930 z dnia 8 listopada 2021 r. nakładającym ostateczne cło antydumpingowe
i stanowiącym o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji (Dz. U. UE. L. 2021.394.7 z dnia
9 listopada 2021 r.), nałożono ostateczne cło antydumpingowe na przywóz sklejki składającej się wyłącznie z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna określonego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekaną, pochodzącej z Rosji, obecnie objętej kodem CN ex 4412 33 00 (kod TARIC 4412 33 00 10). Stawki ostatecznego cła antydumpingowego mające zastosowanie do ceny netto na granicy Unii, przed ocleniem, dla produktu opisanego w ust. 1, zostały uzależnione od przedsiębiorstwa, w którym produkty zostały wytworzone (art. 1 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia).
III. W dniu 23 sierpnia 2023 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) z dnia 21 sierpnia 2023 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych, wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, poprzez przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca
z Turcji i Kazachstanu, oraz poddające rejestracji przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu (Dz. U. UE. L. 2023.207.77 z dnia 22 sierpnia 2023 r.).
Komisja Europejska, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz uwzględniając rozporządzenie podstawowe, w szczególności jego art. 13 ust. 3
i art. 14 ust. 5, po poinformowaniu państw członkowskich, w art. 1 – na podstawie
art. 13 ust. 3 rozporządzenia podstawowego – postanowiła o wszczęciu dochodzenia
w celu ustalenia, czy przywóz do Unii sklejki składającej się wyłącznie z arkuszy
z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm, z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekanej, objętej obecnie kodem CN 4412 33 10, wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu (kody TARIC 4412 33 10 10
i 4412 33 10 20), stanowi obejście środków wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930. Stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 tego aktu przewidziano, że na podstawie art. 13 ust. 3 oraz art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego organy celne państw członkowskich podejmują właściwe kroki w celu rejestrowania przywozu do Unii określonego w art. 1 niniejszego rozporządzenia. Obowiązek rejestracji wygasa po upływie dziewięciu miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Przyjmując ww. rozporządzenie Komisja Europejska miała m.in. na uwadze, że na podstawie art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem zostaje poddany obowiązkowej rejestracji w celu dopilnowania, by, jeśli w wyniku postępowania zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cła antydumpingowe mogły zostać pobrane w odpowiedniej wysokości, nieprzekraczającej cła rezydualnego nałożonego rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2021/1930, od dnia wprowadzenia rejestracji tego przywozu (motyw 25 część F. REJESTRACJA).
IV. Rezultatem przeprowadzenia tak wszczętego dochodzenia było rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 wobec przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu (Dz. U. UE. L. 2024.1287 z dnia 14 maja 2024 r.). Komisja Europejska – uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, uwzględniając rozporządzenie podstawowe, w szczególności jego art. 13, a także mając na uwadze, m.in., że zmiany w przywozie z Rosji, Kazachstanu i Turcji wyraźnie wskazują na zmianę struktury handlu po nałożeniu środków na przywóz sklejki
z drewna brzozowego, podczas gdy przywóz z Rosji niemal zanikł, znacząco wzrósł przywóz zarówno z Kazachstanu, jak i z Turcji. Jednocześnie znacznie zwiększyły się przepływy handlowe sklejki z drewna brzozowego, kłód i forniru między Rosją
a Kazachstanem oraz Rosją i Turcją, a ponadto stwierdzając, że spadek przywozu
z Rosji i jednoczesny wzrost przywozu z Kazachstanu i Turcji stanowi zmianę struktury handlu między wyżej wymienionymi państwami w rozumieniu art. 13 ust. 1 rozporządzenia podstawowego (motywy 51 i 52 punktu 2.3.4. podsumowania) – postanowiła w art. 1 ust. 1 tego aktu, że ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 nakładającym ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącym o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji zostaje niniejszym rozszerzone na przywóz sklejki składającej się wyłącznie
z arkuszy z drewna, przy czym grubość żadnej warstwy nie przekracza 6 mm,
z zewnętrznymi warstwami z drewna wyszczególnionego w podpozycji 4412 33, z co najmniej jedną zewnętrzną warstwą z drewna brzozowego, nawet powlekanej, obecnie klasyfikowanej do kodu CN ex 4412 33 10, wysyłanej z Kazachstanu i Turcji, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Kazachstanu i Turcji (kody TARIC 4412331010 i 4412331020). Stosownie do art. 1 ust. 2 rozszerzone cło jest cłem antydumpingowym w wysokości 15,80 % mającym zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw" w Rosji. W myśl art. 1 ust. 3, cło rozszerzone na mocy ust. 1 i 2 niniejszego artykułu jest pobierane od przywozu zarejestrowanego zgodnie
z art. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/1649.
Dowody zawarte we wniosku i potwierdzone przez Komisję w toku dochodzenia wykazały, że sklejka z drewna brzozowego wytwarzana w Rosji była wywożona do Turcji lub Kazachstanu. Strona pośrednicząca w Turcji lub Kazachstanie ponownie wywoziła sklejkę z drewna brzozowego do Unii jako niezależną partię albo w połączeniu z lokalnie wyprodukowaną sklejką z drewna brzozowego lub innych gatunków drewna. Ponadto niektóre przedsiębiorstwa
z siedzibą zarówno w Kazachstanie, jak i w Turcji obchodziły środki antydumpingowe dotyczące sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, produkując sklejkę
z drewna brzozowego z wykorzystaniem materiałów wsadowych pochodzących
z Rosji, co w rozumieniu warunków określonych w art. 13 ust. 2 rozporządzenia podstawowego uznano za działalność montażową/wykończeniową (motyw 55 rozporządzenia).
Rozporządzenie 2024/1287 weszło w życie 15 maja 2024 r.
V. Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt rozpatrywanego przypadku wskazać należy, że w dniu 22 marca 2024 r. przedstawiciel bezpośredni importera dokonał zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru
w postaci sklejki brzozowej, zaklasyfikowanej do kodu TARIC 4412 33 10 20
z zadeklarowanym krajem przywozu i pochodzenia towaru - Kazachstan. Po przyjęciu zgłoszenia celnego towar został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu.
W dacie zgłoszenia celnego, objęte nim towary stanowiły przedmiot dochodzenia dotyczącego możliwości obchodzenia środków antydumpingowych wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym 2021/1930 (dochodzenie wszczęte zostało rozporządzeniem Komisji z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr 2023/1649, które weszło w życie 23 sierpnia 2023 r.).
W związku z tym, że dochodzenie to ujawniło istnienie praktyki obchodzenia cła antydumpingowego nałożonego na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącego z Rosji - rozporządzeniem 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. doszło do rozszerzenia ostatecznego cła antydumpingowego - na przywóz sklejki wysyłanej
z Kazachstanu i Turcji, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Kazachstanu i Turcji. Powyższe znajduje oparcie w ww. obowiązujących przepisach prawa, do których stosowania organ był obowiązany w myśl zasady legalizmu.
Przy czym, pobór "rozszerzonego" cła antydumpingowego dotyczył towarów zarejestrowanych zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego. Na podstawie tego przepisu, zgłoszenia celne podlegały rejestracji po to, aby można było zastosować środki wobec danego przewozu od daty takiej rejestracji. W prawie unijnym przewidziano zatem sytuację, w której cło antydumpingowe może być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od daty rejestracji przywozu. Umocowanie ku temu znajduje się w rozporządzeniu podstawowym (zasada – art. 10 ust. 1, wyjątek – art. 10 ust. 4 i 5 w zw. z art. 14 ust. 5). W rezultacie słuszne jest stanowisko organu, że unijne rozporządzenie bazowe dotyczące cła antydumpingowego przewiduje wsteczne pobieranie cła ostatecznego. Zgodnie
z powyższą regulacją rozporządzeniem wykonawczym 2023/1649 Komisja Europejska poleciła krajom członkowskim rejestrację importu m.in sklejki brzozowej przywożonej z Kazachstanu (art. 2). Przyjmując rozporządzenie 2024/1287 rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe Komisja przewidziała, że pobierane jest od przywozu zarejestrowanego zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/1649.
Na uwagę zasługuje, że postępowanie antydumpingowe ma szczególny charakter, jego specyfika zaś charakteryzuje się tym, że po przeprowadzeniu stosownego dochodzenia może doprowadzić do rozszerzenia poboru ceł antydumpingowych. Specyfika ta wymaga, aby środki ochronne mogły być użyte także w odniesieniu do towarów sprowadzanych do UE w czasie trwania dochodzenia. Istota postępowania antydumpingowego polega między innymi na ochronie rynku wspólnotowego przed szkodami związanymi z przywożeniem towarów po cenach dumpingowych już w okresie trwania wymaganego przepisami dochodzenia. W tym celu stosuje się m.in. rejestrację towarów.
Zgodnie ze wspomnianym art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego – Komisja Europejska w rozporządzeniu wykonawczym wszczynającym dochodzenie – poleciła krajom członkowskim rejestrację importu m.in. sklejki brzozowej przywożonej z Kazachstanu. Organ trafnie wywodzi, że rozporządzenie nie wskazało technicznego sposobu dokonywania rejestracji przywozu pozostawiając krajom członkowskim swobodę doboru sposobu i narzędzi dokonania takiej rejestracji. Wystarczające było zatem zarejestrowanie importu przedmiotowego towaru
w systemie elektronicznym zgłoszeń celnych Automatycznego Systemu Importu (AIS). Nie było konieczności "tworzenia" rejestrów dedykowanych tylko zgłoszeniom "sklejek z drewna pochodzących z Kazachstanu i Turcji". Rejestracja przywozu
w systemie AIS spełniła swoje zadanie, ponieważ po wejściu w życie rozporządzenia Komisji (UE) 2024/1287 organ celny na podstawie danych zawartych w tym systemie ustalił wszystkie zarejestrowane przywozy sklejki z drewna brzozowego z Turcji
i Kazachstanu, a następnie określił należną kwotę cła antydumpingowego. W ten sposób osiągnięty został cel regulacji unijnych nakierowany na przeciwdziałanie obchodzeniu środków antydumpingowych - zapewniono pobór z mocą wsteczną rozszerzonych ceł antydumpingowych.
Dodać należy, podzielając argumentację organu, że treść rozporządzenia wykonawczego wszczynającego opisane dochodzenie została opublikowana
w Dzienniku Urzędowym UE, zatem informacja o obowiązku rejestracji przez organy celne przywozu sklejki brzozowej z Kazachstanu była powszechnie znana. Powinna być znana zarówno importerowi zajmującemu się systematycznym przywozem sklejki brzozowej, jak też reprezentującej go agencji celnej, wyspecjalizowanej w zakresie międzynarodowego obrotu towarowego i dokonywaniu zgłoszeń celnych. Trafne jest przy tym stanowisko Dyrektora IAS, że na organie celnym nie spoczywał obowiązek informowania zgłaszających o dokonywanej rejestracji przywozu, która odbywała się automatycznie (takiego obowiązku próżno szukać w analizowanych w tej sprawie aktach prawnych). Wszczęcie przez Komisję Europejską dochodzenia dotyczącego możliwego obchodzenia środków antydumpingowych wprowadzonych uprzednio na przywóz sklejki brzozowej pochodzącej z Rosji poprzez przywóz sklejki brzozowej
z Turcji i Kazachstanu niezależnie od jej deklarowanego pochodzenia i jednocześnie wprowadzenie obowiązku rejestracji przywozu w celu dopilnowania poboru cła antydumpingowego w przypadku stwierdzenia obchodzenia środków, dawały podstawy, aby importerzy sklejki brzozowej importujący taki towar z Turcji
i Kazachstanu w okresie od 23 sierpnia 2023 r. (data wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego 2023/1649) spodziewali się, że podlegające rejestracji przywozy zostaną objęte taką samą stawką cła antydumpingowego, jak te, które pochodzą
z Rosji. Jak zauważył organ w odpowiedzi na skargę, aktualny status prowadzonego przez Komisję Europejską dochodzenia był stale dostępny na stronach internetowych http://trade.ec.europa.eu.
Wobec powyższego sąd uznał za pozbawione usprawiedliwionych podstaw zarzuty dotyczące braku dokonania przez organy celne rejestracji towaru. Należy przyjąć, że przywóz został zarejestrowany zgodnie z wymienionymi w decyzjach unijnymi regulacjami, co implikowało możliwość retroaktywnego nałożenia cła na towary objęte tak zarejestrowanym zgłoszeniem (w okresie prowadzonego przez Komisję dochodzenia). Bezzasadny okazał się zatem zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 i 4, art. 14 ust. 5 rozporządzenia 2016/1036, art. 1 ust. 3 w zw. z ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego 2024/1287, jak również formułowane w tym zakresie w skardze zarzuty naruszenia art. 180, art. 181, art, 187 § 1, art. 191 o.p.
Nieuzasadniony okazał się także zarzut, w którym autor skargi próbuje dowodzić, że organy nie odniosły się w decyzji do szkody, którą mógł wywołać skarżący importem przedmiotowego towaru i czy w ogóle szkoda wystąpiła. Trafnie twierdzi Dyrektora IAS, że wykazanie szkody wyrządzonej gospodarce unijnej
w wyniku występującego importu danego towaru nie należy do uprawnień, ani obowiązków organów celnych - jest to natomiast kompetencja Komisji Europejskiej. Na uwagę zasługuje przy tym argumentacja organu, że rozporządzenie rozszerzające cło antydumpingowe na sklejkę brzozową wysyłaną z Turcji lub Kazachstanu weszło w życie w dniu 15 maja 2024 r. Komisja Europejska rozszerzyła stosowanie cła antydumpingowego na sklejkę brzozową wysyłaną z Turcji lub Kazachstanu po przeprowadzeniu dochodzenia, którego celem było ustalenie, czy przywóz sklejki brzozowej z tych krajów stanowi obejście środków ustanowionych na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji. W wyniku przeprowadzonego dochodzenia Komisja Europejska stwierdziła, że import sklejki
z drewna brzozowego z Turcji i Kazachstanu stanowi obejście środków ustanowionych na przywóz takiego towaru z Rosji, czego konsekwencją było wydanie rozporządzenia Komisji (UE) 2024/1287.
Niezasadny jest zarzut dotyczący pominięcia wniosku strony
o przeprowadzenie weryfikacji świadectwa pochodzenia. Organ słusznie zwraca uwagę, że kraj pochodzenia towaru określonego w rozporządzeniu wykonawczym 2024/1287 nie miał znaczenia rozstrzygnięcia sprawy.
Uwzględniając, że przedmiotowe zgłoszenie celne zostało dokonane
w okresie obowiązkowej rejestracji przywozu sklejki z drewna brzozowego na organie celnym spoczywał obowiązek dokonania wymiaru, zaksięgowania, powiadomienia dłużnika i poboru cła antydumpingowego, z którego to obowiązku Naczelnik PUCS wywiązał się prawidłowo, stosując rozporządzenie 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r.
Wszelkie niezbędne informacje pozwalające na określenie należnej kwoty cła antydumpingowego zawierało zgłoszenie celne dokonane przez przedstawiciela bezpośredniego. W związku z tym, że rozstrzygnięcie nie wymagało przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego organ zasadnie odstąpił od obowiązku zawiadomienia strony o zamiarze wydania decyzji niekorzystnej, dającego stronie możliwość do przedstawienia swego stanowiska. Podstawę ku temu stanowił przepis art. 22 ust. 6 lit. "f" u.k.c. Brak przeprowadzenia dowodów i oparcie się na zgłoszeniu celnym stanowi inny szczególny przypadek,
o którym mowa w ww. przepisie.
Niezależnie od powyższego zaakcentowania wymaga, że organ poinformował skarżącą o zamiarze wydania decyzji i wskazał planowane do zaksięgowania kwoty cła antydumpingowego i podatku VAT, jak również poinformował, że w sprawie nie ma zastosowania art. 22 ust. 6 u.k.c., pouczając przy tym o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu. Stanowisko strony nadesłane już po wydaniu decyzji w pierwszej instancji spotkało się z wyjaśnieniami przesłanymi skarżącej przy piśmie z dnia 24 czerwca 2024 r., jak też zostało rozważone przez organ odwoławczy w zaskarżonej do sądu decyzji. Prawa proceduralne skarżącej zostały zatem zachowane.
Jeżeli chodzi o zarzuty naruszenia postanowień Porozumienia w sprawie interpretacji art. VI GATT (Kodeksu Antydumpingowego) – to sąd podziela pogląd organu, że regulacje te nie stanowiły podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dawały one podstawę do wydania przez Komisję Europejską rozporządzeń wykonawczych, i to przepisy tych aktów unijnych były stosowane przez polski organ celny.
Sąd zwraca uwagę, że na gruncie poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady (UE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej, uchylonego przez analizowane w niniejszej sprawie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036, Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 12 września 2019 r. w sprawie C-709/17 P Komisja Europejska przeciwko Kolachi Raj Industrial (Private) Ltd. przypomniał, że uregulowania Unii dotyczące przeciwdziałania obchodzeniu środków zawarte
w rozporządzeniu podstawowym nie znajdują podstaw w kodeksie antydumpingowym z 1994 r., lecz zostały przyjęte jednostronnie przez Unię. Mimo bowiem, że kwestia obchodzenia środków została uwzględniona w negocjacjach WTO/GATT, w tej formule nie udało się osiągnąć porozumienia. Wynika z tego, że uregulowania Unii odnoszące się do obchodzenia środków zawarte w art. 13 rozporządzenia podstawowego stanowią ramy prawne, które chociaż są częścią uregulowań antydumpingowych Unii, posiadają jednak własną specyfikę. Jeśli chodzi o cele tych uregulowań, Trybunał miał już sposobność, aby wyjaśnić, że zgodnie
z celem i systematyką rozporządzenia podstawowego, w szczególności jego motywu 19 i art. 13, rozporządzenie w przedmiocie rozszerzenia cła antydumpingowego ma na celu jedynie zapewnienie skuteczności owego cła i uniknięcie jego obejścia oraz że w konsekwencji środek zawierający rozszerzenie ostatecznego cła antydumpingowego ma jedynie pomocniczy charakter względem pierwotnego aktu ustanawiającego cło, chroniącego skuteczne stosowanie ostatecznych środków. Zatem unijne przepisy przeciwdziałające obchodzeniu środków należy interpretować, mając na względzie powyższy cel, a mianowicie zapewnienie skuteczności środków antydumpingowych przyjmowanych przez Unię i uniknięcie ich obchodzenia.
Rozważania te zachowują aktualność na gruncie rozporządzenia podstawowego z 2016 r., którego jednym z motywów przyjęcia również był – co już zostało podkreślone na wstępie rozważań sądu – brak w Porozumieniu antydumpingowym z 1994 r. przepisów dotyczących obejścia środków antydumpingowych.
Całkowicie pozbawione podstaw okazały się zatem zarzuty naruszenia
art. 216 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 1 Porozumienia w sprawie interpretacji art. VI GATT, jak też art. 9.3.1., art. 10.2. w zw. z art. 7.2. Porozumienia o stosowaniu artykułu VI układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku rozważenia przez organ interesu prawnego i społecznego strony sąd podkreśla, że obowiązujące przepisy nie uzależniają poboru (odstąpienia od nałożenia) cła antydumpingowego od rozważenia istnienia takich przesłanek.
W związku z powyższym sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów postępowania lub prawa materialnego, które powodowałyby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego skarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2024 r. poz. 935).